༥. ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་ཝ་གྒོ
༡. ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཙེ་ལ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨཱ་མི་སཾ ཨེ་ཀ་པྤ་ཡོ་གེ་ན དེ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཀཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ཝ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ དེ་ནྟ་སྶ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ དྭེ པཱུ་ཝེ དཱ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨུ་ད་ཀ་ད་ནྟ་པོ་ནཾ དེ་ནྟ་སྶ, ཨ་ཏི་ཏྠི་ཡེ ཏི་ཏྠི་ཡ་ས་ཉྙི་སྶ, ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་ཏི་ཏྠི་ཡེ ཨ་ཏི་ཏྠི་ཡ་ས་ཉྙི་སྶ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན དཱ་པེ་ནྟ་སྶ, ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀེ བྷཱ་ཛ་ནཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ, ཏེ་སཾ ཝཱ ནི་ཀྑི་ཏྟ་བྷཱ་ཛ་ནེ དེ་ནྟ་སྶ, བཱ་ཧི་ར་ལེ་པཾ དེ་ནྟ་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་ཏཱ, ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཏཱ, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ས་ཧ་ཏྠཱ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་བྷཱ་ཛ་ནེ དཱ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་ས་དི་སཱ་ནཱི་ཏི.
ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ཨུ་ཡྻོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དུ་ཏི་ཡེ དཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱཏི ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨཱ་མི་སཾ དཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ ན དཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ. ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཡྻཱཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ཧ་ས་ན་ཀཱི་ལ༹་ན་ར་ཧོ་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ‘ག་ཙྪཱ’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཡྻ. ཨེ་ཏ་དེ་ཝཱཏི ཨེ་ཏཾ ཨ་ནཱ་ཙཱ་ར་མེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་རི་ཏྭཱ, ན ཨ་ཉྙཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཀཱ་ར་ཎཾ. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ཨུ་ཡྻོ་ཛ་ན་མ་ཏྟེ ཏཱ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཡ་དཱ པ་ན་སྶ སོ ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཝཱ ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཝཱ ཨེ་ཀེ་ན པཱ་དེ་ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏི, ཨ་པ་རཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ, དུ་ཏི་ཡེ་ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་ར་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠ་པྤ་མཱ་ཎཾ, ཏ་ཐཱ ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་ར་སྶ. ས་ཙེ པ་ན ཨ་ནྟ་རཱ ཀུ་ཊྚ་དྭཱ་ར་པཱ་ཀཱ་རཱ་ད་ཡོ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ཧི ཨ་ནྟ་རི་ཏ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ཙཱ་རཱ་ཏི་ཀྐ་མོ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་ཡྻོ་ཛ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨུ་ཡྻོ་ཛ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ སཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཏི་ཀ་དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཀ་ལི་སཱ་ས་ནཱ་རོ་པ་ནེ དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ, ‘‘ཨུ་བྷོ ཨེ་ཀ་ཏོ ན ཡཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ནྟ་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ, ཏ་ད་ཏྠ་མེ་ཝ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་ཡྻོ་ཛ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་རཱ་ཏི་ཀྐ་མོ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ས་དི་སཱ་ནཱི་ཏི.
ཨུ་ཡྻོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. ས་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏ་ཏི་ཡེ ས་ཧ ཨུ་བྷོ་ཧི ཛ་ནེ་ཧཱི་ཏི ས་བྷོ་ཛ་ནཾ, ཏ་སྨིཾ ས་བྷོ་ཛ་ནེ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་བྷོ་ཛ་ནེཏི ས་བྷོ་གེ, རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་པུ་རི་ས་སྶ ཧི ཨི་ཏྠཱི བྷོ་གོ, ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཙ པུ་རི་སོ, ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘ཨི་ཏྠཱི ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི, པུ་རི་སོ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (པཱ་ཙི. ༢༨༡) ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་ཡྻཱཏི ཨ་ནུ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དེ་ཡྻ, ཡཾ ཏ་སྨིཾ ཀུ་ལེ ས་ཡ་ནི་གྷ་རཾ, ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ཙ་ཏུ་སྶཱ་ལཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏ་སྶ མ་ཧ་ལླ་ཀ་སྶ པི་ཊྛ་ས་ངྒྷཱ་ཊ་ཏོ ཧ་ཏྠ་པཱ་སཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ས་ཡ་ན་སྶ ཨཱ་ས་ནྣེ ཋཱ་ནེ, ཁུ་དྡ་ཀ་སྶ ཝཱ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཨེ་ཝཾ ནི་སི་ནྣ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་ས་ཛྫ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ས་ཡ་ནི་གྷ་རེ ས་ཡ་ནི་གྷ་ར་ས་ཉྙི་ནོ, ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཝཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ན་ས་ཡ་ནི་གྷ་ར་ས་ཉྙི་སྶ, ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་དེ་སཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ, བྷི་ཀྑུ་སྨིཾ དུ་ཏི་ཡ་ཀེ ས་ཏི, ཨུ་བྷོ་སུ ནི་ཀྑ་ནྟེ་སུ ཝཱ, ཝཱི་ཏ་རཱ་གེ་སུ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ནྟ་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ས་ནྣི་ཧི་ཏ་ཏཱ, ས་ཡ་ནི་གྷ་ར་ཏཱ, དུ་ཏི་ཡ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫ ནི་སཱི་ད་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་དི་སཱ་ནཱི་ཏི.
