༣༧. ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༨༡. ད་ས་བྷེ་ད་མྤཱིཏི ས་ཙེ ཀེ་ན་ཙི ཧེ་ཊྛཱ ད་སྶི་ཏཾ ད་ས་ཝི་དྷཾ ར་ཏ་ནཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཝཱ ན་ཝ་ཀ་མྨ་སྶ ཝཱ ཨ་ཉྙ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝཱ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་ག་ཎ་སྶ ཝཱ ད་མྨཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༨༢-༣. ཏེ་སུ ད་ས་ཝི་དྷེ་སུ ར་ཏ་ནེ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྭཱི་སཱུཏི ར་ཛ་ཏ་ཛཱ་ཏ་རཱུ་པེ་སུ. ག་ཎ་ས་ངྒྷ་པུ་གྒ་ལེ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༥༣༨-༥༣༩) ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཾ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ད་མྨི, ན་ཝ་ཀ་མྨ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ན པ་ཊི་ཀྑི་པེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀིཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཙེ? ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཝ་དེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨི་མེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༢༨༤. ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཱ་དི་ཀ་མེ་ཝ, ཨ་ཉྙ་མྤི ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠཱ་དི་ཀཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ནྟི ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཁེ་ཏྟཾ ཝ་ཏྠུ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. དཱ་ས་པ་སུ་ཨཱ་དི་ཀཾ དཱ་ས་པ་སྭཱ་དི་ཀཾ. ས་ཙེ ཧི ཀོ་ཙི ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ས་སྶ་ས་མྤཱ་ད་ཀཾ མ་ཧཱ་ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ས་ངྒྷ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏ་ཉྩེ ས་ངྒྷོ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི. པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ་པི པ་རི་བྷོ་གེ་པི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི.
ཀ་པྤི་ཡེ་ན ཀ་མེ་ན ག་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཁེ་ཏྟཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ད་མྨཱི’’ཏི ཝཱ ཝ་ད་ཏི ཙེ, ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཝ་ཏྠུ་མྷི་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ‘‘ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ས་ངྒྷོ ཨུ་ད་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶ་ཏི, བྷ་ཎྜ་ཀཾ དྷོ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟེ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ‘‘དཱ་སཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་རཱ་མི་ཀཾ, ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རཾ, ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ‘‘གོ་མ་ཧིཾ་ས་ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཱ་ད་ཡོ ད་མྨཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘པ་ཉྩ་གོ་ར་ས་པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་དི་སཾ ག་ཧ་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ཎྷེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༢༨༥-༦. ན་ཝ་མཱ་ཏི་ཀ་ཀེ་དཱ་ར་ཏ་ལཱ༹་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༢༣༨-༢༣༩) ཙ ཨ་ན་ཝེ པུ་བྦེ ཀ་པྤི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ཏ་ལཱ༹་ཀེ མ་ཏྟི་ཀུ་དྡྷ་ར་ཎཉྩ བྷི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ པཱ་ལི༹བ་ནྡྷོ ཙ དུ་བྦ་ལ་ཊྛཱ་ནེ ཨཱ་ལི༹་ཡཱ ཐི་ར་ཀཱ་རོ ཙ ཨ་ན་ཝེ ཀེ་དཱ་རེ པུ་རཱ་ཎ་བྷཱ་ག་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་བྷཱ་ག་གྒ་ཧ་ཎཉྩ ན་ཝེ ཀེ་དཱ་རེ ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་བྷཱ་གེ ‘‘ས་སྶེ དེ་ཐ ཨེ་ཏྟ་ཀེ’’ཏི ཀ་ཧཱ་པ་ཎུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཉྩཱཔཱི་ཏི ཨི་དཾ ས་བྦཾ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཾ ས་བྦེ་ས་མྤི ཨ་ཀ་པྤི་ཡནྟི ཨ་ཏྠོ.
