༤༣. ཚ་ནྡ་དཱ་ན་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༩༩. ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟེཏི ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དི་ནོ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཏྟེ ཡུ་ཏྟེ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ. ས་ངྒྷེ ས་མཱ་ག་ཏེཏི ཙ་ཏུ་ཝ་གྒཱ་དི་ཀེ ས་ངྒྷེ ཨེ་ཀ་ཏྠ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཚ་ནྡ་ཧཱ་ར་ཀེ་ནཱ་པི ས་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཝ་གྒཱ་དི་ཀོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༤༠༠. ཚ་ནྡ་དཱ་ནཱ་དི་ཝི་དྷིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨུ་པཱ་ག་མྨཱཏི ས་ནྟིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཙྪཱ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ. ཚ་ནྡཾ ད་དེཏི ཝ་ཀྑ་མཱ་ནེ་སུ ཏཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ན་པི བ་ཧི ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ ཚ་ནྡཾ ད་དེ་ཡྻ, ཀེ་ན་ཙི ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཀཱ་ཡ་སཱ་མ་གྒིཾ ཨ་དེ་ནྟོ པ་ན པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ དེ་ནྟོ ཚ་ནྡཾ ད་དེ་ཡྻ.
༤༠༢. ཨུ་བྷི་ནྣཾ དཱ་ནེ ཀིཾ་པ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘པཱ་རི་སུ་དྡྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པྤ་དཱ་ནེ་ན ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱ་པི ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པ་རི་སུ་དྡྷི ཨེ་ཝ པཱ་རི་སུ་དྡྷི, ཏ་སྶ པ་དཱ་ནཾ, ཏེ་ན. ན་ནུ ཙ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཏཱ་པ་དཱ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མཱ་ཏི པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པྤ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏུ, ཀ་ཐཾ ས་ངྒྷ་སྶཱ་ཏི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – པཱ་རི་སུ་དྡྷི་དཱ་ན་སྶ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཏཱ་ས་མྤཱ་ད་ནེ་ན ས་ངྒྷ་སྶཱ་པི ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཏྠ པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཡོ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏཱི་སུ ཝཱ ཨེ་ཀ་སྶ ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དྭེ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ. ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་ཡོ ཝཱ དྭེ ཝཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ས་མ་གྒཾ. ཙ་ཏཱུ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཡོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི, ཏཱི་སུ ཝཱ ཨེ་ཀ་སྶ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དྭེ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒཾ. ས་ཙེ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི, ཏ་ཡོ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ, དྭེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, དྷ་མྨེ་ན ས་མ་གྒཾ. པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཀ་མྨེ་སུ་པི པ་ཉྩ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ག་ཎ་ཉ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཝཱ་རེ་ནྟི, ཙ་ཏཱུ་སུ ཏཱི་སུ ཝཱ ཨེ་ཀ་སྶ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཡོ དྭེ ཝཱ ས་ངྒྷ་ཉ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཝཱ་རེ་ནྟི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒཾ པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཀ་མྨ་ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. སེ་ས་ཀ་མྨཾ ཝི་བཱ་དྷ་ཏཱིཏི ཨ་ཝ་སེ་ས་ས་ངྒྷ་ཀི་ཙྩཾ ཝི་བཱ་དྷེ་ཏི ཨ་ལ་དྡྷཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༤༠༣. དྭ་ཡནྟི ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཀི་ཙྩ་ཉྩ. ཨ་ཏྟ་ནོ ན སཱ་དྷེ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷ་ནཱི་ཡཾ.
༤༠༤. ཧ་རེ་ཡྻཱཏི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟཾ སུ་དྡྷི་ཀ་ཚ་ནྡཾ ཝཱ ཨི་མཾ ཝཱ ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཧ་རེ་ཡྻ. པ་ར་མྤ་རཱ ན ཧཱ་ར་ཡེཏི པ་ར་མྤ་རཱ ན ཨཱ་ཧ་རེ་ཡྻ. ཀ་སྨཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ར་མྤ་རཱ་ཧ་ཊཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏེ་ནཱཏི པ་ཋ་མ་ཏོ ག་ཧི་ཏ་ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཀེ་ན. པ་ར་མྤ་རཱ་ཧ་ཊཱཏི ཡ་ཐཱ བི་ལཱ༹་ལ་ས་ངྑ་ལི་ཀཱ་ཡ པ་ཋ་མཾ ཝ་ལ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་ཏི་ཡཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏི་ཡ་སྶ ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ‘‘པ་རི་མྤ་རཱ་ཧ་ཊཱ ཚ་ནྡ-པཱ་རི་སུ་དྡྷི ན ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ.
༤༠༥. ས་བྦཱུ་པ་ཙཱ་རནྟི ‘‘ཨེ་ཀཾ་སཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་ཏྭཱ’’ ཏི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ.
༤༠༦. སོ ཨཱ་ག་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ཐཱཏི ཨ་ན་ནྟ་ར་ཏྠེ. ཨཱ་ག་ཏོཏི པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ. ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱཏི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ. ཨེ་ཝནྟི ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ཀྐ་མེ་ན.
༤༠༧-༨. ག་ཧེ་ཏྭཱ ཧཱ་ར་ཀོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ནཱ་ཧ་ཊཱཏི ཨཱ་ཧ་ཊཱ་ཝ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཧཱ་ར་ཀོ ས་ངྒྷཾ པ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཧེ་ཡྻ, ཨཱ་ཧ་ཊཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཐཱ ཧེ་ཡྻཱཏི ཝི་བྦྷ་ནྟཱ་དི་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻ.
༤༠༩. ས་ངྒྷཾ པ་ཏྟོ པ་མ་ཏྟོ ཝཱ སུ་ཏྟོ ཝཱ ནཱ་རོ་ཙ་ཡེ་ཡྻ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི ཙཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཙ-ས་དྡོ ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཧ་ར་ཎཾ ས་མྤི་ཎྜེ་ཏཱི་ཏི.
ཚ་ནྡ་དཱ་ན་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤༤. ཨུ་པོ་ས་ཐ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡༠. དུ་ཝེ ཨུ་པོ་ས་ཐཱཏི སུ་ལ་བྷ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཡོ པ་ན དི་ཝ་ས་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀོ པ་ནྣ་ར་སི་ཀོ སཱ་མ་གྒི་ཀོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཧེ་མ་ནྟ་གི་མྷ་ཝ་སྶཱ་ནཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ཨུ་ཏཱུ་ནཾ ཏ་ཏི་ཡ་ས་ཏྟ་མ་པ་ཀྑེ་སུ དྭེ དྭེ ཀ་ཏྭཱ ཚ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀཱ, སེ་སཱ པ་ནྣ་ར་སི་ཀཱཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཨུ་པོ་ས་ཐཱ. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ ལོ་ཀ་སྶ པ་ཀ་ཏི་ཙཱ་རི་ཏྟཾ. ‘‘ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ཧི ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༧༨) པ་ན ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡེ ས་ཏི ཨ་ཉྙ་སྨི་མྤི ཙཱ་ཏུ་དྡ་སེ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༤༡༡. སུ་ཏྟུ་དྡེ་སོ ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙཱ་ཏི ཀ་མྨ་དྷཱ་ར་ཡོ. སེ་སཱ་ནནྟི དྭི་ནྣཾ ཏི་ཎྞཾ ཝཱ. ‘‘དུ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སོ པ་ནྣ་ར་སོ སཱ་མ་གྒཱི་ཏི དི་ཝ་ས་ཝ་སེ་ན, སུ་ཏྟུ་དྡེ་སོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ པཱ་རི་སུ་དྡྷཱི་ཏི ཀ་ར་ཎ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན, ས་ངྒྷུ་པོ་ས་ཐོ ག་ཎུ་པོ་ས་ཐོ པུ་གྒ་ལུ་པོ་ས་ཐོ་ཏི པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན ཙཱ་ཏི ན་ཝ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ དཱི་པི་ཏཱ ཧོ་ནྟི.
༤༡༢. པུ་བྦ་ཀི་ཙྩེཏི –
‘‘ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་ཏུ་ཀྑཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑུ་ག་ཎ་ནཱ ཙ ཨོ་ཝཱ་དོ;
ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཨེ་ཏཱ་ནི, པུ་བྦ་ཀི་ཙྩ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༦༨) –
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ཝུ་ཏྟེ པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎཱ་ན་ནྟ་རཾ ཀ་ཏྟ་བྦེ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩེ.
པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎེཏི –
‘‘ས་མྨ་ཛྫ་ནཱི པ་དཱི་པོ ཙ, ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ས་ནེ་ན ཙ;
ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཨེ་ཏཱ་ནི, པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༦༨) –
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧེ་ཝ ཝུ་ཏྟེ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཀ་ཏྟ་བྦེ པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎེ. པ་ཏྟ་ཀ་ལླེཏི ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝེ་ན པ་ཏྟོ ཀཱ་ལོ ཨི་མ་སྶཱ་ཏི པ་ཏྟ་ཀཱ་ལཾ, པ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ. ཀིཾ ཏཾ? ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དི་ཀ་མྨཾ. ཏཾ པ་ན ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ. ཡ་ཐཱ་ཧུ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ –
‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ,
ས་བྷཱ་གཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ན ཝི་ཛྫ་ནྟི;
ཝ་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ ཙ པུ་གྒ་ལཱ ཏ་སྨིཾ ན ཧོ་ནྟི,
པ་ཏྟ་ཀ་ལླ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༦༨);
ས་མཱ་ནི་ཏེཏི ས་མྨཱ ཨཱ་ནཱི་ཏེ པ་ཝ་ཏྟི་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སོཏི སུ་ཏྟུ་དྡེ་སོ. པ་ཉྩ་དྷཱཏི ནི་དཱ་ནུ་དྡེ་སོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀུ་དྡེ་སོ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སུ་དྡེ་སོ ཨ་ནི་ཡ་ཏུ་དྡེ་སོ ཝི་ཏྠཱ་རུ་དྡེ་སོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་དྷཱ.