ས་བྷོ་ཛ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤-༥. ར་ཧོ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ-ར་ཧོ་ནི་ས་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མཱ་ནི སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ས་ནེ ཙ, ར་ཧོ ཙ ནི་ས་ཛྫ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ, ཨེ་ཏེ་ས་མྤི ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝ. སེ་སོ ཀ་ཐཱ་ན་ཡོ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་དྭ་ཡེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ར་ཧོ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ-ར་ཧོ་ནི་ས་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦. ཙཱ་རི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཚ་ཊྛེ ནི་མ་ནྟི་ཏོཏི པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ནི་མ་ནྟི་ཏོ. ས་བྷ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོཏི ཏེ་ནེ་ཝ ནི་མ་ནྟ་ན་བྷ་ཏྟེ་ན ས་བྷ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ. ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱཏི ཨ་ནྟོ་ཨུ་པ་ཙཱ་ར་སཱི་མཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ བྷི་ཀྑུཾ དི་སྭཱ ཡཾ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི པ་ཀ་ཏི་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏུཾ, ཏཱ་དི་སཾ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ་སྶ གྷ་རཾ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ཨཱི་དི་སེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ. པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཝཱཏི ཡེ་ན བྷ་ཏྟེ་ན ནི་མ་ནྟི་ཏོ, ཏ་སྨིཾ བྷུ་ཏྟེ ཝཱ ཨ་བྷུ་ཏྟེ ཝཱ. ཀུ་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱཏི ཡ་སྨིཾ ཀུ་ལེ ནི་མ་ནྟི་ཏོ, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི པ་ཝི་སེ་ཡྻ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ས་ཙེ སོ བྷི་ཀྑུ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ དུ་ཝི་དྷ་མྤི ས་མ་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ ཨ་ཉྙཾ ཀུ་ལཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨ་ཐ་སྶ གྷ་རཱུ་པ་ཙཱ་རོ་ཀྐ་མ་ནེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, པ་ཋ་མ་པཱ་དེ་ན ཨུ་མྨཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ ཨ་པ་ར་མྤི དུ་ཀྐ་ཊཾ, དུ་ཏི་ཡ་པཱ་དེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་མེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཙཱ་རི་ཏྟཱ་པ་ཛྫ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ‘‘ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ, ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ, པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་མ་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ནི་མ་ནྟི་ཏེ ནི་མ་ནྟི་ཏ་ས་ཉྙི་སྶ, ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཝཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏ་སྨིཾ ཨ་ནི་མ་ནྟི་ཏ་ས་ཉྙི་སྶ, ས་མ་ཡེ ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ, ཨ་ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ པ་ཝི་ས་ཏོ, ཨ་ཉྙ་སྶ གྷ་རེ་ན ཝཱ གྷ་རཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཝཱ མ་གྒོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ག་ཙྪ་ཏོ, ཨ་ནྟ་རཱ་རཱ་མ་བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡ་ཏི་ཏྠི་ཡ་སེ་ཡྻ་པ་ཊི་ཀྐ་མ་ན་བྷ་ཏྟི་ཡ་གྷ་རཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏོ, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ནི་མ་ནྟ་ན་སཱ་དི་ཡ་ནཾ, ས་ནྟཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪ་ནཱ, བྷ་ཏྟི་ཡ་གྷ་ར་ཏོ ཨ་ཉྙ་གྷ་ར་པྤ་ཝི་ས་ནཾ, མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀཱ་ན་ཏི་ཀྐ་མོ, ས་མ་ཡ་སྶ ཝཱ ཨཱ་པ་དཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཋ་མ་ཀ་ཐི་ན་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝ, ཨི་དཾ པ་ན ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡ་ནྟི.
