༤༤. ཨུ་པོ་ས་ཐ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡༡. སུ་ཏྟུ་དྡེ་སོ ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝ. སེ་སཱ་ནནྟི དྭི་ནྣཾ ཏི་ཎྞཾ ཝཱ.
༤༡༢. པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎེ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩེ, པ་ཏྟ་ཀ་ལླེ ས་མཱ་ནི་ཏེཏི ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎཾ. ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཏྠ –
‘‘ས་མྨ་ཛྫ་ནཱི པ་དཱི་པོ ཙ, ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ས་ནེ་ན ཙ;
ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཨེ་ཏཱ་ནི, པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་ཏུ་ཀྑཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑུ་ག་ཎ་ནཱ ཙ ཨོ་ཝཱ་དོ;
ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཨེ་ཏཱ་ནི, པུ་བྦ་ཀི་ཙྩ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི –. (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༦༨);
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པུ་བྦ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩ་ཉྩ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ,
ས་བྷཱ་གཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ན ཝི་ཛྫ་ནྟི;
ཝ་ཛྫ་ནཱི་ཡཱ ཙ པུ་གྒ་ལཱ ཏ་སྨིཾ ན ཧོ་ནྟི,
པ་ཏྟ་ཀ་ལླ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི –. (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༦༨);
ཝུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཏྟ་ཀ་ལླེ ས་མཱ་ནི་ཏེ, པ་ཛྫི་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཱ. ནི་དཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ སུ་ཏེ་ན སཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སོ. ནི་དཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ སུ་ཏེ་ན སཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སོ. ནི་དཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཏེ་ར་ས ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ སུ་ཏེ་ན སཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སོ. ནི་དཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནི ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཏེ་ར་ས ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ དྭེ ཨ་ནི་ཡ་ཏེ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ སུ་ཏེ་ན སཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སོ. ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནེ་ཝ པ་ཉྩ་མོ. ཨི་མེ ཁོ བྷི་ཀྑ་ཝེ པ་ཉྩ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༥༠) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ སོ སུ་ཏྟུ་དྡེ་སོ པ་ཉྩ་དྷཱ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༤༡༣. ཝི་ནཱ་ནྟ་རཱ་ཡནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༥༠) རཱ་ཛ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་དི་ད་ས་ཝི་དྷཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཝི་ནཱ ས་ངྑེ་པེ་ནུ་དྡེ་སོ ཝི་ནི་ཝཱ་རི་ཏོ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཐེ་རོ་ཝཱཏི ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ་ཝ. ཨེ་ཏྠཱཏི པ་ཉྩ་སུ ཨུ་དྡེ་སེ་སུ. ‘‘དྭཱི་སུ ཝཱ ཏཱི་སུ ཝཱ ཝི་ས་དེ་སུ ཐེ་རོ་ཝ ཨི་སྶ་རོ’’ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་པི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡི་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཀ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཙེ? ‘‘ཡོ ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ བྱ་ཏྟོ པ་ཊི་བ་ལོ, ཏ་སྶཱ་དྷེ་ཡྻ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༥༥) ཝུ་ཏྟ་པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཡོ ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ བྱ་ཏྟོ པ་ཊི་བ་ལོ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ད་ཧ་ར་སྶཱ་པི བྱ་ཏྟ་སྶ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ, ཨ་ཐ ཁོ ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ས་ཙེ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་ར་སྶ པ་ཉྩ ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ ཏ་ཡོ ཝཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཱ ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, དྭེ པ་ན ཨ་ཁ་ཎྜཱ སུ་ཝི་ས་དཱ ཝཱ་ཙུ་གྒ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཐེ་རཱ་ཡ་ཏྟོ་ཝ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑོ. ས་ཙེ པ་ན ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཝི་ས་དཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, བྱ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ཡ་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ. པཱ་ལི༹་ཡ་མྤི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ‘‘ཏེ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ སཱ་མ་ནྟཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ས་ཛྫུ་ཀཾ པཱ་ཧེ་ཏ་བྦོ ‘ག་ཙྪ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཝཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཝཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪཱ’’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༦༣).
