༥༠. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༤༧༡-༢. ནཱ་མ་རཱུ་པཾ པ་རི་གྒ་ཡ྄ཧཱཏི ཨེ་ཏྠ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༦༦༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་གྒ་ཧཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཏཱ་ཝ ཋ་པེ་ཏྭཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ཝ་སེ་སེ་སུ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དཱི་ནི ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི ཙ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ ཙ ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨེ ལ་ཀྑ་ཎ་ར་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ན་མ་ན་ཏོ ན་མ་ན་ཊྛེ་ན ནཱ་མ’’ནྟི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏོ ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ ‘‘ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི པ་སྶ་ཏི, པུ་ན ཝ་ཏྠུ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཱ་ནི ཙ པ་སྶི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ས་བྦཾ རུ་པྤ་ན་ཏོ ཝི་ཀཱ་རཱ་པ་ཏྟི་ཏོ རཱུ་པ’’ནྟི པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. པུ་ན ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ‘‘ན་མ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མཾ, རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ རཱུ་པ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏི. ཨི་དཾ ས་བྦཾ ས་མ་ཐ་ཡཱ་ནི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱ་ནི་ཀོ པ་ན ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་མུ་ཁེ་ན བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ས་བྦ་མེ་ཏཾ རུ་པྤ་ན་ཏོ རཱུ་པ’’ནྟི པ་སྶ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་རཱུ་པ་སྶ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་པི ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཏོ ས་བྦེ་པི ཏེ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ ན་མ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏཾ ནཱ་མ’’ནྟི པ་སྶ་ཏི. སོ ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མཾ, ཨི་དཾ རཱུ་པ’’ནྟི དྭེ་དྷཱ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་ཉྙོ ས་ཏྟོ ཝཱ པུ་གྒ་ལོ ཝཱ པོ་སོ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ ན་ཏྠཱི’’ཏི པ་སྶ་ཏི.

ཡ་ཐཱ་ཧི ཨ་ངྒ་ས་མྦྷཱ་རཱ, ཧོ་ཏི ས་དྡོ ར་ཐོ ཨི་ཏི;

ཨེ་ཝཾ ཁ་ནྡྷེ་སུ ས་ནྟེ་སུ, ཧོ་ཏི ས་ཏྟོ་ཏི ས་མྨུ་ཏི. (སཾ. ནི. ༡.༡༧༡);

ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ས་ཏི ས་ཏྟོ, པུ་གྒ་ལོ་ཏི ཝཱ ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ནཱ་མ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་བྷཱུ་ཏེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ནཱ་མ་རཱུ་པཾ པ་རི་གྒ་ཡ྄ཧཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཏ་ཏོ ཏ་སྶ ཙ པ་ཙྩ་ཡནྟི པུ་ན ཏ་སྶ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ པ་ཙྩ་ཡཾ པ་རི་གྒ་ཡ྄ཧཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ནཱ་མ་རཱུ་པཾ པ་རི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ‘‘ཀོ ནུ ཁོ ཨི་མ་སྶ ཧེ་ཏཱུ’’ཏི པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཝཱ་ད་ཝི་ས་མ་ཧེ་ཏུ་ཝཱ་དེ་སུ དོ་སཾ དི་སྭཱ རོ་གཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ ནི་དཱ་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ ཝེ་ཛྫོ ཝི་ཡ ཏ་སྶ ཧེ་ཏུ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཏ་ཎྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ནྟི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨེ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ‘‘ཧེ་ཏཱུ’’ཏི ཙ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ‘‘པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཙ པ་སྶ་ཏི. ‘‘ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ མཱ་ཏཱ ཝི་ཡ དཱ་ར་ཀ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཀ་མྨཾ པི་ཏཱ ཝི་ཡ པུ་ཏྟ་སྶ ཛ་ན་ཀཾ, ཨཱ་ཧཱ་རོ དྷཱ་ཏི ཝི་ཡ དཱ་ར་ཀ་སྶ ས་ནྡྷཱ་ར་ཀོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (སཾ. ནི. ༢.༤༣) ན་ཡེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་སྶ་པི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡཾ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི.

