༤༢. དེ་ས་ནཱ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨༢. ཨི་དཱ་ནི དེ་ས་ནཱ་ནི་ད་སྶ་ན་བྱཱ་སེ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ཨུ་པ་དི་སི་ཏུཾ ‘‘ཙཱ་གོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཡོ ཙཱ་གོ, སཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་དེ་ས་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. བྷ་ཝ་ཏི ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི བྷཱ་ཝོ, ས་དྡ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟཾ, བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝོ བྷི་ཀྑུ-ས་དྡ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟཾ བྷི་ཀྑུ་ཀི་ཙྩཾ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་སྶ. དི་སཱི ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎེ, ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎཱ པ་ཀཱ་ས་ནཱ དེ་ས་ནཱ. ‘‘ཚ་ནྣ་མ་ཏི་ཝ་སྶ་ཏི, ཝི་ཝ་ཊྚཾ ནཱ་ཏི་ཝ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (ཨུ་དཱ. ༤༥) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དྷ པ་ན བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ་ཡེ་ཝ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ པ་ཀཱ་ས་ནཱ ནཱ་མ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ. ‘‘ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘སོ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཡུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ་པི ས་བྦཱ་དཱི་ཧི ཝུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ལི་ངྒ་མཱ་དི་ཡྻ་ཏེ ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་སྶ ཝཱ་ཏི ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་དེ་ས་ནཱ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ‘‘སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ ཡེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན ‘‘ཚཱ་དེ་ཏི ཛཱ་ན་མཱ་པ་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ, ཏེ་ན. ཝུ་ཏྟ་མ་ན་ཏི་ཀྐ་མྨཱ་ཏི ཨ་བྱ་ཡཱི་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་དྷཱ་པི ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན་ཏི་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ པ་ཀཱ་ས་ནཱ དེ་ས་ནཱ སི་ཡཱ་ཏི ‘‘ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟི་དེ་ས་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༣༨༣. ཨི་དཱ་ནི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨེ་ཝ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀ་སྶཱཏི ཨེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ.
༣༨༤. ཏུ་མྷ་མཱུ་ལེཏི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ མཱུ་ལེ ས་མཱི་པེ. པ་ཊི་དེ་སེ་མཱིཏི པ་ཀཱ་སེ་མི. སཾ་ཝ་རེ་ཡྻཱ་སཱིཏི སཾ་ཡ་མེ་ཡྻཱ་སི, སཾ་ཝ་རེ པ་ཏི་ཊྛེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༨༥. ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ་ནཱཏི ཨེ་ཀ་བ་ཧུ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྣི་ཧི་ཏཱ་ས་ནྣི་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ མེ, བྷ་ནྟེ, ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ. ཏེ་ནཱཏི ཡ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་སྶ་ཊྛཾ, ཏེ་ན. ‘‘ཨི་མཾ…པེ… ད་མྨཱི’’ཏི ནི་སྶ་ཊྛ་ཙཱི་ཝ་རཾ དེ་ཡྻ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ད་སཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
༣༨༦. (ཀ) ཙཱི་ཝ་རནྟི ཏི་ཙཱི་ཝ་རཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ན་ཡེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏེ་སུ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཙཱི་ཝ་རཾ. ཝི་པྤ་ཝུ་ཏྠནྟི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཝུ་ཏྠཾ.
(ཁ) ཨ་ཀཱ་ལ་ཙཱི་ཝ་རནྟི ཨ་ན་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ ཝ་སྶཱ་ན་སྶ པ་ཙྪི་མ་མཱ་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཱ་སེ, ཨ་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ ཏ་ཉྩ མཱ་སཾ ཧེ་མ་ནྟི་ཀེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ཙ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སེ ས་ཏྟ་མཱ་སེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཀཱ་ལེ་པི ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ‘‘ཨི་དཾ ཨ་ཀཱ་ལ་ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝཱ ‘‘ཨི་དཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ དི་ནྣཾ. ཨི་ཏ་རཾ པ་ན ཀཱ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ. མཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟནྟི ཨ་ཀཱ་ལ་ཙཱི་ཝ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨཱུ་ན་སྶ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ས་ངྒྷ་ག་ཎཱ་དི་ཏོ ས་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩཱ་སཱ་ཡ མཱ་ས་མེ་ཀཾ པ་རི་ཧཱ་རོ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏཾ མཱ་སཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ.