༤༡༤. ཨུ་དྡི་ས་ནྟེ ཝཱཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༧༢) པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ ཨུ་དྡི་སི་ཡ་མཱ་ནེ ས་མཱ ཝཱ ཐོ་ཀ་ཏ་རཱ ཝཱ ཡ་དི ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ, ཨུ་དྡི་ཊྛཾ སུ་ཨུ་དྡི་ཊྛཾ, ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཀཾ སོ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༤༡༥. ཨུ་དྡི་ཊྛ་མ་ཏྟེ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༧༢) ཝཱ ས་ཀ་ལཱ་ཡ ཝཱ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ ཝཱ པ་རི་སཱ་ཡ ཝུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ས་མཱ ཝཱ ཐོ་ཀ་ཏ་རཱ ཝཱ ཡ་དི ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. པཱ་རི་སུ་དྡྷིནྟི པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ. ཀ་རེ་ཡྻེ་སནྟི ཀ་རེ་ཡྻ ཨེ་སཾ, ཨེ་ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བ་ཧུ་ཀཱ་ཐ ཙེཏི ཨ་ཐ བ་ཧུ་ཀཱ ཙེ, པུ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ བ་ཧུ་ཀཱ ཙེ་ཏི ཨ་ཏྠོ,. ‘‘ཨུ་དྡི་སྶ་མཱ་ནེ, ཨུ་དྡི་ཊྛ་མ་ཏྟེ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ ཝུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ས་ཀ་ལཱ་ཡ ཝུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༧༢) ཨཱ་ག་ཏེ་སུ ས་བྦ་ཝི་ཀ་པྤེ་སུ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༤༡༦. ཨི་ཏ་རཱ་ནནྟི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ནཾ. ས་ཙེ་ཏ་རོཏི ས་ཙེ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མཱ་ནེ་ཏ་རེ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱུཏི ས་མཱ ཝཱ ཨཱུ་ནཱ ཝཱ ཨི་ཏ་རེ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ པུ་རི་མཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཙེ་དྷི་ཀཱཏི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ ས་ཙེ ཨ་དྷི་ཀཱ, པུ་རི་མཱ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱུཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སེ་པྱ་ཡཾ ན་ཡོཏི ‘‘ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ནཾ པ་ནྣ་ར་སོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སོ’’ཏི ཨི་ཏ་རེ་པི ས་མ་ཐོ་ཀཱ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱུ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༤༡༧. མཱུ་ལ་ཊྛཱཏི ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ. ས་མ་ཐོ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་ནཾ. སཱ་མ་གྒིཾ དེ་ནྟུ ཀཱ་མ་ཏོཏི ཡ་དི ཨི་ཙྪ་ནྟི, དེ་ནྟཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༤༡༨. ནོ ཙེ དེ་ནྟི, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ཧི བ་ཧི ག་ནྟྭཱ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནི་ཙྪཱ་ཡ སཱ་མ་གྒཱི དེ་ཡྻཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༤༡༩. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་ཀེ་ན ས་ཉྩི་ཙྩ ན སཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ན སཱ་ཝེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༥༤) ‘‘སཱ་ཝེ་ཡྻ སུ་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་ཀེ་ན ཝཱ་ཡ་མི་ཏུཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ཝེ་ཡྻ་ནྟི, ཝཱ་ཡ་མ་ནྟ་སྶ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༥༤) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ས་ཉྩི་ཙྩ ཨ་སྶཱ་ཝེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
༤༢༠. ཏ་ཐཱཏི དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ལློཏི ཨ་གི་ལཱ་ནོ. པེ་སི་ཏོཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟོ. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཐེ་རེ་ན ཨཱ་ཎ་ཏྟེ་ན ཨ་གི་ལཱ་ནེ་ན ན ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ན ས་མྨ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༥༩) ཝུ་ཏྟཾ.
༤༢༡-༣. ཨི་དཱ་ནི པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཉྫ་ལིཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༦༨) པ་གྒ་ཡ྄ཧཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏེཏི ཨ་ཝ་སེ་སཱ དྭེ ཨེ་ཝཾ ས་མུ་དཱི་རི་ཡཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཱ་དི་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་མ་ཏྟ་པུ་བྦཱ་ར་མྦྷེ་ན ཏེ དྭེ བྷི་ཀྑཱུ ན་ཝེ་ན ཨེ་ཝ་མཱི་རི་ཡཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༤༢༤-༥. ཨི་དཱ་ནི དྭཱི་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘དྭཱི་སུ ཐེ་རེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༤༢༦. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༦༨) ཙ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཎྞཾ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༦༨) ཙ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭི་ནྣཾ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༦༨) ཙ ཝུ་ཏྟཾ ས་ངྒྷུ་པོ་ས་ཐ་ཉྩ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཏྠ ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པོ་ས་ཐཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པུ་བྦ་ཀི་ཙྩ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཏྠ ཙ པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ ས་མྨ་ཛྫ་ནཱ་དི་ཀཾ་ཡེ་ཝ.
