༤༡. པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣༥-༦. ས་དྭཱ་ར་བ་ནྡྷ་ནེ ཋཱ་ནེ…པེ… ས་ཡ་ནྟོ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཕུ་སེཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཋཱ་ནེ དི་ཝཱ ས་ཡ་ནྟེ་ནཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་དྭཱ་ར་བ་ནྡྷ་ནེ (པཱ་རཱ. ༧༧; པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༧༧) པ་ན ཋཱ་ནེ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ་པི རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ་པི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨི་མི་ནཱ ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཡུ་ཏྟེ ཨཱ་ཀཱ་ས་ངྒ་ཎེ་པི ས་ཡ་ནྟེ་ན དྭཱ་རཾ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. ཝི་ཉྙུ་མྷི པུ་རི་སེཏི བྷི་ཀྑུ་མྷི ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རེ ཝཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཨཱ་རཱ་མི་ཀེ་སུ་པི ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨེ་ས ཛ་གྒི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་བྷོ་གོ ཙཱ་པི ཀ་པྤ་ཏཱིཏི ཀེ་ཝ་ལཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཝཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ ཝཱ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཝ་སེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ, ཨ་བ་ཧུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ ཝི་ནཱ་ཀཱ་རནྟི ཏཾ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ དྭཱ་ར་ཐ་ཀ་ན་ཨཱ་བྷོ་ག་ཀ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ཝི་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཾ ས་ངྑེ་པོ.
༣༣༧. ར་ཏ་ནཱ་ནཱིཏི མུ་ཏྟཱ་དི་ད་ས་ཝི་དྷ་ར་ཏ་ནཱ་ནི. དྷ་ཉྙནྟི ས་ཏྟ་ཝི་དྷཾ དྷ་ཉྙཾ.
༣༣༨. སི་ཏྠ་ཏེ་ལོ་ད་ཏེ་ལེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༤༦; ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༤༦) པ་ན ཡོ མ་དྷུ་སི་ཏྠ་ཀ་ཏེ་ལེ་ན ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་མི་སྶ་ཀ་ཏེ་ལེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཝི་ཀཱ་རེ་ན ཝཱ ཀེ་སེ ཨོ་ས་ཎྛེ་ཏི, ད་ནྟ་མ་ཡཱ་དཱི་སུ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཕ་ཎེ་ན ཝཱ ཀོ་ཙྪེ་ན ཝཱ ཧ་ཏྠེ་ན ཝཱ ཕ་ཎ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ངྒུ་ལཱི་ཧི ཝཱ ཨོ་ས་ཎྛེ་ཏི, ཏ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༣༩. ནེ་ཀ་པཱ་ཝུ་ར་ཎཱཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༦༤) ན ཨེ་ཀ་པཱ་ཝུ་ར་ཎཱ. ཏུ་ཝ་ཊྚ་ཡུནྟི ནི་པ་ཛྫེ་ཡྻུཾ. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ཡ་དི ཨེ་ཀ་པཱ་ཝུ་ར་ཎཱ ཝཱ ཨེ་ཀ་ཏྠ་ར་ཎཱ ཝཱ ཨེ་ཀ་མ་ཉྩེ ཝཱ ཏུ་ཝ་ཊྚེ་ཡྻུཾ, ན ཝ་ཊྚ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་མྷི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༦༤) ཝཱ བྷཱ་ཛ་ནེ ན བྷུ་ཉྫེ་ཡྻུ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༣༤༠. ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལ་ཏོ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༨༢; ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༨༢) ཨཱུ་ནཾ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ན ཁཱ་དེ་ཡྻཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་དྷི་ཀ་ཊྛ་ངྒུ་ལནྟི ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀཾ. ཏ་ཐཱཏི ན ཁཱ་དེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཀ་ལླ་ཀོ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༨༩) ལ་སུ་ཎཾ ན ཁཱ་དེ་ཡྻ.
༣༤༡. ཧཱི་ནེ་ཧི (པཱ་ཙི. ༣༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝཱ ཨུ་ཀྐ་ཊྛེ་ཧི ཝཱ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨེ་ཝ ཨུ་ཀྐ་ཊྛཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ ཝཱ ‘‘ཙ་ཎྜཱ་ལོ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨུ་ཛུཾ ཝཱ ‘‘ས་ནྟི ཝཱ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཙ་ཎྜཱ་ལཱ, ཝེ་ནཱ, ནེ་སཱ་དཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཉྙཱ་པ་དེ་སེ་ན ཝཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ཝཱ ཨ་ཀྐོ་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཝི་ནཱ ཀེ་ཝ་ལཾ ད་ཝཱདྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝ་དེ, དུ་བྦྷཱ་སི་ཏནྟི ཨ་ཏྠོ.
