༨. ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀ་ཝ་གྒོ
༡. ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོཏི ཨི་མ་སྶ་ཏྠོ དུ་བྦ་ཙ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ཏ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ན ཏཱ་ཝ སི་ཀྑི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་ནཱ་ད་རི་ཡ་བྷ་ཡཱ ལེ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟ་སྶ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སི་ཀྑ་མཱ་ནེ་ནཱཏི ཨོ་ཝཱ་དཾ སི་ར་སཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ སི་ཀྑི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ནེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ. ཨ་ཉྙཱ་ཏ་བྦནྟི ཨཱ་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ. པ་རི་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦནྟི ‘‘ཨི་མ་སྶ ཀོ ཨ་ཏྠོ’’ཏི པ་རི་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. པ་རི་པ་ཉྷི་ཏ་བྦནྟི ཙི་ནྟེ་ཏ་བྦཾ ཏུ་ལ་ཡི་ཏ་བྦཾ.
ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཚ་ནྣ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཎ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཏི་ཀ་དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨུ་བྷོ་ཧི་པི ‘‘ཨི་དཾ ན ས་ལླེ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་ཙི. ༤༣༦) ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་པྤ་ཉྙ་ཏྟེ་ན ཝུ་ཙྩ་མཱ་ན་སྶཱ་པི ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏོ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ‘‘ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི སི་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ པ་ཉྙ་ཏྟེ་ན ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་སི་ཀྑི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ས་དི་སཱ་ནི, ཨི་དཾ པ་ན དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ཝི་ལེ་ཁ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དུ་ཏི་ཡེ ཨུ་དྡི་སྶ་མཱ་ནེཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཝཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཡ་མཱ་ནེ ཝཱ. ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀེ་ཧཱིཏི ཁུ་དྡ་ཀེ་ཧི ཙ ཨ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀེ་ཧི ཙ. ཡཱ་ཝ་དེ་ཝཱཏི ཏེ་སཾ སཾ་ཝ་ཏྟ་ན་མ་རི་ཡཱ་ད་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཨེ་ཏཱ་ནི ཧི ཡེ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི ཝཱ ཨུ་དྡི་སཱ་པེ་ནྟི ཝཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཝཱ, ཏེ་སཾ ཏཱ་ཝ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཡཱ་ཝ ‘‘ཀ་པྤ་ཏི ནུ ཁོ, ན ཀ་པྤ་ཏི ནུ ཁོ’’ཏི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ, ཝི་ཧེ་སཱ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ མ་ནོ་ཝི་ལེ་ཁཱ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝཱཏི ཨ་ཏི་ས་ཡ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ནཾ. ཏ་སྶ ‘སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’ཏི་ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ, ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ ཝི་ཧེ་སཱ་ཡ ཝི་ལེ་ཁཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝི་ཝ་ཎྞ་ཀེཏི ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཝི་ཝ་ཎྞ་ཀེ ག་ར་ཧ་ཎེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཝི་ན་ཡ་ཝི་ཝ་ཎྞ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཝི་ཝ་ཎྞ་ནེ ཏི་ཀ་དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཨ་ཉྙ་དྷ་མྨ་ཝི་ཝ་ཎྞ་ནེ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ན ཝི་ཝ་ཎྞེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ, ‘‘ཨི་ངྒྷ ཏཱ་ཝ སུ་ཏྟ་ནྟེ ཝཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཝཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨཾ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་སྶུ, པ་ཙྪཱ་པི ཝི་ན་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི་སྶ་སཱི’’ཏི བྷ་ཎ་ཏོ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ག་ར་ཧི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ ཙ, ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝི་ཝ་ཎྞ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ས་དི་སཱ་ནི, ཨི་དཾ པ་ན དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཝི་ལེ་ཁ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. མོ་ཧ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏ་ཏི་ཡེ ཨ་ནྭ་ཌྜྷ་མཱ་སནྟི ཨ་ནུ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨ་དྡྷ་མཱ་སེ ཨ་དྡྷ་མཱ་སེ. ཨུ་དྡི་སྶ་མཱ་ནེཏི ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡི་སི་ཡ་མཱ་ནེ. ཡ་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོཏི ཡཾ སོ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ་ན ཨཱ་པ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རེ ཡཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ. ཏ་ཉྩ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨོ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོཏི ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ་ན ཨཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ མོ་ཀྑོ ན་ཏྠི, ཡ་ཐཱ པ་ན དྷ་མྨོ ཙ ཝི་ན་ཡོ ཙ ཋི་ཏོ, ཏ་ཐཱ ཏཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ, དེ་ས་ནཱ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ དེ་སཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ཏྟ་རི ཙ་སྶ མོ་ཧོ ཨཱ་རོ་པེ་ཏ་བྦོཏི ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཙ ཨུ་ཏྟ་རི ‘‘ཏ་སྶ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ནི་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨེ་ན མོ་ཧོ ཨཱ་རོ་པེ་ཏ་བྦོ. ཨི་དཾ ཏ་སྨིཾ མོ་ཧ་ན་ཀེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ཡོ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་རོ་པི་ཏེ མོ་ཧེ པུ་ན མོ་ཧེ་ཏི, ཏ་སྨིཾ མོ་ཧ་ན་ཀེ པུ་གྒ་ལེ ཨི་དཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ན ཨ་ནཱ་རོ་པི་ཏེ མོ་ཧེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ ཨཱ་ར་བྦྷ མོ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཏི་ཀ་དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨ་ནཱ་རོ་པི་ཏེ མོ་ཧེ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཡེ་ན ན ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན སུ་ཏཾ, ཨཱུ་ན་ཀ་དྭ་ཏྟི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན སུ་ཏཾ, ཡེ ཙ ན མོ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཏེ་སཾ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. མོ་ཧཱ་རོ་པ་ནཾ, མོ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན སུ་ཏ་བྷཱ་ཝོ, མོ་ཧ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ས་དི་སཱ་ནི, ཨི་དཾ པ་ན དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
མོ་ཧ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. པ་ཧཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙ་ཏུ་ཏྠེ པ་ཧཱ་རཾ ད་དེ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ པ་ཧཱ་རེ དི་ནྣེ ས་ཙེ་པི མ་ར་ཏི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཧཱ་ར་དཱ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཏི་ཀ་དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཝི་རཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན པ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ་པི ཀ་ཎྞཱ་དི་ཙྪེ་ད་ནེ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཀེ་ན་ཙི ཝི་ཧེ་ཋི་ཡ་མཱ་ན་སྶ པ་ན མོ་ཀྑཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཀུ་པི་ཏ་ཏཱ, ན མོ་ཀྑཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏཱ, ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ པ་ཧཱ་ར་དཱ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་དི་སཱ་ནི, ཨི་དཾ པ་ན དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