(ག) པུ་རཱ་ཎ་ཙཱི་ཝ་རནྟི ཡཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨུ་སྶཱི་ས་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣོ. ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱ་མ ཚ་ནྣཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝི་ཀ་པྤ་ནཱུ་པ་གཾ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ས་བྦེ་སུ ཝ་ཀྑ་མཱ་ན་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ.
(གྷ) ཨ་ཉྙ་ཏྲ པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཱཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཧ་རཱི་ཏ་ཀཱི་ཁ་ཎྜེ་ན་པི པཱ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ཝི་ནཱ.
(ང) ག་ཧ་པ་ཏི་ཀནྟི བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཨ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཾ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱཏི ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་ར་ན་ཊྛ་ཙཱི་ཝ་ར་ས་མ་ཡཾ ཝི་ནཱ, ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་རེ་ཧི པ་ན སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ བྷ་ཉྫི་ཏྭཱ་པི ཝཱ་ཀཱ་དཱི་ནི ག་ཎྷི་ཏྭཱ་པི ནི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་གེ་ཝ ཝི་ཉྙ་ཏྟི. ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི.
(ཙ) ཏ་དུ་ཏྟ་རཱིཏི ཏ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི, ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་རེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ཨ་བྷི་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ཝཱ་རི་ཏ་ཙཱི་ཝ་ར་ཏོ ཏཱི་སུ ན་ཊྛེ་སུ དྭེ སཱ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི, དྭཱི་སུ ན་ཊྛེ་སུ ཨེ་ཀཾ སཱ་དི་ཏ་བྦཾ. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ས་ནྟ་རུ་ཏྟ་རེ་ན ཙ་ར་ནྟེ་ན དྭཱི་སུ ན་ཊྛེ་སུ དྭེ་ཡེ་ཝ སཱ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ན་ཊྛེ ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ སཱ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་སྶ ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ན་ཊྛེ དྭེ སཱ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
(ཚ) ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏོཏི ག་ཧ་པ་ཏི་ནཱ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནི་ཡཱ ཝཱ. ཝི་ཀ་པྤནྟི པ་ཋ་མ་ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏོ མཱུ་ལཾ ཝ་ཌྜྷཱ་པེ་ནྟོ སུ་ནྡ་ར་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏཾ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་སི་ཊྛ་ཀ་པྤཾ ཨ་དྷི་ཀ་ཝི་དྷཱ་ནཾ.
(ཛ) ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀེ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེཏི བ་ཧཱུ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པུ་རི་མ་ཏོ ཝི་སེ་སོ.
(ཛྷ) ཙོ་ད་ནཱ་ཡཱཏི ‘‘ཨ་ཏྠོ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙཱི་ཝ་རེ་ནཱ’’ཏི ཙོ་ད་ནཱ་ཡ. ཋཱ་ནེ་ནཱཏི ཀཱ་ཡ་ཙོ་ད་ན་མཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ་དཱི་ཧི པེ་སི་ཏེ་ན ཧི དཱུ་ཏེ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་ར་སྶ ཧ་ཏྠེ ཙཱི་ཝ་ར་ཙེ་ཏཱ་པ་ནྣེ ནི་ཀྑི་ཏྟེ ཏི་སྶོ ཙོ་ད་ནཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ, ཙོ་ད་ནཱ་ཡ དི་གུ་ཎཾ ཋཱ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ས་ཙེ ཙོ་དེ་ཏི་ཡེ་ཝ, ན ཏི་ཊྛ་ཏི, ཚ ཙོ་ད་ནཱ ལ་བྦྷ་ནྟི. ས་ཙེ ཏི་ཊྛ་ཏི་ཡེ་ཝ, ན ཙོ་དེ་ཏི, དྭཱ་ད་ས ཋཱ་ནཱ་ནི ལ་བྦྷ་ནྟི. ས་ཙེ ཨུ་བྷ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཀཱ་ཡ ཙོ་ད་ནཱ་ཡ དྭེ ཋཱ་ནཱ་ནི ཧཱ་པེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
(ཊ) སུ་དྡྷཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་ནི ཙ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ར་ཛ་ནེ་ན ཝཱ.
(ཋ) ཏུ་ལནྟི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཏུ་ལཱ་ཧི ཀཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཡ་ཏྟ་ཀེ་ཧི ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མེ་ཧི ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏེ་སུ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་ནཾ, ཨེ་ཀོ ཨོ་དཱ་ཏཱ་ནཾ, ཨེ་ཀོ གོ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཏུ་ལཱ ནཱ་མ པ་ལ་ས་ཏཾ. གོ་ཙ་རི་ཡཱ ནཱ་མ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཎྞཱ. ཨི་དཾ མེ ས་ནྠ་ཏཾ ཀཱ་རཱ་པི་ཏ་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ.