༣༤༢. ན་ཁེ ཝཱ ཀེ་སེ ཝཱ ནཱ་ས་ལོ་མེ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༧༥) ཝཱ དཱི་གྷེ ན དྷཱ་ར་ཡེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཾ་ས་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ན་ཁེ ཚི་ནྡི་ཏུ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༧༤) ཙ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་མཱ་སི་ཀཾ ཝཱ དུ་ཝ་ངྒུ་ལཾ ཝཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༤༦) ཙ ཝུ་ཏྟཾ. ན ལ་བྦྷཾ ཝཱི་ས་ཏི་མ་ཊྛནྟི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ན་ཁ་མྤི མ་ཊྛཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི ཨེ་ཝ. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཝཱི་ས་ཏི་མ་ཊྛཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཀཱ་རཱ་པེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༧༤). ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ལ་མ་ཏྟཾ ཨ་པ་ཀ་ཌྜྷི་ཏུ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༧༤) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ན་ཁ་ཏོ མ་ལ་མ་ཏྟཾ ཨ་པ་ཀ་ཌྜྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་མྦཱ་དྷེ ལོ་མ་ཧཱ་ར་ཎནྟི ཨེ་ཏྠ ས་མྦཱ་དྷོ ནཱ་མ ཨུ་བྷོ ཨུ་པ་ཀ་ཙྪ་ཀཱ མུ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་བཱ་དྷ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་མྦཱ་དྷེ ལོ་མཾ སཾ་ཧ་རཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༧༥) ཧི ཝུ་ཏྟཾ.
༣༤༣. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷནྟི ཝུ་ཌྜྷ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ལ་དྡྷ་བྦཾ. ན བཱ་དྷེ་ཡྻཱཏི ན ཝཱ་རེ་ཡྻ. ས་ངྒྷུ་དྡི་ཊྛཾ་ཝཱཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་དཱི་ཧི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ ‘‘ཨ་ཡྻཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱུ’’ཏི ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ་ཝ དི་ནྣཾ སེ་ནཱ་ས་ནཱ་དི. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨུ་དྡི་སྶ་ཀ་ཏ་མྤི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏ་བྦཾ. ཡོ པ་ཊི་བཱ་ཧེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༡༣) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་དྷོ་ཏ་པཱ་དེ་ཧི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༣༢༤) ཝཱ ཨ་ལླ་པཱ་དེ་ཧི ཝཱ ན་ཀྐ་མེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. སུ་དྷོ་ཏ་པཱ་ད་ཀཾ ཝཱ་པཱིཏི དྷོ་ཏ་པཱ་དེ་ཧེ་ཝ ཨ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་ཐེ་ཝཱཏི ན་ཀྐ་མེ་ཡྻ ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨ་དྷོ་ཏེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི, ཨ་ལླེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི, ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནེ་ན སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཨ་ཀྐ་མེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༢༤), ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཙྩ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི་ཏུ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༢༤) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་རི་བྷ་ཎྜ་ཀ་ཏཾ བྷཱུ་མིཾ ཝཱ བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཝཱ ས་ངྒྷི་ཀཾ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀེ་ན པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎེ་ན པ་ཙྩ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ་ཝ ནི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ.
༣༤༤. ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡཱ ན པ་ལླ་ཏྠེཏི ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཝི་ཧཱ་རེ ཝཱ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ཝཱ པ་ལླ་ཏྠི་ཀཱ ན ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཾ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༣༢༤) བྷི་ཏྟི་ཨཱ་དིཾ ན ཨ་པ་སྶ་ཡེ. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ བྷི་ཏྟི ཨ་པ་སྶེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ ཨ་པ་སྶེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༢༤) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ སེ་ཏ་བྷི་ཏྟི ཝཱ ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ ཝཱ བྷི་ཏྟི ན ཨ་པ་སྶ་ཡི་ཏ་བྦཱ. ན ཀེ་ཝ་ལཾ བྷི་ཏྟི་ཡེ་ཝ, པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ དྭཱ་ར་ཀ་ཝཱ་ཊ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཏྠ་མྦྷཱ་ད་ཡོ་པི ན ཨ་པ་སྶ་ཡི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏྠ་པི ལོ་མ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་ནྟེ ཨུ་ད་ཀེ ནོ ན ཨཱ་ཙ་མེཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༧༣; ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༣༧༣) ནོ ན ཨཱ་ཙ་མེ་ཏུཾ, ཨུ་ད་ཀ་སུ་དྡྷིཾ ཨ་ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ནྟེཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ས་ནྟེ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི.
༣༤༥. ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ས་མཱ་དཱ་ནེཏི བྷི་ཀྑུཾ ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་དི་ཀེ སེ་ས་ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ ཝཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡེ ནི་ཡོ་ཛེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡེ ས་མཱ་ད་པེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ས་མཱ་ད་པེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༠༣) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྷཱ་གཱ་ཡ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༦༩) ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ དེ་ས་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཏྠུ་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ, ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ས་བྷཱ་གཱ ཨཱ་པ་ཏྟི དེ་སེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དེ་སེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༦༩) ཙ ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ས་བྷཱ་གཱ ཨཱ་པ་ཏྟི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༦༩) ཙ ཝུ་ཏྟཾ. ཝ་ཏྠུ་ས་བྷཱ་གཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཝི ཀཱ་ཏུ་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ཝི་ཀ་མྨེ ཙ དུ་ཀྐ་ཊ’’ནྟི. ‘‘ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫིཾ, ཏཾ ཨི་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཉྙ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་མྨཾ་ནཱ་མ.
༣༤༦. ཨི་ཏ་ར་སྶ ཏཱུཏི ཨ་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟ་སྶ.
