༢༥. ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ས་ཡ་ན་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༧-༩. ‘‘ཨུ་ཙྩ་ཀོ ཨཱ་ས་ནྡི་ཀོ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨུ་ཙྩ་ཀ་མྤི ཨཱ་ས་ནྡི་ཀ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༩༧) ཝ་ཙ་ན་ཏོ མ་ཉྩ་སྶ ཨུ་པ་ཌྜྷ་བྷཱ་ག་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ་བྷཱ་གེ་ན དཱི་གྷ་མྤི སུ་ག་ཏ་ངྒུ་ལེ་ན ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཊྛ་ངྒུ་ལ་པཱ་ད་ཀཾ ཨི་དྷ ཨཱ་ས་ནྡཱིཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཙ་ཏུ་རཾ་སཱ་ས་ནྡི་ཀོ པ་ན པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཀོ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏཱུ་ལཱིཏི པ་ཀ་ཏི་ཏཱུ་ལི་ཀཱ. པ་ལླ་ངྐོནཱ་མ ཨཱ་ཧ་རི་མེ་ཧི ཝཱ་ལེ༹་ཧི ཀ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠེ་ཝ ‘‘སཱི་ཧ་རཱུ་པཱ་དིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཏོ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. པ་ཊི་ཀནྟི སེ་ཏ་ཏྠ་ར་ཎཾ. གོ་ན་ཙི་ཏྟ་ཀནྟི ཨེ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལཱ་དྷི་ཀ་ལོ་མོ ཀོ་ཛ་ཝོ ‘‘གོ་ན་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀོ་ཛ་ཝ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༣༧) ཙཱི་ཝ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལ་ལོ་མ་ཀཾ པ་ཀ་ཏི་ཀོ་ཛ་ཝཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ར་ཏ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་ཀཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཊ་ལཱིཏི གྷ་ན་པུ་པྥ་ར་ཏྟ་ཨ་ཏྠ་ར་ཎཾ. ཝི་ཀ་ཏཱིཏི སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷཱ་དི་རཱུ་པ་ཝི་ཙི་ཏྟོ ཨུ་ཎྞཱ་མ་ཡ་ཏྠ་ར་ཎ་ཀོ. ཨུ་དྡ་ལོ་མཱིཏི ཨེ་ཀ་ཏོ་ཨུ་གྒ་ཏ་པུ་པྥཾ. ཨེ་ཀ་ནྟ་ལོ་མི་ཀཱཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་ཨུ་གྒ་ཏ་པུ་པྥཾ.
ཀུ་ཏྟནྟི སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ནཱ་ཊ་ཀི་ཏྠཱི་ནཾ ཋ་ཏྭཱ ན་ཙྩ་ན་ཡོ་གྒཾ ཨུ་ཎྞཱ་མ་ཡ་ཏྠ་ར་ཎཾ. ཀོ་སེ་ཡྻནྟི ར་ཏ་ན་པ་རི་སི་བྦི་ཏཾ ཀོ་སེ་ཡྻ་སུ་ཏྟ་མ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ. ཀ་ཊྚི་སྶནྟི ར་ཏ་ན་པ་རི་སི་བྦི་ཏཾ ཀོ་སེ་ཡྻ་ཀ་ཊྚི་སྶ་མ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ. ཀོ་སེ་ཡྻ་ཉྩ ཀ་ཊྚི་སྶ་ཉྩ ར་ཏ་ན་པ་རི་སི་བྦི་ཏཱ་ནེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ནྟི, སུ་དྡྷཱ་ནི ཝ་ཊྚ་ནྟི. ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ར་ཐ་ཏྠ་རཱ ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི ཨ་ཏྠ་ར་ཎ་ཀ་ཨ་ཏྠ་ར་ཎཱ་ཝ. ཨ་ཛི་ན་པྤ་ཝེ་ཎཱིཏི ཨ་ཛི་ན་ཙ་མྨེ་ཧི མ་ཉྩ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན སི་བྦི་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ པ་ཝེ་ཎཱི, ཏེ་ན ཙ ཀ་ད་ལཱི་མི་ག་ཙ་མྨཾ སེ་ཏ་ཝ་ཏྠ་སྶ ཨུ་པ་རི པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ སི་བྦི་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ པ་ཝ་ར་པྤ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཀ་ད་ལཱི་མི་ག་པྤ་ཝ་ར་པྤ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ, ཏེ་ན ཙ ཨ་ཏྠ་ཏཾ ཨ་ཛི་ན་པྤ་ཝེ་ཎཱི་ཀ་ད་ལཱི་མི་ག་པྤ་ཝ་ར་པྤ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠ་ཏཾ.
