༧. པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༣. ཡེ་ན ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ན ཨུ་པ་ལ་ཀྑི་ཏོ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཀ་པྤི་ཡཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སོ་པ་ནཱི་ཏཱ་ནཾ པ་ཝཱ་རི་ཏོ, ཏ་ཏོ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ན ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ན ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ་ཀཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ ཙེ, ཨི་མ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི པ་ད་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ. བྷུ་ཉྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ པ་ན དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏ་ཏྠ ཨི་རི་ཡཱ་ཡ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཐོ པ་ཝ་ཏྟ་ནཱུ་པཱ་ཡོ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ, ཋཱ་ན་ག་མ་ན་ནི་ས་ཛྫ་ན་ས་ཡ་ནཱ་ནི. པ་ཝཱ་རེ་ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏཱི་ཏི པ་ཝཱ་རི་ཏོ, ཨ་ཐ ཝཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནཾ པ་ཝཱ་རི་ཏཾ, ཏ་མ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི པ་ཝཱ་རི་ཏོ, ཀ་ཏ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎོ ཀ་ཏ་པྤ་ཊི་ཀྑེ་པོ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཐ ཝཱ པ་རི་ཝེ་ས་ཀེ་ན ཝཱ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི པ་ཝཱ་རི་ཏོ པ་ཊི་ཀྑེ་པི་ཏོ. ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ་ཀནྟི ཡཾ པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ ‘‘ཨ་ལ་མེ་ཏཾ ས་བྦ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏི་རི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི ས་ཏྟ་ཧི ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་ཏཾ, ཏ་ཉྩ ‘‘ཨ་ཛྫ ཝཱ ཡ་དཱ ཝཱ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་དཱ ཁཱ་དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ་ཊཾ, གི་ལཱ་ནཱ་ཏི་རི་ཏྟ་ཉྩ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཀ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ་ཀཾ ཨ་ན་དྷི་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀུ་ས་ལཾ ཙི་ཏྟཾ པཱ་ཏེ་ཏཱི་ཏི པཱ་ཙི་ཏྟི, ཏ་སྨཱ ཨི་ཏྠི་ཡཾ ཏི་མྷི ཏ-ཀཱ་ར་སྶ ཙ-ཀཱ་རེ, དྭི་ཏྟེ ཙ པཱ་ཙི་ཏྟི. ཡཱ་མ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ཏོ ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧཱ་རེ ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ.
༧༤. ཨི་དཱ་ནི ཡཱ་ཡ པ་ཝཱ་རི་ཏཱ, སཱ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཡེ་ཝ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ས་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ས་ནནྟི བྷུ་ཉྫ་མཱ་ན་སྶ བྷུ་ཉྫ་ནཾ. ཨི་མི་ནཱ ཡཾ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ བྷོ་ཛ་ནཾ, ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. བྷོ་ཛ་ན་ཉྩེ་ཝཱཏི པ་ཝཱ་ར་ཎ་པྤ་ཧོ་ན་ཀཾ བྷོ་ཛ་ན་ཉྩེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨ་བྷི་ཧཱ་རོཏི དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎ་པྤ་ཧོ་ན་ཀ་སྶ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ཎཾ, ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ. ས་མཱི་པ་ཏཱཏི ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ཧ་ཏྠ་པྤ་མཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ས་མཱི་པ་ཏཱ ཙ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་ཙེ བྷི་ཀྑུ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ས་ན་སྶ པ་ཙྪི་མ་ནྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ, ས་ཙེ ཋི་ཏོ, པ་ཎྷི་ཨ་ནྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ, ས་ཙེ ནི་པ་ནྣོ, ཡེ་ན པ་སྶེ་ན ནི་པ་ནྣོ, ཏ་སྶ པཱ་རི་མ་ནྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཋི་ཏ་སྶ ཝཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཝཱ ནི་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་སཱ་རི་ཏ་ཧ་ཏྠཾ ཡཾ ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རཾ ཨ་ངྒཾ, ཏ་སྶ ཨོ་རི་མ་ནྟེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ཧ་ཏྠ་པཱ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་པ་ཊི་ཀྑེ་པོཏི ཏ་སྶ ཨ་བྷི་ཧ་ཊ་བྷོ་ཛ་ན་སྶ ཨ་ངྒུ་ལི་ཙ་ལ་ནཱ་དི་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཀཱ་རེ་ན ཝཱ ‘‘ཨ་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཙཱི་ཝི་ཀཱ་རེ་ན ཝཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནཾ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ པ་ཀཱ་ར་ཡུ་ཏྟ་ཝཱ་ར་ཎཱ པ་ཉྩ་ཨ་ངྒཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི ཡ་སྶཱ སཱ པ་ཉྩ་ཨ་ངྒཱ.
