༢. ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩. ཝུ་ཊྛཱ་ན་སྶ ག་རུ་ཀ་ཏྟཱ ག་རུ་ཀཱཏི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ན་ཝཱཏི ཏེ་སཾ ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ན་ནུ ‘‘ན་ཝཱ’’ཏི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཏེ་ར་སཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི? ནཱ་ཡཾ དོ་སོ, ཙི་རེ་ནཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ པ་ཋ་མཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཏེ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘མོ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ སུ་ཀྐ་སྶཱཏི ཨཱ་ས་ཡ་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏོ ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ད་ས་ཝི་དྷེ སུ་ཀྐེ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི སུ་ཀྐ་སྶ. མོ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱཏི མོ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ, ཡ-ཀཱ་རོ ལུ་ཏྟ་ནི་དྡི་ཊྛོ. ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན མོ་ཙ་ན་སྶཱ་ད མུ་ཙྩ་ན་སྶཱ་ད མུ་ཏྟ་སྶཱ་ད་མེ་ཐུ་ན་སྶཱ་ད ཕ་སྶ་སྶཱ་ད ཀ་ཎྜུ་ཝ་ན་སྶཱ་ད ད་སྶ་ན་སྶཱ་ད ནི་ས་ཛྫ་ན་སྶཱ་ད ཝཱ་ཙ་སྶཱ་ད གེ་ཧ་སི་ཏ་པེ་མ ཝ་ན་བྷ་ངྒི་ཡ ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སྶཱ་དེ་སུ ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ མོ་ཙ་ན་སྶཱ་དཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཏ་ཏྠ མོ་ཙ་ནཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་དོ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ མོ་ཙ་ན་སྶཱ་དོ. མུ་ཙྩ་ནེ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ མུ་ཙྩ་ནེ ཨ་སྶཱ་དོ མུ་ཙྩ་ན་སྶཱ་དོ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ས་ཏྟ་མཱི་ཏ་པྤུ་རི་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨི་མེ་ཧི པ་ན ན་ཝ་ཧི པ་དེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་སྶཱ་ད་སཱི་སེ་ན རཱ་གོ ཝུ་ཏྟོ. གེ་ཧ་ནི་སྶི་ཏེ་སུ མཱ་ཏཱ་དཱི་སུ པེ་མཾ གེ་ཧེ སི་ཏཾ པེ་མ་ནྟི གེ་ཧ་སི་ཏ་པེ་མཾ, ཨི་མི་ནཱ ས་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ རཱ་གོ ཝུ་ཏྟོ. ས་ནྠ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨི་ཏྠི་ཡཱ པེ་སི་ཏ་པུ་པྥཱ་དི ཝ་ན་བྷ་ངྒི་ཡཾ, ཨི་མི་ནཱ ཙ ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན རཱ་གོ ཝུ་ཏྟོ. མེ་ཐུ་ན་སྶཱ་དོ་པི ཨི་ཏྠི་ཡཱ ག་ཧ་ཎ་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་བྦ་ཏྠེ་ཝ ཙ པ་ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ནི་མི་ཏྟུ་པ་ཀྐ་མ་མོ་ཙ་ནེ ས་ཏི ཝི་ས་ངྐེ་ཏཱ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨུ་པ་ཀྐ་མྨ ཧ་ཏྠཱ་དི་ནཱ ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ སུ་པི་ན་ནྟེ་ནཱཏི སུ་པི་ནོ་ཡེ་ཝ སུ་པི་ན་ནྟོ ‘‘ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཀ་མྨ་ནྟོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཨ་ནྟ-ས་དྡ་སྶ ཏ་བྦྷཱ་ཝ་ཝུ་ཏྟི་ཏྟཱ. ཏཾ སུ་པི་ན་ནྟཾ ཝི་ནཱ ཝི་མོ་ཙ་ཡཾ སུ་ཀྐཾ ཝི་མོ་ཙེ་ནྟོ ས་མ་ཎོ ཡོ ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ག་རུ་ཀཾ ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཕུ་སེ ཕུ་སེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པ་བ་ཧི་དྡྷཱ་རཱུ་པ་ཨུ་བྷ་ཡ་རཱུ་པ་ཨཱ་ཀཱ་སེ་ཀ་ཊི་ཀ་མྤ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨུ་པཱ་ཡེ་སུ ས་ཏི རཱ་གཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷཱ་དཱི་སུ ཙ ཀཱ་ལེ་སུ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏེ ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཾ པ་ཏྟེ ‘‘ཨཱ་རོ་གྱ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི སུ་ཀྐཾ མོ་ཙ་ན་སྶཱ་ད་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨེ་ཝ ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པ་ཀྐ་མྨ མོ་ཙེ་ནྟོ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ས་བྦ་ཐཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ད་ཊྛ་བྦོ.
པ་ཋ་མོ.