༤༡༣. ཝི་ནཱ་ནྟ་རཱ་ཡནྟི རཱ་ཛ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཙོ་ར་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨ་གྱ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨུ་ད་ཀ་ནྟ་རཱ་ཡོ མ་ནུ་སྶ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨ་མ་ནུ་སྶ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཝཱ་ལ༹་ནྟ་རཱ་ཡོ ས་རཱི་ས་པ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡོ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ནྟ་རཱ་ཡོ་ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༥༠) ཝུ་ཏྟེ་སུ ད་ས་སུ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཝི་ནཱ. ས་ངྑེ་པེ་ནཱཏི ཝི་ནཱ ཝི་ཏྠཱ་རཾ. ‘‘ཨེ་ཏྠ དྭཱི་སུ ཏཱི་སུ ཝཱ ཨུ་དྡེ་སེ་སུ ཝི་ས་དེ་སུ ཐེ་རོ་ཝ ཨི་སྶ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་པི ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཏྠཱཏི པ་ཉྩ་སུ ཨུ་དྡེ་སེ་སུ. ཨ་ཝ་ཏྟ་ནྟེཏི ཐེ་ར་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཨ་པྤ་གུ་ཎེ. ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡི་སི་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨུ་དྡེ་ས་ཀ་སྶ ཨ་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་པི ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. དྭཱི་སུ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་སུ ཨི་སྶ་ར་ཏྟེ ཨ་དྷི་ཀེ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཏཱི་སཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཐེ་རོ་ཝ ཨི་སྶ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨི་དཾ པ་རི་དཱི་པེ་ཏི – དྭེ ཨ་ཁ་ཎྜཱ སུ་ཝི་ས་དཱ ཝཱ་ཙུ་གྒ་ཏཱ, ཐེ་རཱ་དྷེ་ཡྻཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙེ པ་ན ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཝི་ས་དཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, བྱ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ཡ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་ཡཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཉྙཱ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་སི་ཏ་བྦོ་ཏི.
༤༡༤. ཨུ་དྡི་ས་ནྟེ ས་མཱ ཝཱ ཨ་ཐ ཐོ་ཀི་ཀཱ ཝཱ ཡ་དི ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷ་ནཱི་ཡཾ. ཨུ་དྡི་ས་ནྟེ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ ཨུ་དྡི་སྶ་མཱ་ནེ. ས་མཱ ཝཱ ཐོ་ཀི་ཀཱ ཝཱཏི ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི ས་མཱ ཝཱ ཐོ་ཀི་ཀཱ ཝཱ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ. ཨ་ཝ་སེ་ས་ཀཾ སོ་ཏ་བྦནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པི ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀ་ཏོ་ཡེ་ཝ ནཱ་མཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི.
༤༡༥. ཨུ་དྡི་ཊྛ་མ་ཏྟེཏི ཨུ་དྡི་ཊྛཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་དྡི་ཊྛ་མ་ཏྟཾ. མ་ཏྟ-ས་དྡོ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ. ས་ཀ་ལཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ས་མཱ ཝཱ ཐོ་ཀི་ཀཱ ཝཱ ཡ་དི ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ས་ཀ་ལཱ་ཡཱཏི ས་བྦཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ. ཨེ་སཾ ས་ནྟི་ཀེ པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཀ་རེ་ཡྻུནྟི ཨེ་སཾ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ས་མཱི་པེ ཏེ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རེ་ཡྻུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ བ་ཧུ་ཀཱ ཙེ, ས་བྦ་ཝི་ཀ་པྤེ་སུ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ. ཝི་ཀ་པྤཱི་ཡ་ནྟི པ་རི་ཀ་པྤཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཝི་ཀ་པྤཱ, ཨ་ཝ་སེ་ས་ས་ཝ་ན་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཝི་དྷཱ་ནཱ ས་བྦེ ཙ ཏེ ཝི་ཀ་པྤཱ ཙེ་ཏི ས་བྦ་ཝི་ཀ་པྤཱ. ཏེ་སུ. པུ་ནུ་དྡི་སེཏི པུ་ན པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻ.
༤༡༦. ཨི་ཏ་རཱ་ནནྟི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ནཾ. ཨི་ཏ་རོཏི ཙཱ་ཏུ་དྡ་སོ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡེ་སཾ པ་ནྣ་ར་སོ, ཏེ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀཾ ཨ་ཀཾ་སཱུ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཏཱ་དི་སེ པ་ཙྩ་ཡེ ས་ཏི ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཏེ་སཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཏ་ཏི་ཡ་ས་ཏྟ་མ་པ་ཀྑ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀེ ས་མྤ་ཏྟེ ཏེ་ར་སཱི་ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐ་ཏྟཱ པ་ན ཏ་ཏྠ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ན ཀ་ཏོ་ཏི ཙཱ་ཏུ་དྡ་སོ་ཡེ་ཝ པ་ནྣ་ར་སོ ཛཱ་ཏོ. ས་མཱ་ནེ་ཏ་རེཏི ས་མཱ ཨཱུ་ནཱ ཨི་ཏ་རེ་ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ. ཨི་ཏ་རེཏི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ. པུ་རི་མཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱུཏི ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི ‘‘ཨ་ཛྫུ་པོ་ས་ཐོ པ་ནྣ་ར་སོ’’ཏི པུ་བྦ་ཀི་ཙྩེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ པུ་རི་མཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཙེ་དྷི་ཀཱཏི ཡ་དི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ བ་ཧུ་ཀཱ ཧོ་ནྟི. པུ་རི་མཱཏི ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ. ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱུཏི ཏེ་སཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ནཾ ‘‘ཨ་ཛྫུ་པོ་ས་ཐོ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སོ’’ཏི པུ་བྦ་ཀི་ཙྩེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟུ. སེ་སེ་པཱིཏི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ནཾ པ་ནྣ་ར་ས་ཝཱ་རེ་པི. ཨ་ཡཾ ན་ཡོཏི ‘‘ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ནཾ པ་ནྣ་ར་སོ ཨི་ཏ་རཱ་ནཾ ས་ཙེ་ཏ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀོ ཨ་ཡ་མེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡེ་སཾ པ་ནྣ་ར་སོ, ཏེ ཏི་རོ་ར་ཊྛ་ཏོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཏཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀཾ ཨ་ཀཾ་སཱུ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༤༡༧. ཨ་ཏཱི་ཏུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཡཾ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཡཾ པ་ནྣ་ར་སུ་པོ་ས་ཐོ ཀ་ཏོ་ཏི པ་ནྣ་ར་སཱི ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ པཱ་ཊི་པ་དོ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ པཱ་ཊི་པ་དོ’’ཏི. ཨི་ཏ་རཱ་ནནྟི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ནཾ. ཨུ་པོ་ས་ཐོཏི པ་ནྣ་ར་སོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ. ས་མ་ཐོ་ཀཱ་ནནྟི ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མཱ་ནཾ ཝཱ ཐོ་ཀཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ནཾ. མཱུ་ལ་ཊྛཱཏི ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ. ཀཱ་མ་ཏོ དེ་ནྟཱུཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་ཙྪཱ་ཡ དེ་ནྟུ.
༤༡༨. ནོ ཙེ དེ་ནྟཱིཏི ཡ་དི ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཀཱ་ཡ་སཱ་མ་གྒིཾ ན དེ་ནྟི, ཏེ་སཾ པ་ན ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཧི་ཡྻོ ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཛྫ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་ར་ཎཾ ན་ཏྠི. བ་ཧཱུ་སུ ཨ་ནི་ཙྪཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་སཱ་མ་གྒིཾ ད་དེ་ཡྻཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. བ་ཧཱུ་སཱུཏི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་སུ བ་ཧུ་ཀེ་སུ. བ་ཧི ཝཱ ཝ་ཛེཏི ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པ་རི་སཱ ནི་སྶཱི་མཾ ཝཱ ཝ་ཛེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༤༡༩. སཱ་ཝེ་ཡྻ སུ་ཏྟནྟི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ས་ངྑཱ་ཏཾ སུ་ཏྟཾ ཝཱ་ཡ་མི་ཏྭཱ སཱ་ཝེ་ཡྻ.
༤༢༠. ས་མྨ་ཛྫི་ཏུཾ …པེ… ཨུ་ད་ཀཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏུ་ཉྩ མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་ན པེ་སི་ཏོ ཀ་ལློ ན ཀ་རེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀ་ལློཏི ཨ་གི་ལཱ་ནོ. ཏ་ཐཱཏི དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨ་ཏི་དི་ས་ཏི. ཨཱ་ས་ནེ་སུ ཨ་ས་ཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒ་མྤི ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ལེ ཨ་ས་ཏི ཀ་པ་ལླེ ཨ་གྒི་པི ཛཱ་ལེ་ཏ་བྦོ.