སེ་ཏ་ཝི་ཏཱ་ན་མྤི ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་པྤ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎེ ས་ཏི ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཀ་པྤི་ཡ་པྤ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎེ ས་ཏི ཝ་ཊྚ་ཏི, ར་ཏྟ་ཝི་ཏཱ་ན་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཀ་པྤི་ཡ་པྤ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎེ ས་ཏི་པི ན ཝ་ཊྚ་ཏི ཨེ་ཝ. སཱི་སཱུ་པ་དྷཱ་ནཾ པཱ་དཱུ་པ་དྷཱ་ན་ནྟི མ་ཉྩ་སྶ ཨུ་བྷ་ཏོ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཨུ་པ་དྷཱ་ནཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཾ པ་ན ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཨུ་པ་དྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་བྷོ་སུ ཨ་ནྟེ་སུ ར་ཏྟཾ ཝཱ པ་དུ་མ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ཝཱ, ས་ཙེ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཾ, ཝ་ཊྚ་ཏི, མ་ཧཱ་ཨུ་པ་དྷཱ་ནཾ པ་ན པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ.
༡༩༠. ཨཱ་ས་ནྡཱ་དི་ཏྟ་ཡཱཏི ཨཱ་ས་ནྡཱི ཏཱུ་ལཱི པ་ལླ་ངྐོ་ཏི ཨི་དཾ ཏ་ཡཾ ནཱ་མཾ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི ཨཱ་ས་ནྡིཾ པ་ལླ་ངྐཾ ཏཱུ་ལི་ཀཾ སེ་ས་ཀཾ གི་ཧི་ཝི་ཀ་ཊཾ ཨ་བྷི་ནི་སཱི་དི་ཏུཾ, ན ཏྭེ་ཝ ཨ་བྷི་ནི་པ་ཛྫི་ཏུ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༡༤) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. སེ་སེ གི་ཧི་ས་ནྟ་ཀེ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་དི དྷ་མྨཱ་ས་ནེ ས་ངྒྷི་ཀ་མྤི གོ་ན་ཀཱ་དིཾ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟཱ ཨཱ་རཱ་མི་ཀཱ་ད་ཡོ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི ཙེ་ཝ ནཱི་ཧ་ར་ནྟི ཙ, ཨེ་ཏཾ གི་ཧི་ཝི་ཀ་ཊ་ནཱི་ཧཱ་རཾ ནཱ་མ, ཨི་མི་ནཱ གི་ཧི་ཝི་ཀ་ཊ་ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི. བྷ་ཏྟ་གྒཾ ནཱ་མ ཝི་ཧཱ་རེ ཨེ་ཝ དཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ.