༤༢༧. ས་ངྒྷུ་པོ་ས་ཐ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏཾ ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཡ་དི ཀ་ཡི་རུ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༤༢༨. ཝ་གྒེ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༧༣) ཙ ས་མ་གྒེ ཙ ‘‘ཝ་གྒོ’’ཏི ས་ཉྙི་ནོ ཙ ‘‘ཝ་གྒོ ནུ ཁོ, ས་མ་གྒོ ནུ ཁོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་མ་ཏི་སྶ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ‘‘ན་སྶ་ནྟེ་ཏེ ཝི་ན་སྶ་ནྟེ་ཏེ, ཀོ ཏེ་ཧི ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ བྷེ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ཏོ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་དུ་བྷ་ཡེ་པི ‘‘ས་མ་གྒོ’’ཏི ས་ཉྙི་ནོ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
༤༢༩-༤༣༠. སེ་ས་ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ. ཨ་བྷ་བྦ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཎྜ་ཀ་ཐེ་ཡྻ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་ཀྐ་ནྟ་ཀ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀ པི་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀ ཨ་ར་ཧ་ནྟ་གྷཱ་ཏ་ཀ བྷི་ཀྑུ་ནི་དཱུ་ས་ཀ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ ལོ་ཧི་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀ་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀཱ ཨ་བྷ་བྦཱ ག་ཧི་ཏཱ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ་ད་ཡོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏེ་སཾ ནི་སི་ནྣ་པ་རི་སཱ་ཡ་ཉྩ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ན ཨུ་དྡི་སེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཏ་ཐཱཏི ཡོ པ་ན ས་ངྒྷོ ས་བྷཱ་གཱ་པ་ཏྟི་ཀོ, སོ་པི ན ཨུ་དྡི་སེ, པ་རི་ཝུ་ཏྠེ་ན ཚ་ནྡེ་ན་པི ན ཨུ་དྡི་སེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡཾ པ་རི་ས་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡཾ ར་ཏྟི་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡཾ ཚ་ནྡ་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡ་ནྟི.
ཨེ་ཏྠ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ མེ་གྷཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ ‘‘ཨ་ནོ་ཀཱ་སཱ མ་ཡཾ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཚ་ནྡཾ ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ་ཝ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཨི་དཾ པ་རི་ས་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡཾ. ཀི་ཉྩཱ་པི པ་རི་ས་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡཾ, ཚ་ནྡ་སྶ པ་ན ཨ་ཝི་སྶ་ཊྛ་ཏྟཱ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
པུ་ན་པི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དཱི་ནི ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ར་ཏྟིཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་རུ་ཎོ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. ས་ཙེ ‘‘ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ནི་སི་ནྣཱ, ‘‘པ་ནྣ་ར་སོ’’ཏི ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ནྣ་ར་སི་ཀཾ ཀཱ་ཏུཾ ནི་སི་ནྣཱ, པཱ་ཊི་པ་དེ ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐེ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ པ་ན ས་ངྒྷ་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་དཾ ར་ཏྟི་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡཾ ནཱ་མ.
པུ་ན བྷི་ཀྑཱུ ‘‘ཡཾ་ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨ་བྦྷཱ་ནཱ་དི་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཏྲེ་ཀོ ན་ཀྑ་ཏྟ་པཱ་ཋ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི ‘‘ཨ་ཛྫ ན་ཀྑ་ཏྟཾ དཱ་རུ་ཎ’’ནྟི, ཏེ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཚ་ནྡཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་སི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ་ཉྙོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀིཾ ན་ཀྑ་ཏྟེ་ན, ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨི་དཾ ཚ་ནྡ་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡ་ཉྩ. ཏ་སྨིཾ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཡེ པུ་ན ཚ་ནྡ་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཨ་ནཱ་ནེ་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཚ་ནྡེ་ན པ་རི་ཝུ་ཏྠེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༤༣༡. ཨཱ་པ་ནྣམཱ་པ་ཏྟིཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༦༩; མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༦༩) ཨ་དེ་ས་ཡི་ཏྭཱ་ན ཝཱ ‘‘ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ, ཡ་དཱ ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝི་མ་ཏིཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ་ན ཝཱ ‘‘ན ཙ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐེ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་ངྒྷ་སཱ་མ་གྒི་ཡཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༨༣) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐེ་པི ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ ན ཙ ཀ་པྤ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྠོ.
༤༣༢. ‘‘ན ཙ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ ས་བྷི་ཀྑུ་ཀཱ ཨཱ་ཝཱ་སཱ ཨ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ ཨཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ ཨ་ནཱ་ཝཱ་སོ ཝཱ ག་ནྟ་བྦོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་ངྒྷེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༨༡) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཊྛི་ཏོ་པོ་ས་ཐཱ་ཝཱ་སཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༨༡) ཝུ་ཏྟཾ. ན ཝ་ཛེ ན ག་ཙྪེ. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ སཱི་མ་མེ་ཝ ཝཱ་ཏི ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་རེ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏྠཾ སཱི་མཱ་པི ན་དཱི་པི ན ག་ནྟ་བྦཱ. ས་ཙེ པ་ནེ་ཏྠ ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝི་སྶ་ཊྛ་ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་པི ཨཱ་ཝཱ་སཱ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ག་ཏོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུ་མྤི ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི. ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཨུ་པོ་ས་ཐ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.