པ་ཧཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. ཏ་ལ་ས་ཏྟི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ཉྩ་མེ ཏ་ལ་ས་ཏྟི་ཀཾ ཨུ་གྒི་རེ་ཡྻཱཏི པ་ཧཱ་ར་དཱ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཀཱ་ཡཾ ཝཱ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཝཱ ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨུ་གྒི་ར་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ས་ཙེ པ་ན ཨུ་གྒི་རི་ཏྭཱ ཝི་ར་དྡྷོ པ་ཧཱ་རཾ དེ་ཏི, ན པ་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ དི་ནྣ་ཏྟཱ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ, ཏེ་ན པ་ཧཱ་རེ་ན ཧ་ཏྠཱ་དཱི་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི བྷི་ཛྫ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ས་བྦཾ པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཏ་ལ་ས་ཏྟི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦. ཨ་མཱུ་ལ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཚ་ཊྛེ ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ནཱཏི དི་ཊྛཱ་དི་མཱུ་ལ་ཝི་ར་ཧི་ཏེ་ན. ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཡྻཱཏི ཙོ་དེ་ཡྻ ཝཱ ཙོ་དཱ་པེ་ཡྻ ཝཱ. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ས་ཙེ ཙུ་དི་ཏ་ཀོ ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ‘‘ཙོ་དེ་ཏི མ’’ནྟི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཙོ་ད་ཀ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ་ན ཨ་ནུ་དྡྷཾ་ས་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, སཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་ས་ནེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཏི་ཀ་དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏ་ཐཱ་ས་ཉྙི་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་སྶ ཨ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏཱ, ཨ་ནུ་དྡྷཾ་ས་ནཱ, ཏ་ངྑ་ཎ་ཝི་ཛཱ་ན་ནཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ས་དི་སཱ་ནི, ཨི་དཾ པ་ན དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཨ་མཱུ་ལ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧. ས་ཉྩི་ཙྩ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ཏྟ་མེ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཨུ་པ་ད་ཧེ་ཡྻཱཏི ‘‘ཨཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶོ ཏྭཾ མ་ཉྙེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི (པཱ་ཙི. ༤༦༦) བྷ་ཎ་ནྟོ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ན་པ་ཙྩ་ཡེ ཨ་ས་ཏི ས་ཉྩི་ཙྩ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཏི་ཀ་དུ་ཀྐ་ཊཾ. ན་ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ, ཀེ་ཝ་ལཾ ཧི་ཏེ་སི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ ཝ་ད་ནྟ་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ, ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཱ་མ་ཏཱ, ཀུ་ཀྐུ་ཙྩུ་པྤཱ་ད་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་ན་ནྟ་ར་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
ས་ཉྩི་ཙྩ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༨. ཨུ་པ་སྶུ་ཏི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཊྛ་མེ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ་ནནྟི བྷ་ཎྜ་ན་ཀ་ལ་ཧེ་ཧི ཝི་ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ. ཨུ་པ་སྶུ་ཏིནྟི སུ་ཏི་ས་མཱི་པཾ, ཡ་ཏྠ ཋ་ཏྭཱ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ སོ་ཏུཾ, ཏ་ཏྠ ཏི་ཊྛེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཏ་ཏྠ སོ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙོ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏོ པ་དེ པ་དེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཏུ་རི་ཏ་ག་མ་ནེ་པི ཨོ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡ་ཏྠ པ་ན ཋི་ཏོ སུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཋི་ཏ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཋི་ཏོ་ཀཱ་སཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏེ་སུ མ་ནྟ་ཡ་མཱ་ནེ་སུ་པི ཨུ་ཀྐཱ་སི་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏྠཱ’’ཏི ཝཱ ཝ་ཏྭཱ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶཱ་པི ས་ཝ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པ་སྶུ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཏི་ཀ་དུ་ཀྐ་ཊཾ, ‘‘ཨི་མེ་སཾ སུ་ཏྭཱ ཨོ་ར་མི་སྶཱ་མི ཝི་ར་མི་སྶཱ་མི ཝཱུ་པ་ས་མི་སྶཱ་མི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་མོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ༤༧༣) ག་ཙྪ་ཏོ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ, ཙོ་ད་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ, ས་ཝ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ཐེ་ཡྻ་ས་ཏྠ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨི་དཾ པ་ན སི་ཡཱ ཀི་རི་ཡཾ, སི་ཡཱ ཨ་ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཨུ་པ་སྶུ་ཏི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩. ཀ་མྨ་པྤ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན་ཝ་མེ དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནནྟི དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ཀ་ཏཱ་ནཾ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨཾ ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་མྨ་ནྟི ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཀ་མྨ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – ཏ་ཏྲ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ས་མ་གྒ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱ ཏཾ ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ‘‘རུ་ཙྩ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶཱ’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་མྨཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་མ་གྒ་སྶེ་ཝ པ་ན ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཉ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་མྨཾ ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཀཱ་ཡ ཉ་ཏྟི་ཡཱ ཙེ་ཝ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་མྨཾ ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཀཱ་ཡ པ་ན ཉ་ཏྟི་ཡཱ ཏཱི་ཧི ཙ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་མྨཾ ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ.
ཏེ་སུ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ (པ་རི. ༤༩༦; པ་རི. ཨ་ཊྛ. ༤༩༥-༤༩༦) པ་ཉྩ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི ཨོ་སཱ་ར་ཎཾ ནི་སྶཱ་ར་ཎཾ བྷ་ཎྜུ་ཀ་མྨཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜཾ ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཀ་ཎྚ་ཀ་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ནཱ་ས་ནཱ ཝི་ཡ ནི་སྶཱ་ར་ཎཱ, ཏཱ་དི་སཾ་ཡེ་ཝ ས་མྨཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ཝེ་ས་ནཱ ‘ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པ་བྦ་ཛྫཱ་པེ་ཀྑ་སྶ ཀེ་ས་ཙྪེ་ད་ནཱ་པུ་ཙྪ་ནཾ བྷ་ཎྜུ་ཀ་མྨཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ༩༨) ནཱ་མ. མུ་ཁ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷི་ཀྑཱུ དུ་རུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི གྷ་ཊྚེ་ནྟ་སྶ ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ མུ་ཁ་རོ བྷི་ཀྑཱུ དུ་རུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི གྷ་ཊྚེ་ནྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, སོ བྷི་ཀྑུ ཡཾ ཨི་ཙྪེ་ཡྻ, ཏཾ ཝ་དེ་ཡྻ, བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ ནེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦོ, ན ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ ཀ་ཏྟ་བྦོ, ན ཨོ་ཝ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི ‘‘ས་ངྒྷཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་ཙྪཱ་མི ‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜ་སྶ དཱ་ནཾ རུ་ཙྩ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶཱ’ཏི, དུ་ཏི་ཡ་མྤི པུ་ཙྪཱ་མི, ཏ་ཏི་ཡ་མྤི པུ་ཙྪཱ་མི ‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜ་སྶ དཱ་ནཾ རུ་ཙྩ་ཏི ས་ངྒྷ་སྶཱ’’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་མྨཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཎྜཾ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༤༥) ནཱ་མ. ཡཾ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨཱུ་རུཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ད་སྶ་ནཱ་དི་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ‘‘ཨ་ཝ་ནྡི་ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༡༡) ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ, ཡཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ‘‘ཨ་ཡྻེ, ཨ་སུ་ཀོ ནཱ་མ ཨ་ཡྻོ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་པྤ་སཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི, ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཡྻ་སྶ ཨ་ཝ་ནྡི་ཡ་ཀ་ར་ཎཾ ‘རུ་ཙྩ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶཱ’’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་སྶ་ཡེ ནི་སི་ནྣཱ་ཧེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦཾ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་མྨཾ ཡ་སྨཱ ཏ་སྶ ཀ་མྨཾ་ཡེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎཾ ན ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི, ཏ་སྨཱ ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནི་མཱུ་ལ་ཀཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཨ་པི་ཙ བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི་པི ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི ཝཱ དེ་ནྟེ་ཧི, པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦཱ་ནི་པི ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟེ་ཧི ཝཱ, ཨ་པ་ནེ་ནྟེ་ཧི ཝཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཝཱ དྷ་མྨི་ཀཾ ཀ་ཏི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ས་བྦ་ཉྷེ་ཏཾ ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨི་ཏི ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ པ་ཉྩ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི.
ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨཾ པ་ན ན་ཝ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི ཨོ་སཱ་ར་ཎཾ ནི་སྶཱ་ར་ཎཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ས་མྨུ་ཏིཾ དཱ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧཾ པ་ཙྩུ་ཀྐ་ཌྜྷ་ནཾ ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་པེ་ཀྑོ, ཨ་ནུ་སི་ཊྛོ སོ མ་ཡཱ, ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ‘ཨཱ་ག་ཙྪཱ་ཧཱི’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༢༦) ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་པེ་ཀྑ་སྶ ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ ནཱ་མ. ‘‘སུ་ཎ་ནྟུ མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ, ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ, ཨི་མ་སྶ ནེ་ཝ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ནོ སུ་ཏྟ་ཝི་བྷ་ངྒོ, སོ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ བྱ་ཉྫ་ན་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི, ཡ་དཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨི་མཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་བྦྷཱ་ཧི་ཀ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༣༣) དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་སྶཱ་ར་ཎཱ ནི་སྶཱ་ར་ཎཱ ནཱ་མ. ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ, ཨ་ཛྫུ་པོ་ས་ཐོ…པེ… ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཋ་པི་ཏཱ ཉ་ཏྟི ཨུ་པོ་ས་ཐོ ནཱ་མ. ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ, ཨ་ཛྫ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ པ་ནྣ་ར་སཱི, ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༡༠) ཨེ་ཝཾ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཋ་པི་ཏཱ ཉ་ཏྟི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ནཱ་མ. ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་པེ་ཀྑོ, ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨ་ཧཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨ་ནུ་སཱ་སེ་ཡྻ’’ནྟི, ‘‘ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཾ ཨ་ནུ་སཱ་སེ་ཡྻཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༢༦) ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ པ་རཾ ཝཱ ས་མྨ་ནྣི་ཏུཾ ཋ་པི་ཏཱ ཉ་ཏྟི ས་མྨུ་ཏི ནཱ་མ. ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ, ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ས་ངྒྷ་སྶ ནི་སྶ་ཊྛཾ, ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ས་ངྒྷོ ཨི་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་དེ་ཡྻཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༤༦༤) ཨེ་ཝཾ ནི་སྶ་ཊྛ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ དཱ་ནཾ དཱ་ནཾ ནཱ་མ. ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷོ, ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ར་ཏི ཝི་ཝ་ར་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ནིཾ ཀ་རོ་ཏི དེ་སེ་ཏི, ཡ་དི ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨ་ཧཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ’’ནྟི, ཏེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ ‘པ་སྶ་སཱི’ཏི, ‘ཨཱ་མ, པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༣༩) ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་པྤ་ཊི་གྒ་ཧོ པ་ཊི་གྒ་ཧོ ནཱ་མ. ‘‘སུ་ཎ་ནྟུ མེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀཱ, ཡ་དཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཀ་ལླཾ, ཨི་དཱ་ནི ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་མ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་མ, ཨཱ་ག་མེ ཀཱ་ལེ པ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༤༠) ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎ་པྤ་ཙྩུ་ཀྐ་ཌྜྷ་ནཱ པ་ཙྩུ་ཀྐ་ཌྜྷ་ནཱ ནཱ་མ. ཏི་ཎ་ཝ་ཏྟཱ་ར་ཀ་ས་མ་ཐེ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༡༢) ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཉ་ཏྟི, ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཀྑེ ཨེ་ཀེ་ཀཱ ཉ་ཏྟི ཙཱ་ཏི ཏི་སྶོ་པི ཉ་ཏྟི་ཡོ ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ. ཨི་ཏི ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨཾ ན་ཝ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི.
ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨཾ ས་ཏྟ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི ཨོ་སཱ་ར་ཎཾ ནི་སྶཱ་ར་ཎཾ ས་མྨུ་ཏིཾ དཱ་ནཾ ཨུ་དྡྷཱ་རཾ དེ་ས་ནཾ ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི. ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ལཱ་བྷཱ་ཡ པ་རི་ས་ཀྐ་ནཱ་དི་ཀེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ས་ངྒྷེ་ན ཨ་ས་མྦྷོ་ག་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ པ་ཏྟ་ནི་ཀྐུ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་སྶཱ་ར་ཎཱ ནི་སྶཱ་ར་ཎཱ ནཱ་མ. ཏ་སྶེ་ཝ ས་མྨཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟ་སྶ པ་ཏྟུ་ཀྐུ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, སཱ ཁུ་དྡ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཝ་ཌྜྷ་ལི་ཙྪ་ཝི་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༦༥-༢༦༦) ཝུ་ཏྟཱ. སཱི་མཱ་ས་མྨུ་ཏི ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ས་མྨུ་ཏི་ས་ནྠ་ཏ་ས་མྨུ་ཏི་བྷ་ཏྟུ་དྡེ་ས་ཀ་སེ་ནཱ་ས་ན་གྒཱ་ཧཱ་པ་ཀ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཡཱ་གུ་བྷཱ་ཛ་ཀ་ཕ་ལ་བྷཱ་ཛ་ཀ་ཁ་ཛྫ་བྷཱ་ཛ་ཀ་ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ཀ་སཱ་ཊི་ཡ་གྒཱ་ཧ་པ་ཀ་པ་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ཀ་ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་པེ་ས་ཀ་སཱ་མ་ཎེ་ར་པེ་ས་ཀ་ས་མྨུ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏཱ་སཾ ས་མྨུ་ཏཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་མྨུ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཐི་ན་ཙཱི་ཝ་ར་མ་ཏ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན དཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཐི་ནུ་དྡྷཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡྷཱ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྠུ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝ་ཏྠུ་དེ་ས་ནཱ་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡཱ པ་ན ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠཱ་ར་ཀ་ས་མ་ཐེ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༡༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཀྑེ ཨེ་ཀཱ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཀྑེ ཨེ་ཀཱ་ཏི དྭེ ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཡཱ ཙ མོ་ཧཱ་རོ་པ་ནཱ་དཱི་སུ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ (པཱ་ཙི. ༤༤༦) ཝུ་ཏྟཱ, ཏཱ་སཾ ཝ་སེ་ན ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཨི་ཏི ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨཾ ས་ཏྟ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི.
ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་མྨ་མྤི ས་ཏྟེ་ཝ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི ཨོ་སཱ་ར་ཎཾ ནི་སྶཱ་ར་ཎཾ ས་མྨུ་ཏིཾ དཱ་ནཾ ནི་གྒ་ཧཾ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཾ ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནཾ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ས་ཏྟ་ནྣཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ནི་སྶཱ་ར་ཎཱ, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཀ་མྨཱ་ནཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཨོ་སཱ་ར་ཎཱ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀ་ས་མྨུ་ཏི་ཝ་སེ་ན (པཱ་ཙི. ༡༤༦-༡༤༧) ས་མྨུ་ཏི, པ་རི་ཝཱ་ས་དཱ་ན(ཙ་ཨཱུ་ལ༹་ཝ. ༡༠༢) མཱ་ན་ཏྟ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༡༠༥) དཱ་ནཾ, མཱུ་ལཱ་ཡ་པ་ཊི་ཀ་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༡༡༠) ནི་གྒ་ཧོ, ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ, ཨ་ཊྛ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ, ཨ་རི་ཊྛོ (པཱ་ཙི. ༤༡༧), ཙ་ཎྜ་ཀཱ་ལཱི༹ (པཱ་ཙི. ༧༠༩) ཙཱ་ཏི ཨི་མེ ཏེ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ་ཏི ཨི་མཱ་སཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ནཱ, ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཀ་མྨ་ཨ་བྦྷཱ་ན་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཀ་མྨ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏི ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ས་ཏྟ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི.
ཨི་མེ་སུ པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ ཀ་མྨེ་སུ ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨ་མྤི ཨེ་ཀཾ ཉ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཨ་པ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨཾ པ་ན ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏ་བྦ་མྤི ཨ་ཏྠི ཨ་ཀཱ་ཏ་བྦ་མྤི, ཏ་ཏྠ སཱི་མཱ་ས་མྨུ་ཏི སཱི་མཱ་ས་མཱུ་ཧ་ན་ནཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༣༩-༡༤༠, ༡༤༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་ཐི་ན་ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ནུ་དྡྷཱ་རོ ཀུ་ཊི་ཝ་ཏྠུ་དེ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་ར་ཝ་ཏྠུ་དེ་ས་ནཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཚ ཀ་མྨཱ་ནི ག་རུ་ཀཱ་ནི ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཾ སཱ་ཝེ་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཏེ་ར་ས ས་མྨུ་ཏི་ཡོ སེ་ནཱ་ས་ན་གྒཱ་ཧཱ་པ་ཀ་མ་ཏ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ན་ས་མྨུ་ཏི་ཡོ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ནི ལ་ཧུ་ཀ་མྨཱ་ནི ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་པི ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ན ན ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནེ་ཝ. ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་མྨ་མྤི ས་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ན སེ་ས་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་ཀྑ་ཎེ་ནེ་ཝ ཝ་ཏྠུ་ཉ་ཏྟི་ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནཱ་སཱི་མཱ་པ་རི་སཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཏཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ཀ་ཏ་ཏྟཱ དྷ་མྨོ ཨེ་ཏེ་སུ ཨ་ཏྠཱི་ཏི དྷ་མྨི་ཀཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི, ཨི་ཏི ཨེ་ཏེ་སཾ དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཚ་ནྡཾ ད་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཁཱི་ཡ་ན་དྷ་མྨཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཁཱི་ཡ་ན་དྷ་མྨཱ་པ་ཛྫ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ, ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙི་ནོ, ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙི་སྶ, ‘‘ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཝཱ ཝ་གྒེ་ན ཝཱ ན་ཀ་མྨཱ་ར་ཧ་སྶ ཝཱ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཁཱི་ཡ་ནྟ་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཏཱ, དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཚ་ནྡཾ ད་ཏྭཱ ཁཱི་ཡ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝ, ཨི་དཾ པ་ན དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཀ་མྨ་པྤ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠. ཚ་ནྡཾ་ཨ་ད་ཏྭཱ་ག་མ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ད་ས་མེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡཱཏི ཡཱ་ཝ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཾ ཝ་ཏྠུ ཨ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཀཾ, ཉ་ཏྟིཾ ཝཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ ཨ་ནི་ཊྛཱ་པི་ཏཱ, ཏཱ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ ཀ་མྨཾ ཀོ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏི, ཏ་སྶ ཝི་ཛ་ཧ་ནེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཝི་ཛ་ཧི་ཏེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཚ་ནྡཾ ཨ་ད་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ, ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙི་ནོ, ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙི་སྶ པ་ན, ཡོ ཙ ‘‘ས་ངྒྷ་སྶ བྷ་ཎྜ་ནཱ་དཱི་ནི ཝཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཝཱ ཝ་གྒེ་ན ཝཱ ན་ཀ་མྨཱ་ར་ཧ་སྶ ཝཱ ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི (པཱ་ཙི. ༤༨༣) ཉ་ཏྭཱ, གི་ལཱ་ནོ ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ, གི་ལཱ་ན་སྶ ཝཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན, ཨུ་ཙྩཱ་རཱ་དཱི་ཧི ཝཱ པཱི་ལི༹་ཏོ, ན ཙ ཀ་མྨཾ ཀོ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘པུ་ན པ་ཙྩཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཏཱ, དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཏཱ, དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ས་མཱ་ན་སཱི་མཱ་ཡཾ ཋི་ཏ་ཏཱ, ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀ་ཏཱ, ཀོ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཚ ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡཾ, ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ས་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཚ་ནྡཾ་ཨ་ད་ཏྭཱ་ག་མ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༡. དུ་བྦ་ལ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མེ ས་མ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ནཱཏི ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀེ་ན ས་མཱ་ན་སཱི་མཱ་ཡཾ ཋི་ཏེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ད་ཏྭཱ. ཡ་ཐཱ་ས་ནྠུ་ཏནྟི ཡོ ཡོ མི་ཏྟ་ས་ནྡི་ཊྛ་ས་མྦྷ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ས་ནྠུ་ཏོ, ཏ་སྶ ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ཨེ་ཝཾ ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ཡ་མེ་ཝ སེ་ནཱ་ས་ན་པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་མྨ་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙཱི་ཝ་རཾ ད་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཁཱི་ཡ་ནྟ་སྶ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཙཱི་ཝ་རཾ ད་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཁཱི་ཡ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཙཱི་ཝ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཡ་ཝེ་བྷ་ངྒི་ཡཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ད་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་ཁཱི་ཡ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཝི་སྶ་ཛྫི་ཡ་ཝེ་བྷ་ངྒི་ཡོ ནཱ་མ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ ག་རུ་བྷ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཝ་སེ་སོ. རཱ་སི་ཝ་སེ་ན ཧི པ་ཉྩ ག་རུ་བྷ་ཎྜཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏ་ཏྠ ཨཱ་རཱ་མོ ཨཱ་རཱ་མ་ཝ་ཏྠཱུ་ཏི ཨེ་ཀཾ, ཝི་ཧཱ་རོ ཝི་ཧཱ་ར་ཝ་ཏྠཱུ་ཏི དུ་ཏི་ཡཾ, མ་ཉྩོ པཱི་ཋཾ བྷི་སི བི་མྦོ་ཧ་ན་ནྟི ཏ་ཏི་ཡཾ, ལོ་ཧ་ཀུ་མྦྷཱི ལོ་ཧ་བྷཱ་ཎ་ཀཾ ལོ་ཧ་ཝཱ་ར་ཀོ ལོ་ཧ་ཀ་ཊཱ་ཧཾ ཝཱ་སི པ་ར་སུ ཀུ་ཋཱ་རཱི ཀུ་དཱ་ལོ ནི་ཁཱ་ད་ན་ནྟི ཙ་ཏུ་ཏྠཾ, ཝ་ལླི ཝེ་ལུ༹ མུ་ཉྫཾ པ་བྦ་ཛཾ ཏི་ཎཾ མ་ཏྟི་ཀཱ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཾ མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷ་ཎྜ་ནྟི པ་ཉྩ་མཾ. ཨེ་ཏཱ་ནི ཧི པ་ཉྩ ས་ངྒྷ་ས་ནྟ་ཀཱ་ནི ནེ་ཝ ས་ངྒྷ་སྶ, ན ག་ཎ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏུཾ ཝཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ ཝཱ ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི་པི ས་ངྒྷི་ཀཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཐཱ་ཝ་རེ་ན པ་ན ཐཱ་ཝ་རཾ, ཨི་ཏ་རེ་ན ཙ ཨ་ཀ་པྤི་ཡེ་ན མ་ཧ་གྒྷ་ཀ་པྤི་ཡེ་ན ཝཱ ཨི་ཏ་རཾ ས་ངྒྷ་སྶ ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཝ་ར་སེ་ནཱ་ས་ནཱ་དཱི་ནཾ སཾ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ ལཱ་མ་ཀཱ་ནི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏུཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཉྩ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ པུ་རི་མེ་སུ ཏཱི་སུ རཱ་སཱི་སུ ཨ་ག་རུ་བྷ་ཎྜཾ ནཱ་མ ཀི་ཉྩི ན་ཏྠི, ཙ་ཏུ་ཏྠེ ལོ་ཧ་ཀུ་མྦྷཱི ཨ་ར་ཉྫ་ར་ས་ཎྛཱ་ནཾ ལོ་ཧ་བྷཱ་ཎ་ཀཾ ལོ་ཧ་ཀ་ཊཱ་ཧ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་ནྟ་མ་སོ པ་ས་ཏ་མ་ཏྟ་ཨུ་ད་ཀ་གྒ་ཎྷ་ན་ཀཱ་ནི་པི ག་རུ་བྷ་ཎྜཱ་ནི. ལོ་ཧ་ཝཱ་ར་ཀོ པ་ན ཀཱ་ལ༹་ལོ་ཧ་ཏ་མྦ་ལོ་ཧ་ཀཾ་ས་ལོ་ཧ་ཝ་ཊྚ་ལོ་ཧཱ་ནཾ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀ་ཏོ སཱི་ཧ་ལ༹་དཱི་པེ པཱ་ད་གྒ་ཎྷ་ན་ཀོ བྷཱ་ཛེ་ཏ་བྦོ, པཱ་དོ ཙ ནཱ་མ མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹་ཡཱ པ་ཉྩ་ནཱ་ལི༹་མ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ག་རུ་བྷ་ཎྜཾ, ཨི་མཱ་ནི ཏཱ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི ལོ་ཧ་བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི.
པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནི་པི བྷི་ངྒཱ་ར་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཨུ་ལུ༹་ངྐ་ད་བྦི་ཀ་ཊ་ཙྪུ་པཱ་ཏི ཏ་ཊྚ་ཀ་ས་ར་ཀ་ས་མུ་གྒ་ཨ་ངྒཱ་ར་ཀ་པ་ལླ་དྷཱུ་མ་ཀ་ཊ་ཙྪུ་ཨཱ་དཱི་ནི ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི་པི ག་རུ་བྷ་ཎྜཱ་ནེ་ཝ, ཨ་ཡ་པ་ཏྟོ ཨ་ཡ་ཐཱ་ལ་ཀཾ ཏ་མྦ་ལོ་ཧ་ཐཱ་ལ་ཀ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི པ་ན བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི, ཀཾ་ས་ལོ་ཧ་ཝ་ཊྚ་ལོ་ཧ་བྷཱ་ཛ་ན་ཝི་ཀ་ཏི ས་ངྒྷི་ཀ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན ཝཱ གི་ཧི་ཝི་ཀ་ཊཱ ཝཱ ཝ་ཊྚ་ཏི, པུ་གྒ་ལི་ཀ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ན ཏཾ བྷཱ་ཛ་ན་ཝི་ཀ་ཏིཾ ཨ་ཉྙ་སྨི་མྤི ཀ་པྤི་ཡ་ལོ་ཧ་བྷ་ཎྜེ ཨ་ཉྫ་ནཱི ཨ་ཉྫ་ནི་ས་ལཱ་ཀཱ ན་ཏྠུ་དཱ་ནཾ ཀ་ཎྞ་མ་ལ་ཧ་ར་ཎཱི སཱུ་ཙི ཁུ་དྡ་ཀོ པི་པྥ་ལི་ཀོ ཁུ་དྡ་ཀཾ ཨཱ་ར་ཀ་ཎྚ་ཀཾ ཀུ་ཉྩི་ཀཱ ཏཱ་ལ༹ཾ ཀ་ཏྟ་ར་ཡ་ཊྛི ཝེ་དྷ་ཀོ བྷི་ནྡི་ཝཱ་ལ་ཀོ ཡ་ཐཱ་ཏ་ཐཱ་གྷ་ན་ཀ་ཏ་ལོ་ཧཾ་ཝི་པྤ་ཀ་ཏ་ལོ་ཧ་བྷ་ཎྜ་ཉྩ ས་བྦཾ བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ. དྷཱུ་མ་ནེ་ཏྟ་ཕཱ་ལ་དཱི་པ་རུ་ཀྑ་དཱི་པ་ཀ་པ་ལླི་ཀ་ཨོ་ལ་མྦ་ཀ་དཱི་པ་ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་རཱུ་པ་ཀཱ་ནི པ་ན ཨ་ཉྙཱ་ནི ཝཱ བྷི་ཏྟི་ཙྪ་ད་ན་ཀ་ཝཱ་ཊཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཱ་ནི, ཨ་ནྟ་མ་སོ ལོ་ཧ་ཁི་ལ་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦཱ་ནི་པི ལོ་ཧ་བྷ་ཎྜཱ་ནི ག་རུ་བྷ་ཎྜཱ་ནི་ཡེ་ཝ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ལ་དྡྷཱ་ནི པ་རི་ཧ་རི་ཏྭཱ་པི པུ་གྒ་ལི་ཀ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ་ནི, ས་ངྒྷི་ཀ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན ཝཱ གི་ཧི་ཝི་ཀ་ཊཱ་ནི ཝཱ ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཏི་པུ་བྷ་ཎྜེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཁཱི་ར་པཱ་སཱ་ཎ་མ་ཡཱ་ནི ཏ་ཊྚ་ཀ་ས་ར་ཀཱ་དཱི་ནི ག་རུ་བྷ་ཎྜཱ་ནི་ཡེ་ཝ.