༤༢༡-༣. པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ད་ཀཱ་ས་ནནྟི པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་པཱ་ནཱི་ཡོ་ད་ཀ་ཉྩ ཨཱ་ས་ན་ཉྩ ས་ནྣི་ཧི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ. ག་ཎ་ཉ་ཏྟིནྟི ཨི་དཱ་ནི ཝ་ཀྑ་མཱ་ནཾ ག་ཎེ་ན ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ ཉ་ཏྟིཾ. ཏེཏི ཨ་ཉྙེ དུ་ཝེ བྷི་ཀྑཱུ. ས་མ་ཏྟ་པུ་བྦཱ་ར་མྦྷེ་ནཱཏི ས་མ་ཏྟོ ནི་ཊྛི་ཏོ པུ་བྦེ་སུ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒ་ཨེ་ཀཾ་ས་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ར་མྦྷོ ཡ་སྶཱ་ཏི ཏི་པ་ད་བ་ཧུ་བྦཱི་ཧི. ན་ཝེ་ན ཏེ ཨེ་ཝ་མཱི་རི་ཡཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏེཏི ཨི་ཏ་རེ དྭེ.
༤༢༤. ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་དི་ཀཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ན་ཝོ ཨེ་ཝཾ ཨཱི་རི་ཡོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༤༢༧. ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཧ་རི་ཏྭཱ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་ཙྪཱ་ཡཾ དྭི་ཏྟཾ. ཀི་རི་ཡཱ་ཡ གུ་ཎེ་ན ད་བྦེ་ན ཝཱ བྷི་ནྣེ ཨ་ཏྠེ བྱཱ་པི་ཏུཾ ཨི་ཙྪཱ ཝི་ཙྪཱ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཧ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཙ་ཏཱུ་སུ ཙ ཏཱི་སུ ཙ དྭཱི་སུ ཙ བྷི་ནྣ་མེ་ཀེ་ཀཾ བྱཱ་པི་ཏུཾ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏུཾ ཨི་ཙྪཱ་ཏི ཝི་ཙྪཱ. ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཀ་ར་ཎ་ཀི་རི་ཡཱ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཡོ དྭེ ཨེ་ཀོ ཝཱ ཏཾ ཏཾ ས་ངྒྷུ་པོ་ས་ཐཾ ག་ཎུ་པོ་ས་ཐཾ པུ་གྒ་ལུ་པོ་ས་ཐཾ ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཙ་ཏཱུ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཡོ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏཱི་སུ ཝཱ ཨེ་ཀ་སྶ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དྭེ ས་ངྒྷུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ. ཨ་ཐ པ་ན ཨེ་ཀ་སྶ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཡོ ས་ངྒྷུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ཀ་སྶ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དྭེ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་དི པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་ཡོ ཝཱ དྭེ ཝཱ ས་ངྒྷུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ས་མ་གྒཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཏ་བྦི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨེ་ན ས་མ་གྒཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༤༢༨. ཝ་གྒེ ས་མ་གྒེ ཝཱ ‘‘ཝ་གྒོ’’ཏི ས་ཉྙི་ནོ ཝི་མ་ཏི་སྶ ཝཱ ཀ་རོ་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཝ་གྒེཏི ཝ་གྒ་ས་ངྒྷེ. ཝི་མ་ཏི་སྶཱཏི ‘‘ཝ་གྒོ ནུ ཁོ, ས་མ་གྒོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ. ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་པ་ཀ་ཏ་ཝཱ་རོ་པི ཨུ་པ་ལ་ཀྑི་ཏོ. ཀ་རོ་ཏོཏི ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ. བྷེ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཀ་རོ་ཏོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨེ་ཏྠ པ་ན པཱ་པ་སྶ བ་ལ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཉྙི་ནོཏི ས་ཉྙཱ་སཱི་སེ་ན ཙི་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཙི་ཏྟ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༤༢༩-༣༠. ‘‘ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་པུ་གྒ་ལེ ད་སྶེ་ཏི. ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་སྶཱཏི ཀ་ཏྟུ་ཨ་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ནི་སི་ནྣ་ས་དྡ་སྶ ཀ་མྨ་སཱ་དྷ་ན་ཏྟཱ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཏྟཱུ་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི. ‘‘སེ་སཱ་ན’’ནྟི ཝི་སེ་ས་ན་སྶ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྱ་བྷི་ཙཱ་རེ་ན སཱ་ཏྠ་ཀ་ཏཱ. ཨ་བྷ་བྦ་སྶ པ་ཎྜ་ཀཱ་དི་ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝི་དྷ་སྶ ཨ་བྷ་བྦ་སྶ. ནི་སི་ནྣ་པ་རི་སཱ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ན ཨུ་དྡི་སེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་བྷཱ་གཱ་པ་ཏྟི་ཀོ ཏ་ཐཱ ན ཨུ་དྡི་སེ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ བྷཱ་གོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ས་བྷཱ་གཱ, སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི ཨ་སྶཱ་ཏི བ་ཧུ་བྦཱི་ཧི.
ཚ་ནྡེ་ན པ་རི་ཝུ་ཏྠེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡཾ པ་རི་ས་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡཾ ར་ཏྟི་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡཾ ཚ་ནྡ་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡ་ནྟི. ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཐ མེ་གྷུ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ནཱ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཨ་ནོ་ཀཱ་སོ, ཨ་ཐ ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཚ་ནྡཾ ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ་ཝ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཨི་དཾ པ་རི་ས་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡཾ ནཱ་མ ཀི་ཉྩཱ་པི པ་རི་ས་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡཾ, ཚ་ནྡ་སྶ པ་ན ཨ་ཝི་སྶ་ཊྛ་ཏྟཱ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
‘‘ཡཱ་ཝ པ་ན ས་བྦེ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟི, ཏཱ་ཝ དྷ་མྨཾ སུ་ཎི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ནྟི, ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ཨ་རུ་ཎོ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, ས་ཙེ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀཾ ཀཱ་ཏུཾ ནི་སི་ནྣཱ, པ་ནྣ་ར་སོ་ཏི ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ཙེ པ་ནྣ་ར་སི་ཀཾ ཀཱ་ཏུཾ ནི་སི་ནྣཱ, པཱ་ཊི་པ་དེ ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐེ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ པ་ན ས་ངྒྷ་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་དཾ ར་ཏྟི་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡཾ ནཱ་མ.
ཨེ་ཝཾ པ་ན ནི་སི་ནྣེ ཀོ་ཙི ན་ཀྑ་ཏྟ་པཱ་ཋ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ‘‘ཨ་ཛྫ ན་ཀྑ་ཏྟཾ དཱ་རུ་ཎཾ, ཨི་མཾ ཀ་མྨཾ མཱ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏེ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཚ་ནྡཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་སི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཐ་ཉྙོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ན་ཀྑ་ཏྟཾ པ་ཊི་མཱ་ནེ་ནྟཾ, ཨ་ཏྠོ བཱ་ལཾ ཨུ་པ་ཙྩ་གཱ’’ཏི (ཛཱ. ༡.༡.༤༩) ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ན་ཀྑ་ཏྟེ་ན, ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨི་དཾ ཚ་ནྡ་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡ་ཉྩ. ཨེ་ཀ་སྨིཾ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡེ པུ་ན ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༤༣༡. ཨཱ་པ་ནྣ་ཉྩ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་ཉྩ ཨ་དེ་ས་ཡི་ཏྭཱ ཝཱ ནཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ ཝཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཙ ཀ་པྤ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ནཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱཏི ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ. ན ཙཱཏི ནེ་ཝ.
༤༣༢. ཨ་ཊྛི་ཏོ་པོ་ས་ཐཱཏི ཨ་ཊྛི་ཏོ ཨ་ཝི་སྶ་ཊྛོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཡ་སྨི་ནྟི བ་ཧུ་བྦཱི་ཧི. ཏ་ད་ཧཱུཏི ཏ་སྨིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ. ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཝཱ ས་ངྒྷཾ ཝཱ ཝི་ནཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ སཱི་མ་མེ་ཝ ཝཱ ན ཝ་ཛེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུནྟི ཨི་མི་ནཱ ག་ཎུ་པོ་ས་ཐ་མྤི ཨུ་པ་ལ་ཀྑེ་ཏི. སཱི་མནྟི ཨི་མི་ནཱ ན་དི་མྤི.