༧༥. ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཏེ་སུ ཨོ་ད་ནཱ་དི་པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏཱ་ནི ཙ པུ་ན ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨོ་ད་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ སཱ་ལཱིཏི ར་ཏྟ་སཱ་ལི་ཨཱ་དི་ཀཱ ས་བྦཱ་པི སཱ་ལི་ཛཱ་ཏི. ཝཱི་ཧཱིཏི ས་བྦཱ་པི ཝཱི་ཧི་ནཱ་མི་ཀཱ ཝཱི་ཧི་ཛཱ་ཏི. ཀ་ངྒཱུཏི སེ་ཏ་ར་ཏྟ་ཀཱ་ལ༹་བྷེ་དཱ ས་བྦཱ་པི ཀ་ངྒུ་ཛཱ་ཏི. ཀུ་དྲཱུ་སོ ནཱ་མ ཀཱ་ལ༹་ཀོ་དྲ་ཝོ. ཝ་ར་ཀོ ནཱ་མ སེ་ཏ་ཝ་ཎྞོ ཀོ་དྲ་ཝོ. ཡ་ཝ་གོ་དྷུ་མེ་སུ པ་ན བྷེ་དོ ན་ཏྠི. ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ སཱ་ནུ་ལོ་མཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ དྷ་ཉྙཱ་ནཾ བྷོ་ཛྫ་ཡཱ་གུ ཙཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. བྷོ་ཛྫ་ཡཱ་གུ ཙཱཏི ཨུ་ཎྷཾ ཝཱ སཱི་ཏ་ལཾ ཝཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ་ནཾ བྷོ་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨོ་དྷི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, སཱ བྷོ་ཛྫ་ཡཱ་གུ. ཙ-ས་དྡེ་ན ཨོ་ད་ནོ ཙཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ཨོ་ད་ནོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཙེ པ་ན བྷ་ཏྟེ ཨུ་ད་ཀ་ཀ་ཉྫི་ཀ་ཁཱི་རཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཀི་རི་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ་གུཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི དེ་ནྟི, ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་ནུ་ཀཱ ཧོ་ཏི, པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཛ་ནེ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨུ་ད་ཀཱ་དཱི་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཙི་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ཡཱ་གུ་ས་ངྒ་ཧ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཏ་ནུ་ཀཱ་ཡ་པི ཡཱ་གུ་ཡཱ སཱ་ས་པ་མ་ཏྟ་མྤི མ་ཙྪ་མཾ་ས་ཁ་ཎྜཾ ཝཱ ནྷཱ་རུ ཝཱ པ་ཀྑི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཛ་ནེ་ཏི.
༧༦. སཱ་མཱ་ཀཱ་དི་ཏི་ཎཾ ཀུ་དྲཱུ་ས་ཀེ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཏཾ, ཝ་ར་ཀ་ཙོ་ར་ཀོ ཝ་ར་ཀེ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཏོ, ནཱི་ཝཱ་རོ ཙེ་ཝ སཱ་ལི་ཡཾ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཏོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. སཱ་མཱ་ཀཱ་དི་ཏི་ཎནྟི སཱ་མཱ་ཀོ ཨཱ་དི ཡ་སྶ, ཏ་མེ་ཝ ཏི་ཎཾ ཏི་ཎ་དྷ་ཉྙ་ནྟི ས་མཱ་སོ.