༢༠. ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་ག་ཝཱཏི ཀཱ་ཡེ སཾ་ས་གྒོ, ཏ་སྨིཾ རཱ་གོ, སོ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ནྟུ, ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་ག་ས་མ་ངྒཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་ཎོ ཨི་ཏྠི་ས་ཉྙཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨུ་པ་ཀྐ་མྨཱཏི ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཡ་མི་ཏྭཱ. མ་ནུ་སྶི་ཏྠིཾ ས་མྥུ་ས་ནྟོཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ ལོ་མེ་ན་པི པ་རཱ་མ་ས་ནྟོ ག་རུ་ཀཾ ཕུ་སེ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་མ་ཏཱ ཨི་ཏྠཱི མ་ནུ་སྶི་ཏྠཱི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་རཱ་ག་ཝཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ མཱ་ཏུ་པེ་མཱ་དིཾ, ཨི་ཏྠི་ཡཱ ག་ཧི་ཏ་མོ་ཀྑཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཉྩ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ, པ་ཎྜ་ཀ་པུ་རི་ས་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་ས་ཉྙི་སྶ ཙ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. ཨི་ཏྠི་ཡཱ པ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཱ་མ་ས་ནེ, ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷེ་ན ཀཱ་ཡཱ་མ་ས་ནེ ཙ ཡ་ཀྑཱི་པེ་ཏཱི་པ་ཎྜ་ཀཱ་ནཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡཱ་མ་ས་ནེ ཙ པུ་རི་ས་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏི་ཏྠཱི་ནཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡཱ་མ་ས་ནེ་པི དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཏ་ཐཱ་ཡ་ཀྑཱི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཱ་དཱི་སུ ཙ. མ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་ན ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. ཨི་ཏྠི་ཡཱ པ་ན ཕུ་སི་ཡ་མཱ་ནོ སེ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ་པི ས་ཙེ ཀཱ་ཡེ་ན ན ཝཱ་ཡ་མ་ཏི, ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
དུ་ཏི་ཡོ.
༢༡. ཏ་ཐཱཏི ཨི་ཏྠི་ས་ཉྙཱི. སུ་ཎ་ནྟིནྟི ཝི་ཉྙ་ཏྟི་པ་ཐེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཎ་ནྟི་ཉྩ. ཝི་ཉྙུ་ཉྩཱཏི དུ་ཊྛུ་ལླཱ་དུ་ཊྛུ་ལླ་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ས་མ་ཏྠ་ཉྩ མ་ནུ་སྶི་ཏྠིཾ. མ་གྒཾ ཝཱཏི ཝ་ཙྩ་མ་གྒ་པ་སྶཱ་ཝ་མ་གྒཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན མ་གྒཾ ཝཱ མེ་ཐུ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ར་བྦྷཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. དུ་ཊྛུ་ལླ་ཝཱ་ཙཱ་རཱ་གེ་ནཱཏི དུ་ཊྛཱ ཙ སཱ ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཐཱུ་ལཱ ཙ ལཱ་མ་ཀ་ཛ་ན་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི དུ་ཊྛུ་ལླཱ. སཱ་ཝ པུ་ན ཝཱ་ཙཱ དུ་ཊྛུ་ལླ་ཝཱ་ཙཱ. ཏ་སྶཾ ཨ་སྶཱ་ད་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ རཱ་གོ་ཏི ས་མཱ་སོ, ཏེ་ན. ཨོ་བྷཱ་སི་ཏྭཱཏི ཝ་ཎྞཱ་ཝ་ཎྞ་ཡཱ་ཙ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ཏྭཱ. ཨ་སུ་ཎ་ནྟི་ཡཱ པ་ན དཱུ་ཏེ་ན ཝཱ པ་ཎྞེ་ན ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཏ་ཏྠ དྭི་ནྣཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝ་ཎྞཱ་ཝ་ཎྞེ་ཧི, མེ་ཐུ་ན་ཡཱ་ཙ་ནཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ‘‘སི་ཁ་ར་ཎཱི་སི, ས་མྦྷི་ནྣཱ་སི, ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀཱ་སཱི’’ཏི ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝཱ ཨོ་བྷཱ་ས་ནྟ་སྶ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, ཨ་དྷ་ཀྑ་ཀ་ཨུ་བྦྷ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨཱ་དི་སྶ ཝ་ཎྞཱ་དི་བྷ་ཎ་ནེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཡ་ཀྑཱི་པེ་ཏཱི་པ་ཎྜ་ཀཱ་ནཾ ཝ་ཙྩ་མ་གྒ་པ་སྶཱ་ཝ་མ་གྒེ ཨཱ་དི་སྶ ཝ་ཎྞཱ་དི་བྷ་ཎ་ནེ མེ་ཐུ་ན་ཡཱ་ཙ་ནཱ་དཱི་སུ་པི. ཏེ་སཾ པ་ན ཨ་དྷ་ཀྑ་ཀཱ་དི་ཀེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཏ་ཐཱ མ་ནུ་སྶི་ཏྠཱི་ནཾ ཨུ་བྦྷ་ཀྑ་ཀེ ཨ་དྷོ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལེ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷེ ཙ.
ཏ་ཏི་ཡོ.