ཨུ་པོ་ས་ཐ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤༥. པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༣༣. ‘‘ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎཱ’’ཏྱཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི ཀཱ་ཏ་བྦཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ. ཏ་ཏྠ ཏི་ཎྞཾ ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ ག་ཎ་ཉ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎཱ, དྭི་ནྣཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ་ཝ. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནནྟི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པྤ་ཝཱ་ར་ཎཱ, ཡུ་པ་ཙྩ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ ནི་ཡ་ཏ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. སེ་སཱ པ་ཉྩཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་ཏ་བྦཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ས་ངྒྷ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎཱ ས་ངྒྷ་ཝ་སེ་ན ཉ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏེ་ན ན་ཝ་སུ ས་ངྒྷ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ད་ཡོ ཏི་སྶོ ད་སྶི་ཏཱ. ན་ཝ ཧི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི པ་ནྣ་ར་སཱི སཱ་མ་གྒཱི་ཏི དི་ཝ་ས་ཝ་སེ་ན, ཏེ་ཝཱ་ཙཱི དྭེ་ཝཱ་ཙཱི ཨེ་ཀ་ཝཱ་ཙཱི་ཏི ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན, ས་ངྒྷེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ, ག་ཎེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ, པུ་གྒ་ལེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཏི ཀཱ་ར་ཀ་ཝ་སེ་ན ཙ. ཏ་ཏྠ པུ་རི་མ་ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠཱ་ནཾ པུ་བྦ་ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ ཝཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ས་ཙེ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ པ་ཙྩུ་ཀྐ་ཌྜྷ་ནྟི, ཨ་ཐ ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་ས་སྶ ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑ་ཙཱ་ཏུ་དྡ་སོ ཝཱ པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ ཝཱ པ་ཙྪི་མ་ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠཱ་ན་ཉྩ པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ ཨེ་ཝ ཝཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སཱ ཧོ་ནྟི. ཨི་དཾ པ་ན པ་ཀ་ཏི་ཙཱ་རི་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་པྤ་ཙྩ་ཡེ ས་ཏི དྭི་ནྣཾ ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ་ནཾ པུ་རི་མེ་སུ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སེ་སུ་པི པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. བྷི་ནྣ་སྶ པ་ན ས་ངྒྷ་སྶ སཱ་མ་གྒི་ཡཾ ཡོ ཀོ་ཙི དི་ཝ་སོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སོ ཧོ་ཏི. ཨི་མཱ དི་ཝ་ས་ཝ་སེ་ན ཏི་སྶོ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ. ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ན ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ན་ཡེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦཱ.
༤༣༤. ‘‘པུ་བྦ་ཀི་ཙྩེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ –
‘‘ས་མྨ་ཛྫ་ནཱི པ་དཱི་པོ ཙ, ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ས་ནེ་ན ཙ;
པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཨེ་ཏཱ་ནི, པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཚ་ནྡ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཨུ་ཏུ་ཀྑཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑུ་ག་ཎ་ནཱ ཙ ཨོ་ཝཱ་དོ;
པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཨེ་ཏཱ་ནི, པུ་བྦ་ཀི་ཙྩ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ,
ས་བྷཱ་གཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ན ཝི་ཛྫ་ནྟི;
ཝ་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ ཙ པུ་གྒ་ལཱ ཏ་སྨིཾ ན ཧོ་ནྟི,
པ་ཏྟ་ཀ་ལླ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. –
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཱ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ད་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཉ་ཏྟིནྟི ཨི་དཱ་ནི ཝ་ཀྑ་མཱ་ནཾ སཱ་མ་ཉྙཾ ས་ངྒྷ་ཉ་ཏྟིཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཉ་ཏྟི་ཡཱ ཋ་པི་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎེ ས་ཏི ཏེ་ཝཱ་ཙི་ཀ་དྭེ་ཝཱ་ཙི་ཀ་ཨེ་ཀ་ཝཱ་ཙི་ཀ་ས་མཱ་ན་ཝ་སྶི་ཀ་ཝ་སེ་ན་པི པ་ཝཱ་རེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཝ པ་ན ཉ་ཏྟི ‘‘ས་ངྒྷོ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་ངྒྷོ ཏེ་ཝཱ་ཙི་ཀཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻ, ས་ངྒྷོ དྭེ་ཝཱ་ཙི་ཀཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻ, ས་ངྒྷོ ཨེ་ཀ་ཝཱ་ཙི་ཀཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻ, ས་ངྒྷོ ས་མཱ་ན་ཝ་སྶི་ཀཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི་པི ཋ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཡཾ པ་ན སཱ་མ་གྒི་ཡ་ཉྩ ‘‘ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི སཱ་མ་གྒཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
༤༣༧. ཐེ་རེ་སུ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་ས་ཛྫ པ་ཝཱ་རེ་ནྟེ་སུ ན་ཝོ ཡཱ་ཝ ས་ཡཾ པ་ཝཱ་རེ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀོ ཨེ་ཝ ཨ་ཙྪ་ཏཱུ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ཙྪ་ཏཱུཏི ནི་སཱི་དེ་ཡྻ.
༤༤༠-༢. དྷ་མྨ་སཱ་ཀ་ཙྪཱ ཙ ཀ་ལ་ཧོ ཙཱ་ཏི དྭ་ནྡོ. ར་ཏྟི་ཡཱ ཁེ་པི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏེ་ཝཱ་ཙི་ཀཱ་ཡ ཨོ་ཀཱ་སེ ཨ་ས་ཏི ད་ས་ཝི་དྷེ ཝཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ ས་ཏི ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ…པེ… ས་མཱ་ན་ཝ་སྶི་ཀཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ ཉ་ཏྟིཾ ཝ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋ་པི་ཏ་ཉ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ་ན པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོཏི ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ…པེ… དཱ་ནཾ དེ་ནྟེ་ཧི ར་ཏྟི ཁེ་པི་ཏཱ, ས་ཙེ…པེ… ར་ཏྟི ཝི་བྷཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏེ་ན ཁེ་པི་ཏ་ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ་ན. ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ བྷ་ནྟེ ས་ངྒྷོ, ཨ་ཡཾ རཱ་ཛ་ནྟ་རཱ་ཡོ, ས་ཙེ ས་ངྒྷོ ཏེ་ཝཱ་ཙི་ཀཾ…པེ… ས་ངྒྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཐཱ་ཡཾ རཱ་ཛ་ནྟ་རཱ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ རཱ་ཛ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ་ན ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་ཐཱ་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ནྟ་རཱ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་ན པེ་ཡྻཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནྟེ ཝུ་ཏྟཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘དྭེ་ཝཱ་ཙི་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཾ པ་ན ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཝ་ཏྟ་བྦ་མྤི ལ་ངྒྷ་ན་ཀྐ་མེ་ན ས་མྤི་ཎྜེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཝ་ཙ་ན་ས་མ་ཡེ པ་ན ‘‘དྭེ་ཝཱ་ཙི་ཀཾ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻ’’ཨི་ཙྩཱ་དི་ནཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ ཡ་དི ས་མཱ་ཨཱ་དི་ཀཱ ཙཱཏི ‘‘ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ ཡ་དི ས་མཱ’’ཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ ཨུ་པོ་ས་ཐེ ཝུ་ཏྟཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཙ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏི་སྶཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཙ ཨཱ་ཧ་ར་ཎ་ཀྐ་མོ –
ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ ཡ་དི ས་མཱ, པ་ཝཱ་རེ་ནྟེ་ཝ ཐོ་ཀི་ཀཱ;
པ་ཝཱ་རི་ཏཱ ཏེ སུ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏཱ, ཨ་ཉྙེ་ཧི ཙ པ་ཝཱ་རི་ཡཾ;
པ་ཝཱ་རི་ཏེ་སུ ས་ཀ་ལཱ-ཡེ་ཀ་ཙྩཱ་ཡུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ཝཱ.
པ་ཝཱ་རེ་ཡྻུ་ཉྩ ཏེ ཏེ་སཾ, ས་ནྟི་ཀེ བ་ཧུ་ཀཱ ས་ཙེ;
ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཝི་ཀ་པྤེ་སུ, པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ པུ་ནུ་དྡི་སེ་ཏི.
‘‘ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ པ་ནྣ་ར་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ པ་ན ཨེ་ཏྠཱ་པི ས་མཱ་ནཱ.
༤༤༣. ཉ་ཏྟིཾ ཝ་ཏྭཱཏི ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ག་ཎ་ཉ་ཏྟིཾ ཝ་ཏྭཱ.
༤༤༤. ས་མུ་དཱི་རི་ཡཱཏི ཨ་ཉྙེ དྭེ ཏ་ཡོ ཝཱ ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ཀྐ་མེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ.
༤༤༦-༨. ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཏྟ་བྦནྟི པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་དི་ཀཾ. ན་ཝེ་ན་པི ‘‘ཨ་ཧཾ བྷ་ནྟེ…པེ… པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཐེ་རོ ཨཱི་རི་ཡོ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝནྟི ཨི་དཱ་ནི ཝ་ཀྑ་མཱ་ནཾ པ་རཱ་མ་ས་ཏི.
༤༤༩. ‘‘ཡ་སྨི’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
༤༥༠. གཱ་ཐཱ་ཡོཏི ‘‘ཝ་གྒེ ས་མ་གྒེ ཝ་གྒོ་ཏི, ས་ཉྙི་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་གཱ་ཐཱ་ཡོ ཝཱ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ – ཀ་རོ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏི་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ‘‘པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ན ཨུ་དྡི་སེ’’ཏི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ‘‘ནོ ཀ་རེ་ཡྻ པ་ཝཱ་ར་ཎ’’ནྟི པ་དཾ པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་གཱ་ཐཱ་ཡ ‘‘ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐེ’’ཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ‘‘ནེ་ཝ པ་ཝཱ་ར་ཎེ ཀཱ་ཏུཾ, སཱ ཀ་པྤ་ཏི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ’’ཏི པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. པ་ཉྩ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཊྛི་ཏོ་པོ་ས་ཐཱ་ཝཱ་སཱ’’ཏི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཋི་ཏཱ་ཝཱ་སཱ’’ཏི པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ.