གྷ་ཊ་ཀོ པ་ན ཏེ་ལ་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝཱ པཱ་ད་གྒ་ཎྷ་ན་ཀ་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་མེ་ཝ ག་རུ་བྷ་ཎྜཾ, སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་ཨཱ་ར་ཀཱུ་ཊ་ཛཱ་ཏི་ཕ་ལི་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི གི་ཧི་ཝི་ཀ་ཊཱ་ནི་པི ན ཝ་ཊྚ་ནྟི. སེ་ནཱ་ས་ན་པ་རི་བྷོ་གེ པ་ན ཨཱ་མཱ་ས་མྤི ཨ་ནཱ་མཱ་ས་མྤི ས་བྦཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཝཱ་སི་ཡཱ་དཱི་སུ པ་ན ཡཱ་ཡ ཝཱ་སི་ཡཱ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་ཙྪེ་ད་ན་ཨུ་ཙྪུ་ཏ་ཙྪ་ན་མ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ མ་ཧཱ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཨ་ཡཾ བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཱ. སེ་སཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཀ་ཏཱ ག་རུ་བྷ་ཎྜཾ, པ་ར་སུ པ་ན ཨ་ནྟ་མ་སོ ཝེ་ཛྫཱ་ནཾ སི་རཱ་ཝེ་དྷ་ཀོ་པི ག་རུ་བྷ་ཎྜ་མེ་ཝ, ཏ་ཐཱ ཀུ་ཋཱ་རཱི. ཡཱ པ་ན ཨཱ་ཝུ་དྷ་ས་ངྑེ་པེ་ན ཀ་ཏཱ, ཨ་ཡཾ ཨ་ནཱ་མཱ་སཱ, ཀུ་དཱ་ལོ ད་ཎྜ་བ་ནྡྷ་ནི་ཁཱ་ད་ནཾ ཝཱ ཨ་ག་རུ་བྷ་ཎྜཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ས་མྨུ་ཉྫ་ནི་ད་ཎྜ་ཁ་ཎ་ན་ཀཾ པ་ན ཨ་ད་ཎྜ་ཀཾ ཕ་ལ་མ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ, ཡཾ ས་ཀྐཱ སི་པཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཏཾ བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ. སི་ཁ་ར་མྤི ནི་ཁཱ་ད་ནེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ, ཡེ་ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཝི་ཧཱ་རེ ཝཱ་སི་ཨཱ་དཱི་ནི དི་ནྣཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏེ ཙེ གྷ་རེ ད་ཌྜྷེ ཝཱ ཝི་ལུ་ཏྟེ ཝཱ ‘‘དེ་ཐ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པ་ཀྑ་རེ, པུ་ན ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, དཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ཧ་ར་ནྟི, ན ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ཨ་ནཱ་ཧ་ར་ནྟཱ་པི ན ཙོ་དེ་ཏ་བྦཱ.
ཀ་མྨཱ་ར་ཏ་ཊྚ་ཀཱ་ར་ཙུ་ནྡ་ཀཱ་ར་ན་ལ༹་ཀཱ་ར་མ་ཎི་ཀཱ་ར་པ་ཏྟ་བ་ནྡྷ་ཀཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎི་མུ་ཊྛི་ས་ཎྜཱ་ས་ཏུ་ལཱ་དཱི་ནི ས་བྦཱ་ནི ལོ་ཧ་མ་ཡཱ་ནི ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ས་ངྒྷེ དི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ག་རུ་བྷ་ཎྜཱ་ནི. ཏི་པུ་ཀོ་ཊྚ་ཀ་སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ར་ཙ་མྨ་ཀཱ་ར་ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ, ཏི་པུ་ཀོ་ཊྚ་ཀ་ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎེ་སུ ཏི་པུ་ཙྪེ་ད་ན་ཀ་ས་ཏྠ་ཀཾ, སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ར་ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎེ་སུ སུ་ཝ་ཎྞ་ཙྪེ་ད་ན་ཀ་ས་ཏྠ་ཀཾ, ཙ་མྨ་ཀཱ་ར་ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎེ་སུ ཀ་ཏ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཙ་མྨ་ཙྪེ་ད་ན་ཁུ་དྡ་ཀ་ས་ཏྠ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི. ནྷཱ་པི་ཏ་ཏུ་ནྣ་ཀཱ་ར་ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎེ་སུ་པི ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཏྟ་རིཾ མ་ཧཱ་ས་ཎྜཱ་སཾ མ་ཧཱ་པི་པྥ་ལི་ཀ་ཉྩ ས་བྦཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་ཏ་རཱ་ནི ག་རུ་བྷ་ཎྜཱ་ནི.
ཝ་ལླི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝེ་ཏྟ་ཝ་ལླི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཡཱ ཀཱ་ཙི ཨ་ཌྜྷ་བཱ་ཧུ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཝ་ལླི ས་ངྒྷ་སྶ དི་ནྣཱ ཝཱ ཏ་ཏྠ་ཛཱ་ཏ་ཀཱ ཝཱ ར་ཀྑི་ཏ་གོ་པི་ཏཱ་ཝ ག་རུ་བྷ་ཎྜཾ, སཱ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨེ ཙ ཙེ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨེ ཙ ཀ་ཏེ ས་ཙེ ཨ་ཏི་རེ་ཀཱ ཧོ་ཏི, པུ་གྒ་ལི་ཀ་ཀ་མྨེ་པི ཨུ་པ་ནེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, སུ་ཏྟ་མ་ཀ་ཙི་ཝཱ་ཀ་ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་ཧཱི་ར་ཙ་མྨ་མ་ཡཱ ར་ཛྫུ་ཀཱ ཝཱ ཡོ་ཏྟཱ་ནི ཝཱ ཝཱ་ཀེ ཙ ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་ཧཱི་རེ ཙ ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ ཨེ་ཀ་ཝ་ཊྚཱ ཝཱ དྭི་ཝ་ཊྚཱ ཝཱ ས་ངྒྷ་སྶ ས་ནྟ་ཀཱ ག་རུ་བྷ་ཎྜཾ. སུ་ཏྟཾ པ་ན ཨ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ དི་ནྣཾ མ་ཀ་ཙི་ཝཱ་ཀ་ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་ཧཱི་རཱ ཙ བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཡེ་ཧི པ་ནེ་ཏཱ་ནི ར་ཛྫུ་ཀཱ་དཱི་ནི དི་ནྣཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཧ་ར་ནྟཱ ན ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཱ.
ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལ་སཱུ་ཙི་ད་ཎྜ་ཀ་མ་ཏྟོ་པི ཝེ་ལུ༹ ས་ངྒྷ་སྶ དི་ནྣོ ཝཱ ཏ་ཏྠ་ཛཱ་ཏ་ཀོ ཝཱ ར་ཀྑི་ཏ་གོ་པི་ཏོ ག་རུ་བྷ་ཎྜཾ, སོ་པི ས་ངྒྷ་སྶ ཀ་མྨེ ཙ ཙེ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨེ ཙ ཀ་ཏེ ཨ་ཏི་རེ་ཀོ པུ་གྒ་ལི་ཀ་ཀ་མྨེ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པཱ་ད་གྒ་ཎྷ་ན་ཀ་ཏེ་ལ་ནཱ་ལི༹ པ་ན ཀ་ཏྟ་ར་ཡ་ཊྛི ཨུ་པཱ་ཧ་ན་ད་ཎྜ་ཀོ ཚ་ཏྟ་ད་ཎྜོ ཚ་ཏྟ་ས་ལཱ་ཀཱ་ཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་བྷ་ཎྜཾ, ད་ཌྜྷ་གེ་ཧ་མ་ནུ་སྶཱ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ ན ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཱ.