༣༤༧. པོ་རི་སནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༨༤) པུ་རི་ས་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ པོ་རི་སཾ རུ་ཀྑཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏུཾ, ཨཱ་པ་དཱ་སུ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༨༤) ཧི ཝུ་ཏྟཾ.
༣༤༨. པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཾ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༥༩; ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༥༩) ཝི་ནཱ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཨ་དྡྷཱ་ན་ག་མ་ན་ས་མ་ཡོ ནཱ་མ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནཾ ག་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི (པཱ་ཙི. ༢༡༨) ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་མེ་ཝ ཨ་ནྟི་མཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཙ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ཙ སཾ་ཝི་དྷཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ‘‘ཨེ་ཀ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨ་ནྟ་མ་སོ གཱ་མ་ནྟ་ར་མྤཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ༡༨༢, ༤༡༣) ཨེ་ཝཾ ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ས་མྤཱ་ཏེ གཱ་མེ གཱ་མ་ནྟ་རེ གཱ་མ་ནྟ་རེ ཨཱ་པ་ཏྟི པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་སྶཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ༡༨༣, ༤༡༤) ཝུ་ཏྟཾ, ན ཨ་དྡྷཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན. ཡ་དི གཱ་མ་ནྟ་ར་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ག་ཎ་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་པི ‘‘ཨ་དྡྷཱ་ན་ག་མ་ན་ས་མ་ཡོ ནཱ་མ གཱ་མ་ནྟ་ར་མྤི ག་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་དེ་ཡྻ, ན ཙ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨ་པ་རི་སྶཱ་ཝ་ན་ཀེ་ན ཨ་དྡྷཱ་ནོ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦོ. ཡོ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ས་ཙེ ན ཧོ་ཏི པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཾ ཝཱ དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎོ ཝཱ, ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཀ་ཎྞོ་པི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ ཨི་མི་ནཱ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ པི་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ་པི ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་བྷ་ཡ་གི་རི་ཝཱ་སཱི་ནཾ པ་ན ‘‘དྭི་གཱ་ཝུ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ’’ཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨེ་ཝ ཨ་ཏྠི. ཡཱ་ཙ་མཱ་ན་སྶཱཏི ཡཱ་ཙ་ནྟ་སྶ. ‘‘ན ཙ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨ་དྡྷཱ་ན་པྤ་ཊི་པ་ནྣེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཾ ཡཱ་ཙི་ཡ་མཱ་ནེ་ན ན དཱ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ན ད་དེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ.
༣༤༩. ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨཱ་བཱ་དྷ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཀ་ཎྞ་ནཱ་སཱ་དི་ཀེ སེ་ས་ངྒེ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨཱ་བཱ་དྷེ ས་ཏི ཨ་ངྒུ་ལི་ཨཱ་དཱི་ནི ཚི་ནྡི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཝཱ བཱི་ཛཱ་ནི ཝཱ ཚི་ནྡི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི ཨེ་ཝ. ཨ་ཏྟ་གྷཱ་ཏ་ནེ ཙ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ན ཙ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ གྷཱ་ཏེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ གྷཱ་ཏེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ.
༣༥༠. ‘‘ན ཙ བྷི་ཀྑ་ཝེ པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏ་བྦཾ ཨི་ཏྠི་རཱུ་པ་ཀཾ པུ་རི་ས་རཱུ་པ་ཀཾ. ཡོ ཀཱ་རཱ་པེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ལཱ་ཀ་མྨཾ ལ་ཏཱ་ཀ་མྨཾ མ་ཀ་ར་ད་ནྟ་ཀཾ པ་ཉྩ་པ་ཊི་ཀ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༩༩) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ཙི་ཏྟ་པོ་ཏྠ་ཀ་རཱུ་པཱ་ནི, ན ཀ་རེ ན ཙ ཀཱ་ར་ཡེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. བྷུ་ཉྫ་ནྟནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༣༡༦) ཝི་པྤ་ཀ་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཾ. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཝི་པྤ་ཀ་ཏ་བྷོ་ཛ་ནོ བྷི་ཀྑུ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ཡོ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༡༦) ཧི ཝུ་ཏྟཾ.
༣༥༡. ཡཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཝ་ཡ྄ཧཾ ར་ཐོ ས་ཀ་ཊཾ ས་ནྡ་མཱ་ནི་ཀཱ་དཱི་ནི གི་ལཱ་ན་སྶ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏུཾ ཀ་པྤ་ནྟི, སི་ཝི་ཀོ ཙ ཀ་པྤ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ལཱ་ན་སྶ ཡཱ་ནཾ, པུ་རི་ས་ཡུ་ཏྟཾ ཧ་ཏྠ་ཝ་ཊྚ་ཀཾ, སི་ཝི་ཀཾ པཱ་ཊ་ངྐི’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༥༣) ཧི ཝུ་ཏྟཾ.