༡༩༡. ཙ་ཏུ་ནྣཾ པཱ་དཱ་ནཾ, ཏཱི་སུ པ་སྶེ་སུ ཨ་པ་སྶ་ཡཱ་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་ངྒོ. ཨེ་ཀ་པ་སྶེ་ན ཡུ་ཏྟོ པ་ཉྩ་ངྒོ. ཨི་མེ པ་ན ས་ཏྟ་ངྒ་པ་ཉྩ་ངྒཱ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཙྩ་ཀ་མྤི ས་ཏྟ་ངྒ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༩༤) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ་པི ཝ་ཊྚ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་ཙྩ་པཱ་ད་ཀཱ’’ཏི. ཏཱུ་ལོ་ན་དྡྷཱ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ གྷ་རེ་ཡེ་ཝ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཀ་པྤ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༩༢. ཙཱི་ཝ་ར་ཙྪ་ཝི་ཡོཏི ཚ་ནྣཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནཾ, ཚ་ནྣཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཙཱི་ཝ་ར་ཙྪ་ཝི་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི མ་ཉྩེ་པི པཱི་ཋེ་པི བྷ་ཏྟ་གྒེ་པི ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མཱ་སཾ པ་ན བྷི་སཱི་ནཾ པ་མཱ་ཎ་པ་རི་ཙྪེ་དོ་པི ན་ཏྠི, མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ པ་མཱ་ཎཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ.
༡༩༣. ‘‘ཏཱུ་ལི་ཀཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཛ་ཊེ་ཏྭཱ བི་མྦོ་ཧ་ནཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཏཱི་ཎི ཏཱུ་ལཱ་ནི རུ་ཀྑ་ཏཱུ་ལཾ ལ་ཏཱ་ཏཱུ་ལཾ པོ་ཊ་ཀི་ཏཱུ་ལ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༩༧) ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏཱུ་ལ་ཏྟ་ཡ་ཉྩ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༩༧; ཀ་ངྑཱ. ཨ་ཊྛ. ཏཱུ་ལོ་ན་ནྡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ) བི་མྦོ་ཧ་ནེ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཏཱུ་ལེ་ཧི ས་བྦེ་སཾ རུ་ཀྑ་ལ་ཏཱ་ཏི་ཎཱ་ནཾ ཏཱུ་ལཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. བྷི་སི་ཡཾ པ་ན ཀི་ཉྩི ཏཱུ་ལཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. བྷི་སི་ག་བྦྷོཏི བྷི་སི་ཡཱ ཝུ་ཏྟཾ ཙོ་ལཱ༹་དི་པ་ཉྩ་ཀཾ བི་མྦོ་ཧ་ནེ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. མི་ག་པ་ཀྑི་ནནྟི སཱི་ཧཱ་དཱི་ནཾ ས་བྦ་ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ་ནཾ ཧཾ་ས་མོ་རཱ་དཱི་ནཾ ས་བྦ་པ་ཀྑཱི་ནཾ ལོ་མཱ་ནི ཀ་པྤ་ནྟི. མ་སཱུ་ར་ཀེ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༩༤. ཨི་དཱ་ནི བྷི་སི་ཡཾ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘མ་ནུ་སྶ་ལོ་མ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨུ་ཎྞཱ་ཡནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༩༧; ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཊྛ. ༢༩༧) ཨུ་ཎྞཱ་བྷི་སི་ཡཾ མ་ནུ་སྶ་ལོ་མཾ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ཎྞཱ་བྷི་སི་ཡ་མྤི མ་ནུ་སྶ་ལོ་མཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡེ་སཾ ཀེ་ས་ཉྩི པ་ཀྑི་ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ་ནཾ ལོ་མཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཎྞེཏི པ་ཎྞ་བྷི་སི་ཡ་ཉྩ པུ་པྥ་ཉྩ སུ་དྡྷཾ ཏ་མཱ་ལ་པ་ཏྟ་ཉྩ ན ལ་བྦྷཾ, ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་ཎྞཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་མཱ་ལ་པ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཨ་ཉྙེ་ཧི མི་སྶཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི. ཙོ་ལ༹་ཝཱ་ཀ་ཏི་ཎེ་སུ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨཱ་ས་ན་ཉྩེ་ཝ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་ཀྑི་ཏཾ ན ལ་བྦྷནྟི ཨཱ་ས་ན་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ པ་ས་ངྒེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ས་ཡ་ན་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ས་ཡ་ན་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.