(ཎ) ཏི་ཡོ་ཛ་ན་པ་ར་མནྟི ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཏཱི་ཎི ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་ར་མོ ཨ་སྶ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་སྶཱ་ཏི བྷཱ་ཝ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མི་ཏཱ་ནཱིཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ སུ་ཏྟ་ཀེ་ན་པི བྷ་ཎྜ་ཀ་ཏ་བྷ་ཎྜ་ཧ་ར་ཎཾ ཝི་ནཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཝཱ་ཏཱ་བཱ་དྷ་པྤ་ཊི་ཀཱ་ར་ཏྠཾ ཀ་ཎྞ་ཙྪི་དྡེ པ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མི་ཏཱ་ནི.
༣༨༧-༩. ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ་ནཱཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝ་ཏྠཱུ་ནི ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ. ཨ་ཐཱཏི དེ་སི་ཏཱ་ན་ནྟ་རཾ. ‘‘ཨི་མཾ ཛཱ་ནཱ་ཧཱི’’ཏི གི་ཧིཾ ཝ་དེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. སོཏི ཨཱ་རཱ་མི་ཀཱ་དི་ཀོ གི་ཧཱི. ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཀིཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་མཱི’’ཏི ཝ་དེ་ཡྻཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཝ་དེ་ཡྻཱཏི ཡ་དི ཝ་ད་ཏི. ཨི་མ་ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱཏི ‘‘ཨི་མཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཏེ་ལཱ་དི་ནྟི ཝ་དེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨཱ་དིནྟི ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ. ཏེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ་ན སོ ཡཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཏེ་ནཱཏི ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ. དྭེ་པེ་ཏེ ཋ་པེ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏེ རཱུ་པི་ཡ་པྤ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་རཱུ་པི་ཡ་སཾ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཀེ དྭེ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སེ་ཧི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ལ་བྦྷ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུནྟི ཏཾ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཏ་ཏོཏི པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཀ་པྤི་ཡ་ཏོ. ཨ་ཉྙེ་ནཱཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨཱ་རཱ་མི་ཀེ་ནཱ་པི. ཏེ་སནྟི ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ.
༣༩༠. ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏ་ནྣི་བྦ་ཏྟཱ རུ་ཀྑ་ཙྪཱ་ཡཱ་པཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ནྣི་བྦ་ཏྟཱཏི ནི་སྶ་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཀི་ཎི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ཨཱ་རཱ་མེ རུ་ཀྑ་ཙྪཱ་ཡཱ ཏ་ནྣི་བྦ་ཏྟཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཏོ ནི་བྦ་ཏྟཱ་ཏི ས་མཱ་སོ. ཨཱ་དི་ཏོ ས་ནྠ་ཏ་ཏྟ་ཡནྟི ཨཱ་དི་མྷི ཀོ་སི་ཡ་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ལ༹་ཀ་དྭེ་བྷཱ་ག་ས་ནྠ་ཏ་ཏྟ་ཡཾ.
༣༩༡. ཨེ་ཝཾ ཙེ ནོ ལ་བྷེ་ཐཱཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ ནོ ཙེ ལ་བྷེ་ཡྻ, སོ གི་ཧཱི ‘‘ཨི་མཾ ཚ་ཌྜེ་ཧཱི’’ཏི སཾ་སི་ཡོ ཝ་ཏྟ་བྦོ, ཨེ་ཝཾ རཱུ་པི་ཡ་ཚ་ཌྜ་ཀོ གི་ཧཱི ནོ ཙེ ལ་བྷེ་ཡྻ, ས་མྨ་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཚ་ཌྜེ་ཡྻཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་མྨ་ཏོཏི ‘‘ཡོ ཚ་ནྡཱ་ག་ཏིཾ ན ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་རཱ. ༥༨༤) ཝུ་ཏྟ་པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ རཱུ་པི་ཡ་ཚ་ཌྜ་ཀ་ས་མྨུ་ཏི་ཡཱ ས་མྨ་ཏོ བྷི་ཀྑུ.
༣༩༢. ཨེ་ཏཱ་ནཱིཏི པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་རཱུ་པི་ཡཱ་ནི. དུ་ཏི་ཡཾ པ་ཏྟནྟི ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནེ ས་ཏི ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏ་པ་ཏྟཾ ས་ངྒྷེ ཝ་ཏྟུཾ ལ་བྦྷ་རེ་ཏི པ་ད་ས་མྦ་ནྡྷོ. ཝ་ཏྟུནྟི ‘‘ཨ་ཧཾ བྷ་ནྟེ རཱུ་པི་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཏྟུཾ. སེ་སཱ་ནི ཨ་ཝ་སེ་ས་ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ས་ངྒྷེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ག་ཎེ ཙ ཝ་ཏྟུཾ ལ་བྦྷ་རེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. བྷཱ་ས་ནྟ་རེ་ན་པི ཝ་ཏྟུཾ ལ་བྦྷནྟི ན ཀེ་ཝ་ལཾ པཱ་ལི༹་བྷཱ་སཱ་ཡ་མེ་ཝ, སཱི་ཧ་ལཱ༹་དི་བྷཱ་སཱ་ཡ་པི ནི་སྶ་ཛྫི་ཏུཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༩༣. (ཀ) ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རནྟི ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནཾ ཀ་པྤི་ཡ་བྷ་ཎྜཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཾ. ཀ་ཡོ ག་ཧ་ཎཾ, ཝི་ཀྐ་ཡོ དཱ་ནཾ. ཀ་ཡོ ཙ ཝི་ཀྐ་ཡོ ཙ ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡཾ.
(ག) ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནེ་ནཱཏི ཨཱུ་ནཱ་ནི པ་ཉྩ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི ཡ་སྶ, ཏེ་ན, ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་ཐཱ་ཀ་ཐ་ཉྩི པ་ན པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནོ པ་ཏྟོ, པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནོ་ཀཱ་སོ ཝཱ, སོ ཨ་པ་ཏྟོ, ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༣༩༤. ས་མྨ་ནྣི་ཏྭཱ་ནཱཏི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ཝུ་ཏྟ་ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ས་མྨ་ནྣི་ཏྭཱ. ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ནྟནྟི ཨ་ནྟ-ས་དྡེ་ན པ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟེ བྷ་ཝོ ལཱ་མ་ཀོ པ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ག་ཧི་ཏོ, ནི་སྶ་ཊྛ་པ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་གུ་ཎཾ ཝ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ, ཐེ་ར་སྶ པ་ཏྟཾ དུ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་རཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཡཱ་ཝ་ས་ངྒྷ་ན་ཝ་ཀཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཡོ ཏ་ཏྠ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟེ་སུ པ་རི་ཡ་ནྟོ པ་ཏྟོ, ཏཾ པ་ཏྟ་ནྟི. ཏ་སྶཱཏི ཀ་ཏ་ནི་སྶ་ཛྫ་ན་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ. དཱ་པ་ཡེཏི ས་མྨ་ཏེ་ན པ་ཏྟ་གཱ་ཧཱ་པ་ཀེ་ན དཱ་པེ་ཡྻ.
༣༩༥. (ཀ) བྷེ་ས་ཛྫནྟི བྷེ་ས་ཛྫ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ཏུ ཝཱ, མཱ ཝཱ, ཨེ་ཝཾ ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རཾ ས་པྤི་ཨཱ་དི་ཀཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ.
(ཁ) གི་མྷཱ་ན་སྶ པ་ཙྪི་མ་མཱ་སེ པུ་རི་མོ ཨ་དྡྷ་མཱ་སོ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཁེ་ཏྟཾ, པ་ཙྪི་མ་དྡྷ་མཱ་སོ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཀ་ར་ཎ་ནི་ཝཱ་ས་ནཱ་ནཾ ཁེ་ཏྟཾ, ཝ་སྶི་ཀ་མཱ་སཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ས་ཧ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཁེ་ཏྟཾ, ཨི་མེ་ཡེ་ཝ པ་ཉྩ་མཱ་སཱ ཀུ་ཙྪི་ས་མ་ཡོ, ཨི་ཏ་ར་ས་ཏྟ་མཱ་སཱ པི་ཊྛི་ས་མ་ཡོ. པི་ཊྛི་ས་མ་ཡེ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟ་སྶ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཀུ་ཙྪི་ས་མ་ཡེ ཙ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་དྡྷ་མཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་ད་ཧ་ཏོ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཏི་རེ་ཀ་མཱ་སེ སེ་སེ’’ཏི.
(ག) སཱ་མཾ ད་ཏྭཱཏི ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཱ་དཱི་ནི པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་མཱ་ནོ ས་ཡ་མེ་ཝ ད་ཏྭཱ. ཨ་ཙྪི་ནྣནྟི ཏཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟཾ དི་སྭཱ ས་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཙྪི་ནྣཾ. བྷི་ཀྑུ་ནོ་པི ཙཱི་ཝ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཙ ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཨ་ཙྪི་ནྡ་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ དི་ནྣཾ ས་ཀ་ས་ཉྙཾ ཝི་ནཱ ཨ་ཙྪི་ནྡ་ནྟོ བྷ་ཎྜ་གྒྷེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ.
