༡༤. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༦. དྷཱ་ར་ཡི་ཏ་བྦཱཏི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ཨུ་པ་ལ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ‘‘སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་སེ་ས་ཀ་པྤ་ནཱ་ཡ ཝོ་ཧཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ན་ཝ་ཊྛཱ་ན་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༡༤).
ཏཾ ཏཾ ཕ་ལནྟི ནི་ར་ཡཱ་དིཾ ཏཾ ཏཾ ཕ་ལཾ. ཨ་ཉྩི་ཏཱཏི ག་ཏཱ. ཡོ་ནཱིཏི ཨེ་ཀ་ཛཱ་ཏི. ས་མཱ་ན་ཝ་སེ་ན མི་སྶཱི་བྷ་ཝ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཧི ཡོ་ནི, ཨུ་པ་པ་ཏྟི. པེ་ཙྩཱཏི མ་རི་ཏྭཱ. ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏཱ་ཡཱཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ. ‘‘ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱ’’ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. ས་སྶ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱ. ཨ་སུ་ར་ཛཱ་ཏི་ཡཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ་པ་ན་ཀོ ཨ་སུ་ར་ཛཱ་ཏི་ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཀོ.
ས་ངྑཱཏི པ་ཉྙཱ. པ་ཉྙཱ་པ་དྷཱ་ནཱ ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི.
༤༧. པ་ཏྠ་ཊ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཐ་ཝཱི. ས་བྷཱ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན, ནི་སྶ་ཏྟ་ནི་ཛྫཱི་ཝ་ཊྛེ་ན ཙ དྷཱ་ཏུ. ཨཱ་པཱི་ཡ་ཏི, ཨ་པྤཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཨཱ་པོ. ཏེ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ན ཏི་ཀྑ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན, ད་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཏེ་ཛོ. ཝཱ་ཡ་ན་ཝ་སེ་ན ཝེ་ག་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན, ས་མུ་དཱི་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཡོ. ཝཱི་ས་ཏི ཨཱ་ཀཱ་རཱཏི ཀེ་སཱ་ད་ཡོ ཝཱི་ས་ཏི ཀོ་ཊྛཱ་སཱ, པ་ཀཱ་རཱ ཝཱ. ཀ་ཀྑ་ལ༹་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དྷི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཀེ་སཱ་དཱི ཀ་ཀྑ་ལ༹་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཝུ་ཏྟཱ.
པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཀོ་ཊྛཱ་སོཏི པ་ཐ་ཝཱི་ཀོ་ཊྛཱ་ས་མ་ཏྟོ, ཨ་ཏྟ་སུ་ཉྙ་དྷ་མྨ་མ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ནྟ་པྤ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ས་རཱི་ར་པ་ཀ་ཏི་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ཎྷ་བྷཱ་ཝོ ས་ནྟཱ་པོ, ས་རཱི་ར་ད་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ མ་ཧཱ་དཱ་ཧོ, ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ. ཡེ་ན ཙ ཛཱི་རཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཨེ་ཀཱ་ཧི་ཀཱ་དི་ཛ་རཱ་རོ་གེ་ན ཛ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཙ ཨ་ཏྠོ ཡུ་ཛྫ་ཏི. ‘‘ས་ཏ་ཝཱ་རཾ ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་ཊ་ས་པྤི ས་ཏ་དྷོ་ཏ་ས་པྤཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ར་ས་རུ་དྷི་ར་མཾ་ས་མེ་ད་ནྷཱ་རུ་ཨ་ཊྛི་ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཱ ར་སཱ་ད་ཡོ. ཀེ་ཙི ནྷཱ་རུཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ སུ་ཀྐཾ ས་ཏྟ་མཾ དྷཱ་ཏུཾ ཝ་ད་ནྟི. ཝི་ཝེ་ཀནྟི ཝི་སུཾ་བྷཱ་ཝཾ, ཝི་ས་དི་ས་བྷཱ་ཝ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཏྠུ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཧི ཨཱ་ཧཱ་རོ པ་རི་ཎཱ་མཾ ག་ཙྪ་ནྟོ པཱ་ཎ་བྷ་ཀྑ་ག་ཧ་ཎི་པ་ད་ནི་ཡ མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་ས་བྷཱ་ཝེ་ཧི ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི ཝི་ས་དི་ས་ར་ས་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝི་སུཾ་བྷཱ་ཝཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟོ ཏ་བྦྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཐཱ ར་སཱ་ད་ཡོ་པི རུ་དྷི་རཱ་དི་ཀོ་ཊྛཱ་སཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ར་སཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཝེ་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.
ས་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོཏི ཨ་སུ་ཙི་བྷཱ་ཝེ་ན ལ་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཏོ.