ཨེ་ཝཾ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་པི དྷ་མྨཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ཡཱ སཱ པུ་བྦ་ནྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ‘‘ཨ་ཧོ་སིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ, ན ནུ ཁོ ཨ་ཧོ་སིཾ, ཀིཾ ནུ ཁོ, ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ, ཀིཾ ཧུ་ཏྭཱ ཀིཾ ཨ་ཧོ་སིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’’ནྟི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཡཱ་པི ཨ་པ་ར་ནྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ‘‘བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ནཾ, ན ནུ ཁོ, ཀིཾ ནུ ཁོ, ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ, ཀིཾ ཧུ་ཏྭཱ ཀིཾ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན’’ནྟི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཡཱ་པི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝཱ པ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ཧཾ ནུ ཁོ་སྨི, ནོ ནུ ཁོ་སྨི, ཀིཾ ནུ ཁོ་སྨི, ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ་སྨི, ཨ་ཡཾ ནུ ཁོ ས་ཏྟོ ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ, སོ ཀུ་ཧིཾ གཱ་མཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཚ་བྦི་དྷཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏཱ ས་བྦཱ་པི པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཏཱི་སུ ཨ་དྡྷཱ་སུ ཀ་ངྑཾ ཝི་ཏ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ‘‘ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷཱི’’ཏི་པི ‘‘དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཉཱ་ཎ’’ནྟི་པི ‘‘ས་མྨཱ་ད་སྶ་ན’’ནྟི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

ཨེ་ཏྠ པ་ན ཏི་སྶོ ལོ་ཀི་ཡ་པ་རི་ཉྙཱ ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ རཱུ་པཾ, ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཝེ་ད་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱནཱ་མ. ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨཱ་ནཾ སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎི་ཀ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ ནཱ་མ. ཏེ་སུ ཨེ་ཝཾ པ་ན དྷ་མྨེ་སུ ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་དི་པ་ཛ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎི་ཀ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་གྒ་ཧ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧཱ ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ བྷཱུ་མི. ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ བྷཱུ་མི. བྷ་ངྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ བྷཱུ་མི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧི ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ སུ་ཁ་ས་ཉྙཾ, ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྙཾ, ནི་བྦི་ནྡ་ནྟོ ན་ནྡིཾ, ཝི་ར་ཛྫ་ནྟོ རཱ་གཾ, ནི་རོ་དྷེ་ནྟོ ས་མུ་ད་ཡཾ, པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟོ ཨཱ་དཱ་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༥༢) ཨེ་ཝཾ པ་ཛ་ཧ་ནྟོ ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་དི་པ་ཧཱ་ན་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་སུ པ་རི་ཉྙཱ་སུ ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ཙྪེ་ད་སྶ ཙེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧ་སྶ ཙ སཱ་དྷི་ཏ་ཏྟཱ ཨི་མི་ནཱ ཡོ་གི་ནཱ ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ ཧོ་ཏི.

པུ་ན ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ རཱུ་པཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་པྤ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏ་ཏྟཱ དུ་ཀྑཾ, ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ཏྟཱ ཨ་ན་ཏྟཱ. ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ, ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ, ཡེ ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ, ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཝཱ སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་པྤ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏ་ཏྟཱ དུ་ཀྑཾ, ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ཏྟཱ ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ནཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ་ན ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟོ’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑ་ཨ་ན་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་མེ་ཝ པ་སྶ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ (པ་ཊི. མ. ༡.༥༠) རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡོ, ཏ་ཎྷཱ་ཀ་མྨ་ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཱ རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ད་ཡ་ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨུ་ད་ཡཾ པ་སྶ་ཏི, ནི་བྦ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་སྶ་ནྟོ་པི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨུ་ད་ཡཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨུ་ད་ཡཾ པ་སྶ་ཏི. ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་རོ་དྷཱ རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷོ, ཏ་ཎྷཱ་ཀ་མྨ་ཨཱ་ཧཱ་ར་ནི་རོ་དྷཱ རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ནི་རོ་དྷ་ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཝ་ཡཾ པ་སྶ་ཏི, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་སྶ་ནྟོ་པི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཝ་ཡཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝ་ཡཾ པ་སྶ་ཏི. ཏ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡོ, ཏ་ཎྷཱ་ཀ་མྨ་ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡོ’’ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ, ནི་བྦ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་སྶ་ནྟོ་པི ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨུ་ད་ཡཾ པ་སྶ་ཏི. ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་རོ་དྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷོ, ཏ་ཎྷཱ་ཀ་མྨ་ཕ་སྶ་ནི་རོ་དྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་རོ་དྷོ’’ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་སྶ་ནྟོ་པི ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཝ་ཡཾ པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ་པི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཕ་སྶ་ཊྛཱ་ནེ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡཱ, ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷཱ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཁ་ནྡྷེ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ད་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ ནི་བྦ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ པ་ཙྩ་ཡ་ནི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཙ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན ད་ས ད་ས ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ས ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་སྶ ཨུ་ད་ཡོ རཱུ་པ་སྶ ཝ་ཡོ་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ཙེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ཙ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི.