༤༥༡. ས་ངྒྷ་མྷི པ་ཝཱ་རི་ཏེ་ཝཱཏི པུ་རི་མ་ཝ་སྶཱུ་པ་ག་ཏེ ས་ངྒྷ་མྷི པ་ཝཱ་རི་ཏེ ཨེ་ཝ. པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རེ་ཡྻཱཏི ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་གྒེ དྭེ ཉ་ཏྟི་ཡོ ཋ་པེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པ་ཙྪི་མི་ཀཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཨ་པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏ་ཝ་སྶོ ཨ་ཝུ་ཏྠོ. ཨ་ནུ་པཱ་ག་ཏོཏི ཝ་སྶཾ ཨ་ནུ་པཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – པུ་རི་མི་ཀཱ་ཡ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ པ་ཉྩ ཝཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀཱ ཝཱ པ་ཙྪི་མི་ཀཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ཏཱ ཏེ་ཧི ས་མཱ ཝཱ ཨཱུ་ན་ཏ་རཱ ཝཱ པུ་རི་མི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པ་ག་ཏེ་ཧི པ་ཙྪི་མི་ཀཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ཏཱ ཐོ་ཀ་ཏ་རཱ ཙེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ས་ངྒྷ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ག་ཎཾ པཱུ་རེ་ནྟི ས་ངྒྷ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཝ་སེ་ན ཉ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ, ཨ་ཐ ཙ ཨུ་བྷོ་པི ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཾ ན པཱུ་རེ་ནྟི, ག་ཎཾ པ་ན པཱུ་རེ་ནྟི, ག་ཎ་ཉ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, པ་ཙྪཱ ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀེ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཡ་དི པ་ན པུ་རི་མི་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཀོ, པ་ཙྪི་མི་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཀོ, ཨེ་ཀེ་ན ཨེ་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཀེ་ན པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ པུ་རི་མེ་ཧི ཝ་སྶཱུ་པ་ག་ཏེ་ཧི པ་ཙྪཱ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་ཏཱ ཨེ་ཀེ་ན་པི ཨ་དྷི་ཀཱ ས་ངྒྷཾ པཱུ་རེ་ནྟི, པ་ཋ་མཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀེ པ་ཝཱ་རེ་ཏ་བྦ་ནྟི. ག་ཎེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡཾ.
༤༥༢. ཙཱ་ཏུ་མཱ་སི་ནི་ཡཱཏི ཨ་པ་ར་ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡཾ. ས་ངྒྷེ་ནཱཏི པ་ཋ་མཾ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་ཏེ་ན ས་ངྒྷེ་ན. ཝུ་ཏྠཱ ཝ་སྶཱ ཡེ་ཧི ཏེ ཝུ་ཏྠ་ཝ་སྶཱ, པ་ཙྪི་མ་ཝ་སྶཱུ་པ་ག་ཏཱ. ས་ཙེ ཨ་པྤ་ཏ་རཱ སི་ཡུནྟི ཨི་མི་ནཱ ཡ་དི ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རཱ ཝཱ ས་མ་ས་མཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི, པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཉ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་ཝ་སྶཱུ་པ་ག་ཏེ་ཧི པ་ཋ་མཾ པ་ཝཱ་རི་ཏེ པ་ཙྪཱ ཨི་ཏ་རེ་ཧི པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི དཱི་པེ་ཏཱི་ཏི.
པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤༦. སཾ་ཝ་ར་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༥༣. སཾ་ཝ་ར་ཎཾ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ས་ཏི་ཀ་ཝཱ་ཊེ་ན པི་ད་ཧ་ནཾ སཾ་ཝ་རོ. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རོ ན་ཏྠི, ན ཧི ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ནེ་ཝ བྷ་ཝ་ངྒ་ས་མ་ཡེ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ས་མ་ཡེ, ཛ་ཝ་ན་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཏ་དཱ སཾ་ཝ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ནྟེ པ་ན སོ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རཱ་དཱི་ནཾ སཾ་ཝ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏཱ་དི་བྷེ་དེ་ཧཱིཏི ཙ་ཀྑུ ཙ སོ་ཏ་ཉྩ, ཏཱ་ནི ཨཱ་དི ཡེ་སཾ, ཏེ་ཝ བྷེ་དཱ ཙཱ་ཏི ས་མཱ་སོ, ཏེ་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ནྟོ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ ཙེ་ཏྠ ཏ་ཏི་ཡཱ. ཨེ་ཏེ་ན ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་མ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནི དྭཱ་རཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. རཱུ་པ་ས་དྡཱ་དི་གོ་ཙ་རེཏི རཱུ་པ་ས་དྡ་ག་ནྡྷ་ར་ས་ཕོ་ཊྛ་བྦ་དྷ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཝི་ས་ཡེ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ་དི་པྤ་ཝ་ཏྟིནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ར་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ, བ་ལ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨ་ནེ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ.
༤༥༤. ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ཀི་ཊྛཱ་དིཾ དུ་པྤ་སུཾ ཝི་ཡ ནི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀི་ཊྛནྟི ཀི་ཊྛ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ས་སྶཾ ག་ཧི་ཏཾ. ཀི་ཊྛཾ ཨ་ད་ཏཱི་ཏི ཀི་ཊྛཱ་དི, ཏཾ. ས་མྤ་ཛཱ་ནོཏི སཱ་ཏྠ་ཀ་ས་པྤཱ་ཡ་གོ་ཙ་ར་ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཙ་ཏུ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན ས་མྨཱ པ་ཛཱ་ནོ. ཨི་མི་ནཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ ཀ་ཐི་ཏཾ.
སཾ་ཝ་ར་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤༧. སུ་དྡྷི་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༥༥. དེ་ས་ནཱ སཾ་ཝ་རོ ཨེ་ཊྛི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ནྟི བྷེ་ད་ཏོ སུ་དྡྷི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཾ བྷེ་ད་ཏོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ནི་གྒ་ཧི་ཏ་ལོ་པོ ད་ཊྛ་བྦོ, དེ་ས་ནཱ་སུ་དྡྷི སཾ་ཝ་ར་སུ་དྡྷི པ་རི་ཡེ་ཊྛི་སུ་དྡྷི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་སུ་དྡྷཱི་ཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི སུ་དྡྷི, ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ དེ་ས་ནཱ་ཡ སུ་དྡྷི དེ་ས་ནཱ་སུ་དྡྷི. ཝུ་ཊྛཱ་ན་སྶཱ་པི ཙེ་ཏྠ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨེ་ཝ ས་ངྒ་ཧོ ད་ཊྛ་བྦོ. མཱུ་ལཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ པ་ན ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཏཱ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཝ དེ་ས་ནཱ་ཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ, སཱ་ཝ་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝི་སུ་དྡྷི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི ཡ་སྨཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨཱ་པ་ནྣོ, ཏ་སྨཱ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་བྷ་བྦོ ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་དྷི་ག་ནྟུཾ. བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝོ ཧི་སྶ ས་གྒ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི, མ་གྒ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཙ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘སཱ་མ་ཉྙཾ དུ་པྤ་རཱ་མ་ཊྛཾ, ནི་ར་ཡཱ་ཡཱུ་པ་ཀ་ཌྜྷ་ཏཱི’’ཏི. (དྷ. པ. ༣༡༡);
ཨ་པ་ར་མྤི ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘སི་ཐི་ལོ ཧི པ་རི་བྦ་ཛོ, བྷི་ཡྻོ ཨཱ་ཀི་ར་ཏེ ར་ཛ’’ནྟི. (དྷ. པ. ༣༡༣);
ཨི་ཙྩ་སྶ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝོ ཝི་སུ་དྡྷི ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན གི་ཧི་ཨཱ་དི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ དཱ་ན་ས་ར་ཎ་སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རཱ་དཱི་ཧི ས་གྒ་མ་གྒཾ ཝཱ ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑ་མ་གྒཾ ཝཱ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏུཾ བྷ་བྦོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ་སྶ གི་ཧི་ཨཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝི་སུ་དྡྷི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་སི་ཊྛེ་ན སཾ་ཝ་རེ་ན ཝི་སུ་དྡྷི སཾ་ཝ་ར་ཝི་སུ་དྡྷི. དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨེ་ཊྛི་ཡཱ སུ་དྡྷི ཨེ་ཊྛི་སུ་དྡྷི. ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན སུ་དྡྷི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་སུ་དྡྷི. ‘‘ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ པཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་ས་མྨ་ཏནྟི ‘‘པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རོ’’ཏི ས་མྨ་ཏཾ སཱི་ལཾ.
༤༥༦. ཙི་ཏྟཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་སཾ་ཝ་རཱ སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ སཾ་ཝ་ར་སུ་དྡྷཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
༤༥༧. ཨ་ནེ་ས་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ དྷ་མྨེ་ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཊྛི་ཡཱ སུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ནི་སྶི་ཏཾ ཨེ་ཊྛི་སུ་དྡྷཱི་ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟ་སྶཱཏི པ་ཙྩ་ཡེ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ.
༤༥༨. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནཱཏི ཧེ་ཏུ་མྷི པ་ཉྩ་མཱི་ཏི.
སུ་དྡྷི་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤༨. ས་ནྟོ་ས་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༥༩. པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ པི་ཎྜི་ཡཱ་ལོ་པོ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ པཱུ་ཏི་མུ་ཏྟ་བྷེ་ས་ཛྫ་ནྟི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་པྤ་གྒྷ་ན་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤཱ ཙེ་ཝ ཀ་སྶ་ཙི་པི ཨཱ་ལ་ཡཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ ཙ ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏཱ་ཡ སུ་ལ་བྷཱ ཙཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་པྤེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. མ་ཏྟ་ཉྙཱུཏི པ་རི་ཡེ་ས་ན་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་པ་རི་བྷོ་ག་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན པ་མཱ་ཎ་ཉྙཱུ.