(ང) ཝི་ཀ་པྤནྟི ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏ་ཉྩ ཀ་རོ་ཧི ཝི་ཏྠ་ཏ་ཉྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨ་དྷི་ཀ་ཝི་དྷཱ་ནཾ.
(ཙ) ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རནྟི ག་མི་ཀ་གི་ལཱ་ན་ག་བྦྷི་ནི་ཨ་བྷི་ན་ཝུ་པྤ་ནྣ་ས་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎ་མཱ་ས་སྶ ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑ་པ་ཉྩ་མི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི དི་ནྣཾ ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ. ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨ་ན་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་དི་ཝ་སཱ་དྷི་ཀོ མཱ་སོ, ཨ་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་དི་ཝ་སཱ་དྷི་ཀཱ པ་ཉྩ མཱ་སཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལ་ས་མ་ཡོ, ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ནྟ་སྶ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལ་ས་མ་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མི་ཏ’’ནྟི. ཀཱ་ལོ ཙ སོ ས་མ་ཡོ ཙ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཀཱ་ལ་ས་མ་ཡོ, ཏཾ.
(ཚ) ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡེ ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཏི་ཎྞཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པུ་རི་མི་ཀཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ པ་ཝཱ་རི་ཏ་ཏཱ, ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་ས་ཏཱ, པ་ཉྩ་དྷ་ནུ་ས་ཏི་ཀ་པ་ཙྪི མ་པྤ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟ་སེ་ནཱ་ས་ན་ཏཱ, སཱ་ས་ངྐ་ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡ་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ་ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ ཚཱ་ར་ཏྟ་པ་ར་མཾ ཏེ་ན ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཝི་པྤ་ཝ་སི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏོ ཙེ ཨུ་ཏྟ་རི ཝི་པྤ་ཝ་སེ་ཡྻ, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཚཱ་ར་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དི.
(ཛ) ཛཱ་ནནྟི ཛཱ་ན་ནྟོ.
༣༩༦. ཨཱ་དི་མྷི ཝི་ཡཱཏི པ་ཋ་མ་ནི་སྶ་གྒི་ཡེ ཝི་ཡ.
༣༩༧. (ཁ) ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རཾ པ་ཝི་ཊྛཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་དི་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཙ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཀུ་ལེ་སུ བྷུ་ཉྫ་ནྟེ་སུ ‘‘ཨི་དྷ པཱུ་ཝཾ, སཱུ་པཾ དེ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝོ་སཱ་ས་མཱ་ནཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཨ་ན་པ་སཱ་ད་ནེ་ན ཙ སེ་ཁ་ས་མྨ་ཏེ་སུ ཀུ་ལེ་སུ པུ་བྦེ ཨ་ནི་མ་ནྟི་ཏ་སྶ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་དཱི་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཙ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡེ ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝི་དི་ཏ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་དི་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཙ པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡཾ ནཱ་མ ཨཱ་པ་ཏྟི་ནི་ཀཱ་ཡོ ཝུ་ཏྟོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘གཱ་ར་ཡ྄ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དི.
༣༩༨. ‘‘ཨ་དེ་ས་ནཱ་གཱ་མི་ནི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི ‘‘ན དེ་ས་ཡེ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་མྨཾ. པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ ཙ ཨ་དེ་ས་ནཱ་གཱ་མི་ནི་ཡོ ནཱ་མ. ན ཨཱ་པ་ཏྟི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཏཾ. ཀ་ཏ་དེ་ས་ནཾ དེ་སི་ཏཾ. ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ནི་སྶཱི་མ་ཊྛི་ཏཱ་ནཾ ན དེ་ས་ཡེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཧི ན དེ་ས་ཡེ, མ་ན་སཱ ན དེ་ས་ཡེ, ཨ་པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ་ནཾ ན དེ་ས་ཡེ, ནཱ་ནཱ ‘‘ཨེ་ཀཱ’’ཏི ན དེ་ས་ཡེ་ཏི. མ་ན་སཱཏི ཀེ་ཝ་ལཾ ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ. ནཱ་ནཱཏི ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ‘‘ཨེ་ཀཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ. ཨེ་ཀཾ པ་ན ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ‘‘ས་མྦ་ཧུ་ལཱ’’ཏི དེ་སེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི.
དེ་ས་ནཱ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.