༢༢. ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མུ་པ་ཊྛཱ་ནནྟི མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཀཱ་མེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་མུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀཱ་མུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཀཱ་མཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་མཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་མཾ ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མཾ, ས་ཡཾ མེ་ཐུ་ན་རཱ་ག་ཝ་སེ་ན པ་ཏྠི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མ་ཉྩ ཏཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཏྟ་ཀཱ་མུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཝ་ཎྞོ གུ་ཎོ, ཏཾ. ཝ་ཏྭཱཏི ‘‘ཡ་དི་དཾ ཀཱ་མུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ, ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ན’’ནྟི ཀཱ་མུ་པ་ཊྛཱ་ནེ ཝ་ཎྞཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་ཡ་པི ཨི་ཏྠཱི་ཏི ས་ཉྙཱི པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝཱ་ཙཱཏི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཡ་ཀཱ་ར་ལོ་པ་ཝ་སེ་ན. མེ་ཐུ་ན་ཡུ་ཏྟེ་ནཱཏི མེ་ཐུ་ན་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ, ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཏཱ་ཡ ‘‘ཨ་ར་ཧ་སི ཏྭཾ མ་ཡ྄ཧཾ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ དཱ་ཏུ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཡ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ མེ་ཐུ་ན་ཡཱ་ཙ་ནེ མེ་ཐུ་ན་རཱ་གི་ནོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. མེ་ཐུ་ནེ་རཱ་གོ, སོ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི མེ་ཐུ་ན་རཱ་གཱི, ཏ་སྶ. ག་རུ ཧོ་ཏཱིཏི ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ-ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ. ཨེ་ཏྠ པ་ན པ་ཎྜ་ཀེ པ་ཎྜ་ཀ་ས་ཉྙི་ནོ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨི་ཏྠི་ས་ཉྙི་ནོ དུ་ཀྐ་ཊཾ.
ཙ་ཏུ་ཏྠོ.
༢༣. ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ པུ་རི་ས་སྶ ཝཱ ས་ནྡེ་སཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱཏི ‘‘ད་ས ཨི་ཏྠི་ཡོ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་རཱ. ༣༠༣) ཙ ‘‘ད་ས བྷ་རི་ཡཱ་ཡོ དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ ཚ་ནྡ་ཝཱ་སི་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་རཱ. ༣༠༣) ཙ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཱ་ཡ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ པུ་རི་ས་སྶ ཝཱ ཏཾ་ས་མྦ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཏེ་སཾ མཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ. ས་ནྡེ་སནྟི ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ པུ་རི་སེ་ན ཝཱ ཨུ་བྷི་ནྣཾ མཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ‘‘ཨེ་ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨི་ཏྠིཾ ཝཱ པུ་རི་སཾ ཝཱ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཎཱ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ས་ནྡེ་ས་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱཏི ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ. ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱཏི ཡ་ཏྠ པེ་སི་ཏོ, ཏེ་སཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ཝཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ. ཧ་རཾ པ་ཙྩཱཏི ཨི་ཏྠཱི ཝཱ པུ་རི་སོ ཝཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏུ ཝཱ, མཱ ཝཱ, ཡེ་ཧི པེ་སི་ཏོ, ཏེ་སཾ པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ནྟོ ཝཱ ཧ་རཱ་པེ་ནྟོ ཝཱ, ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏི་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏུ ཝཱ, མཱ ཝཱ, ཨ་ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཏཾ. ཨི་མཱ་ཡ ཏི་ཝ་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ ཙ, དྭཱི་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི པ་ཎྜ་ཀེ ཙ ཨ་ངྒ་ཏྟ་ཡེ་ནཱ་པི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཨེ་ཀེ་ན དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཧ་རཾ པ་ཙྪཱ’’ཏི ཝི་པཱ་ཋཾ པ་རི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཙྪཱ ཧ་ར’’ནྟི ཡོ་ཛེ་ནྟི, ཏཾ ན སུ་ནྡ་རཾ པ་ཙྩཱཏི ཨུ་པ་ས་གྒ་ཏྟཱ. པ་ད་སྶ ཨུ་པ་རི ཨ་ཏྠེ ས་ཛྫེ་ནྟོ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཧི ཨུ་པ་ས་གྒོ ནཱ་མ, ཏ་སྨཱ ‘‘པ་ཏི ཨཱ’’ཏི ཨུ་པ་ས་གྒཱ་ནཾ ‘‘ཧ་ར’’ནྟི་མ་སྶ པ་ད་སྶ ཨུ་པ་རི བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི.
པ་ཉྩ་མོ.
༢༤. སཾ་ཡཱ་ཙི་ཏ་པ་རི་ཀྑཱ་རནྟི སཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཡཱ་ཙི་ཏོ ཝཱ་སི་ཨཱ་དི་ཀོ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ཡ་སྶཱ, ཏཾ. ཨ་དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀནྟི ཨུ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ཨ་དེ་སི་ཏཾ ཝ་ཏྠུ ཀུ་ཊི་ཀ་ར་ཎ་པྤ་དེ་སོ ཡ་སྶཱ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ, ཏཾ. པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟནྟི ཨི་དཱ་ནི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཏི་སྶོ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི ནཱ་མ, ཏཱ་ཡ ‘‘དཱི་གྷ་སོ དྭཱ་ད་ས ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ སུ་ག་ཏ་སྶ ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱ ཏི་རི་ཡཾ ས་ཏྟ་ནྟ་རཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༣༤༨) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨེ་ཀ་ཏོ་བྷཱ་གེ་ནཱ་པི ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ་ཏི ཏཾ ཏི་རི་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཧེ་ཊྛི་མ་པྤ་མཱ་ཎེ ས་ཏི དཱི་གྷ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ཀེ་ས་གྒ་མ་ཏྟ་མྤི ཝ་ཌྜྷེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨཱུ་ན་ཀེ, དཱི་གྷ་ཏོ ཙ ཝ་ཌྜྷི་ཏེ ཨ་ཡཾ ཀུ་ཊི་ས་ངྑཾ ན ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི. ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཝཱ་སཱ་གཱ་རཾ ཨེ་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ ཨུ་དྡེ་སོ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སཱ. ཀུ་ཊིནྟི ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་དི་ཀཾ ཀུ་ཊིཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏ་ཏྠ ཨུ་ལླི་ཏྟཱ ནཱ་མ ཨ་ནྟོ ཨུ་དྡྷཾ་མུ་ཁཾ ལི་ཏྟཱ. ཨ་ཝ་ལི་ཏྟཱ ནཱ་མ བ་ཧི ཨ་དྷོ་མུ་ཁཾ ལི་ཏྟཱ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་ཝ་ལི་ཏྟཱ. ཀ་ཏྭཱཏི ཨ་ནྟོ་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་རི་ཏ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ.
ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ ཝ་ཏྠུ་དེ་ས་ན་ཀྐ་མོ – ཏེ་ན ཀུ་ཊི་ཀཱ་ར་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྠུཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ (པཱ་རཱ. ༣༤༩) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་ངྒྷཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ས་བྦེ ཝཱ ས་ངྒྷ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ, ས་ངྒྷེ་ན ཝཱ ས་མྨ་ཏཱ དྭེ ཏ་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཏྠ ནེ་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ཧི ཙ ཀི་པི་ལླི་ཀཱ་དཱི་ཧི སོ་ལ༹་ས་ཧི ཨུ་པ་དྡ་ཝེ་ཧི ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་ར་མྦྷཾ ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝཾ དྭཱི་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝཱ བ་ལི་བ་དྡེ་ཧི ཡུ་ཏྟེ་ན ས་ཀ་ཊེ་ན ཨེ་ཀ་ཙ་ཀྐཾ ནི་བྦོ་ད་ཀ་པ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨེ་ཀཾ བ་ཧི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝི་ཉྪི་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ‘‘ས་པ་རི་ཀྐ་མ་ན’’ནྟི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ས་ཙེ་པི ས་ངྒྷ་པྤ་ཧོ་ན་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཏྠེ་ཝ, ནོ ཙེ, ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ནྟྭཱ ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཡཱ་ཙི་ཏེ་ཧི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ (པཱ་རཱ. ༥༠, ༥༡) ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝ་ཏྠུ དེ་སེ་ཏ་བྦ་ནྟི. ཨ་དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ཀུ་ཊིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ས་བྦ་པྤ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨི་དཱ་ནི དྭཱི་ཧི པི་ཎྜེ་ཧི ནི་ཊྛཱ་ནཾ ག་མི་སྶ་ཏཱི་ཏི པ་ཋ་མ་པི་ཎྜ་དཱ་ནེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, དུ་ཏི་ཡ་དཱ་ནེ་ན ལེ་པེ ས་ངྒྷ་ཊི་ཏེ ས་ཙེ ཨ་དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཨེ་ཝ ཝཱ ཧོ་ཏི, པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ ཨེ་ཝ ཝཱ, ཨེ་ཀོ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, སཱ་ར་མྦྷ་ཨ་པ་རི་ཀྐ་མ་ན་ཏཱ་ཡ དྭེ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཱི་ཏི ས་ཙེ ཨུ་བྷ་ཡ་ཝི་པ་ནྣཱ, དྭེ ཙ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ དྭེ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཱི་ཏི ས་བྦཾ ཉེ་ཡྻཾ.
ཚ་ཊྛོ.
༢༥. མ་ཧ་ལླ་ཀནྟི ས་སྶཱ་མི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན སཾ་ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀུ་ཊི་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཝ་ཏྠུཾ དེ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ནཱ་པི ཀཱ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ མ་ཧ་ཏྟཾ ལཱ་ཏི ཨཱ་ད་དཱ་ཏཱི་ཏི མ་ཧ་ལླ་ཀོ. མ་ཧ་ཏྟ་ལ་ཀ ཨི་ཏི ཋི་ཏེ ཏྟ་སྶ ལོ་པོ ལ་སྶ ཙ དྭི་ཏྟཾ, ཏཾ. ཝ་ས་ནཾ ཨ་ཏྠོ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཏྠོ, ཏཱ་ཡ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ ཨེ་ཀོ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. སེ་སཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཨི་དྷ ཙ ཏ་ཏྠ ཙ ལེ་ཎ་གུ་ཧཱ་ཏི་ཎ་ཀུ་ཊི་པ་ཎྞ་ཙྪ་ད་ན་གེ་ཧེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཀཱ་རེ་ནྟ་སྶ ཙ ཀུ་ཊི་མྤི ཨ་ཉྙ་སྶ ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ་སཱ་གཱ་རཾ ཝཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཙ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
ས་ཏྟ་མོ.