༣༥༢. ད་ཝནྟི ཀེ་ལི༹ཾ. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ བུ་དྡྷཾ ཝཱ དྷ་མྨཾ ཝཱ ས་ངྒྷཾ ཝཱ ཨཱ་ར་བྦྷ ད་ཝོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཡོ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ༦༢༧) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ‘‘ཀིཾ བུ་དྡྷོ སི་ལ་ཀ་བུ་དྡྷོ, ཨུ་དཱ་ཧུ པ་ཊི་བུ་དྡྷོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཀིཾ དྷ་མྨོ གོ་དྷ་མྨོ ཨ་ཛ་དྷ་མྨོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཀིཾ ས་ངྒྷོ ཨ་ཛ་ས་ངྒྷོ མི་ག་ས་ངྒྷོ’’ཏི ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཡོ ད་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ད་སྶཱ་མ, པ་ཏྟཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན སཱ་མ་ཎེ་རཾ ཝཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ནྟ་མ་སོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶཱ་པི པ་རི་ས་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཨུ་པ་ལཱ་ལ༹་ནེ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨ་ཉྙ་སྶ པ་རི་སཱ ཨ་པ་ལཱ་ལེ༹་ཏ་བྦཱ. ཡོ ཨ་པ་ལཱ་ལེ༹་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ.
༣༥༣. ཀཱ་ཡཾ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༡༡) ཝཱ ཨཱུ་རུཾ ཝཱ ནི་མི་ཏྟཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ན ད་སྶ་ཡེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀ་དྡ་མུ་ད་ཀཱ་དི་ནཱ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན སི་ཉྩེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཀ་དྡ་མུ་ད་ཀཱ་དི་ཀེ་ནེ་ཝ, ཝི་པྤ་ས་ནྣ་ཨུ་ད་ཀ་ར་ཛ་ན་ཀ་དྡ་མཱ་དཱི་སུ་པི ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨོ་སི་ཉྩ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ.
༣༥༤. བཱ་ལནྟི ཨེ་ཏྠ བཱ་ལོ ནཱ་མ ཡོ ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་ཀ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ པཱ་ཊི་པ་དེ པ་ཙྩཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦ་ནྟི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. གི་ལཱ་ནོ ནཱ་མ ཡོ ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་གྒཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུ་ཉྩ པ་ཙྩཱ་ཧ་རི་ཏུ་ཉྩ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ག་མི་ཡོ ནཱ་མ ཡོ པ་ཊི་དེ་སཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ.
‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨོ་ཝཱ་དོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཡོ ན ག་ཎྷེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༡༤) ཙ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཋ་པེ་ཏྭཱ བཱ་ལཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ གི་ལཱ་ནཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ག་མི་ཀཾ, ཨ་ཝ་སེ་སེ་ཧི ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏུ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༡༤) ཙ ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨོ་ཝཱ་དོ ན པ་ཙྩཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦོ. ཡོ ན པ་ཙྩཱ་ཧ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ༤༡༥) ཙ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཏེ་ར་སི་ཡཾ ཝཱ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཡཾ ཝཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སོ’’ཏི ཝཱ ‘‘པ་ནྣ་ར་སོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཀ་དཱ ཨ་ཡྻ ཨུ་པོ་ས་ཐོ’’ཏི ཝཱ པུ་ཙྪི་ཏེ ‘‘ཙཱ་ཏུ་དྡ་སོ’’ཏི ཝཱ ‘‘པ་ནྣ་ར་སོ’’ཏི ཝཱ ‘‘སྭེ བྷ་གི་ནི ཨུ་པོ་ས་ཐོ’’ཏི ཝཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཏཱ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཨ་ཡྻ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པཱ་དེ ཝ་ནྡ་ཏི, ཨོ་ཝཱ་དཱུ་པ་ས་ངྐ་མ་ན་ཉྩ ཡཱ་ཙ་ཏི, ལ་བྷ་ཏུ ཀི་ར ཨ་ཡྻ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཨོ་ཝཱ་དཱུ་པ་ས་ངྐ་མ་ན’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཾ, ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་གྒེ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་ཀ་སྶ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པཱ་དེ ཝ་ནྡ་ཏི, ཨོ་ཝཱ་དཱུ་པ་ས་ངྐ་མ་ན་ཉྩ ཡཱ་ཙ་ཏི, ལ་བྷ་ཏུ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཨོ་ཝཱ་དཱུ་པ་ས་ངྐ་མ་ན’’ནྟི ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་ཀེ་ནཱ་པི ས་ཙེ ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀོ ཨ་ཏྠི, ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀོ ས་མྨ་ཏོ, ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ས་ཙེ ན་ཏྠི, ‘‘ཀོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་དི་ཏུ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ས་ཙེ ཨ་ཏྠི ཨ་ཊྛ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ, ཏཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་མྨ་ནྣི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨོ་ཝཱ་ད་པྤ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་དི ན་ཏྠི ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀོ ས་མྨ་ཏོ, ‘‘པཱ་སཱ་དི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ས་མྤཱ་དེ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ པཱ་ཊི་པ་དེ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ‘‘ན་ཏྠི ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀོ ས་མྨ་ཏོ, པཱ་སཱ་དི་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ ས་མྤཱ་དེ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཏཱ་ཧི་པི ‘‘སཱ་དྷུ ཨ་ཡྻཱ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ག་ཎ་པུ་གྒ་ལེ་སུ་པི ཝ་ཙ་ན་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༣༥༥. ལོ་ཀཱ་ཡ་ཏཾ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༨༦; ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༨༦) ནཱ་མ ཝི་ཏ་ཎྜ་ས་ཏྠཾ. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨཱ་སི་ཏྟ་ཀཱུ་པ་དྷཱ་ནེ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཡོ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༦༤) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘པེ་ལཱ༹་ཡ་པི ན བྷུ་ཉྫེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༣༥༦. གི་ཧི་པཱ་རུ་ཏཾ ན པཱ་རུ་པེ་ཡྻ, གི་ཧི་ནི་ཝཱ་ས་ནཾ ན ནི་ཝཱ་སེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ གི་ཧི་ནི་ཝ་ཏྠཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏ་བྦཾ ཧ་ཏྠི་སོ་ཎྜ་ཀཾ མ་ཙྪ་ཝཱ་ལ༹་ཀཾ ཙ་ཏུ་ཀ་ཎྞ་ཀཾ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་ཀཾ ས་ཏ་ཝ་ལི་ཀཾ. ཡོ ནི་ཝཱ་སེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༨༠) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ པཱ་རུ་པ་ནཾ, ས་བྦ་མེ་ཏཾ གི་ཧི་པཱ་རུ་ཏཾ ནཱ་མ. ཏཾ པ་ན ན པཱ་རུ་པེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སཾ་ཝེ་ལླི་ཡནྟི ཨེ་ཏྠ ཀ་ཙྪཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ན ནི་ཝཱ་སེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དཱ་ཡནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༨༣; ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༨༣) ཨ་ར་ཉྙཾ. ནཱ་ལི་མྤ་ཡེ་ཡྻཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༣༥༧. ཝ་ཌྜྷི་ཉྩ ན པ་ཡོ་ཛ་ཡེ, ནོ་ཉཱ་ཏ་ཀེ ན་པྤ་ཝཱ་རི་ཏེ ན ཡཱ་ཙེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༢༠; ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༤༢༠) ‘‘ཏུ་མྷེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐཱ’’ཏི ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ དི་ནྣཾ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ན་མྤི དཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་གྒཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ བྷུ་ཏྭཱ ཝཱ པུ་ན ད་དེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༥༨. ཨུ་དྡི་སྶ ཡཱ་ཙ་ནེཏི ཨེ་ཏྠ (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༦༧༩) ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མེ་ན ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཀ་ཏ’’ནྟི ཝཱ ‘‘ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཨུ་དྡི་སྶ ར་ཀྑཾ ཡཱ་ཙ་ནེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཉ་ཏྭཱ་ཉ་ཏྭཱ ཝཱཏི ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨ་མྷེ་ཧི ཡཱ་ཙི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨི་མེ་སཾ ད་ཎྜེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཏེ་སཾ ད་ཎྜི་ནཾ ཉ་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ཉ་ཏྭཱ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ཧི པ་ན ད་ཎྜི་ཏེ སོ ད་ཎྜོ ཨུ་དྡི་སྶ ཡཱ་ཙ་ནྟཱ་ནཾ གཱི་ཝཱ་ཝ བྷ་ཎྜ་དེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨི་ད་ཉྩ ཨི་ད་ཉྩ ཀ་ཏཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ད་ཎྜཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ས་ཡཾ ད་ཎྜཱ་པ་ནེ པ་ན ཨ་སྶ ད་ཎྜ་སྶ ཨ་གྒྷ་བྷེ་དེ་ན པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡ་དུ་ཀྐ་ཊཱ ཉེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༥༩. ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་སྶ ཙོ་ར་སྶ བྷཱ་སི་ཏེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི ཏ་སྶ ཙོ་ར་སྶ ད་ཎྜཾ ག་ཎྷ་ནྟེ ཨ་སྶ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཏ་ཏྟ་ཀཾ གཱི་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༦༠. ཝི་གྷཱ་སཾ (པཱ་ཙི. ༨༢༥-༨༢༦) ཝཱ ཨུ་ཙྩཱ་རཾ ཝཱ ས་ངྐཱ་རཾ ཝཱ མུ་ཏྟཾ ཝཱ པཱ་ཀཱ་ར་ཀུ་ཊྚཱ་ནཾ བ་ཧི ཚ་ཌྜེ་ཡྻ, དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ལ༹་ཉྫེ ནཱ་ཝ་ལོ་ཀི་ཡཱཏི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཨ་ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་ཀཱ་ལེ ནཱ་ཝ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཚ་ཌྜེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཧ་རི་ཏེ ཝཱ་པི ཝཱི་ཧཱ་དི་ནཱ་ལི༹་ཀེ་རཱ་དི་རོ་པི་མེ ཚ་ཌྜེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༦༡. ‘‘ཨུ་པ་ཧཱ་རཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེཏི པུ་ཙྪི་ཏེ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༣༦༢. ཀཱི་ལ༹་ཏྠཾ (པཱ་ཙི. ༩༧༩; པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༩༧༨) ཀ་ཏཾ རཱ་ཛཱ་གཱ་རཾ ཝཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཝཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཱ་གཱ་རཾ ཝཱ ཨཱ་རཱ་མཾ ཝཱ ད་ཊྛུཾ ག་ཙྪ་ཏོ པ་དེ པ་དེ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༣༦༣. ཨཱ་ས་ནེ་ན (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༦༤) ན་ཝེ ན པ་ཊི་བཱ་ཧེ་ཡྻ, ཨུ་ཎྷེ (མ་ཧཱ་ཝ. ༦༧, ༧༨, ༧༩; ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༧༦, ༣༧༨, ༣༨༠, ༣༨༢) ཙཱི་ཝ་རཾ ན ནི་ད་ཧེ་ཡྻ. གུ་རུ་ནཱཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་དི་ནཱ པ་ཎཱ་མི་ཏོ ཁ་མཱ་པེ་ཡྻཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༣༦༤. ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ཙ ས་ཏྟ་ཧཱིཏི (ཝ་ཛི་ར. ཊཱི. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ ༢༦) ས་ཏྟ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི བྷི་ཀྑུཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ནེ་ན ཙ ‘‘ཨ་སྶ་དྡྷོ ཨ་པྤ་ས་ནྣོ བཱི་ཛ་བྷོ་ཛཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཉྙེ་ནེ་ཝ ཝཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ནེ་ན ཙ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༣༦༥. ས་དྡྷཱ་དེ་ཡྻཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༣༦༡) ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ས་དྡྷཱ་དེ་ཡྻཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཝི་ནི་པཱ་ཏེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༦༡) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ དཱ་ཏུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༦༡) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ལ་བྦྷཾ པི་ཏཱུ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
