༣༢. ནི་སྶ་ཡ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༠. བྱ་ཏྟ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ བྱ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ནི་སྶ་ཡ་མུ་ཙྩ་ན་ཀེ་ན པ་ན ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན དྷ་མྨ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙ བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ཙ དྭེ མཱ་ཏི་ཀཱ པ་གུ་ཎཱ ཝཱ་ཙུ་གྒ་ཏཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ, པ་ཀྑ་དི་ཝ་སེ་སུ དྷ་མྨ་སྶཱ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ སུ་ཏྟ་ནྟ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རཱ, ས་མྤ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་སཱ་ནཾ པ་རི་ཀ་ཐ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཝི་ནྡ་མ་ཧཱ་རཱ་ཧུ་ལོ་ཝཱ་ད་དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་དི་སོ ཨེ་ཀོ ཀ་ཐཱ་མ་གྒོ, ས་ངྒྷ་བྷ་ཏྟ་མ་ངྒ་ལཱ་མ་ངྒ་ལེ་སུ ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ཏི་སྶོ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ, ཨུ་པོ་ས་ཐ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎཱ་དི་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ ཀ་མྨཱ་ཀ་མྨ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ, ས་མ་ཎ་དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཨེ་ཀཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ བྱ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཙཱ་ཏུ་དི་སོ, ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཨ་བྱ་ཏྟོ.
༢༣༡. ཨི་དཱ་ནི ནི་སྶ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཀཾ་ས’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༠༣) ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ.
༢༣༢. ཨི་དཱ་ནི པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཝི་དྷཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་ཀྐ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘པ་ཉྩི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་སྶ་ཡ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མྷཱ. ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ པ་ཀྐ་ནྟོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཝི་བྦྷ་ནྟོ ཝཱ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏོ ཝཱ པ་ཀྑ་ས་ངྐ་ནྟོ ཝཱ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡེ་ཝ པ་ཉྩ་མཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༨༣), ‘‘ཚ་ཡི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་སྶ་ཡ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མྷཱ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ པ་ཀྐ་ནྟོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཝི་བྦྷ་ནྟོ ཝཱ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏོ ཝཱ པ་ཀྑ་ས་ངྐ་ནྟོ ཝཱ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡེ་ཝ པ་ཉྩ་མཱི, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ན ཝཱ ས་མོ་དྷཱ་ན་ག་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡཾ ཨི་དྷ ད་སྶི་ཏཾ. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ སཱ་མ་ནྟ་ཝི་ཧཱ་རེ་སུ་པི ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ་སུ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏ་དྭ་ཡ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཝ་ས་ནྟི, ནི་སྶ་ཡོ ན པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏི. པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ་སུ་པི ན པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀེ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ པ་ན ན ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཀ་སྨཱ་ཏི ཙེ? ནི་སྶ་ཡ་གྒ་ཧ་ཎ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱི་ནཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་ཡ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ. ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏེ་ན ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ན ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ་སུ ཨེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི, ན པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ་སུ. ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ཏ་བྦཾ.
པ་ཀྐ་ནྟེཏི ཨེ་ཏྠ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༨༣) ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཾ ཨ་ནཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ་ཝ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ནི་སྶ་ཡོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏི. ས་ཙེ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ་ཝ ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ནཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ག་མ་ནེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་ཙེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཀ་ཏྠ་ཙི ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཾ ཨཱ་པུ་ཙྪ་ཏི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ་པི ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི, ཏ་ངྑ་ཎེ ཨེ་ཝ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ག་མ་ནེ་པི. དྭཱི་སུ་པི ཨ་ནྟོ་ཝི་ཧཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཋི་ཏེ་སུ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཝཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཾ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཝཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ ས་ཙེ དྭེ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏི. པ་ཀྑ་ས་ངྐ་ནྟེ ཝཱ ཝི་བྦྷ་ནྟེ ཝཱ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏེ ཝཱ ཏ་ངྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏི. ཨཱ་ཎ་ཏྟི ནཱ་མ ནི་སྶ་ཡ་པྤ་ཎཱ་མ་ནཱ. ད་སྶ་ན་ས་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཾ ས་མོ་དྷཱ་ནཾ.
༢༣༣. ཨ་ལ་ཛྫིནྟི ཨེ་ཏྠ –
‘‘ས་ཉྩི་ཙྩ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི;
ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་རི་གཱུ་ཧ་ཏི;
ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ན་ཉྩ ག་ཙྪ་ཏི;
ཨེ་དི་སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ལ་ཛྫི་པུ་གྒ་ལོ’’ཏི. (པ་རི. ༣༥༩) –
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨ་ལ་ཛྫི་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ཏྠ་བྦཾ. ཡོ ཝ་སེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༢༠) ཧི ཝུ་ཏྟཾ.
༢༣༤. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ནི་སྶ་ཡཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནེ་ན ཨ་ནི་སྶི་ཏེ་ན ཝ་ཏྠུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༢༡) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་དྡྷི་ཀ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་སྶ ཙ ཡཱ་ཙི་ཏ་སྶཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ནི་སྶ་ཡཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནེ་ན ཡཱ་ཙི་ཡ་མཱ་ནེ་ན ཨ་ནི་སྶི་ཏེ་ན ཝ་ཏྠུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༢༡) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ལླ་ཀྑེ་ནྟེ་ན ཕཱ་སུ་ཀནྟི ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ནྟེ་ན. ཨི་དཾ པ་ན པ་རི་ཧཱ་རཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༡༢༡) སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དི་ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝཱ ཐཱ་མ་ག་ཏ་ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ལཱ་བྷཱི ཝཱ བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཝཱ ན ལ་བྷ་ཏི. ཡ་སྶ ཁོ པ་ན ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཏ་རུ་ཎཱ ཧོ་ཏི, ན ཐཱ་མ་ག་ཏཱ, ཨ་ཡཾ ལ་བྷ་ཏི. ཨ་ས་ནྟེ ནི་སྶ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀེ ‘‘ཡ་དཱ པ་ཊི་རཱུ་པོ ནི་སྶ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀོ ཨཱ་ག་ཙྪི་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ ཏ་སྶ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷཱི་པུ་ཎྞ་མཱ, ཏཱ་ཝ ཝ་སི་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷཱི་མཱ་སེ ནི་སྶ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦཾ. ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ པ་ན ཨ་ནི་སྶི་ཏེ་ན ཝ་ཏྠུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་བྷཱ་གེ དཱ་ཡ་ཀེ ཨ་ས་ནྟེ ཝ་སི་ཏུཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ནི་སྶ་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ནི་སྶ་ཡ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.