༢༦. ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཨ་ནྟི་མེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ནཱཏི ད་སྶ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ, ས་ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ, དི་ཊྛ་སུ་ཏ་མུ་ཏ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་པ་རི་ས་ངྐཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཙ མཱུ་ལ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ན་ཏྠི མཱུ་ལ་མེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་མཱུ་ལ་ཀཾ, ཏེ་ན. ཏཾ པ་ན སོ ཨཱ་པ་ནྣོ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ནོ ཝཱ, ཨེ་ཏཾ ཨི་དྷ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ཉྩ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་ཉྩ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ ཋཱ་ནེ དི་སྭཱ པ་རི་ས་ངྐ་ཏི, ཨ་ཡཾ དི་ཊྛ་པ་རི་ས་ངྐཱ. ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཙ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཙ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ པ་རི་ས་ངྐ་ཏི, ཨ་ཡཾ སུ་ཏ་པ་རི་ས་ངྐཱ. དྷུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་ཏྠཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཙྩ་ནྟ་ཝི་ཧཱ་རེ་སུ པུ་པྥ་ག་ནྡྷ་སུ་རཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ག་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀེ་ན ནུ ཁོ ཨི་དཾ ཀ་ཏ’’ནྟི ཝཱི་མཾ་ས་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཀེ་ན་ཙི བྷི་ཀྑུ་ནཱ ག་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛཱ ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི, བྷེ་ས་ཛྫ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་རི་ཊྛཾ ཝཱ པཱི་ཏཾ, སོ ཏ་སྶ ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་རི་ས་ངྐ་ཏི. ཨ་ཡཾ མུ་ཏ་པ་རི་ས་ངྐཱ ནཱ་མ. ཨ་ནྟི་མེ་ན ཙཱཏི ཏ་ཏོ པ་རཾ ཝ་ཛྫཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནྟེ བྷ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ནྟི་མེ་ནེ་ཝ. ཝ་ཏྠུ་ནཱཏི བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ་སུ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན དྷ་མྨེ་ན. ཙ-ཀཱ་རོ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ, ཏེ་ན ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ་དིཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཙ-ཀཱ་རོ ཨ་ཊྛཱ་ན་པྤ་ཡུ་ཏྟོ.
ཙོ་དེ་ནྟོ ཝཱ ཙོ་དཱ་པེ་ནྟོ་ཝཱ་ཙཱ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཙཱ་ཝེ་ཏུནྟི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ཙཱ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨེ་ཏེ་ན ཨེ་ཀཾ ཙཱ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སེ ཨ་ཀྐོ་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝུ་ཊྛཱ་པ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཱ་དི་ཀེ ས་ཏྟཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. སུ་ཎ་མཱ་ནནྟི ཨི་དཾ ‘‘ཙོ་དེ་ནྟོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཀ་མྨ་པ་དཾ, ཨི་མི་ནཱ པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཙོ་ད་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. པ་ར་མྨུ་ཁཱ པ་ན ས་ཏྟ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷེ་ཧི ཝ་ད་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཙོ་དེ་ནྟོཏི ‘‘ཝ་ཏྠུ་ས་ནྡ་སྶ་ནཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་ནྡ་སྶ་ནཱ སཾ་ཝཱ་ས་པྤ་ཊི་ཀྑེ་པོ སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་ཀྑེ་པོ’’ཏི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༨༥-༣༨༦) ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཙོ་ད་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་ཡཾ ཙོ་དེ་ནྟོ ཝཱ. ཙོ་དཱ་པེ་ནྟོ ཝཱཏི པ་རེ་ན ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཙོ་དཱ་པེ་ནྟོ ཝཱ. ཏ་སྨཱ ཡོ བྷི་ཀྑུ་སྶ ས་མཱི་པེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཏྭཾ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ སེ་ཝི, ཨ་སྶ་མ་ཎོ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཏྠུ་ས་ནྡ་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ‘‘ཏྭཾ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་ནྡ་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ‘‘ཨ་སྶ་མ་ཎོ་སི, ན་ཏྠི ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཝཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཝཱ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཾ ཝཱ, ཨ་སྶ་མ་ཎོ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ སཾ་ཝཱ་ས་པྤ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་དི་སཾ་ཝཱ་སེ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟེ ཨ་སྶ་མ་ཎོ་ཏི ཀ་སྨཱ་ཏི པུ་ཊྛ་སྶ ‘‘ཨ་སྶ་མ་ཎོ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཝཱ་པི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ དཱི་པ་ཡ་ཏོ ‘‘ཀ་རོ་ཏུ མེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ, ཨ་ཧཾ ཏཾ ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨོ་ཀཱ་སེ ཨ་ཀཱ་རི་ཏེ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ ཙེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊ་ཉྩ, ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཙོ་དེ་ནྟ་སྶ པ་ན ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ་ཝ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཨ་ཊྛ་མོ.