༤༦༠. ཀ་ཐཾ ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ན ཡཱ་པེ་ནྟོཏི ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཡཱ་པེ་ནྟོ་ཏི.
ས་ནྟོ་ས་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤༩. ཙ་ཏུ་རཱ་ར་ཀྑ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༦༡-༢. བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི …པེ… མ་ར་ཎ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨི་མཱ ཙ་ཏུ་རཱ་ར་ཀྑཱ ནཱ་མཱ་ཏི སེ་སོ. ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ་དི་ནཱཏི ཨཱ་ར་ཀ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨཱ་དི ཡ་སྶ ‘‘ཨ་རཱི་ནཾ ཧ་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀ་སྶ ཏཾ ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ་དི. ཏེ་ན ཏེ་ན མ་གྒེ་ན ས་ཝཱ་ས་ནཱ་ནཾ ཨ་རཱ་ནཾ ཧ་ཏ་ཏྟཱ ཨཱ་ར་ཀཱ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི སུ་ཝི་དཱུ་ར་ཝི་དཱུ་རེ ཋི་ཏོ་ཏི ཨཱ-ཀཱ་ར་སྶ ར་སྶ་ཏྟཾ, ཀ-ཀཱ་ར་སྶ ཧ-ཀཱ་རཾ སཱ་ནུ་ནཱ་སི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ར་ཧ’’ནྟི པ་ད་སི་དྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཨཱ་ར་ཀཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ སཱ་མ་ཉྙ་ཛོ་ཏ་ནཱ་ཡ ཝི་སེ་སེ ཨ་ཝ་ཊྛཱ་ན་ཏོ, ཝི་སེ་ས་ཏྠི་ནཱ ཙ ཝི་སེ་ས་སྶ ཨ་ནུ་པྤ་ཡོ་ཛི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཀི་ལེ་སེ་ཧཱི’’ཏི ལ་བྦྷ་ཏི.
ས་མྨཱཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ. སཱ་མནྟི ས་ཡ་མེ་ཝ, ཨ་པ་ར་ནེ་ཡྻོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི ཧི ཨེ་ཏྠ སཾ-ས་དྡོ ‘‘ས་ཡ’’ནྟི ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ བོ་དྷ་ཀོ ད་ཊྛ་བྦོ. བུ་དྡྷ་ཏོཏི བྷཱ་ཝ་པྤ་དྷཱ་ནོ་ཡཾ ནི་དྡེ་སོ, བུ་དྡྷ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་ར་ཧཾ’’ ཨི་ཏི ཝཱ ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ ཨི་ཏི ཝཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ན་ཝ་བྷེ་དེ གུ་ཎེ ཡཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི, སཱ བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨི་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཨ-ཀཱ་རོ ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏོ. ཨི་ཏི-ས་དྡོ པ་ནེ་ཏྠ ཨཱ་དི་ཨ་ཏྠོ, ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ཝ་བྷེ་དེཏི ‘‘ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐཱི’’ཏི ཨེ་ཀ་ཏོ ག་ཧེ་ཏྭཱ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨུ་པ་ཙཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ཨ་པྤ་ནཱ, ཏ་ཐཱ མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི་ཡཾ. ཨི་ཏ་རེ་སུ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི.
༤༦༣-༤. ‘‘སཱི་མ་ཊྛཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. སཱི་མ་ཊྛ་ས་ངྒྷེཏི སཱི་མཱ་ཡཾ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི སཱི་མ་ཊྛོ, སོ་ཝ ས་ངྒྷོ. གོ་ཙ་ར་གཱ་མ་མྷི ཨི་སྶ་རེ ཛ་ནེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏྠ མཱ་ནུ་སེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སཱུ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ. སུ་ཁི་ཏཱ ཧོ་ནྟུ ཨ་ཝེ་རཱ་ཏི པ་ད་ཙྪེ་དོ. ཨཱ་དི་ནཱཏི ‘‘ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཱ ཧོ་ནྟུ, ཨ་ནཱི་གྷཱ ཧོ་ནྟུ, སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱུ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ. པ་རི་ཙྪི་ཛྫ པ་རི་ཙྪི་ཛྫཱཏི ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ས་བྦེ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨེ་ཝ་མྤི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ. མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ.
༤༦༥-༦. ཨི་དཱ་ནི ཨ་སུ་བྷཾ ནི་དྡི་ས་ནྟོ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ སཱ་དྷེ་ཏ་བྦཾ ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་མུ་གྒ་ཧ་ཀོ་ས་ལླཾ ‘‘ཝ་ཎྞེ’’ཙྩཱ་དི་ནཱ ད་སྶེ་ཏི. ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་ཉྷི ཏཾ ན་ཡ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཾ ཝཱ་ཙཱ་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མ་ན་སཱ་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཧི ས་དྡྷིཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཏ་ཙ་པ་ཉྩ་ཀཱ་དཱི་ནི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པྤ་ཊི་ལོ་མ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཝ་ཙ་སཱ, ཏ་ཐེ་ཝ མ་ན་སཱ་པི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཝ་ཙ་སཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཧི མ་ན་སཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ. སོ པ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཝ་ཎྞོ ནཱ་མ ཀེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཎྞོ. ས་ཎྛཱ་ནཾ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ས་ཎྛཱ་ནཾ. ཨོ་ཀཱ་སོ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛོ་ཀཱ་སོ. དི་སཱ ནཱ་བྷི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་པ་རི་མ་དི་སཱ, ཨ་དྷོ ཧེ་ཊྛི་མཱ. པ་རི་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ ‘‘ཨ་ཡཾ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཧེ་ཊྛཱ ཙ ཨུ་པ་རི ཙ ཏི་རི་ཡ་ཉྩ ཨི་མི་ནཱ ནཱ་མ པ་རི་ཙྪི་ནྣོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཙེ་ཝ ‘‘ཀེ་སཱ ན ལོ་མཱ, ལོ་མཱ ན ཀེ་སཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་མི་སྶ་ཀ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཙ. ཀེ་སཱ་དི་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ.
ཨེ་ཝཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ནྟེ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ས་ཏྟ་ཝི་དྷཾ ཨུ་གྒ་ཧ་ཀོ་ས་ལླཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝི་དྷཾ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཀོ་ས་ལླཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་པྤ་ནཱ་ཏོ ཏ་ཡོ ཙ སུ་ཏྟ་ནྟཱ་ཏི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ན་ཡ་ཏོ་ཝཱ་ག་ཏེ ནཱ་ཏི་སཱི་གྷཱ་དཱི་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ད་ས་ཝི་དྷ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཏོཏི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ. ནཱ་ཏི་སཱི་གྷཾ ནཱ་ཏི་ས་ཎི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱཏི ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་ས་ནཾ. ཝི་ཀྑེ་པཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཡནྟི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ པུ་ཐུ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙེ་ཏ་སོ ཝི་ཀྑེ་པཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནྟོ. པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨཱཏི ཡཱ་ཡཾ ‘‘ཀེ་སཱ ལོ་མཱ’’ཏི པ་ཎྞ་ཏྟི, ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ, ‘‘པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ’’ནྟི ཙི་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཏོ མུ་ཉྩ་ནྟ་སྶཱཏི ཡོ ཡོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན མུ་ཉྩ་ཏོ, ཏ་སྶ ‘‘བྷཱ་ཝ་ནཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༤༦༧. ཨེ་ཝཾ ཨུ་བྷ་ཡ་ཀོ་ས་ལླཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཝ་ཎྞཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞཱ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཉྩ་དྷཱ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཏཱ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཝ་ཎྞཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཝ་ཎྞ…པེ… ཨོ་ཀཱ་སེ་ཧི ཀོ་ཊྛཱ་སེ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ་ཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་སུ་བྷ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏ་ཏྲ ཀེ་སཱ ཏཱ་ཝ པ་ཀ་ཏི་ཝ་ཎྞེ་ན ཀཱ་ལ༹་ཀཱ ཨ་དྡཱ་རི་ཊྛ་ཀ་ཝ་ཎྞཱ, ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ དཱི་གྷ་ཝ་ཊྚ་ཏུ་ལཱ་ད་ཎྜ་ས་ཎྛཱ་ནཱ, དི་ས་ཏོ ཨུ་པ་རི་མ་དི་སཱ་ཡ ཛཱ་ཏཱ, ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ཀ་ཎྞ་ཙཱུ་ལི༹་ཀཱ་ཧི, པུ་ར་ཏོ ན་ལཱ༹་ཊ་ནྟེ་ན, པ་ཙྪ་ཏོ ག་ལ༹་ཝཱ་ཊ་ཀེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ, སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧ་ཝེ་ཋ་ན་ཨ་ལླ་ཙ་མྨཾ ཀེ་སཱ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་སོ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ ཀེ་སཱ སཱི་ས་ཝེ་ཋ་ན་ཙ་མྨེ ཝཱི་ཧ་གྒ་མ་ཏྟཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མཱུ་ལ་ཏ་ལེ་ན, ཨུ་པ་རི ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན, ཏི་རི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ. དྭེ ཀེ་སཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ‘‘ཀེ་སཱ ན ལོ་མཱ, ལོ་མཱ ན ཀེ་སཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཨེ་ཀ་ཏིཾ ས་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧི ཨ་མི་སྶཱི་ཀ་ཏཱ ཀེ་སཱ ནཱ་མ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོ ཨེ་ཀོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་ས་བྷཱ་ག་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཨི་དཾ ཀེ་སཱ་ནཾ ཝ་ཎྞཱ་དི་ཏོ ནི་ཙྪ་ཡ་ནཾ. ཨི་དཾ པ་ན ནེ་སཾ ཝ་ཎྞཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་དྷཱ པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལ་ཏོ ནི་ཙྪ་ཡ་ནཾ – ཀེ་སཱ ནཱ་མེ་ཏེ ཝ་ཎྞ་ཏོ་པི པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ ཨཱ་ས་ཡ་ཏོ་པི ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ་པི ག་ནྡྷ་ཏོ་པི ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ་པི པ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ སེ་ས་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ན་མྤི ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏཱ་དི་ཝ་ཏྠཱུ་སཱུཏི ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་ཝི་ནཱི་ལ་ཀ་ཝི་པུ་བྦ་ཀ་ཝི་ཙྪི་དྡ་ཀ་ཝི་ཀྑཱ་ཡི་ཏ་ཀ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་ཧ་ཏ་ཝི- ཀྑི་ཏྟ་ཀ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་པུ་ལ༹་ཝ་ཀ་ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ད་སེ་སུ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ཨ་སུ་བྷ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨ་སུ་བྷཱ་ཀཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝཱ ཨ་སུ་བྷ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་སུ་བྷ་བྷཱ་ཝ་ནཱ.
