༦. ཀུ་ཊི་ཀཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཀིཾ བྷ་ནྟེཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་པི ཝུ་ཏྟེ. པུ་ཙྪི་ཏོ ཡ་ད་ཏྠཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛོ, ཏཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝ་ཏྟེ་ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཡཱ་ཙི་ཏོ ‘‘ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ, མཱུ་ལཾ ཝཱ ད་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཡཱ་ཙ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི, ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི? ཝ་ཊྚ་ཏི སེ་ནཱ་ས་ནེ ཨོ་བྷཱ་ས་པ་རི་ཀ་ཐཱ་དཱི་ནཾ ལ་དྡྷ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཀེ. ཏི་ཧ་ཏྠཱ ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཌྜྷ་ཀི་ཧ་ཏྠེ་ན ཏི་ཧ་ཏྠཱ. ‘‘པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟོ མ་ཉྩོཏི པ་ཀ་ཏི་ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱ ན་ཝ་ཝི་ད་ཏྠི་པྤ་མཱ་ཎ་མ་ཉྩོ, སོ ཏ་ཏྠ ཨི་ཏོ ཙ ན ས་ཉྩ་ར་ཏི, ཏ་སྨཱ ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠ་ཝི་ཏྠཱ་རཱ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ལི་ཁི་ཏཾ. ཨ་ཀུ་ཊི་ཡཱ པ་ན ཝ་ཏྠུ་དེ་ས་ནཱ་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་ཝ་ལི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ‘‘ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་དི་བྷཱ་ཝོ…པེ… ‘ཚ་ད་ན་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ’ཏི ཡུ་ཏྟ་མི་དཾ. ཀ་སྨཱ་ཏི ཙེ? ཡ་སྨཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་མ་ཡ་བྷི་ཏྟིཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཨུ་ལླི་ཏྟཾ ཝཱ ཨ་ཝ་ལི་ཏྟཾ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡཾ ཝཱ བྷི་ཏྟི་ཡཱ གྷ་ཊི་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཏྟི ཨེ་ཝ ཝི་ནཱ་པི བྷི་ཏྟི་ལེ་པེ་ནཱ’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཐ་མྦྷ་ཏུ་ལཱ་པི་ཊྛ་ས་ངྒྷཱ་ཊཱ་དི ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ སི་ཡཱ. ཏ་སྨཱ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་ར་མྤི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧ་མྤི ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝཱ སཱ་མ་ཎེ་རེ་ཧི ཝཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཝ་ཊྚ་ཏི ཨེ་ཝ. ཀ་སྨཱ? ‘‘ཨ་ཏྟུ་དྡེ་ས’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ་ཏི ལི་ཁི་ཏཾ.

ཨི་དཾ པ་ན སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཝི་ཡ ནི་དཱ་ནཱ་པེ་ཀྑཾ. ན ཧི ཝ་གྒུ་མུ་དཱ་ཏཱི་རི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ས་ནྟཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ བྷཱ་སིཾ་སུ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཉྷི ཏེ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སིཾ་སུ. ན ཙ ཏཱ་ཝ་ཏཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཏྠུ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀེ་ན པ་ན ལེ་སེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་དཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ པ་ཉྙ་པེ་སི, ཏ་ཐཱ ཨི་དྷཱ་པི. ན ཧི ནི་དཱ་ནེ ‘‘ཨ་དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཡོ སཱ་ར་མྦྷཱ་ཡོ ཨ་པ་རི་ཀྐ་མ་ནཱ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་པྤ་མཱ་ཎི་ཀཱ་ཡོ’’ཏི པ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་མཱ་ཎ་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ་ཝ ནི་དཱ་ནཱ་པེ་ཀྑོ. ཏ་ཏྠ སཱ་ར་མྦྷེ ཨ་པ་རི་ཀྐ་མ་ནེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་པྤ་ས་ངྒཾ ཝི་ཡ དི་སྶ་མཱ་ནཾ ‘‘ཝི་བྷ་ངྒོ ཏཾ་ནི་ཡ་མ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝི་བྷ་ངྒེ ན ནི་ཝཱ་རེ་ཏི. ཏ་ཐཱ མ་ཧ་ལླ་ཀེ.

