༢. ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. ཝི་བྷཱ་གེ་ནཱཏི ས་རཱུ་པ་ཝི་བྷཱ་གེ་ན. ཨ་དི་ཊྛཾ ཛོ་ཏཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་དི་ཊྛ་ཛོ་ཏ་ནཱ. དི་ཊྛཾ སཾ་ས་ནྡཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ, སཾ་ས་ནྡ་ནཾ ཙེ་ཏྠ སཱ་ཀ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ར་ཎཾ. ཝི་མ་ཏི ཚི་ཛྫ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ནཱ. ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱ པུ་ཙྪཱ ཨ་ནུ་མ་ཏི་པུ་ཙྪཱ. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐཱ’’ཏི ཧི ཀཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་མ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་མ་ཏི པུ་ཙྪི་ཏཱ. ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱཏི ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ.
‘‘ཧ་རཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀ་ར་ཎཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀ་ཏྟུ་བྷཱ་ཝ་ཀ་མྨ་སཱ་དྷ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཧཱ་ར-ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཏྭཱ ས་དི་ས་ཀ་པྤ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཧཱ་རཱ ཝི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པུ་ན ག་ནྠ་ཀ་ར་ཎཱ་དི་ཨ་ཏྠེ་ན ག་ནྠཱ་དི་ས་དྡཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཧཱ་ར་ཀ་ར་ཎཱ་དི་ཨ་ཏྠེ་ན ཧཱ་ར་ས་དྡ་སི་དྡྷིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཧཱ་ར་ཡ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ‘‘ཧ་ར་ཎ་ཏོ, ར་མ་ཎ་ཏོ ཙཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ མ་ནོ་ཧ་རཱ མ་ནོ་ར་མཱ ཙེ་ཏེ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཝི་སེ་སཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཨུ་པ་པ་ཏྟི་སཱ་དྷ་ན་ཡུ་ཏྟཱིཏི ལ་ཀྑ་ཎ་ཧེ་ཏུ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནཱཏི ‘‘ན་ནུ ཙ ཨ་ཉྙེ་པི ཧཱ་རཱ ཡུ་ཏྟི་ས་ཧི་ཏཱ ཨེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དེ་ས་ནཱ་ཧཱ་རེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན.
ཙ་ཏུ་ནྣཾ བྱཱུ་ཧོ ཨེ་ཏྠཱཏི བྷི་ནྣཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ན་མྤི པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་པ་ད་ཏྠ་ས་མཱ་སོ ལ་བྦྷ་ཏི ‘‘ཨུ་ར་སི་ལོ་མོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ (དཱི. ནི. ཊཱི. ༣.༥༤, ༣༠༣) ཝི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
སེ་སནྟི ‘‘ཝི་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི.
ཨ་ནུ་པྤ་ཝེ་སཱི་ཡ་ནྟཱིཏི ཨ་ཝ་གཱ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. ས་མཱ་དྷཱི་ཡ་ནྟཱིཏི པ་རི་ཧ་རཱི་ཡ་ནྟི. ཝི་ནཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ནཱཏི ཛཱ་ཏི སཱ་མ་ཉྙཾ, བྷེ་དོ སཱ་མ་ཉྙཾ, ས་མྦ་ནྡྷོ སཱ་མ་ཉྙ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ད་ཏྠ་ནྟ་ར་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཀ་པྤ་ན་མ་ནྟ་རེ་ན.
པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་དི་མུ་ཁེ་ནཱཏི པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཝེ་ཝ་ཙ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཧཱ་ན་མུ་ཁེ་ན. ཀེ་ཙཱིཏི པ་ད་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཨཱ་ཝ་ཊྚ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཨོ་ཏ་ར་ཎེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི.
