༢༨. ཀ་མྨ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༩. ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨནྟི ཨེ་ཏྠ ཀ་ཐཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨཾ? ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡེ ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨེ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཉ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ན ཙ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏི, ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨཾ. དྭཱི་ཧི ཉ་ཏྟཱི་ཧི ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ན ཙ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏི, ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨཾ. ཨེ་ཀཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ན ཙ ཉ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏི, ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨཾ. དྭཱི་ཧི ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ན ཙ ཉ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏི, ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༨༧). ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན སེ་ས་ཀ་མྨེ་སུ་པི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཀ་ར་ཎཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཝ་གྒེ་ནཱཏི ཝ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན. ཀ་ཐ་ཉྩ ཝ་གྒཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ, ཏེ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ནཾ ཚ་ནྡོ ཨ་ནཱ་ཧ་ཊོ ཧོ་ཏི, ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནྟི, ཝ་གྒ་ཀ་མྨ་ནྟི ཨི་མེ་སུ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨེ་ཀེ་ན་པི ཨ་ངྒེ་ན ཝ་གྒཾ ཧོ་ཏི.
ས་མ་གྒེ་ནཱཏི ས་མ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན. ཀ་ཐཾ ས་མ་གྒཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ, ཏེ ཨཱ་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ་ནཾ ཚ་ནྡོ ཨཱ་ཧ་ཊོ ཧོ་ཏི, ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཱ ན་པྤ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནྟི, ས་མ་གྒ་ཀ་མྨ་ནྟི ཨེ་ཝཾ.
ཙ་ཏུ་ཏྠནྟི ས་མ་གྒེ་ན དྷ་མྨི་ཀཾ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨཱ་ནི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒ་ཀ་མྨཾ, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ས་མ་གྒ་ཀ་མྨཾ, དྷ་མྨེ་ན ཝ་གྒ་ཀ་མྨཾ, དྷ་མྨེ་ན ས་མ་གྒ་ཀ་མྨ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༨༤) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་མྨཱ་ནི པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
༢༠༠-༢༠༢. ད་ས་ཝ་གྒི་ཀོ (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༨༨; ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ནི་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་གྒི་ཀོ ཙ ད་ས་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་གྒི་ཀོ. ཨ་བྦྷཱ་ནོ་པ་ས་མྤ་དཱ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀ་མྨེ་སུ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི. ཨི་ཏ་རོཏི ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་གྒོ ཙ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་གྒོ ཙ.
༢༠༣. ཨི་དཱ་ནི ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟེ ཙ ཚ་ནྡཱ་ར་ཧེ ཙ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཙ་ཏུ་ཝ་གྒེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ (པ་རི. ༤༨༨, ༤༩༧; པ་རི. ༤༨༧-༤༨༨) པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ནཱ་མ ཡེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ལ་དྡྷི་ནཱ་ནཱ་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཱ ན ཧོ་ནྟི. པ་རེཏི ཨེ་ཀ་སཱི་མ་ཊྛཱ པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ. ཡ་དི པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ་པི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ གཱ་མ་སཱི་མཾ ཝཱ ན་དཱི་ས་མུ་དྡ་ཛཱ་ཏ་སྶ་ར་ཁ་ཎྜ་སཱི་མཱ་སུ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ནེ་ཝ ཀ་མྨ་པྤ་ཏྟཱ, ན ཚ་ནྡཱ་ར་ཧཱ. ན ཧི ཏེ་སཾ ཚ་ནྡོ ཝཱ པཱ་རི་སུ་དྡྷི ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཨ་ཉྙ་སཱི་མཱ་ཡཾ ཋི་ཏ་ཏྟཱ. སེ་སེ་པཱིཏི པ་ཉྩ་ཝ་གྒཱ་དི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༠༤. ཨ་སཾ་ཝཱ་ས་ག་ཎ་པཱུ་རཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀུ་པྤ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཀཱ་ར་ཀཱ་ན་ཉྩ དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཡ་སྶ ས་ངྒྷོ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏཾ་ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨ་ཀ་མྨཾ ན ཙ ཀ་ར་ཎཱི་ཡ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༨༩) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ཀ་མྨཱ་ར་ཧ་ག་ཎ་པཱུ་རཾ ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དཱ་ནི པ་རི་ཝཱ་སཱ་དི་ཀ་མྨཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ས་ཏོ ཝི་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ག་རུ་ཀ་ཊྛ་ག་ཎ་པཱུ་རཾ ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་མྤི ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཝ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཝ་ཏྟོ པ་ན ས་བྦ་ཏྠ ག་ཎ་པཱུ་ར་ཀོ ཧོ་ཏི ཨེ་ཝ.
༢༠༥. ཝཱ་རེ་ཡྻཱཏི པ་ཊི་ཀྑི་པེ་ཡྻ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ པ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༥༤) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨཾ ཨི་དཾ, ན མེ་ཏཾ ཁ་མ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ དྭེ ཏ་ཡོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ དི་ཊྛིཾ ཨཱ་ཝི ཀ་རེ་ཡྻུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་དི ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏི, ‘‘ན མེ་ཏཾ ཁ་མ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཏེ ནི་རཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ ཙ མུ་ཙྩ་ནྟི, ཀ་མྨཾ པ་ན ཨ་དྷ་མྨ་ཏྟཱ ཀུ་པྤ་མེ་ཝ. ཝཱ་རེ་ནྟེ་ཝ ཏ་ཏོ་དྷི་ཀཱཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི པ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏུཾ, དྭཱི་ཧི ཏཱི་ཧི དི་ཊྛིཾ ཨཱ་ཝི ཀཱ་ཏུཾ, ཨེ་ཀེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ, ‘‘ན མེ་ཏཾ ཁ་མ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༥༤) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ པ་ཉྩ ཝཱ ཝཱ་རེ་ནྟི ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༠༦. ཨི་དཱ་ནི ཡེ་ཧི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏེ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཀ་མྨཱ་ར་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟ-གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ་པི ག་ཧི་ཏོ་ཝ. ཨེ་ཏེ་སནྟི ཡེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ, ཏེ་སཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ན རུ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༠༧. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྶ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ རུ་ཧ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘པ་ཀ་ཏ་ཏྟེ་ཀ་སཱི་མ་ཊྛ-ས་མ་སཾ་ཝཱ་ས་བྷི་ཀྑུ་ནོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ་ཏྠོ (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༩༤) – ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨཱ་ན་ནྟ་ར་སྶཱ་པི ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ རུ་ཧ་ཏཱི་ཏི. ‘‘བྷི་ཀྑུ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཀ་ཏ་ཏྟ་སྶ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ས་མཱ་ན་སཱི་མཱ་ཡཾ ཋི་ཏ་སྶ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཀ་སྶ་པི བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟ་སྶ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ནཱ རུ་ཧ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༩༤) ཝུ་ཏྟཾ.
༢༠༨. ས་མྨུ་ཁཱ ཡ་དི པ་ཊི་ཀྐོ་སེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏི་རོ་ཀྑཱཏི པ་ར་མྨུ་ཁཱ. ཀཱ་ཡ་སཱ་མ་གྒིཾ ཝཱ ཚ་ནྡཾ ཝཱ ནོ ད་དེ་ཡྻ, དུ་ཀྐ་ཊ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀ་མྨ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཀ་མྨ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.