༣༦༦. ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠོ ཨ་ཉྙ་ཏྲཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ, ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙ་ཏོཏི ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏོ. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཏྠེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཙཱི་ཝ་ར་བྷཱ་གོ སཱ་དི་ཏ་བྦོ. ཡོ སཱ་དི་ཡེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༦༤) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་སནྟི ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ག་ཎྷི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པ་ཏོ ཧོ་ཏི བྷ་ཎྜ་གྒྷེ་ན ཀཱ་རི་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༦༧. ས་ཧ ཨ་ནྟ་རེ་ན ཨུ་ཏྟ་རོ་ཏི ས་ནྟ་རུ་ཏྟ་རོ, གཱ་མཾ ན པ་ཝི་སེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ས་ནྟ་རུ་ཏྟ་རེ་ན གཱ་མོ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོ. ཡོ པ་ཝི་སེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༦༢) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་ལློ ཝཱཏི ཨ་གི་ལཱ་ནོ. ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནོ གཱ་མཾ ན པ་ཝི་སེ་ཡྻཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཙཱ་མ་རི་བཱི་ཛ་ནཱི དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༦༩), ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ བཱི་ཛ་ནི་ཡོ ཝཱ་ཀ་མ་ཡཾ ཨུ་སཱི་ར་མ་ཡཾ མོ་ར་པི་ཉྪ་མ་ཡ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༦༩) ཙ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ན དྷཱ་རེ་ཡྻ ཙཱ་མ་རཱི་མ་ཀ་ས་བཱི་ཛ་ནི’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཀ་ས་བཱི་ཛ་ནཱི པ་ན ད་ནྟ་ཝི་སཱ་ཎ་དཱ་རུ་ད་ཎྜ་ཀཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི.
༣༦༨. ཨཱ་རཱ་མ་ཏོ བ་ཧཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཚ་ཏྟཾ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཡོ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི, ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ལཱ་ན་སྶ ཚ་ཏྟ’’ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་གི་ལཱ་ནོ ཨཱ་རཱ་མ་ཏོ བ་ཧི ན ལ་བྷ་ཏི, ཙཱི་ཝ་ར་གུ་ཏྟི་ཡཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་གི་ལཱ་ནོ་པི ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༦༩. གཱ་ཧེ་ཡྻ ནུ་བྷ་ཏོ་ཀཱ་ཛནྟི ན གཱ་ཧེ་ཡྻ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཀཱ་ཛཾ. ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་ཀཱ་ཛ་ཀནྟི ཨེ་ཀ་ཏོ་ཀཱ་ཛ་ཉྩ ཨ་ནྟ་ར་ཀཱ་ཛ་ཉྩ. སཱི་ས་བྷཱ་རོ ཙ ཁ་ནྡྷ་བྷཱ་རོ ཙ ཀ་ཊི་བྷཱ་རོ ཙ སཱི་ས་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་ཊི་བྷཱ་རཱ. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཀཱ་ཛཾ ཧ་རི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཧ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༨༡), ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཏོ་ཀཱ་ཛཾ ཨ་ནྟ་ར་ཀཱ་ཛཾ སཱི་ས་བྷཱ་རཾ ཁ་ནྡྷ་བྷཱ་རཾ ཀ་ཊི་བྷཱ་རཾ ཨོ་ལ་མྦ་ཀ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༨༡) ཙ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཀཱ་ཛ་མེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, སེ་སཱ་ནི ཝ་ཊྚ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༣༧༠. ཨ་ནོ་ཀཱ་ས་ཀ་ཏནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༥༣) ཡོ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ‘‘ཀ་རོ་ཧི མེ ཨཱ་ཝུ་སོ ཨོ་ཀཱ་སཾ, ཨ་ཧཾ ཏཾ ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀ་ཏོ་ཀཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་དེ་ཡྻ, ཏ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱཏི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༧༡. པ་ཀ་ཏ་ངྒུ་ལེ་ན, ན སུ་ག་ཏ་ངྒུ་ལེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༧༢. མཱུ་ག་བྦ་ཏཱ་དིཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༠༩; མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༠༩) ཏི་ཏྠི་ཡ་བྦ་ཏཾ ཡ་དི ག་ཎྷེ་ཡྻ, དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན གོ་ཝ་ཏ་ཀུ་ཀྐུ་ར་ཝ་ཏཱ་ད་ཡོ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཏ་ཐཱཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༠༣; མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༣༠༣) ནྷཱ་པི་ཏ་པུ་བྦ་ཀོ ཁུ་ར་བྷ་ཎྜཾ ཡ་དི པ་རི་ཧ་རེ་ཡྻ, དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༧༣. ཡཾ ཀི་ཉྩཱིཏི (ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ཀུ་ཊི་ཀཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ནྷཱ་པི་ཏ་ཏུ་ཎྞ་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཱ་དི ཡཾ ཀི་ཉྩི ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ད་ནུ་སཱ་ར་ཏོཏི ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨ་ཡཱ་ཙ་ནཱ་ནུ་སཱ་ར་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཙེ ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཙ་ཏོ ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨ་མཱུ་ལ་མེ་ཝ དེ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཉྙ་སྶ དཱ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་རེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་ཀྐ་མྨཾ པ་ན ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ་པི ‘‘ཨེ་ཧི ཨི་མཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཀཱ་རེ་ཏུཾ ཀ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ ཀི་ཉྩི་པ་ར་ས་ནྟ་ཀནྟི ཡཾ ཀི་ཉྩི དཱ་རུ་ཏི་ཎཱ་དི་ཀཾ ཨ་པ་ར་ས་ནྟ་ཀཾ ཨ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏུཾ ཀ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༣༧༤. གི་ཧཱི་ནནྟི གི་ཧཱི་ནཾ ས་ནྟ་ཀཾ. གོ་པ་ཀེཏི ར་ཀྑ་ཀེ. ཡ་ཏྟ་ཀཾ དེ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཀ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪེ་དནྟི ‘‘དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨུ་ཙྪུ་ནཱ་ལི༹་ཀེ་རཾ ཨ་མྦ་པ་ཀྐཾ ཏུ་མྷེ ཁཱ་ད་ཐཱ’’ཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ དི་ནྣ་མེ་ཝ ཏེ་སུ དེ་ནྟེ་སུ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༧༥. དྭི་ཧཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱཏི དྭཱི་ཧི ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི དྭཱི་ཧཱི་ཏི ཙེ, ཏེ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཀཱ་ཡེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི (པ་རི. ༣༢༢) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཙ ཚ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ལ་ཛྫི་ཉཱ་ཎ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཏྠ (པ་རི. ༢༩༥) པ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟོ ཨེ་ཝ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ལ་ཛྫི་ཏཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཏཱ་ཡ. ཀ་པྤི་ཡཾ ནུ ཁོ, ནོ ནུ ཁོ’’ཏི སཾ་ས་ཡེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཏ་མ་བྷི་ཝི་ཏ་རི་ཏྭཱ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་ཧ་སེ་ཡྻཱ་དིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ས་ཏི་པླ་ཝཱ, ས་ཏི་ས་མྨོ་སཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཙྪ་མཾ་སཾ ‘‘སཱུ་ཀ་ར་མཾ་ས’’ནྟི ཝཱ སཱུ་ཀ་ར་མཾ་སཾ ‘‘ཨ་ཙྪ་མཾ་ས’’ནྟི ཝཱ ཁཱ་ད་ནྟོ ཨ་ཀ་པྤི་ཡེ ཀ་པྤི་ཡ་ས་ཉྙི་ཏཱ་ཡ ཙ ཀ་པྤི་ཡེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ས་ཉྙི་ཏཱ་ཡ ཙ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༣༧༦. ཨ་ལ་ཛྫི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཚཱ་ད་ཡེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀེ ཝཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝཱ. ལི་ངྒེཏི ལི་ངྒ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་དྷཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་ས་མ་ཐ་ཨ་བྦྷཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་ངྒྷེ ཨཱ་པ་ཏྟི ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ནི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་སུ ག་ཎེ. ཨེ་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. ‘‘ཡཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, ཏཱ་ཧི ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི (པཱ་རཱ. ༦༩) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ལི་ངྒ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནེ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཉཱ་ཏ་བྦཾ.
༣༧༧. པ་ཙྩ་ཡ་དྭ་ཡེཏི ཙཱི་ཝ་རེ ཙ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ ཙ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨི་མེ ཨེ་ཝ, ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨ་མྤི ན ལ་བྦྷ་ཏེ་ཝ, གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་སུ་ཁ་ཏྠཾ པ་ན ན ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་རེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ན་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ. ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ལ་བྷི་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པ་རི་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཏཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཀ་ཐ་ནཾ. ‘‘ཨེ་ཏ་ར་ཧི བྷི་ཀྑཱུ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ན ཀི་ལ་མ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨོ་བྷཱ་སོ ནཱ་མ པ་ཙྩ་ཡ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ. ཝི་ཉྙ་ཏྟི པ་ན པཱ་ཀ་ཊཱ ཨེ་ཝ. ཏ་ཏི་ཡེཏི སེ་ནཱ་ས་ནེ. སེ་ནཱ་ས་ནེ པ་ན ནི་མི་ཏྟོ་བྷཱ་ས་པ་རི་ཀ་ཐཱ ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཝི་ཉྙ་ཏྟི ཨེ་ཝ ཨེ་ཀཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཏྠ ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ དི་སྭཱ སེ་ནཱ་ས་ན་ཏྠཾ བྷཱུ་མི་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎཱ་དི. ཨོ་བྷཱ་སོ ནཱ་མ ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ, ཏུ་མྷེ ཀུ་ཧིཾ ཝ་ས་ཐཱ’’ཏི ‘‘པཱ་སཱ་དེ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཀིཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་སཱ་དོ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཝ་ཙ་ནཾ. པ་རི་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ས་མྦཱ་དྷ’’ནྟི ཝ་ཙ་ནཾ. སེ་སེཏི གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ.