༢༨༧-༩. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཝ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ་ཏྠོ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༢༣༨-༢༣༩) – ཡོ པ་ན ‘‘ཀ་ས, ཝ་པྤ’’ ཨི་ཙྩཱ་དི་ཀཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཨེ་ཏྟ་ཀོ བྷཱ་གོ དེ་ཡྻོ’’ཏི བྷཱུ་མིཾ ཝཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ ས་སྶཾ ཀ་ཏཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཀ་སྶ་ཀེ ཝ་ད་ནྟེ པ་མཱ་ཎ་ག་ཎྷ་ན་ཏྠཾ ད་ཎྜ་ར་ཛྫུ་བྷི མི་ན་ཏི, ཁ་ལེ ཋ་ཏྭཱ ར་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ནྟི.
༢༩༠. བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་སཱི་སེ་ན པི་ཏུ་ས་ནྟ་ཀ་མྤི ས་ཙེ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཡྻ, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༢༩༡-༢. པི་ཏཱུ་ནནྟི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ. སཱ་ཊ་ཀཱ་དི་ཀ་པྤི་ཡཾ ཝ་ཏྠུཾ. ‘‘པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ དེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པཱ་ཏེ་ཏྭཱ་ན ག་ཏེ ཡ་སྨཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དཝ་སེ་ན (པཱ་ཙི. ༥༠༥-༥༠༦) པ་ལི་བོ་དྷོ, ཏ་སྨཱ གོ་པི་ཏུཾ ལ་བྦྷ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༢༩༣-༤. ས་ཀཾ ཝཱ་སི་ཨཱ་དི་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཋཱ་ནཾ གུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨེ་ཏྠ ཋ་པེ་ཐཱ’’ཏི པ་ན ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
༢༩༥. ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ན པ་ཝི་ས་ཏི, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི ཝཱ ག་ཧི་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ངྐ་ནྟཱིཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཏྠུ་མྷཱིཏི ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་མྷཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཱ་དི་སེཏི ཡཱ་དི་སེ ཝ་ཏྠུ་མྷི ན་ཊྛེ ཨཱ་ས་ངྐཱ ཧོ་ཏི, ཏཱ་དི་སེ ཝ་ཏྠུ་མྷི ན་ཊྛེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༢༩༦. ཨི་དཱ་ནི ཨ་ས་ངྐི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཝི་ཧཱ་རཱ་ཝ་ས་ཐ་སྶ་ནྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཙ གྷ་ར་སྶ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ར་ཏ་ནནྟི ད་ས་ཝི་དྷཾ ར་ཏ་ནཾ. ར་ཏྣ་ས་མྨ་ཏནྟི སཱ་ཊ་ཀ་ཝེ་ཋ་ནཱ་དི་ཀཾ. ག་ཧེ་ཏྭཱ་ནཱཏི ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀེ ཨ་ས་ཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་གྒེ་ར་ཉྙེ་པཱིཏི མ་གྒེ་པི ཨ་ར་ཉྙེ་པི. ཏཱ་དི་སེཏི ‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ག་ཧི་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ས་ངྐི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནེ. པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཀ་རཱི་ཡ་ཏཱིཏི མ་གྒེ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཝཱ ཏཱ་དི་སཾ བྷ་ཎྜཾ པ་སྶི་ཏྭཱ མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, སཱ་མི་ཀེ་སུ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ སཱ་མི་ཀེ ན པ་སྶ་ཏི, ར་ཏ་ན་ས་མྨ་ཏཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ར་ཏ་ན་ཉྩེ ཧོ་ཏི, ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏེ་ན ག་ནྟ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ མ་གྒཱ་ར་ཉྙ་ཀེ་སུ པ་ཊི་པ་ཏྟི. ཝི་ཧཱ་རཱ་ཝ་ས་ཐཱ་ནཾ པ་ན ཨ་ནྟོ ཏཱ་དི་སཾ དི་སྭཱ བྷ་ཎྜ་ཀཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན རཱུ་པེ་ན ཝཱ ལ་ཉྪ་ནཱ་ཡ ཝཱ པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ས་ཉྙཱ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཏོ པ་ཀྐ་མ་ནྟེ་ན པ་ཏི་རཱུ་པཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཨུ་གྒ་ཧ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.