ཏ་སྶེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏོ ‘‘ཨི་ཏི ཀི་ར ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ས་མྦྷོ་ནྟི, ཧུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཝེ་ནྟཱི’’ཏི ཉཱ་ཎཾ ཝི་ས་དཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀི་ར ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི ནི་ཙྩཾ ན་ཝཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ནི་ཙྩཾ ན་ཝཱ, སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནེ ཨུ་སྶཱ་ཝ་བི་ནྡུ ཝི་ཡ, ཨུ་ད་ཀ་བུ་བྦུ་ལོ༹ ཝི་ཡ, ཨུ་ད་ཀེ ད་ཎྜ་རཱ་ཛི ཝི་ཡ, ཨཱ་ར་གྒེ སཱ་ས་པོ ཝི་ཡ, ཝི་ཛྫུ་པྤཱ་དོ ཝི་ཡ ཙ པ་རི་ཏྟ་ཊྛཱ་ཡི་ནོ. མཱ་ཡཱ་མ་རཱི་ཙི་སུ་པི་ན་ཨ་ལཱ་ཏ་ཙ་ཀྐ་ག་ནྡྷ་བྦ་ན་ག་ར་ཕེ་ཎ་པི་ཎྜ་ཀ་ད་ལི་ཨཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ནི་སྶཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙཱ་ནེ་ན ཝ་ཡ་དྷ་མྨ་མེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཝ་ཡཾ ཨུ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་མ་པ་ཉྙཱ་ས ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཾ ནཱ་མ པ་ཋ་མཾ ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཡ་སྶཱ་དྷི་ག་མཱ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ་ཏི ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི.

ཨ་ཐ་སྶ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨོ་བྷཱ་སོ ཉཱ་ཎཾ པཱི་ཏི པ་སྶ་དྡྷི སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ པ་གྒ་ཧོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ནི་ཀ་ནྟཱི་ཏི ད་ས ཝི་པ་སྶ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཨོ་བྷཱ་སོ ནཱ་མ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ ཉཱ་ཎ་སྶ བ་ལ་ཝ་ཏྟཱ ལོ་ཧི་ཏཾ པ་སཱི་ད་ཏི, ཏེ་ན ཚ་ཝི་ཏོ ཨོ་བྷཱ་སོ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཏཾ དི་སྭཱ ཨ་ཡཾ ཡོ་གཱི ‘‘མ་གྒོ མ་ཡཱ པ་ཏྟོ’’ཏི ཏ་མེ་ཝ ཨོ་བྷཱ་སཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏི. ཉཱ་ཎནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་མེ་ཝེ་ཏཾ, ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟ་སྶ སཱུ་རཾ པ་ས་ནྣཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ པུ་བྦེ ཝི་ཡ ‘‘མ་གྒོ’’ཏི ཨ་སྶཱ་དེ་ཏི. པཱི་ཏཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱི་ཏི ཨེ་ཝ. ཏ་སྶ ཧི ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. པ་སྶ་དྡྷཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་སྶ་དྡྷི. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ནེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ད་ར་ཐོ གཱ་ར་ཝ་ཏཱ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏཱ ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ གེ་ལ་ཉྙ་ཏཱ ཝ་ངྐ་ཏཱ ཧོ་ཏི. སུ་ཁཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ་ཁ་མེ་ཝ. ཏ་སྶ ཀི་ར ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཋ་པི་ཏ་ཝ་ཊྚི ཝི་ཡ ཨ་བྷི་ས་ནྡ་ཡ་མཱ་ནཾ ཨ་ཏི་པ་ཎཱི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.

ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ ནཱ་མ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟཱ ས་དྡྷཱ. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པ་སཱ་ད་བྷཱུ་ཏཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ས་དྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. པ་གྒ་ཧོ ནཱ་མ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཝཱི་རི་ཡཾ. ཏ་སྨི་ཉྷི ཁ་ཎེ ཨ་སི་ཐི་ལ་མ་ན་ཙྩཱ་ར་དྡྷཾ སུ་པ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ས་ཏི. ཏ་སྨི་ཉྷི ཁ་ཎེ སུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨུ་པེ་ཀྑཱཏི དུ་ཝི་དྷཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎེ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏ་ཝི་པ་སྶ་ནུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ བ་ལ་ཝ་ནྟཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནུ་པེ་ཀྑཱ ཙ, སཱ་ཝ ཏཾ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟ་སྶ སཱུ་རཱ ཏི་ཁི་ཎཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཧ་ཏི. ནི་ཀ་ནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་ཀ་ནྟི. ཨོ་བྷཱ་སཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ལ་ཡཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ ས་ནྟཱ་ཀཱ་རཱ ནི་ཀ་ནྟི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཨོ་བྷཱ་སཱ་ད་ཡོ ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཏྟཱ. ནི་ཀ་ནྟི པ་ན ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ཙེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་ཝ་ཏྠུ ཙ. པ་ཎྜི་ཏོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨོ་བྷཱ་སཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཝི་ཀྑེ་པཾ ཨ་ག་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཨོ་བྷཱ་སཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ན མ་གྒོ, ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཾ པ་ན ཝཱི་ཐི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ མ་གྒོ’’ཏི མ་གྒ་ཉྩ ཨ་མ་གྒ་ཉྩ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝཾ ‘‘ཨ་ཡཾ མ་གྒོ, ཨ་ཡཾ ན མ་གྒོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ‘‘མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.

ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷ་སྶ ཉཱ་ཎ་སྶ ཝ་སེ་ན སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ བྷ་ངྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ བྷ་ཡ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཉཱ་ཎཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཉཱ་ཎཱ་ནི ནཱ་མ. ཨེ་ཏཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཾ ཧོ་ཏི ཙི་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ པུ་ན་པི ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་མེ་ཝ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ. ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་པྤ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏ་ཏྟཱ དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ‘‘དུ་ཀྑ་མེ་ཝ ཙ ས་མྦྷོ་ཏི, དུ་ཀྑཾ ཏི་ཊྛ་ཏི ཝེ་ཏི ཙཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༡.༡༧༡) པ་སྶ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ.

ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, དུ་ཀྑཾ དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨ་ན་ཏྟཱ ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཨ་ཡཾ ཝི་བྷཱ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྠ ཨ་ནི་ཙྩནྟི ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ. ཀ་སྨཱ? ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཡ་ཉྙ་ཐ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝཱ. ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཛ་རཱ, ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཡ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཝཱ ཨེ་ཀོ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝི་ཀཱ་རོ. ‘‘ཡ་ད་ནི་ཙྩཾ ཏཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༣.༡༥) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཏ་དེ་ཝ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ. ཀ་སྨཱ? ཨ་བྷི་ཎྷཾ པ་ཊི་པཱི་ལི༹་ཏ་ཏྟཱ. ཨ་བྷི་ཎྷ་པྤ་ཊི་པཱི་ལ༹་ནཱ་ཀཱ་རོ དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ‘‘ཡཾ དུ་ཀྑཾ ཏ་ད་ན་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཏ་དེ་ཝ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨ་ན་ཏྟཱ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨི་མཱ་ནི་པི ཏཱི་ཎི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཧོ་ནྟི.

