༢༩. མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༩. ཨཱ་ག་མྨ ཛཱི་ཝ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཛཱི་ཝོ, ཀོ སོ? པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཝཱ་ཡཱ་མོ. མི་ཙྪཱ་ཡ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ, ཏ་སྶ ཝི་ཝ་ཛྫ་ནཱ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་ཝ་ཛྫ་ནཱ. སཱ པ་ནཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ‘‘ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༥༠༨) ཨེ་ཝཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཙཱ་རོ ཙེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མེ་ན པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡ་དུ་བྦྷཱ་སི་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་ས་ཉྩ་རི་ཏྟ་ཨ་ཉྙཱ་པ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་ཝི་ཉྙ་ཏྟི བྷི་ཀྑུ་ནི་བྷོ་ཛ་ན་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སཱུ་པོ་ད་ན་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་སྶ ཙ ཀུ་ཧ་ན་ལ་པ་ན་ནེ་མི་ཏྟི་ཀ་ཏཱ ནི་པྤེ་སི་ཀ་ཏཱ ལཱ་བྷེ་ན ལཱ་བྷཾ ནི་ཛི་གཱི་ས་ན་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ན་ཉྩ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་ར་ཏི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལ་ཉྩ. ཏ་སྶཱ པ་ན ཀ་སྶ་ཙི ཨི་དྷ ད་སྶ་ནཾ ཡ་ཐཱ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ར་དྡྷཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ་ཡ, ཙ་ཏུ་རཱ་ར་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ སི་ཀྑཱ་ན་ཉྩ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་དྷ་མྨ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཏྠ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ, ཨེ་ཝ་མཱི་དི་སཾ ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ, ཏཾ ད་སྶེ་ཏི ‘‘དཱ་རུ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཏ་ཏྠ ‘‘དཱ་རུ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ‘‘ད་དེ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ པ་ཏྟི་ཀ་མྨཾ. ཙུ་ཎྞཾ སི་རཱི་ས་ཙུ་ཎྞཱ་དི་ན་ཧཱ་ནི་ཡ་ཙུ་ཎྞཾ. ནྷཱ་ན་མུ་ཁོ་ད་ཀནྟི ནྷཱ་ན་ཉྩ མུ་ཁ་ཉྩ, ཏ་སྶ ཨུ་ད་ཀ་ནྟི ས་མཱ་སོ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན པ་ཎྞཱ་དིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧཱཏི ཀུ་ལ་ས་ངྒ་ཧ་ཀ་ར་ཎེ་ན.
༢༡༠. པ་རི་བྷ་ཊ་ཏི པ་རེ་སཾ དཱ་ར་ཀེ པ་རི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི པ་རི་བྷ་ཊོ, པ་རི་བྷ་ཊ་སྶ ཀ་མྨཾ པཱ་རི་བྷ་ཊ་ཀོ, ས་ཀ་ཏྠེ ཏ་མེ་ཝ པཱ་རི་བྷ་ཊ་ཀ་ཏཱ. ཨ་ལ་ངྐ་ར་ཎཱ་དི་ནཱ ཀུ་ལ་དཱ་ར་ཀ་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. མུ་གྒ་སྶ སཱུ་པོ མུ་གྒ་སཱུ་པོ, སོ་ཡེ་ཝ མུ་གྒ་སུ་པྤོ. ཡ་ཐཱ མུ་གྒ་སཱུ་པེ པ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ མུ་གྒོ ན པ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཝ་སེ་སཱ པ་ཙྩ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝ་ཙ་ནེ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ས་ཙྩཾ ཧོ་ཏི, སེ་སཾ ཨ་ལི་ཀཾ, ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ མུ་གྒ་སཱུ་པ་ས་དི་ས་ཏཱ་ཡ ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ‘‘མུ་གྒ་སུ་པྤོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ མུ་གྒ་སུ་པྤ་ཏཱ. ས་ཙྩཱ་ལི་ཀེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀ་པྤ་ན་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. གྷ་ར་ཝ་ཏྠུ་ཨཱ་དི་ས་མྦ་ནྡྷི་ནཱི ཝི་ཛྫཱ ཝ་ཏྠུ་ཝི་ཛྫཱ. པཱ་རི་བྷ་ཊ་ཀ་ཏཱ ཙཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དྭ་ནྡོ ན་པུཾ་ས་ཀ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝེ པཱ་རི…པེ… ཝི་ཛྫཱ, ཏཱ་ཡ. ར་སྶོ པ་ན གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན, ཏ་ཐཱ དཱི་གྷོ. པ་ཧི་ཎཱ་ནཾ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཀ་མྨེ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ནི་ཡུ་ཉྫ་ནཾ པ་ཧེ་ཎཾ. ཨཱ་ད་རེ་ན དཱུ་ཏེ་ན ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ དཱུ་ཏ་ཀ་མྨཾ. པི་ས་ནཾ པེ་ས་ནཾ, ཛ་ངྒྷཱ་ཡ པཱ་དེ་ན པེ་ས་ནཾ ཛ་ངྒྷ་པེ་ས་ནཾ, ཏ་མ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཛ་ངྒྷ་པེ་ས་ནི་ཡཾ. ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ གི་ཧཱི་ནཾ གཱ་མ་ནྟ་ར་དེ་ས་ནྟ་རཱ་དཱི་སུ སཱ་ས་ན་པ་ཊི་སཱ་ས་ན་ཧ་ར་ཎ་སྶེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
༢༡༡. ལཱ་བྷཱ་སཱ་ཡ ལ་ཉྫ་དཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ནཾ. ས་མྦུ་དྡྷ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛེ་ན བུ་དྡྷ་ག་ར་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ངྒ་ཝི་ཛྫཱ་ན་ཀྑ་ཏྟ་ཝི་ཛྫཱ་སུ་པི་ན་ཝི་ཛྫཱ་བྷཱུ་ཏ་ཝི་ཛྫཱ་དི་ནཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ.
༢༡༢. ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཾ ཝི་ཉྙ་ཏྟི, ཡཱ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་གོ. བུ་དྡྷ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛེ་ན མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ ཨ་ནེ་ས་ནཱ. ཨ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨ་སྶ ཨུ་ལླ་པ་ནཾ ཀ་ཐ་ནཾ ཨ་བྷཱུ་ཏུ་ལླ་པ་ནཱ. ཀུ་ཧ་ནཱ་དཱི་ཧཱིཏི ཀུ་ཧ་ནཱ་ལ་པ་ནཱ་དཱི་ཧི. ཏ་ཏྠ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་པྤ་ཊི་སེ་ཝ་ན་སཱ་མ་ནྟ་ཛ་པྤ་ན་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་ཎྛཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཛ་ན་ཝི་མྷཱ་པ་ནཱ ཀུ་ཧ་ནཱ. ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ག་ཏེ མ་ནུ་སྶེ དི་སྭཱ ‘‘ཀི་མ་ཏྠཱ་ཡ བྷོ་ནྟོ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཀིཾ བྷི་ཀྑཱུ ནི་མ་ནྟེ་ཏུ’’ནྟི ཝཱ ‘‘མ་ཡི རཱ་ཛཱ པ་ས་ནྣོ, ཨ་སུ་ཀོ ཙ ཨ་སུ་ཀོ ཙ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ པ་ས་ནྣོ’’ཏི ཝཱ ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨཱ་ལ་པ་ནཱ ལ་པ་ནཱ. ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ལ་བྷི་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎཱ་དི ནེ་མི་ཏྟ་ཀ་ཏཱ. ‘‘ཨ་སྶ་དྡྷོ ཨ་པྤ་ས་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ག་ར་ཧ་ཎཱ་ནི ཙ ‘‘ཨེ་ཏཾ ཨེ་ཏྠ ཀ་ཐེ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨུ་ཀྑི་པ་ནཱ་དི ཙ ནི་པྤེ་སི་ཀ་ཏཱ. ཨ་པྤེ་ན ལཱ་བྷེ་ན བ་ཧུ་ཀཾ ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ནཾ ལཱ་བྷེ་ན ལཱ་བྷཾ ནི་ཛི་གཱི་ས་ན་ཏཱ. ཀུ་ལ་དཱུ་སཱ་དཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན རཱུ་པི་ཡ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་རཱུ་པི་ཡ་སཾ་ཝོ་ཧཱ་རཱ ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་ནྟཱི་ཏི.
མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་ཝ་ཛྫ་ནཱ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.