༢. ས་མྦ་ནྡྷོཏི ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཡོ་གོ. ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ན་ཉྷི དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ས་ནྟཱ་ན་སི་དྡྷ་ཏཱ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ན་ཡོ. ཝི་བྷཱ་གོ ས་ཏི་པི ནེ་སཾ ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་བྷཱ་ཝེ ཝི་བྷ་ཏྟ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ. ཨ་ཉྙོ ཨེ་ཝ ཧི ཧེ་ཏུ, ཨ་ཉྙཾ ཕ་ལ་ནྟི. བྱཱ་པཱ་ར་ཝི་ར་ཧོ ནི་རཱི་ཧ་ཏཱ. ན ཧི ཧེ་ཏུ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་མི, ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ ནི་བྦ་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཕ་ལ་ཏཱ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཏཱ. ས་མཱུ་ཧཱ་དིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ལོ་ཀ་ས་ངྐེ་ཏ་སི་དྡྷཱ ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟ་ཏཱ ས་མྨུ་ཏི་ས་བྷཱ་ཝོ. པ་ཐ་ཝཱི་ཕ་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཕུ་ས་ནཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ས་བྷཱ་ཝོ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ – ཡ་སྨིཾ བྷི་ནྣེ, ཨི་ཏ་རཱ་པོ་ཧེ ཝཱ ཙི་ཏྟེ་ན ཀ་ཏེ་ན ཏ་ཐཱ བུ་དྡྷི, ཨི་དཾ ས་མྨུ་ཏི་ས་ཙྩཾ ཡ་ཐཱ གྷ་ཊེ, ས་ས་མྦྷཱ་ར་ཛ་ལེ ཙ, ཏ་བྦི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཙྩནྟི. པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཙྩ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱ་ཡཱཏི ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ.
ཨ་ནྟོཏི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རོ. པ་དྷཱ་ནཱ་ཝ་ཡ་ཝེ་ནཱཏི མཱུ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན. ‘‘ན་ནྡཱི དུ་ཀྑ་སྶ མཱུ་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༡༣) ཏ་ཎྷཱ ‘‘ན་ནྡཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ‘‘ས་ངྒཱ་མེ ཙ ན་ནྡིཾ ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་མོ་དོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཎྷཱ་ཡ, པ་མོ་ད་སྶ ཝཱ’’ཏི.
༣. ཛཱ་ཏི་བྷེ་ད་ཏོཏི ཀུ་ས་ལཱ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ཏི ཨི་མ་སྨཱ ཝི་སེ་སཱ. ཡུ་ཛྫ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠོ ཨ་ནྟོ་ནཱི་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡོ་ཛཱི་ཡ་ནྟཱི’’ཏི. ཀེ་ཧི ཡོ་ཛཱི་ཡ་ནྟི? སཾ་ཝ་ཎྞ་ན་ཀེ་ཧཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡུ་ཛྫ་ནྟཱིཏི ཝཱ ཡུ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ཧི ས་མཱ་ན་ཡོ་ག་ཀྑ་མཱ ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ཏ་དེ་ཀ་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ‘‘ན་ཝ་ཧི པ་དེ་ཧཱི’’ཏི ས་ཧ་ཡོ་གེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ, པུ་རི་མ་སྨིཾ ཀ་ར་ཎེ. ‘‘ཨེ་ཏེ ཁོ’’ཏི ཙ པཱ་ཋོ. ཏ་ཏྠ ཁོ-ས་དྡ་སྶ པ་ད་པཱུ་ར་ཎ་ཏཱ, ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠ་ཏཱ ཝཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏེ ཨེ་ཝཱཏི ཨེ་ཏེ ཏ་ཎྷཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཝ, ན ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཊྛཱ་ར་སེ་ཝ ན ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ, ཨ་དྷོ ཝཱ་ཏི. པུ་རི་མ་སྨིཾ པ་ཀྑེ མཱུ་ལ་པ་ད་ནྟ་རཱ་བྷཱ་ཝོ, དུ་ཏི་ཡ་སྨིཾ ཏེ་སཾ ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏཱ དཱི་པི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.