༧༧. བྷ་ཊྛ་དྷ་ཉྙ་མ་ཡོཏི ཁ་ར་པཱ་ཀ་བྷ་ཛྫི་ཏེ་ཧི ས་ཏྟ་ཝི་དྷེ་ཧི དྷ་ཉྙེ་ཧི ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཀ་ཏོ, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཙུ་ཎྞ་མྤི ཀུ་ཎྜ་ཀ་མྤི ས་ཏྟུ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་པཱ་ཀ་བྷ་ཛྫི་ཏཱ་ནཾ པ་ན ཨཱ་ཏ་པ་སུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝཱ ཏ་ཎྜུ་ལཱ་ནཾ ས་ཏྟུ ཝཱ ཀུ་ཎྜ་ཀཱ་ནི ཨེ་ཝ ཝཱ ན པ་ཝཱ་རེ་ནྟི. ཡ་ཝེ་ན ས་མྦྷ་ཝོ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཨ་སྶཱ་ཏི ཡ་ཝ་ས་མྦྷ་ཝོ, ཀུ་མྨཱ་སོ ཀུ་མྨཱ་སོ ནཱ་མ. མུ་གྒཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏོ པ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ན ཛ་ནེ་ཏི. ཀ་པྤི་ཡོ ཙཱཏི ཀ་པྤི་ཡོ་ཡེ་ཝ མཾ་སོ ‘‘མཾ་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཙཱཏི ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ. ཨ་ཀ་པྤི་ཡོ པ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ་ཝ. པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ་པི ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཨུ་ད་ཀེ ས་མྦྷ་ཝོ ཡ་སྶ སོ མ་ཙྪོ ནཱ་མ. དྭཱི་སུ པ་ནེ་ཏེ་སུ ས་ཙེ ཡཱ་གུཾ པི་ཝ་ནྟ་སྶ ཡཱ་གུ་སི་ཏྠ་མ་ཏྟེ་སུ་པི མ་ཙྪ་ཁ་ཎྜེ་སུ ཝཱ མཾ་ས་ཁ་ཎྜེ་སུ ཝཱ ཨེ་ཀཾ ཁཱ་དི་ཏཾ ཨེ་ཀཾ ཧ་ཏྠེ ཝཱ པ་ཏྟེ ཝཱ ཧོ་ཏི, སོ ཙེ ཨ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, པ་ཝཱ་རེ་ཏི. དྭེ་པི ཁཱ་དི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, མུ་ཁེ སཱ་ས་པ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ན་ཏྠི, ས་ཙེ་པི ཨ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི.
༧༨. ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཀཱི་དི་སཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ཀི་ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནཱི་ཏཾ ཀིཾ ནཱ་མ ནི་སེ་དྷེ་ནྟོ པ་ཝཱ་རེ་ཏི ནཱ་མཱ’’ཏི ཙོ་ད་ནཾ མ་ན་སི ནི་དྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘བྷུ་ཉྫ་ནྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཀ་པྤཾ ཝཱ ཨ་ཀ་པྤཾ ཝཱ པ་ཉྩ་སུ བྷོ་ཛ་ནེ་སུ ཡཾ ཀི་ཉྩི བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ ཏ་ནྣཱ་མེ་ན ཏེ་སཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཛ་ན་ཀ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ནཱ་མེ་ན ཝཱ ‘‘ཨི་མ’’ནྟི སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཝ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སོ་པ་ནཱི་ཏཾ ཀ་པྤཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནཾ ནི་སེ་དྷ་ཡཾ ནི་སེ་དྷ་ཡ་ནྟོ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ་ཏི པ་ད་ཏྠ་ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཡེ་ན ཙེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་ས་ཉྩ ཀུ་ལ་དཱུ་ས་ན་ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨ་ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ་རོ་ཙ་ན་སཱ་དི་ཏ་རཱུ་པི་ཡཱ་དཱི་ཧི ནི་བྦ་ཏྟཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷོ་ཛ་ན་ཉྩ ཏ་ཐཱ ཨ་ཉྙ་ཉྩ ཀ་པྤི་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཝཱ ཨེ་ཀ་སི་ཏྠ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ཊཾ ཧོ་ཏི, སོ ས་ཙེ པ་ཏྟ་མུ་ཁ་ཧ་ཏྠེ་སུ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི བྷོ་ཛ་ནེ ས་ཏི སཱ་པེ་ཀྑོ་ཝ ཨ་ཉྙཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་སེ ཋི་ཏེ་ན ‘‘ཨོ་ད་ནཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཝཱ་ར་ཎ་པྤ་ཧོ་ན་ཀ་སྶེ་ཝ ནཱ་མེ་ན ཝཱ ‘‘ཨི་མ’’ནྟི སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝཱ ཀཱ་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཀ་པྤི་ཡ་མེ་ཝ བྷོ་ཛ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལཾ ཝཱ མི་སྶཾ ཝཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི པ་ཝཱ་རེ་ཏཱི་ཏི. ‘‘ཨཱ་ཀི་ར ཨཱ་ཀི་ར, ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ པཱུ་རེ་ཧཱི’’ཏི པ་ན ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༧༩-༨༠. ཨི་དཱ་ནི ཡེ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ན ཛ་ནེ་ནྟི, ཏེ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ལཱ་ཛཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ལཱ་ཛཱ…པེ… ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ན ཛ་ནེ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ལཱ་ཛཱཏི སཱ་ལི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏཱ ལཱ་ཛཱ. ཏཾ་ས་ཏྟུ་བྷ་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཏེ་ཧི ལཱ་ཛེ་ཧི ཀ་ཏཱ ས་ཏྟུ ཙེ་ཝ བྷ་ཏྟཱ་ནི ཙ. གོ་ར་སོཏི གུ་ནྣཾ ར་སོ ཁཱི་རཱ་དི. སུ་དྡྷ་ཁ་ཛྫ་ཀོཏི མ་ཙྪ་མཾ་སེ་ཧི ཨ་ས་མྨི་སྶ་ཏཱ་ཡ སུ་དྡྷ་ཁ་ཛྫ་ཀོ. ས་ཏྟུ་ཡོ པི་ཎྜེ་ཏྭཱ ཀ་ཏོ ཨ་པ་ཀྐོ ས་ཏྟུ་གུ་ལོ༹ པ་ན ས་ཏྟུ་མོ་ད་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏོ པ་ཝཱ་རེ་ཏི. ཏ་ཎྜུ་ལཱཏི ས་མ་པཱ་ཀ་བྷ་ཛྫི་ཏཱ་ནཾ སཱ་ལི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཏ་ཎྜུ་ལཱ, བྷ་ཛྫི་ཏ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ ཨེ་ཝ ཝཱ. བྷ་ཊྛ་པི་ཊྛནྟི སུ་དྡྷཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི བྷ་ཛྫི་ཏཾ པི་ཊྛཾ. པུ་ཐུ་ཀཱཏི སཱ་ལི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པུ་ཐུ་ཀཱ. པུ་ཐུ་ཀཱ ཧི ཏ་ནྟི་ཨཱ་ག་མ་ཡུ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་སུ་མྤི ག་ཡ྄ཧ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཏོ་པི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ པུ་ཐུ་ཀཱ་ཝེ་ལུ༹་ཨཱ་དཱི་ནཾ བྷ་ཏྟ་ནྟི ཙ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཝེ་ལཱུ༹ཏི ཏེ་སཾ ཏ་ཎྜུ་ལཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. པུ་ཐུ་ཀཱ ཙ ཝེ་ལུ༹ ཙ, ཏེ ཨཱ་ད་ཡོ ཡེ་ས་ནྟི ས་མཱ་སོ. ཙ-ས་དྡོ པ་ནེ་ཏྠ ས་བྦ་ཏྠཱ་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཀ་ནྡ་མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ནི་པི ག་ཡ྄ཧ་ནྟི. ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཱ་ནནྟི ཝུ་ཏྟེ་ཧི ས་ཏྟ་ཝི་དྷེ་ཧི དྷ་ཉྙེ་ཧི ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ. ར་ས་ཡཱ་གཱུཏི ར་སེ་ཧི པ་ཀྐ་མཾ་སཱ་དཱི་ཧི ས་མྨི་སྶཱ ཡཱ་གུ. ར་སོ་པི ཏཱ་དི་སོ་ཝ. སུ་དྡྷ་ཡཱ་གཱུཏི མཾ་སཱ་དཱི་ཧི ཨ་མི་སྶཱ སུ་དྡྷ་ཡཱ་གུ. ཕ་ལཱ་དཱི་ནཱིཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཀ་ནྡཱ་དཱི་ན་མྤི ག་ཧ་ཎཾ. ཨ་པི ཙཱཏི ནི་པཱ་ཏོ, ནི་པཱ་ཏ་ས་མུ་དཱ་ཡོ ཝཱ ས་མུ་ཙྩ་ཡེ, སོ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ.