པུ་ན་པི སོ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ ཨེ་ཝ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་པ་སྶ་ཏི, ཏ་སྶ ས་ངྑཱ་རཱ ལ་ཧུཾ ལ་ཧུཾ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཏོ ཨུ་པྤཱ་དཾ ཝཱ ཋི་ཏིཾ ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཁ་ཡ་ཝ་ཡ་ནི་རོ་དྷེ ཨེ་ཝ པ་སྶ་ཏོ ས་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཨི་དཾ བྷ་ངྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མ. ཨི་མ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་སྶ ཡོ་གི་ནོ ‘‘ཡ་ཐཱ ཨི་མེ ས་ངྑཱ་རཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ བྷི་ཛྫ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ་པི ས་ངྑཱ་རཱ བྷི་ཛྫིཾ་སུ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་པི བྷི་ཛྫི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ནི་རོ་དྷ་མེ་ཝ པ་སྶ་ཏོ ས་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྶ བྷ་ངྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ནྟ་སྶ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ས་བྦ་བྷ་ཝ་ཡོ་ནི་ག་ཏི་ཊྛི་ཏི་ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སེ་སུ ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ཛ་ལི་ཏ་ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུ་ཨཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་བྷ་ཡཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཨེ་ཏཾ བྷ་ཡ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མ. ཏ་སྶ ཏཾ བྷ་ཡ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཉཱ་ཎཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ནྟ་སྶ ས་བྦེ བྷ་ཝཱ་ད་ཡོ ཨཱ་དི་ཏྟ་ཨ་ངྒཱ་རཱ ཝི་ཡ, ས་མུ་སྶི་ཏ་ཁ་གྒཱ ཝི་ཡ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎཱ སཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཨི་དཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མ. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་རེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ པ་སྶ་ནྟ་སྶ བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏྟཱ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ནཱ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་དཾ ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མ. ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ནི་བྦི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ནྟ་སྶ ས་བྦ་སྨཱ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཱ མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ ནི་སྶ་རི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མ. པུ་ན ཏ་སྨཱ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཱ མུ་ཉྩི་ཏུཾ པུ་ན ཏེ ཨེ་ཝ ས་ངྑཱ་རེ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཏཱི་ར་ཎཾ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མ, ཡོ ཨེ་ཝཾ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རེ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཏེ་སུ ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ སུ་དི་ཊྛ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནི་ཡ’’ནྟི ཝཱ ཨ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ས་ངྑཱ་རེ་སུ བྷ་ཡ་ཉྩ ན་ནྡི་ཉྩ པ་ཧཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨུ་དཱ་སི་ནོ ཧོ་ཏི མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ, ‘‘ཨ་ཧ’’ནྟི ཝཱ ‘‘མ་མ’’ནྟི ཝཱ ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨུ་དཱ་སི་ནོ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ, ཏ་སྶ ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མ. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ན་ནི་ནྣཾ ནི་བྦཱ་ན་པ་ཀྑ་ནྡཾ ཧོ་ཏི, ནོ ཙེ ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཏོ པ་སྶ་ཏི, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ’’ནྟི ཝཱ ‘‘དུ་ཀྑ’’ནྟི ཝཱ ‘‘ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི ཝཱ ཏི་ཝི་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཏི་ཊྛ་མཱ་ན་ཉྩ ཨེ་ཏཾ ཨ་ནི་མི་ཏྟོ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏོ སུ་ཉྙ་ཏོ་ཏི ཏི་ཎྞཾ ཝི་མོ་ཀྑཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏི་སྶོ ཧི ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ ཏཱི་ཎི ཝི་མོ་ཀྑ་མུ་ཁཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ མ་ན་སི ཀ་རོ་ནྟོ (པ་ཊི. མ. ༡.༢༢༣-༢༢༤) ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་བ་ཧུ་ལོ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝི་མོ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. དུ་ཀྑ་ཏོ མ་ན་སི ཀ་རོ་ནྟོ པ་སྶ་དྡྷི་བ་ཧུ་ལོ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཾ ཝི་མོ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ མ་ན་སི ཀ་རོ་ནྟོ ཝེ་ད་བ་ཧུ་ལོ སུ་ཉྙ་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ནི་མི་ཏྟོ ཝི་མོ་ཀྑོཏི ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཀཱ་རེ་ན ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ. སོ ཧི ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟོ, ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཙ ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝི་མོ་ཀྑོ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཱ་ཀཱ་རེ་ན ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟོ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏོ, སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཀཱ་རེ་ན ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟོ སུ་ཉྙ་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་དྷི་ག་ཏ་ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཏ་དེ་ཝ. ཨེ་ཏཾ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ནྟ་སྶ བྷཱ་ཝེ་ནྟ་སྶ ཏི་ཀྑ་ཏ་རཱ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.