མུ་ཉྫ་ཉྩ པ་བྦ་ཛ་ཉྩ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཉྩ ཚ་ད་ན་ཏི་ཎཾ མུ་ཊྛི་པྤ་མཱ་ཎ་མྤི ཚ་ད་ན་ཏི་ཎ་ས་ངྑེ་པ་ག་ཏེ་སུ ཏཱ་ལ་པ་ཎྞཱ་དཱི་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨེ་ཀ་པ་ཎྞ་མྤི ས་ངྒྷ་སྶ དི་ནྣཾ ཝཱ ཏ་ཏྠ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཝཱ བ་ཧི་ཨཱ་རཱ་མེ ས་ངྒྷི་ཀེ ཏི་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཝཱ ར་ཀྑི་ཏ་གོ་པི་ཏཾ ག་རུ་བྷ་ཎྜཾ, ཏ་མྤི ས་ངྒྷ་ཀ་མྨེ ཙ ཙེ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨེ ཙ ཀ་ཏེ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ པུ་གྒ་ལི་ཀ་ཀ་མྨེ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ད་ཌྜྷ་གེ་ཧ་མ་ནུ་སྶཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ ན ཝཱ་རེ་ཏ་བྦཱ, ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལ་པྤ་མཱ་ཎོ་པི རི་ཏྟ་ཀ་པོ་ཏྠ་ཀོ ག་རུ་བྷ་ཎྜ་མེ་ཝ.
མ་ཏྟི་ཀཱ པ་ཀ་ཏི་མ་ཏྟི་ཀཱ ཝཱ ཧོ་ཏུ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞཱ ཝཱ སུ་དྷཱ ཝཱ ས་ཛྫུ་ར་ས་ཀ་ངྒུ་ཊྛ་སི་ལེ་སཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཡཾ་ཀི་ཉྩི དུ་ལླ་བྷ་ཊྛཱ་ནེ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཝཱ དི་ནྣཾ ཏ་ཏྠ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཝཱ ར་ཀྑི་ཏ་གོ་པི་ཏཾ ཏཱ་ལ་པ་ཀྐ་མ་ཏྟཾ ག་རུ་བྷ་ཎྜཾ ཧོ་ཏི, ཏ་མྤི ས་ངྒྷ་ཀ་མྨེ ཙ ཙེ་ཏི་ཡ་ཀ་མྨེ ཙ ཀ་ཏེ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ པུ་གྒ་ལི་ཀ་ཀ་མྨེ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཧི་ངྒུ་ཧི་ངྒུ་ལ་ཀ་ཧ་རི་ཏཱ་ལ་མ་ནོ་སི་ལ་ཉྫ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ན བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི.
དཱ་རུ་བྷ་ཎྜེ ཡོ ཀོ་ཙི ཝེ་ལུ༹་མྷི ཝུ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎོ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜ་ཀོ ས་ངྒྷ་སྶ དི་ནྣོ ཝཱ ཏ་ཏྠ་ཛཱ་ཏ་ཀོ ཝཱ ར་ཀྑི་ཏ་གོ་པི་ཏོ ག་རུ་བྷ་ཎྜཾ, ཨ་པི ཙ ས་བྦཱ་པི དཱ་རུ་ཝེ་ལུ༹་ཙ་མྨ་པཱ་སཱ་ཎཱ་དི་ཝི་ཀ་ཏི དཱ་རུ་བྷ་ཎྜེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཏ་ཏྠ མ་ཉྩ་པཱི་ཋེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ཨཱ་ས་ནྡི་ཀཱ་དཱི་ནི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཙོ་ལེ༹་ན ཝཱ པ་ལཱ་ལེ་ཧི ཝཱ པ་ཎྞེ་ཧི ཝཱ ཀ་ཏ་པཱི་ཋཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦཱ་ནི ཨཱ་ས་ནཱ་ནི.
ཝ་ངྐ་ཕ་ལ་ཀཾ དཱི་གྷ་ཕ་ལ་ཀཾ ཙཱི་ཝ་ར་དྷོ་ཝ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ གྷ་ཊྚ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ གྷ་ཊྚ་ན་མུ་གྒ་རོ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་ཙྪེ་ད་ན་ག་ཎྛི་ཀཱ ད་ཎྜ་མུ་གྒ་རོ ནཱ་ཝཱ ཨ་མྦ་ཎཾ ར་ཛ་ན་དོ་ཎི ཨུ་ད་ཀ་པ་ཊི་ཙྪ་ཀོ དཱ་རུ་མ་ཡོ ཝཱ ད་ནྟ་མ་ཡོ ཝཱ ཝེ་ལུ༹་མ་ཡོ ཝཱ ས་པཱ་ད་ཀོ་པི ཨ་པཱ་ད་ཀོ་པི ས་མུ་གྒོ མ་ཉྫཱུ་སཱ པཱ་ད་གྒ་ཎྷ་ན་ཀ་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎོ ཀ་ར་ཎྜོ ཨུ་ད་ཀ་དོ་ཎི ཨུ་ད་ཀ་ཀ་ཊཱ་ཧཾ ཨུ་ལུ༹་ངྐོ ཀ་ཊ་ཙྪུ་པཱ་ནཱི་ཡ་ས་རཱ་ཝཾ པཱ་ནཱི་ཡ་ས་ངྑོ་ཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ས་ངྒྷེ དི་ནྣཾ ག་རུ་བྷ་ཎྜཾ. ས་ངྑ་ཐཱ་ལ་ཀཾ པ་ན བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ དཱ་རུ་མ་ཡོ ཨུ་ད་ཀ་ཏུ་མྦོ.
པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀ་མ་ཎྜ་ལཾ དཱ་རུ་མ་ཡཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ ཙོ་ལ༹་པ་ཎྞཱ་དི་མ་ཡཾ ཝཱ ས་བྦཾ ག་རུ་བྷ་ཎྜཾ. ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀོ པ་ཏྟ་པི་དྷཱ་ནཾ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚཾ བཱི་ཛ་ནཱི ཙ་ངྐོ་ཊ་ཀཾ པ་ཙྪི ཡ་ཊྛི་ས་མྨུ་ཉྫ་ནཱི མུ་ཊྛི་ས་མྨུ་ཉྫ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཏེ་སུ་པི ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཁུ་དྡ་ཀཾ ཝཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ དཱ་རུ་ཝེ་ལུ༹་པ་ཎྞ་ཙ་མྨཱ་དཱི་སུ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀ་ཏཾ ག་རུ་བྷ་ཎྜ་མེ་ཝ.