༨༡. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ས་ཏྟ་ཧི ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཡཾ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཨ་ཀ་ཏཾ, ཏ་ཏྠ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, བྱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ ཨ་ཏི་རི་ཏྟ་ཀ་ཏེ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ, བྷོ་ཛ་ནཾ ཨ་བྷུ་ཏྟེ་ན ཙ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. བྷོ་ཛ་ནནྟི པ་ཝཱ་ར་ཎ་པྤ་ཧོ་ན་ཀ་བྷོ་ཛ་ནཾ. ཨ་བྷུ་ཏྟེ་ནཱཏི ཨེ་ཀ་སི་ཏྠ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནཱ. ཡེ་ན ཡཾ་ཝཱ པུ་རེ ཀ་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ ཙ ཨེ་ཝ-ས་དྡོ དཱི་གྷཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་དྡི་ཊྛོ, སོ ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཧ་ཊེ་ན ཏཾ-ས་དྡེ་ན ས་མྦ་ནྡྷཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཾ པུ་རེ པུ་བྦེ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀ་ཏཾ, ཏེ་ནེ་ཝ ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་སྨཱ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་མི་སཾ ཨཱ་ཀི་ར་ནྟི, ཏཾ སོ པུ་ན ཀཱ་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཏ་སྨིཾ བྷོ་ཛ་ནེ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ པ་ཋ་མ་ཀ་ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཉྙ་སྨིཾ པ་ན ཏེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༨༢. ‘‘ཀ་པྤི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ‘‘ཀ་རོ་ནྟོ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཀ་མྨ་པ་དཱ་ནི. ཀ་པྤི་ཡ་ཉྩེ་ཝ ག་ཧི་ཏ་ཉྩེ་ཝ ཨུ་ཙྩཱ་རི་ཏ་ཉྩེ་ཝ ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ག་ཉྩེ་ཝ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘ཨ་ལ་མེ་ཏཾ ས་བྦ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ས་ཏཱུ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏྠ་ཡཾ ཕ་ལཾ ཝཱ ཀ་ནྡ་མཱུ་ལཱ་དི ཝཱ པ་ཉྩ་ཧི ས་མ་ཎ་ཀ་པྤེ་ཧི ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་ཏཾ, ཡ་ཉྩ ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ ཝཱ ཀ་པྤི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ ཝཱ, ཨེ་ཏཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ནཱ་མ. ག་ཧི་ཏནྟི བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ. ཨུ་ཙྩཱ་རི་ཏནྟི ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨཱི་ས་ཀ་མྤི ཨུ་ཀྑི་ཏྟཾ ཝཱ ཨ་པ་ནཱ་མི་ཏཾ ཝཱ, ཏཾ པ་ན ཨ་ཏི་རི་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཀེ་ན ‘‘ཨ་ལ་མེ་ཏཾ ས་བྦ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་གནྟི ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏེ་ན ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ག་ཏཾ. ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟོཏི ཨཱི་དི་སཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ་ཀཱ་ར་ས་མྤ་ནྣཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟོ པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནཱ ཨ་ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཝཱ ཨ་པྤ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ་པི ས་བྦ་ཐཱ བྷུ་ཏྟོ ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ དུ་ཝི་དྷ་ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཱ་ཀཱ་ར་ས་མྤ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ. ཨ་ལ་མེ་ཏཾ ས་བྦ་ནྟི ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ས་ཏཱུཏི ཨ་ལ་མེ་ཏཾ ས་བྦཾ ཨི་ཏི ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ས་ཏུ. ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་ཝི་དྷཾ ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཱ་ཀཱ་རཾ ས་མྤཱ་དེ་ནྟོ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཀི་མྤི ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༨༣. ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན པ་ན ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཋི་ཏཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ན ཀ་རེ…པེ… ཧ་ཏྠ་ག’’ནྟི. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཏོ ཨ་ཉྙོ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ, ཏ་སྶ ཧ་ཏྠེ ག་ཏཾ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཧ་ཏྠ་གཾ. པེ་ས་ཡི་ཏྭཱ་པཱིཏི ས་ཙེ ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙོ བྱ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ན་ཏྠི, ཡ་ཏྠ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ པེ་ས་ཡི་ཏྭཱ་པི. ཏཾ ཨ་ཏི་རི་ཏྟ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཀཱ་ར་ཀོ ཨ་ཏི་རི་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཀ་ཏོ ཨ་ཉྙོ ས་བྦོ པ་ཝཱ་རི་ཏོ་པི ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏོ་པི བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ལ་བྦྷ་ཏེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷ་ནཱི་ཡཾ. པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ན པ་ན མུ་ཁ་ཉྩ ཧ་ཏྠ་ཉྩ སོ་དྷེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ.
པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.