ཏ་སྶ ཨི་དཱ་ནི མ་གྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ ས་ངྑཱ་རེ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘དུ་ཀྑཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི ཝཱ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. བྷ་ཝ་ངྒཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན མ་ན་སི ཀ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ, ཏ་དེ་ཝ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏོ པ་ཋ་མཾ ཛ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཡཾ ‘‘པ་རི་ཀ་མྨ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཏ་ཐེ་ཝ དུ་ཏི་ཡཾ ཛ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཡཾ ‘‘ཨུ་པ་ཙཱ་ར’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ད་ན་ནྟ་ར་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཛ་ཝ་ན་ཙི་ཏྟཾ, ཡཾ ‘‘ཨ་ནུ་ལོ་མ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་དཾ ཏེ་སཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ནཱ་མཾ. ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན པ་ན ཏི་ཝི་དྷ་མེ་ཏཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ནྟི་པི པ་རི་ཀ་མྨ་ནྟི་པི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ནྟི་པི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ནྟི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཡཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ན གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎ་མེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཏོ པ་རཾ ནི་རོ་དྷཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་གོ་ཏྟཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་མཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཋ་མ་ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་པུ་ན་རཱ་ཝ་ཊྚ་ཀཾ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ན ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི་ཉྩ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི་ཉྩ ན བྷ་ཛ་ཏི, ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སོ་ཏེ པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏི ཝཱ ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི. ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎེ ནི་རུ་དྡྷེ ཏེ་ན དི་ནྣ་ས་ཉྙཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ཊྛི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི ཏཱི་ཎི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཝི་དྡྷཾ་སེ་ནྟོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི དྭེ ཏཱི་ཎི ཝཱ ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཨ་ན་ནྟ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཏྟཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནཾ. ཕ་ལ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ན་སྶ ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི.

ཏ་ཏོ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སོ ཧི ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཏཱ་ཧཾ མ་གྒེ་ན ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི མ་གྒཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི, ཏ་ཏོ ‘‘ཨ་ཡཾ མེ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ལ་དྡྷོ’’ཏི ཕ་ལཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི, ཏ་ཏོ ‘‘ཨི་མེ ནཱ་མ མེ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ནཱ’’ཏི པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་སེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི, ཏ་ཏོ ‘‘ཨི་མེ ནཱ་མ མེ ཀི་ལེ་སཱ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཱ’’ཏི ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་ཝ་ཛ྄ཛྷེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི, ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ‘‘ཨ་ཡཾ མེ དྷ་མྨོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ པ་ཊི་ཝི་དྡྷོ’’ཏི ཨ་མ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ཨི་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ པ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི་ནཾ. ཨ་ར་ཧ་ཏོ པ་ན ཨ་ཝ་སི་ཊྛ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦཱ་ནི་པི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི ཧོ་ནྟི. ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པ་རི་ཙྪེ་དོ་ཝ ཙེ་སོ. པ་ཧཱི་ནཱ་ཝ་སི་ཊྛ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉྷི སེ་ཀྑཱ་ནཾ ཧོ་ཏི ཝཱ, ན ཝཱ. ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ སོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝཱ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཨ་པ་རེ་ན ཝཱ ས་མ་ཡེ་ན ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་དཱ་ནཾ ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟོ དུ་ཏི་ཡ་མ་གྒཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཕ་ལ་ཉྩ. ཏ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཏ་ཏི་ཡ་མ་གྒཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཕ་ལ་ཉྩ. ཏ་ཏོ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝཱ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཨ་པ་རེ་ན ཝཱ ས་མ་ཡེ་ན རཱུ་པ་རཱ་ག་ཨ་རཱུ་པ་རཱ་ག་མཱ་ན་ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་གྒཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཕ་ལ་ཉྩ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙེ་ས ཨ་ར་ཧཱ ནཱ་མ ཨ་ཊྛ་མོ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ མ་གྒེ་སུ ཉཱ་ཎཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི ནཱ་མ.

ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི ཙ མེ་ཏྟཱ་སུ་བྷཱ་དཱི་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི ཙ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་གྒ་ཧཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ ཙཱ་ཏི ས་ཏྟ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ཀྐ་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻཱ་ནུ་པུ་བྦེ་ན, ས་བྦ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀྑ་ཡ’’ནྟི. ཨེ་ཏྠ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་སོ ཀཱ་མ་རཱ་གོ པ་ཊི་གྷོ རཱུ་པ་རཱ་གོ ཨ་རུ་པ་རཱ་གོ མཱ་ནོ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏི ཨི་མེ ད་ས དྷ་མྨཱ ས་བྦ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ ནཱ་མ. ཨེ་ཏེ་སུ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་སཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ, ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་ཊི་གྷཱ དུ་ཏི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཏ་ནུ་བྷཱུ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡེ་ན ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཾ ག་ཙྪ་ནྟི, སེ་སཱ་ནི པ་ཉྩ ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ས་བྦ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀྑ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

ནི་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༤༧༣-༥. ཨ་དྷི་སཱི་ལ་ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ སི་ཀྑ་ནཱ ཨུ་ཏྟ་རི བྷི་ཀྑུ་ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི ཡ་སྨཱ, ཨ་ཏོ ཨ་ཡཾ ཁུ་དྡ་སི་ཀྑཱ ས་མུ་དཱ་ཧ་ཊཱ.

ཀེ་ནཱ་ཏི ཙེ? ཡ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ལོ་ཀ་ཝི་ཙཱ་རི་ནོ ལོ་ཀེ ཝི་ཙ་ར་ནྟ་སྶ མ་ཧ་ཏོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡ་སྶ པ་རི་སྶ་མོ ན ས་མྦྷོ་ཏི ན ཧོ་ཏི, ཀིཾ ཝི་ཡ? མཱ་ལུ་ཏ་སྶེ་ཝ ནི་ཙྩ་སོ, ཡ་ཐཱ ནི་ཙྩཾ ཝི་ཙ་ར་ནྟ་སྶ མཱ་ལུ་ཏ་སྶ པ་རི་སྶ་མོ ན་ཏྠི, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཙ་ར་ནྟ་སྶ ཀི་ཏྟི་ས་དྡ་སྶ པ་རི་སྶ་མོ ན་ཏྠི, ཏེ་ན དྷ་མྨ་སི་རི་ཀེ་ན ས་མུ་དཱ་ཧ་ཊཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.

ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ –

ནི་ཊྛི་ཏོ ཁུ་དྡ་སི་ཀྑཱ་ཡ, ས་མཱ་སེ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ;

ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ཨེ་ཏི་སྶཱ, ས་བྦ་མྤི པི་ཊ་ཀ་ཏྟ་ཡཾ.

ཏ་སྨཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀཱ་མེ་ན, ས་ཀ་ལེ པི་ཊ་ཀ་ཏྟ་ཡེ;

ཀ་ཏྟ་བྦོ སཱ་ད་རོ ཨེ་ཏྠ, ཨི་ཏ་རེ་ན ཝི་སེ་ས་ཏོ་ཏི.

ཁུ་དྡ་སི་ཀྑཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.

ཁུ་དྡ་སི་ཀྑཱ-པུ་རཱ་ཎ་ཊཱི་ཀཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