ཐ་མྦྷ་ཏུ་ལཱ་སོ་པཱ་ན་ཕ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི དཱ་རུ་མ་ཡཾ ཝཱ པཱ་སཱ་ཎ་མ་ཡཾ ཝཱ གེ་ཧ་ས་མྦྷཱ་རཱུ་པ་གཾ ཡོ ཀོ་ཙི ཀ་ཊ་སཱ་ར་ཀོ ཡཾ་ཀི་ཉྩི བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཙ་མྨཾ, ས་བྦཾ ས་ངྒྷི་ཀཾ ག་རུ་བྷ་ཎྜཾ, བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ལ༹་ཀ་ཙ་མྨཾ པ་ན པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎ་ག་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཏ་མྤི ག་རུ་བྷ་ཎྜ་མེ་ཝ, ཀ་པྤི་ཡ་ཙ་མྨཱ་ནི བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི, ཀུ་རུ་ནྡི་ཡཾ པ་ན ས་བྦཾ མ་ཉྩ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཙ་མྨཾ ག་རུ་བྷ་ཎྜ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨུ་དུ་ཀྑ་ལཾ མུ་ས་ལཾ སུ་པྤཾ ནི་ས་དཾ ནི་ས་ད་པོ་ཏོ པཱ་སཱ་ཎ་དོ་ཎི པཱ་སཱ་ཎ་ཀ་ཊཱ་ཧཾ ས་བྦཾ ཀ་སི་བྷ་ཎྜ་མྤི ག་རུ་བྷ་ཎྜཾ, ས་བྦཾ ཙ་ཀྐ་ཡུ་ཏྟ་ཡཱ་ནཾ ག་རུ་བྷ་ཎྜ་མེ་ཝ. མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་ནཾ པཱ་དཱ ཙ ཨ་ཊ་ནི་ཡོ ཙ ཝཱ་སི་པ་ར་སུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ད་ཎྜཱ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨ་ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ, ཏ་ཙྪི་ཏ་མ་ཊྛཾ པ་ན ག་རུ་བྷ་ཎྜཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཝཱ་སི་ཡཱ ད་ཎྜོ ཚ་ཏྟཾ མུ་ཊྛི་པ་ཎྞཾ ཀ་ཏྟ་ར་ཡ་ཊྛི ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨ་ར་ཎི་ས་ཧི་ཏཾ དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎོ པཱ་ད་གྒ་ཎྷ་ན་ཀ་ཏོ ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ལ་ཀ་ཏུ་མྦཾ ཨཱ་མ་ལ་ཀ་གྷ་ཊོ ལཱ་བུ་ཀ་ཏུ་མྦཾ ལཱ་བུ་ཀ་གྷ་ཊོ ཝི་སཱ་ཎ་ཏུ་མྦ་ནྟི ས་བྦ་མེ་ཏཾ བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ག་རུ་བྷ་ཎྜཾ.
ཧ་ཏྠི་ད་ནྟོ ཝཱ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝི་སཱ་ཎཾ ཝཱ ཨ་ཏ་ཙྪི་ཏཾ ཡ་ཐཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ, ཏེ་ཧི ཀ་ཏ་མ་ཉྩ་པཱི་ཋ་པཱ་དཱ་དཱི་སུ པུ་རི་མ་ས་དི་སོ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ཏ་ཙྪི་ཏ་ནི་ཊྛི་ཏོ་པི ཧི་ངྒུ་ཀ་ར་ཎྜ་ཀོ ཨ་ཉྫ་ནི་ཀ་ར་ཎྜ་ཀོ ག་ཎྛི་ཀཱ ཝི་དྷོ ཨ་ཉྫ་ནཱི ཨ་ཉྫ་ནི་ས་ལཱ་ཀཱ ཨུ་ད་ཀ་པུ་ཉྪ་ནཱི་ཏི ཨི་དཾ ས་བྦཾ བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་མེ་ཝ.
མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷ་ཎྜེ ས་བྦཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་གཾ གྷ་ཊ་པི་ཋ་རཱ་དི་ཀུ་ལཱ་ལ་བྷཱ་ཛ་ནཾ, པ་ཏྟ་ཀ་ཊཱ་ཧཾ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀ་ཊཱ་ཧཾ དྷཱུ་མ་དཱ་ན་ཀཾ དཱི་པ་རུ་ཀྑ་ཀོ དཱི་པ་ཀ་པ་ལླི་ཀཱ ཙ་ཡ་ནི་ཊྛ་ཀཱ ཚ་ད་ནི་ཊྛ་ཀཱ ཐུ་པི་ཀཱ་ཏི ས་བྦཾ ག་རུ་བྷ་ཎྜཾ, ཨེ་ཏེ་སུ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་སུ ག་རུ་བྷ་ཎྜེ་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝེ་ལུ༹་ཨཱ་དིཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཎྷ་ནྟེ་ན ས་མ་ཀཾ ཝཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཝཱ ཕཱ་ཏི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. པཱ་ད་གྒ་ཎྷ་ན་ཀ་ཏོ ཨ་ན་ཏི་རི་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎོ པ་ན གྷ་ཊ་ཀོ པ་ཏྟོ ཐཱ་ལ་ཀཾ ཀ་ཉྩ་ན་ཀོ ཀུ་ཎྜི་ཀཱ་ཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ, ཡ་ཐཱ ཙ མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷ་ཎྜེ ཨེ་ཝཾ ལོ་ཧ་བྷ་ཎྜེ་པི ཀུ་ཎྜི་ཀཱ བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་མེ་ཝ བྷ་ཛ་ཏི. ཨི་ཏི ཡཾ བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་མྤི ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཡ་ཝེ་བྷ་ངྒི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཉྙཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ད་ཏྭཱ ཁཱི་ཡ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨི་ཏ་རཾ པ་ན དཱ་ཏུ་མེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་སྶ་ར་ཝ་ཏཱ་ཡ དེ་ནྟོ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཐེ་ཡྻ་ཙི་ཏྟེ་ན ག་ཎྷ་ནྟོ བྷ་ཎྜཾ ཨ་གྒྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་ཉྙཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ད་ཏྭཱ ཁཱི་ཡ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཏ་ཐཱ ས་ངྒྷེ་ན ཨ་ས་མྨ་ཏ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ད་ཏྭཱ ཁཱི་ཡ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ས་བྦ་ཏྠ ཏི་ཀ་དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ པ་ན ཚ་ནྡཱ་དི་ཝ་སེ་ན (པཱ་ཙི. ༤༨༨) ཀ་རོ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀོ ཨ་ཏྠོ ཏ་སྶ དི་ནྣེ་ན, ལ་དྡྷཱ་པི ཝི་ནི་པཱ་ཏེ་སྶ་ཏི, ན ས་མྨཱ ཨུ་པ་ནེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཁཱི་ཡ་ནྟ་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ, དྷ་མྨེ་ན ལ་དྡྷ་ས་མྨུ་ཏི་ཏཱ, ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་ག་ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ནཾ, པ་ཙྪཱ ཁཱི་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཁཱི་ཡ་ནཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ས་དི་སཱ་ནི, ཨི་དཾ པ་ན དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
དུ་བྦ་ལ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༢. པ་རི་ཎཱ་མ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དྭཱ་ད་ས་མེ ས་བྦཾ ཏིཾ་ས་ཀ་ཀ་ཎྜེ པ་རི་ཎཱ་མ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཧི ཝི་སེ་སོ, ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མི་ཏ་ཏྟཱ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨི་དྷ པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་རི་ཎཱ་མི་ཏ་ཏྟཱ སུ་དྡྷི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི.
པ་རི་ཎཱ་མ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀ་ཝ་གྒོ ཨ་ཊྛ་མོ.