༤༦༨. ‘‘མ་ར་ཎཾ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏཾ མེ ཨུ་པ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘མ་ར་ཎཾ མ་ར་ཎ’’ནྟི ཝཱ ཡོ་ནི་སོ བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱ་ནཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཛཱི་ཝི་ཏནྟི རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཉྩ ཨ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཉྩ. ཡོ་ནི་སོཏི ཨུ་པཱ་ཡེ་ན. ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཧི ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནྟི, མ་ར་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ ས་ཏི ས་ཎྛཱ་ཏི, ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
༤༦༩-༤༧༠. ཡ་སྶ པ་ན ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ན ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཝ་དྷ་ཀ་པ་ཙྩཱུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི མ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཝ་དྷ་ཀ་སྶེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཝ་དྷ་ཀ་སྶ ཨི་ཝ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱཏི ‘‘ཨི་མ་སྶ སཱི་སཾ ཚི་ནྡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་སིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ གཱི་ཝཱ་ཡ ས་ཉྩཱ་ར་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཝ་དྷ་ཀ་སྶ ཝི་ཡ མ་ར་ཎ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོ. ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ ཝི་པ་ཏྟི་ཏོཏི བྷོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཝི་ནཱ་ས་མ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཝི་པ་ཏྟི་ཏོ. ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏོཏི ཡ་ས་མ་ཧ་ཏྟ་ཏོ པུ་ཉྙ་མ་ཧ་ཏྟ་ཏོ ཐཱ་མ་མ་ཧ་ཏྟ་ཏོ ཨི་དྡྷི་མ་ཧ་ཏྟ་ཏོ པ་ཉྙཱ་མ་ཧ་ཏྟ་ཏོ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏོ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ས་ཏྟ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཎ་ཏོ. ཀཱ་ཡ་བ་ཧུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱཏི ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཀི་མི་ཀུ་ལཱ་ནཾ, ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཱ་ནཾ རོ་གཱ་ནཾ, བཱ་ཧི་རཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཧི་ཝི་ཙྪི་ཀཱ་དཱི་ནཾ མ་ར་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ. ཨཱ་ཡུ་དུ་བྦ་ལ་ཏོཏི ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱུ་པ་ནི་བ་དྡྷ་ཏྟ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཱུ་པ་ནི་བ་དྡྷ་ཏྟཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ཡུ་ནོ དུ་བྦ་ལ་ཏོ. ཀཱ་ལ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོཏི ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ལེ མ་རི་ཏ་བྦཾ, ན ཨ་ཉྙ་སྨི’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ལ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་དྡྷཱ་ན་སྶ པ་རི་ཙྪེ་དཱཏི ‘‘མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ པ་རི་ཙྪེ་དོ ནཱ་མ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་རི་ཏྟོ, ཨ་དྡྷཱ ཡོ ཙི་རཾ ཛཱི་ཝ་ཏི, སོ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཛཱི་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་སྶ ཀཱ་ལ་སྶ པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ.
ཨེ་ཏྠ པ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟུ་ཀཱ་མེ་ན བུ་དྡྷ་པུ་ཏྟེ་ན ཡཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཏཾ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ངྑེ་པེ་ནོ་པ་དི་སྶཱ་མ. ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཏཱ་ཝ སཱི་ལཾ སོ་དྷེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཏི་ཝི་དྷཱ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནཱ ཨ་ནཱ་པ་ཛྫ་ནཾ, ཨཱ་པ་ནྣ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཙ ཨ་པྤ་ཊི་པཱི་ལ༹་ནཾ. ཨེ་ཝཾ ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལ་སྶ ཧི བྷཱ་ཝ་ནཱ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་མྤི་དཾ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎ་ཝ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀ་སཱི་ལཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་མྤི སཱ་དྷུ་ཀཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏོ –
‘‘ཨཱ་ཝཱ་སོ ཙ ཀུ་ལཾ ལཱ་བྷོ, ག་ཎོ ཀ་མྨ་ཉྩ པ་ཉྩ་མཾ;
ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཉཱ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷོ, ག་ནྠོ ཨི་དྡྷཱི་ཏི ཏེ ད་སཱ’’ཏི. (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༤༡) –
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་སུ ད་ས་སུ པ་ལི་བོ་དྷེ་སུ ཡོ པ་ལི་བོ་དྷོ, ཡོ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྣ་པ་ལི་བོ་དྷེ་ན –
‘‘པི་ཡོ ག་རུ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ, ཝ་ཏྟཱ ཙ ཝ་ཙ་ན་ཀྑ་མོ;
ག་མྦྷཱི་ར་ཉྩ ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྟཱ, ནོ ཙཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་ཡོ་ཛ་ཀོ’’ཏི. (ཨ. ནི. ༧.༣༧) –
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཏཾ དུ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ པཱ་རི་ཧཱ་རི་ཡ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཱ་དཱི་སུ མེ་ཏྟཱ, མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི ཙ, ‘‘ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ’’ཏི་པི ཨེ་ཀེ. ཨེ་ཏཾ པ་ན ཏ་ཡཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཡི་ཏ་བྦཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ, ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་སྶ ཙ ཡོ་གཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཀ་མྨ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ ‘‘ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་སཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ན ཡཾ ཡ་སྶ ཙ་རི་ཏཱ་ནུ་ཀཱུ་ལཾ, ཏཾ ཏ་སྶ ནི་ཙྩཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ‘‘པཱ་རི་ཧཱ་རི་ཡ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཏོ –
‘‘མ་ཧཱ་ཝཱ་སཾ ན་ཝཱ་ཝཱ་སཾ, ཛ་རཱ་ཝཱ་ས་ཉྩ པ་ནྠ་ནིཾ;
སོ་ཎྜིཾ པ་ཎྞ་ཉྩ པུ་པྥ་ཉྩ, ཕ་ལཾ པ་ཏྠི་ཏ་མེ་ཝ ཙ.
‘‘ན་ག་རཾ དཱ་རུ་ནཱ ཁེ་ཏྟཾ, ཝི་ས་བྷཱ་གེ་ན པ་ཊྚ་ནཾ;
པ་ཙྩ་ནྟ་སཱི་མཱ་ས་པྤཱ་ཡཾ, ཡ་ཏྠ མི་ཏྟོ ན ལ་བྦྷ་ཏི.