༣༧༨. ན རུ་ཧ་ཏཱིཏི ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཙྩ་ཡེ དཱ་ནནྟི ཨ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ནཾ. པ་ཉྩ་སུ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་སུ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ‘‘མ་མ་ཙྩ་ཡེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ པ་རི་ཀྑཱ་རོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཧོ་ཏུ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཧོ་ཏུ, ཨ་ཉྙ་སྶ ཝཱ ཀ་སྶ་ཙི ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏེ་སཾ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན རུ་ཧ་ཏཱི’’ཏི. ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝ ཙ ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཡ་དི བྷི་ཀྑུ་སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨིཾ མ་ཏེ་པི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝ ཧོ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནི་སི་ཀྑ་མཱ་ན་སཱ་མ་ཎེ་རཱི་ཧི ཙེ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨིཾ མ་ཏེ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. གི་ཧཱི་ནཾ པ་ན རཱུ་ཧ་ཏཱིཏི གི་ཧཱི་ནཾ པ་ན ཨ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ནཾ ཨེ་ཝ ས་བྦེ་སཾ རུ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༣༧༩. ཨུ་པ་སྶ་ཡེཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ཝི་ཧཱ་རེ. དཱ་ཡ་ཛྫོཏི ཏ་སྶ པ་རི་ཀྑཱ་ར་སྶ དཱ་ཡ་ཛྫོ. སེ་སེ་པཱིཏི ས་ཙེ བྷི་ཀྑུ་ནི་སི་ཀྑ་མཱ་ན་སཱ་མ་ཎེ་རི་ཡོ བྷི་ཀྑུ་ཝི་ཧཱ་རེ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏཱ་སཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ་ཝ དཱ་ཡ་ཛྫོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༨༠. པུ་རི་མ་སྶེ་ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨི་མཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ནེ་ཏྭཱ ཨ་སུ་ཀ་སྶ དེ་ཧཱི’’ཏི དི་ནྣཾ པུ་རི་མ་སྶེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི དི་ནྣཾ པ་ན པ་ཙྪི་མ་སྶེ་ཝ ཧོ་ཏི པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ དི་ནྣ་ཏྟཱ. ཨི་མཾ ཝི་དྷིཾ ཉ་ཏྭཱ་ཝ ཝི་སྶཱ་ས་གྒཱ་ཧཾ ཝཱ ག་ཎྷེ་ཡྻ, མ་ཏ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ ཨ་དྷི་ཊྛེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. མ་ཏ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ གྷ་ཎྚིཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀཱ་ལཾ གྷོ་སེ་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ཨཱ་ག་མེ་ཏྭཱ ས་ཙེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི, ནོ ཙེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ‘‘མ་ཡ྄ཧི་མཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི པཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏེ ས་བྦཱ་ནི ཏ་སྶེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཋི་ཏི་ཀཱ པ་ན ན ཏི་ཊྛ་ཏི. ས་ཙེ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མ་བྷཱ་གོ མ་ཡ྄ཧཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡ་བྷཱ་གོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ག་ཧི་ཏཱ་ནི ཙ སུ་ག་ཧི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཋི་ཏི་ཀཱ ཙ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟེ་ནཱ་པི ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི.
༣༨༡. ལོ་ཧ་བྷ་ཎྜེ པ་ཧ་ར་ཎིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཀ་པྤ་ཏི, དཱ་རུ་བྷ་ཎྜེ ཙ དཱ་རུ་ཛཾ པ་ཏྟ་ཉྩ པཱ་དུ་ཀ་ཉྩ, པ་ལླ་ངྐ་ཉྩ ཨཱ་ས་ནྡི་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཀ་པྤ་ཏི, མ་ཏྟི་ཀཱ་མ་ཡེ ཀ་ཏ་ཀ་ཉྩ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་རི་ཀ་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཀ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཧ་ར་ཎིཾ ས་བྦཾ ལོ་ཧ་བྷ་ཎྜཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནྡིཾ པ་ལླ་ངྐཾ དཱ་རུ་པ་ཏྟཾ དཱ་རུ་པཱ་དུ་ཀཾ ས་བྦཾ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཀ་ཉྩ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་རི་ཀ་ཉྩ ས་བྦཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷ་ཎྜ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༩༣) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཀ་ཏ་ཀནྟི པ་དུ་མ་ཀ་ཎྞི་ཀཱ་ཀཱ་རེ་ན ཀ་ཏ་མ་ལླ་ཀ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. དྷ་ནི་ཡ་སྶེ་ཝ ས་བྦ་མ་ཏྟི་ཀཱ་མ་ཡཱ ཀུ་ཊི ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་རི་ཀ་ནྟི. པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.