༧. ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ཧཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
‘‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་མུ་ཁེ་ན ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཧོ དཱི་པི་ཏོ. ‘‘ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་པྤུ་རི་སཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་དི་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་མུ་ཁེ་ན ཨ་ས་པྤུ་རི་སཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་དི་པ་རི་གྒ་ཧོ དཱི་པི་ཏོ. ཏེ་སུ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ན ཨཱ་ས་ཡ་ཝི་པ་ཏྟི ཀི་ཏྟི་ཏཱ, དུ་ཏི་ཡེ་ན པ་ཡོ་ག་ཝི་པ་ཏྟི. པུ་རི་མེ་ན ཙ་སྶ ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཊྚཾ, ཏ་ཉྩ ཡ་ཏོ ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཊྚ་ནྟི ས་ཀ་ལཾ སཾ་སཱ་ར་ཙ་ཀྐ་མཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ‘‘པ་ཐ་ཝིཾ མ་ཉྙ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་ཏྠ ཏི་སྶོ མ་ཉྙ་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཏཱ་སུ ཏ་ཎྷཱ་མ་ཉྙ་ནཱ ‘‘ཨེ་ཏཾ མ་མཱ’’ཏི ཏ་ཎྷཱ་གྒཱ་ཧོ, མཱ་ན་མ་ཉྙ་ནཱ ‘‘ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི མཱ་ན་གྒཱ་ཧོ, དི་ཊྛི་མ་ཉྙ་ནཱ ‘‘ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི དི་ཊྛི་གྒཱ་ཧོ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཎྷཱ་གྒཱ་ཧེ་ན ‘‘ཏ་ཎྷཾ པ་ཊི་ཙྩ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ (དཱི. ནི. ༢.༡༠༣; དཱི. ནི. ༣.༣༥༩; ཨ. ནི. ༣.༢༣; ཝི་བྷ. ༩༦༣) ན་ཝ ཏ་ཎྷཱ་མཱུ་ལ་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. མཱ་ན་གྒཱ་ཧེ་ན ‘‘སེ་ཡྻོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ན་ཝ མཱ་ན་ཝི་དྷཱ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. དི་ཊྛི་གྒཱ་ཧེ་ན ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ (སཾ. ནི. ༤.༣༤༥) ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏཱི་སུ ཙ གཱ་ཧེ་སུ ཡཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་གྒཱ་ཧ་སྶ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནཱ, སཱ དུ་ཀྑ་ས་ཉྙཱ དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ. ཡཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ མཱ་ན་གྒཱ་ཧ་སྶ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནཱ, སཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ. ཡཱ་ཡ པ་ན ས་ཉྙཱ་ཡ དི་ཊྛི་གྒཱ་ཧ་སྶ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནཱ, སཱ ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་གྒཱ་ཧ་ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏོ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁཾ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི, དུ་ཏི་ཡ་གྒཱ་ཧ་ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏོ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁཾ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཏི་ཡ་གྒཱ་ཧ་ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏོ སུ་ཉྙ་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁཾ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
སེ་ཀྑ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ངྒ་ཧོ, ཏ་ཏོ ཙ པ་ར་ཏོ་གྷོ་ས་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ དཱི་པི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. པ་ར་ཏོ་གྷོ་སེ་ན ཙ སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ་ཏི ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན ན་ཝ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་མཱུ་ལ་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཉྩ ས་མྤ་ཏྟི་ཙ་ཀྐཾ. ‘‘མཱ མ་ཉྙཱི’’ཏི མ་ཉྙ་ནཱ་ནཾ ཝི་པྤ་ཀ་ཏ་པྤ་ཧཱ་ན་ཏཱ་ག་ཧ་ཎེ་ན ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ས་ཝ་པ་རི་ཀྑ་ཡོ དཱི་པི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཙ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི་བྷཱ་ཝཱ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ‘‘ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་སེ་ཀྑཱ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ད་སྶི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཙ ད་ས ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎཱ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ‘‘ན མ་ཉྙ་ཏཱི’’ཏི མ་ཉྙ་ནཱ་པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ན པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ‘‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི ད་སྶི་ཏཱ, ཏཱ་ཡ ཙ སཱ་ཏི་ས་ཡཱ ནི་ཀ་ནྟི་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་མཱ་ན་ས་མུ་གྒྷཱ་ཊ་ན་དི་ཊྛི་ཨུ་གྒྷཱ་ཊ་ནཱ་ནི པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཱ་ནི་མི་ཏྟ-སུ་ཉྙ་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑཱ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་བྦ་ཉྙུ་གུ་ཎཱ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཏི ཏ་ད་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ད་ས་བ་ལ-ཙ་ཏུ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀ་བུ་དྡྷ་དྷ་མྨཱ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ‘‘ན་ནྡཱི དུ་ཀྑ་སྶ མཱུ་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཧེ་ཏུ་ནཱ ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཧེ་ཏུ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ‘‘ཏ་ཎྷཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་ཎྷ་པྤ་ཧཱ་ནཱ་པ་དེ་སེ་ན ཏ་དེ་ཀ་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དི་ཡ་ཌྜྷ་སྶ ཀི་ལེ་ས་ས་ཧ་སྶ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ‘‘ས་བྦ་སོ ཏ་ཎྷཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ན་ནྡཱི དུ་ཀྑ་སྶ མཱུ་ལ’’ནྟི, ‘‘ཨི་ཏི ཝི་དི་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་སྶ མ་ཉྙ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ཝེ་ད་ན་སྶ སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་ཙཱ་ར་བྷཱ་ཝོ ད་སྶི་ཏོ, ཏེ་ན ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་ཉྩཱ་རི བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ཧཱ་ཝ་ཛི་ར་ཉཱ་ཎཾ ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཝ་ཏྟོ ཧཱ་རོ.