‘‘ཨ་ཊྛཱ་ར་སེ་ཏཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ནི, ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ པ་ཎྜི་ཏོ;
ཨཱ་ར་ཀཱ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཡྻ, མ་གྒཾ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ ཡ་ཐཱ’’ཏི. (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༥༢) –
ཝུ་ཏྟ་ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་སེ་ནཱ་ས་ན་དོ་ས་ཝ་ཛྫི་ཏཾ ‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སེ་ནཱ་ས་ནཾ ནཱ་ཏི་དཱུ་རཾ ཧོ་ཏི ན་ཙྩཱ་ས་ནྣཾ ག་མ་ནཱ་ག་མ་ན་ས་མྤ་ནྣཾ དི་ཝཱ ཨ་པྤཱ་ཀི་ཎྞཾ ར་ཏྟིཾ ཨ་པྤ་ས་དྡཾ ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་སཾ ཨ་པྤ་ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ས་རཱི་ས་པ་ས་མྥ་སྶཾ. ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ. ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན སེ་ནཱ་ས་ནེ ཐེ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཧ་ར་ནྟི བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་མཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་དྷ་རཱ. ཏེ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏི པ་རི་པ་ཉྷ་ཏི ‘ཨི་དཾ བྷ་ནྟེ ཀ་ཐཾ, ཨི་མ་སྶ ཀོ ཨ་ཏྠོ’ཏི. ཏ་སྶ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨ་ཝི་ཝ་ཊ་ཉྩེ་ཝ ཝི་ཝ་ར་ནྟི, ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་ཏ་ཉྩ ཨུ་ཏྟཱ་ནིཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏེ་སུ ཙ ཀ་ངྑཱ་ཋཱ་ནཱི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ངྑཾ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༡༠.༡༡) ཝུ་ཏྟ་པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨུ་པ་ག་མྨ ཏ་ཏྠ ཝ་ས་ནྟེ་ན ‘‘དཱི་གྷཱ་ནི ཀེ་ས་ལོ་མ་ན་ཁཱ་ནི ཚི་ནྡི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཛི་ཎྞ་ཙཱི་ཝ་རེ་སུ ཨ་གྒ་ལ༹་ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏ་པ་རི་བྷ་ཎྜ་དཱ་ནཱ་དི་ནཱ ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨཾ ཝཱ ཏ་ནྟ་ཙྪེ་དཱ་དཱི་སུ ཏུ་ནྣ་ཀ་མྨཾ ཝཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཀི་ལི་ཊྛཱ་ནི ར་ཛི་ཏ་བྦཱ་ནི, ས་ཙེ པ་ཏྟེ མ་ལཾ ཧོ་ཏི, པ་ཏྟོ པ་ཙི་ཏ་བྦོ, མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་ནི སོ་དྷེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ཨུ་པ་ཙྪི་ནྣ་ཁུ་དྡ་ཀ་པ་ལི་བོ་དྷེ་ན ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩེ་ན བྷ་ཏྟ་ས་མྨ་དཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་གུ་ཎཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎེ་ན ཙི་ཏྟཾ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་གྒ་ཧ་ཏོ ཨེ་ཀ་པ་ད་མྤི ཨ་ས་མྨུ་ཡ྄ཧ་ནྟེ་ན མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཙ་ཏུ་རཱ་ར་ཀྑ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥༠. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༧༡-༢. ནཱ་མ་རཱུ་པནྟི ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ནཱ་མ་ཉྩ ཨ་ཊྛ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཾ རཱུ་པ་ཉྩ. ‘‘ན་མ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མཾ, རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ རཱུ་པཾ, ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཏོ ན ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྟཱ་དི་ཀོ ཀོ་ཙི ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི ཙེ, ཛྷཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཛྷཱ་ན་ག་ཏཾ ཝཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱ་ནི་ཀོ ཙེ, པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་བྷཱུ་ཏཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རཱ་དི སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི, ཙ་ཏུ་རཱ་ར་ཀྑ་ཝ་སེ་ན དཱི་པི་ཏཱ སོ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷི་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི ཙ ཝུ་ཏྟཱ་ཝ ནཱ་མཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི ཀ་ཐི་ཏཱ. ཏ་ཏོ ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡནྟི ‘‘པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ནཱ་མ་རཱུ་པ་དྭ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏ་ཎྷཱ་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀ་མྨེ་ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ཨི་སྶ་རཱ་དི་ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཨི་མི་ནཱ ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷི ད་སྶི་ཏཱ.
ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནི་ཙྩཱཏི ས་བྦེ་པི ནཱ་མ་རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་རཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏོ ཨ་ནི་ཙྩཱ. ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་པཱི་ལ༹་ནཱ དུ་ཀྑཱཏི ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན པཱི་ལ༹་ན་ཏོ དུ་ཀྑཱ. ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ཏྟཱ ཨ་ན་ཏྟཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ ཨ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ. པུ་ན་པྤུ་ནཾ ས་མྨ་ས་ནྟོཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་མྨ་ས་ནྟོ ས་མ་ཐ་ཡཱ་ནི་ཀོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱ་ནི་ཀོ ཙ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ. ཨི་མི་ནཱ མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི, པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི ཙ ད་སྶི་ཏཱ. ས་ངྑཱ་རཱ་ན་མེ་ཝ ཧི ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་དི་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཏོ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་བྷ་ངྒ་བྷ་ཡ་ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ནི་བྦི་དཱ་མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས- ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷ་སྶ ཉཱ་ཎ་སྶ ཝ་སེ་ན སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི ནཱ་མ. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ས་བྦ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི ད་སྶི་ཏཱ. ས་བྦ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀྑ་ཡནྟི ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཧེ་ཊྛཱ མ་གྒ་ཏྟ་ཡེ་ན ཁེ་པི་ཏ་ཏྟཱ, ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཨུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཁེ་པི་ཏ་ཏྟཱ ཙ ས་བྦེ་སཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཁ་ཡ་ནྟེ ཛཱ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ.
ནི་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༧༣. ཡ་སྨཱ ཀཱ་ར་ཎཱ ཡཱ སི་ཀྑ་ནཱ, ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ་ཀི་ཙྩཾ, ཨ་ཏོ ཏ་སྨཱ ཀཱ་ར་ཎཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༤༧༤. ནི་ཙྩ་སོ ལོ་ཀ་ཝི་ཙཱ་རི་ནོཏི ནི་ཙྩཾ ལོ་ཀེ ཝི་ཙ་ར་ཏོ. མཱ་ལུ་ཏ་སྶེ་ཝ པ་རི་སྶ་མོ ན ས་མྦྷོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. མཱ་ལུ་ཏ་སྶེ་ཝཱཏི ཝཱ་ཏ་སྶ ཨི་ཝ. ན ས་མྦྷོ་ཏཱིཏི ན ཧོ་ཏི.
༤༧༥-༦. ཏ་མྦ་པ་ཎྞི ཨེ་ཝ ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་ཡོ, ཀེ་ཏུ ཝི་ཡ ཀེ་ཏུ, ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་ཡེ ཀེ་ཏཱུ་ཏི ཏ་པྤུ་རི་སོ. ཏེ་ན ར་ཙི་ཏཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ཉྙུ་པ་སཾ་སི་ཏཱ ཨ་ཡཾ ཁུ་དྡ་སི་ཀྑཱ པ་རི་མཱ་ཎ་ཏོ གཱ་ཐཱ་ནཾ པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི ས་ཏེ་ཧི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནི་ཊྛཱ་ན་མུ་པཱ་ག་ཏཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ནི་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ
ཀཱ་རཱ་པི་ཏེ་ཏི་རུ་ཙི་རེ པ་ཝ་རེ ཝི་ཧཱ་རེ;
མཱ་ནཱ་དྷི་ཀཱ་རི་པུ་རི་ནཱ ག་རུ་ནཱ གུ་ཎེ་ན;
ཝ་སྶཾ ཝ་སཾ ད་མི་ལ༹་སོ ཝི་དྷ་ཧཾ ཨ་ཀཱ་སིཾ;
ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཊཱི་ཀ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་ས་མྤ་ཝུ་དྡྷིཾ.
པུ་ཉྙེ་ན ས་ཏྠ་ར་ཙ་ནཱ་ཛ་ནི་ཏེ་ན ཏེ་ན;
ས་མྦུ་དྡྷ་སཱ་ས་ན་ཝ་རོ་ད་ཡ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན;
ལོ་ཀཱ་མི་སེ་སུ པ་ན མེ ས་མ་ཡཾ ཨ་ལ་གྒོ;
ས་མྦུ་དྡྷ་སཱ་ས་ན་ཝ་རོ་ད་ཡ་མཱ་ཙ་རེ་ཡྻཾ.
ཨ་ཏྠེ་སུ ཨ་ཀྑ་ར་པ་དེ་སུ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ་སུ;
པུ་བྦཱ་པ་རེ་སུ ལི་ཁི་ཏཾ ཁ་ལི་ཏཾ ཡ་ད་ཏྠི;
ཨོ་ཧཱ་ཡ ཁ་ནྟུ་མ་ར་ཧ་ནྟི ཝ་ད་ནྟུ ས་ནྟཱ;
དི་ཊྛཱ་པ་རཱ་དྷ་མ་ཐ ཝཱ ཀི་མུ་ལཱ་ལ་ནེ་ན.
ཡེ་ན་ནྟ་ཏ་ནྟ་ར་ཏ་ནཱ་ཀ་ར་མ་ནྠ་ནེ་ན;
མ་ནྠཱ་ཙ་ལོ་ལླ་སི་ཏ་ཉཱ་ཎ་ཝ་རེ་ན ལ་དྡྷཱ;
སཱ་རཱ་མ་ཏཱ་ཏི་སུ་ཁི་ཏཱ སུ་ཁ་ཡ་ནྟི ཙ་ཉྙེ;
ཏེ མེ ཛ་ཡ་ནྟི ག་ར་ཝོ ག་ར་ཝོ གུ་ཎེ་ཧི.
པ་ར་ཏྠ་ས་མྤཱ་ད་ན་ཏོ, པུ་ཉྙེ་ནཱ་དྷི་ག་ཏེ་ན་ཧཾ;
པ་ར་ཏྠ་ས་མྤཱ་ད་ན་ཀོ, བྷ་ཝེ་ཡྻཾ ཛཱ་ཏི་ཛཱ་ཏི་ཡཾ.
སི་སྶོ ཨཱ་ཧ –
པ་ར་མ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ནེ་ཀ་ས་ནྟོ་སོ་པ་ས་མེ་སི་ནཾ;
སུ་ཙི་ས་ལླེ་ཁ་ཝུ་ཏྟཱི་ནཾ, ས་དཱ་ར་ཉྙ་ནི་ཝཱ་སི་ནཾ.
སཱ་ས་ནུ་ཛྫོ་ཏ་ཀཱ་རཱི་ནཾ, ཨཱ་ཙེ་ར་ཏྟ་མུ་པཱ་ག་ཏཾ;
ཨུ་དུ་མྦ་ར་གི་རི་ཁྱཱ་ཏ་ཡ་ཏཱི་ནཾ ཡ་ཏི་པུ་ངྒ་ཝཾ.