༤༨. ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎནྟི ར་སི་ཏ་བྦོ་ཏི ར་སོ, པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦོ ས་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཏྟ་ནོ ར་སོ ས་ར་སོ, ཡཱ་ཐཱ་ཝོ ས་ར་སོ, ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་སོ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་སོ ཨེ་ཝ ལ་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎནྟི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཝ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀི་ཙྩ་ཉྩེ་ཝ པཱི་ལ༹་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ. ‘‘ཨི་དཾ ཀི་ཙྩཾ, ཨི་དཾ ལ་ཀྑ་ཎ’’ནྟི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཧེ་ཏུ ཉཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་བྦི་ས་ཡ་ཉཱ་ཎུ་པྤ་ཏྟིཾ ནི་ཝཱ་རེ་ནྟཱི ཚཱ་དེ་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཛཱ་ནི་ཏུཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཡི་ད་མ་སྶཱ ཀི་ཙྩ་ནྟི ཀི་ཙྩ་ཏོ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཀ་ཐི་ཏཱཏི ཙ ཝུ་ཏྟཱ, ཡ་ཏོ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་ར་སཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཛཱ་ཡ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཛཱ་ཏི, ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཾ. ཡ་དི་པི ནི་རོ་དྷ་མ་གྒེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཏེ པ་ན ཛཱ་ནི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཏ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ནི་རོ་དྷ་མ་གྒེ་སུ ནི་རོ་དྷ་མ་གྒ་གྒ་ཧ་ཎ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏེ་ས་མྤི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙཱ་ཏི.
ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠནྟི ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཾ. ས་མྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨ་ཏྠ་ཏྠ’’ནྟི (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༢༢༦) ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཨེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཏྠོཏི ཨ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏཱ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ དུ་ཏི་ཡེ་ན ཨ་ཏྠ་ས་དྡེ་ན ཝི་སེ་ས་ནཾ. ན ཧི ཉཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཏྠེ ‘‘ཨ་ཏྠོ’’ཏི ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི. ཀཱ་ར་ཎཱ་ཀཱ་ར་ཎནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ཏྠ་ཏྠནྟི ཝཱ ཨཱ་མེ་ཌི་ཏ་ཝ་ཙ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ ཨ་ཏྠཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ, ཕ་ལཾ ཕ་ལ་ནྟི ཨ་ཏྠོ, ཧི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ནྟི ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠཱ་དི་ཀཾ. ཨཱ་ཀཱ་རནྟི ཨ་ཏྠཱ་དི་ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཝ.
པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་སྶ པུ་ན ཨ་ཝེ་ཀྑ་ནཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ. དུ་ཙི་ནྟི་ཏ་ཙི་ནྟི་ཏཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ བཱ་ལ་སྶ བྷཱ་ཝོ བཱ་ལྱཾ. ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ས་མཾ པ་ཀཱ་རེ་ཧི ཛཱ་ནཱ་ཏི. བ་ལ་ཝ་མོ་ཧོ པ་མོ་ཧོ. ས་མ་ནྟ་ཏོ མོ་ཧ་ནཾ ས་མྨོ་ཧོ. དུ་གྒ་ཏི་གཱ་མི་ཀ་མྨ་སྶ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ཨ་ཝི་ནྡི་ཡཾ. ཝི་ནྡ་ཏཱིཏི ལ་བྷ་ཏི. ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ཛྫཱ ཝི་ཡ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝི་ནྡི་ཡཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱཏི ཨ་ཡཾ ‘‘དུ་ཀྑེ ཨ་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀི་ཙྩ་ཛཱ་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི ཝུ་ཏྟོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ཝི་སེ་སོ. ཝི་ཛྫཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ན་སཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
པཱ་སཱ་ཎ་ས་ཀྑ་ར་ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ བྷཱུ་མི ས་ཎྷཱ་ཏི ‘‘ས་ཎྷ་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཀཱ་ལནྟི པ་ཉྩ་ཀ་པྤ་ས་ཏཱ་ནི. ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ས་མ་ཏྟི་ཀྐ་ནྟཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ རཱུ་པཾ ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཝི་བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པཾ, ས་མཱ་པ་ཏྟི་ནྟི པ་ད་ཏྠོ. ན ཧི ཀཱ་ཙི ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི. ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་སུཾ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སེ་སཱ་རུ་པྤ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི.
ད་མ་ཐཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟོ དུ་ཊྛ་སྶོ ཁ་ལུ་ངྐ་སྶོ. ཨུ་ཏྟ་རི་ད་མ་ཐཱ་ཡཱཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ད་མ་ཐཱ་ཡ.
ཨི་ཏ་རོཏི དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དོ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙོ, སུ་ཁཱ་པ་ཊི་པ་དོ ཙ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙོ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏོ་བྷཱ་གེ་ཧཱིཏི རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་བྷཱ་གེ་ཧི. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏོཏི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་མུ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན.
ཨ་ནེ་ཀོ་པཱིཏི ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནེ་ཀོ་པི. ཨེ་ཀ་ས་དྡཱ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡཱཏི སཱ་མ་ཉྙ་ས་དྡཱ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ.
ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཧཱ་ར་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.