༢༧. ཨ་ཉྙ་སྶཱཏི ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དི་ཛཱ་ཏི་ཀ་སྶ པ་ར་སྶ. ཀི་རི་ཡནྟི མེ་ཐུ་ན་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀི་རི་ཡཾ. ཏེ་ནཱཏི ཨ་ཉྙ་སྶ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ མེ་ཐུ་ན་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ས་ནྡ་སྶ་ནེ་ན ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན. ལེ་སེ་ནཱཏི ཡ་སྶ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་མྤི ཝ་ཏྠུཾ ལི་སྶ་ཏི ཨུ་དྡི་ཊྛེ ཝི་ཏྠཱ་རཾ སི་ལི་སྶ་ཏི ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཛཱ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ་ཝ ‘‘ལེ་སཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏེ་ན ཛཱ་ཏི་ལེ་ས་ནཱ་མ་ལེ་སཱ་དི་ནཱ ལེ་སེ་ན. ཨ་ཉྙནྟི ཡོ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟོ དི་ཊྛོ, ཏ་ཏོ ཨ་པ་ར་མྤི བྷི་ཀྑུཾ ཙཱ་ཝེ་ཏུཾ ཨ་ནྟི་མེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཙོ་ད་ཡ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀ་ཐཾ? ཀོ་ཙི ཁ་ཏྟི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཡོ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟོ དི་ཊྛོ, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝེ་རིཾ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ཏཾ ཁ་ཏྟི་ཡཾ ཛཱ་ཏི་ལེ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡོ མ་ཡཱ དི་ཊྛོ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟོ, ཏྭཾ ཁ་ཏྟི་ཡོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ དྷ་མྨཾ ཨཱ་པ་ནྣོ་སཱི’’ཏི ཙོ་དེ་ཏི ཙོ་དཱ་པེ་ཏི ཝཱ. ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ་ལེ་སཱ་ད་ཡོ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སེ་སཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ ཨ་ཊྛ་མེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ་ཡེ་ཝ.
ན་ཝ་མོ.
༢༨. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ‘‘ག་རུ་ཀཱ ན་ཝཱ’’ཏི ཨུ་དྡི་ཊྛེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སུ ཨཱ་པ་ནྣེ་སུ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཚཱ་དེ་ཏི ཛཱ་ན་མཱ་པ་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨཱ་པ་ནྣཾ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཛཱ་ནཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཡ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨ་ཧཱ་ནི ཚཱ་དེ་ཏི པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏི, ཏཱ་ཝ་ཏཱ ཏ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨ་ཧཱ་ནི ཏ་སྶ པ་རི་ཝཱ་སོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་པ་རི་ཝཱ་སོ སུ་དྡྷ་ནྟ་པ་རི་ཝཱ་སོ ས་མོ་དྷཱ་ན་པ་རི་ཝཱ་སོ་ཏི ཏི་ཝི་དྷོ པ་རི་ཝཱ་སོ. ཏེ་སཾ པ་ན ཨ་ཏི་ས་ངྑེ་པ་ན་ཡེ་ན མུ་ཁ་མ་ཏྟེ་པི ད་སྶི་ཏེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་པ་ཝེ་སོ་པཱ་ཡ་ས་མྦྷ་ཝོ སི་ཡཱ་ཏི མུ་ཁ་མ་ཏྟཾ ད་སྶ་ཡི་སྶཱ་མ.
ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་པ་རི་ཝཱ་སོ ནཱ་མ ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ དཱ་ཏ་བྦོ, ཏ་སྨཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་དི་ཝ་སེ ཙ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ས་ཙེ ཨེ་ཀཱ་ཧ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ ཧོ་ཏི, ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫིཾ ཨེ་ཀཱ་ཧ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཁ་ནྡྷ་ཀེ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༩༨-༩༩) ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན ཡཱ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ བྷ་ནྟེ ས་ངྒྷོ, ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫི ཨེ་ཀཱ་ཧ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཾ ཝ་ཏྭཱ པ་རི་ཝཱ་སོ དཱ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘ས་མྦ་ཧུ་ལཱ’’ཏི ཝི་ན་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶཱ་པི ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ‘‘ས་མྦ་ཧུ་ལཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ནཱ་ནཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཐ དྭཱི་ཧཱ་དི་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, པ་ཀྑ་ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཀྑ་མཱ་ས་ཨ་ཏི་རེ་ཀ་མཱ་ས་སཾ་ཝ་ཙྪ་ར་ཨ་ཏི་རེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་ར་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ ཝཱ, ‘‘དྭཱི་ཧ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ཡོ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཏྭཱ ཡོ ཡོ ཨཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ནཱ་མ་ཉྩ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ.
ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ ས་ཙེ ཨ་པྤ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ཧོ་ཏི, ས་ཀྐཱ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དཾ ཨ་ནཱ་པ་ཛྫ་ནྟེ་ན ཝ་སི་ཏུཾ, ཏ་ཏྠེ་ཝ ‘‘པ་རི་ཝཱ་སཾ ས་མཱ་དི་ཡཱ་མི, ཝ་ཏྟཾ ས་མཱ་དི་ཡཱ་མཱི’ཏི ཝ་ཏྟཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་ངྒྷ་སྶ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫིཾ ཨེ་ཀཱ་ཧ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ པུ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟེ་ན པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ ས་ཧ་ཝཱ་སོ, ཏེ་ན ཙ ཝི་ནཱ་ཝཱ་སོ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་རོ་ཙ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ནཱ་པི ར་ཏྟི་ཙྪེ་ད་ཉྩ ཝ་ཏྟ་བྷེ་ད་ཉྩ ཨ་ཀ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྠ་བྦཾ.