ཨེ་ཏྠཱ་ཧ – ཀི་མ་ཏྠཾ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡཾ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ ཝུ་ཏྟཾ, ན་ནུ ཝི་བྷ་ངྒེ ཨེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ་ཏི? ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ. ཀིཾ ནུ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ནེ་ཏ་བྦཱ ཝ་ཏྠུ་དེ་ས་ནཱ་ཡ, ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝ་ཏྠུ དེ་སེ་ཏ་བྦཾ, ཀཱི་དི་སཾ? ཨ་ནཱ་ར་མྦྷཾ ས་པ་རི་ཀྐ་མ་ན་ནྟི. ཨི་ཏ་ར་ཉྷི ‘‘སཱ་ར་མྦྷེ ཙེ བྷི་ཀྑུ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་པ་རི་ཀྐ་མ་ནེ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་པྤ་ས་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ ཝ་ཏྠུ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི སཱ་ར་མྦྷཾ ཨ་པ་རི་ཀྐ་མ་ནཾ, ཨ་ཏྠི ཨ་ནཱ་ར་མྦྷཾ ས་པ་རི་ཀྐ་མ་ནཾ, ཨ་ཏྠི སཱ་ར་མྦྷཾ ས་པ་རི་ཀྐ་མ་ནཾ, ཨ་ཏྠི ཨ་ནཱ་ར་མྦྷཾ ཨ་པ་རི་ཀྐ་མ་ན་ནྟི བ་ཧུ་ཝི་དྷཾ, ཏ་སྨཱ བ་ཧུ་ཝི་དྷ་ཏྟཱ ཝ་ཏྠུ དེ་སེ་ཏ་བྦཾ ཨ་ནཱ་ར་མྦྷཾ ས་པ་རི་ཀྐ་མ་ནཾ, ནེ་ཏ་ར་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀི་མ་ཏྠི་ཀཱ པ་ནེ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་དེ་ས་ནཱ་ཏི ཙེ? ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟི་པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཧེ་ཏུ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནུ་པཱ་ཡ་ཏྟཱ. ཝ་ཏྠུ་ཨ་དེ་ས་ནཱ ཧི ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟི་པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ. ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟི་པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ ཨ་ཀ་ཏ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་གི་ཧི་པཱི་ལཱ༹་ཛ་ན་ནཾ, ཨ་ཏྟ་དུ་ཀྑ་པ་ར་དུ་ཀྑ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏོ ཙ སཱ་ར་མྦྷ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨེ་ཏེ ཝ་ཏྠུ་དེ་ས་ནཱ་པ་དེ་སེ་ན ཨུ་པཱ་ཡེ་ན པ་རི་ཝ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ན ཧི བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཀུ་ཊི་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ གི་ཧཱི་ནཾ ཝཱ པཱི་ལཱ༹་ནི་མི་ཏྟཾ, སཱ་ར་མྦྷ་ཝ་ཏྠུ་ཀུ་ཊི་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཝཱ ཝ་ཏྠུཾ དེ་སེ་ནྟཱི་ཏི. ཧོ་ནྟི ཙེ་ཏྠ –

‘‘དུ་ཀྐ་ཊ་སྶ ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ, མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ པ་ཀཱ་ས་ནཱ;

ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཧེ་ཏཱུ་ནཾ, ཏེ་སཾ ཨེ་ཝཾ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ.

‘‘ཝ་ཏྠུ་སྶ དེ་ས་ནུ་པཱ་ཡེ་ན, ག་རུ་ཀཱ་པ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ཡོ;

ཝ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ནྟི ཡཾ ཏ་སྨཱ, སཱ་ར་མྦྷཱ་དི ཛ་ཧཱ་པི་ཏ’’ནྟི.

ཀུ་ཊི་ཀཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.