ས་ཙེ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི པ་རི་ཝཱ་སཾ སོ་དྷེ་ཏུཾ, ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཝ་ཏྟེ་ན ཝ་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ ཨེ་ཀ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝཱ ས་ནྟི་ཀེ ‘‘པ་རི་ཝཱ་སཾ ནི་ཀྑི་པཱ་མི, ཝ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པཱ་མཱི’’ཏི པ་རི་ཝཱ་སོ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ. ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཀ་ཏ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ཐཱ་ནེ་ན པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ ཨེ་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་རི་ཀྑེ་པ་ཏོ, ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ པ་རི་ཀྑེ་པཱ་ར་ཧ་ཊྛཱ་ན་ཏོ དྭེ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་མ་གྒ་ཏོ ཨོ་ཀྐ་མྨ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ཨ་རུ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཝ་ཏྟཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ བ་ཧི ཋི་ཏཱ་ན་མྤི ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏི, པ་སྶ་ཏི ཝཱ, དཱུ་རཾ ག་ནྟྭཱ་པི ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ནྟེ ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ ཙེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྷེ་ད་དུ་ཀྐ་ཊ་ཉྩ. ས་ཙེ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ར་ཏྟི་ཙྪེ་དོ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཝ་ཏྟ་བྷེ་དོ. ཨ་རུ་ཎེ ཨུ་ཊྛི་ཏེ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ར་ཏྟི་ཡོ པཱུ་རེ་ནྟི, ཏཱ་ཝ པ་རི་ཝ་ཏྠ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་པ་རི་ཝཱ་སོ.
སུ་དྡྷ་ནྟོ དུ་ཝི་དྷོ ཙཱུ་ལ༹་སུ་དྡྷ་ནྟོ མ་ཧཱ་སུ་དྡྷ་ནྟོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡོ ‘‘ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡ་ཏྟ་ཀཾ ནཱ་མ ཀཱ་ལཾ ཨ་ཧཾ སུ་དྡྷོ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨ་ཝ་སེ་སེ ར་ཏྟི་པ་རི་ཙྪེ་དེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦ་པ་རི་ཝཱ་སོ ཙཱུ་ལ༹་སུ་དྡྷ་ནྟོ. ཡོ པ་ན ས་བྦ་སོ ར་ཏྟི་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ན་སྶ་ར་ཏི, ཏ་ཏྠ ཙ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཏ་སྶ དཱ་ཏ་བྦོ མ་ཧཱ་སུ་དྡྷ་ནྟོ. ཨཱ་པ་ཏྟི་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཛཱ་ནཱ་ཏུ ཝཱ, མཱ ཝཱ, ཨ་ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཏཾ.
ས་མོ་དྷཱ་ན་པ་རི་ཝཱ་སོ ནཱ་མ ཏི་ཝི་དྷོ ཨོ་དྷཱ་ན་ས་མོ་དྷཱ་ནོ ཨ་གྒྷ་ས་མོ་དྷཱ་ནོ མི་སྶ་ཀ་ས་མོ་དྷཱ་ནོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡོ ནི་ཊྛི་ཏ་པ་རི་ཝཱ་སོ་པི ཝཱ ནི་ཊྛི་ཏ་མཱ་ན་ཏྟོ་པི ཝཱ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཝ་ཏྟོ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པུ་རི་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ས་མཱ ཝཱ ཨཱུ་ན་ཏ་རཱ ཝཱ ར་ཏྟི་ཡོ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏི, ཏ་སྶ མཱུ་ལཱ་ཡ པ་ཊི་ཀ་སྶ་ནེ་ན ཏེ པ་རི་ཝུ་ཏྠ་དི་ཝ་སེ ཙ མཱ་ན་ཏྟ་ཙི་ཎྞ་དི་ཝ་སེ ཙ ཨོ་དྷུ་ནི་ཏྭཱ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ པུ་རི་མཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ མཱུ་ལ་དི་ཝ་ས་པ་རི་ཙྪེ་དེ པ་ཙྪཱ ཨཱ་པ་ནྣཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མོ་ད་ཧི་ཏྭཱ པུ་ན ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དཱ་ཏ་བྦ་པ་རི་ཝཱ་སོ ཨོ་དྷཱ་ན་ས་མོ་དྷཱ་ནོ ནཱ་མ. ས་ཙེ ཀ་སྶ་ཙི ཨེ་ཀཱ་པ་ཏྟི ཨེ་ཀཱ་ཧ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ, དྭཱི་ཧ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ, ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ད་སཱ་ཧ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ, ཏཱ་སཾ ཨ་གྒྷེ་ན ས་མོ་དྷཱ་ཡ ཏཱ་སཾ ད་སཱ་ཧ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ཧ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་དཱི་ན་མྤི དཱ་ཏ་བྦ་པ་རི་ཝཱ་སོ ཨ་གྒྷ་ས་མོ་དྷཱ་ནོ ནཱ་མ. ཡོ པ་ན ནཱ་ནཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦ་པ་རི་ཝཱ་སོ མི་སྶ་ཀ་ས་མོ་དྷཱ་ནོ ནཱ་མ. དཱ་ན་ཝི་དྷི པ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཁ་ནྡྷ་ཀེ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༡༣༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཝུ་ཏྠ་པ་རི་ཝཱ་སོ བྷི་ཀྑུ མཱ་ན་ཏྟཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝཾ ཚ ར་ཏྟི་ཡོ ཨ་ཁ་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་རེ་ཡྻ ཀ་རེ་ཡྻ, ས་མྤཱ་དེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་ངྒྷེ་ན ག་ཎེ་ན པུ་གྒ་ལེ་ན ཀ་ཏཾ ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་ཏྟཾ ས་མཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨཱ་པ་ཛྫི’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཡཱ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན མཱ་ན་ཏྟ་དཱ་ནཱ་ད་ཡོ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་མི་ནཱ་པི ཝ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཙེ ཝ་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་རི་ཝཱ་སེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ པ་དེ་སཾ ག་ནྟྭཱ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཾ ས་ཧ་ཝཱ་སཱ་དིཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨཱུ་ན་ཏྟཱ ཨཱུ་ནེ ག་ཎེ ཙ་ར་ཎ་དོ་ས་ཉྩ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་པ་ཏྟི་ཀ་སྶ པ་ན པ་རི་ཝཱ་སཾ ཨ་ད་ཏྭཱ མཱ་ན་ཏྟ་མེ་ཝ དཱ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཙི་ཎྞཾ ཀ་ཏཾ པ་རི་ནི་ཊྛཱ་པི་ཏཾ མཱ་ན་ཏྟཾ ཡེ་ན, ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ. ཝཱི་ས་ཏི ས་ངྒྷོ ག་ཎོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཝཱི་ས་ཏཱི་ག་ཎོ དཱི་གྷཾ ཀ་ཏྭཱ, སོ ས་ངྒྷོ ཨ་བྦྷེ་ཡྻ ས་མྤ་ཊི་ཙྪེ་ཡྻ, ཨ་བྦྷཱ་ན་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཨོ་སཱ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝ྄ཧེ་ཡྻཱ་ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠཱ་པི ས་མཱ་དཱ་ན་ཨཱ་རོ་ཙ་ན་ཡཱ་ཙ་ནཱ་ནི, ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ ཙ ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༢༩. ཨེ་ཝཾ ཏེ་སུ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཚཱ་ད་ན་སྶ ཨ་ངྒཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟོ ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟོ, ན་ཏྠི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡོ. ས་ཀ་ཏྠེ ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝཱ, པ་ཧུ་ནོ བྷཱ་ཝོ པ་ཧུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨ་སྶ་ཏྠཱི་ཏི ས་དྡྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ཧུ་ཏྟོ. ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟོ ཙ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡོ ཙ པ་ཧུ་ཏྟོ ཙཱ་ཏི དྭ་ནྡོ, ཏེ་སཾ བྷཱ་ཝོ ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟཱ་དི་གུ་ཎོ ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟ…པེ… པ་ཧུ་ཏྟ་ཏཱ. ཨཱ་པ་ཏྟི ཙ ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟ…པེ… པ་ཧུ་ཏྟ་ཏཱ ཙ ཨཱ་པ་ཏྟི…པེ… པ་ཧུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡོ. མ-ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཛོ. ཏ་ཐཱ ཏེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དི་པ་ཀཱ་རེ་ན ས་ཉྙཱི ཏ་ཐ་ས་ཉྙཱི ར་སྶ་ཝ་སེ་ན. ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཏ་ཐ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཨཱ་པ་ཏྟཱ་དི་ས་ཉྙི་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཙ-ཀཱ་རོ ཝུ་ཏྟ་ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠོ. ཀ་མ་ནཾ པ་ཏྠ་ནཾ ཀཱ་མོ, ཚཱ་དེ་ཏུཾ ཀཱ་མོ ཚཱ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མོ. ཨི་ཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ ན་ཝ, ཨ་ཐ ཚཱ་ད་ནཱ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ད་ས ཙ ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི ཙཱ་ཏི, ཏེ་ཧི. ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་མྷི ཨ་རུ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ པ་ཋ་མ་བཱ་ལ་སཱུ་རི་ཡ་རཾ་སི་ནོ ཨུ་གྒ་མ་ནེ ས་ཏི ཚ་ནྣཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི སེ་སོ.
ཏ་ཏྠཱ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཡོ བྷི་ཀྑུ རཱ་ཛ་ཙོ་ར་ཨ་གྒི་ཨུ་ད་ཀ་མ་ནུ་སྶ་ཨ་མ་ནུ་སྶ་ཝཱ་ལ༹་ས་རཱི་ས་པ་ཛཱི་ཝི་ཏ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ནཾ ད་ས་ནྣ་མེ་ཀ་སྶཱ་པི ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀོ ས་མཱ་ནོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀ་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟུ་ཉྩེ་ཝ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུ་ཉྩ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ པ་ཧུ ས་མཱ་ནོ པ་ཧུ་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཝི་དྷ་ཨུ་ཀྑེ་པ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་ཀྑི་ཏྟ་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ས་ཉྙཱི ག་རུ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཚཱ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ ཚཱ་དེ་ཏི, ཏ་སྶཱ་ཡཾ ཨཱ་པ་ཏྟི ཙ ཚ་ནྣཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ས་ཙེ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི་ས་ཉྙཱི ཝཱ ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ཉྙཱི ཝཱ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཝཱ, ཨ་ཙྪ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི. ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟེ་ན པ་ན ‘‘མ་མ ཨེ་ཀཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ པ་ན ཝ་ཏྠུ་ས་བྷཱ་གཱ་པ་ཏྟི་ཀ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.