ཙཱ་རི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧. མ་ཧཱ་ནཱ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ཏྟ་མེ ཙ་ཏུ་མཱ་ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ, ས་བྦ་ཉྩེ་ཏཾ ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – ཙ་ཏུ་མཱ་ས་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཝཱ ཧོ་ཏུ, པུ་ན་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཝཱ, ནི་ཙྩ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ ཝཱ, ས་བྦཱ་པི སཱ་དི་ཏ་བྦཱ, ‘‘ཨི་དཱ་ནི མ་མ རོ་གོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ན པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཱ, ‘‘རོ་གེ པ་ན ས་ཏི ཝི་ཉྙཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏ་བྦཱ་ཏི. ཏ་ཏོ ཙེ ཨུ་ཏྟ་རི སཱ་དི་ཡེ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙེ ཏ་ཏྠ ར་ཏྟཱི་ཧི ཝཱ བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི ཝཱ པ་རི་ཙྪེ་དོ ཀ་ཏོ ཧོ་ཏི ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ཡེ་ཝ ར་ཏྟི་ཡོ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝཱ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི, ཨ་ཐ ཏ་ཏོ ར་ཏྟི་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཏོ ཝཱ བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཏོ ཝཱ ཨུ་ཏྟ་རི, ན བྷེ་ས་ཛྫ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཝཱ བྷེ་ས་ཛྫཾ, ཨ་ཉྙ་བྷེ་ས་ཛྫ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
ས་ཀྐེ་སུ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ ཨཱ་ར་བྦྷ བྷེ་ས་ཛྫ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ན་ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི་ས་ཉྙི་ནོ, ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཝཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ན་ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི ན་ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི་ས་ཉྙི་སྶ, ཡེ་ཧི བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི པ་ཝཱ་རི་ཏོ, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཝཱ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རེ་ཧི ཝཱ ཨ་ཏྠེ ས་ཏི, ཡཱ་སུ ཙ ར་ཏྟཱི་སུ པ་ཝཱ་རི་ཏོ, ཏཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ་པི ཨ་ཏྠེ ས་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟ་སྶ, ཡེ ཙ ཉཱ་ཏ་ཀེ ཝཱ པུ་གྒ་ལི་ཀ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ པ་ཝཱ་རི་ཏེ ཝཱ ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཝཱ པ་ཝཱ་རི་ཏེ, ཨ་ཉྙ་སྶ ཝཱ ཨ་ཏྠཱ་ཡ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ དྷ་ནེ་ན ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟི, ཏེ་སཾ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ངྒྷ་པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཏཱ, ཏ་ཏོ བྷེ་ས་ཛྫ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་གི་ལཱ་ན་ཏཱ, པ་རི་ཡ་ནྟཱ་ཏི་ཀྐ་མོ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ས་ཉྩ་རི་ཏྟ་ས་དི་སཱ་ནཱི་ཏི.
མ་ཧཱ་ནཱ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༨. ཨུ་ཡྻུ་ཏྟ་སེ་ནཱ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཊྛ་མེ ཨུ་ཡྻུ་ཏྟནྟི ཀ་ཏ་ཨུ་ཡྻོ་གཾ, གཱ་མ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སེ་ནནྟི ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནིཾ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་པྤ་ཙྩ་ཡཱཏི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ ཀཱ་ར་ཎེ ཨ་ས་ཏི ཀེ་ཝ་ལཾ སེ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏོ པ་དེ པ་དེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ པ་སྶ་ཏོ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རོ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ ཋི་ཏོ པ་སྶ་ཏི, ཏཾ པ་ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་སྶ་ཏོ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ ཨཱ་ར་བྦྷ སེ་ནཱ་ད་སྶ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཧ་ཏྠི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་མ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཏ་ཐཱ ཨ་ནུ་ཡྻུ་ཏྟེ ཨུ་ཡྻུ་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནོ, ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་ནུ་ཡྻུ་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནོ པ་ན, ཨཱ་རཱ་མེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཋི་ཏོ་ཀཱ་སཾ ཨཱ་ག་ཏཾ, པ་ཊི་པ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟ་ཉྩ པ་སྶ་ཏོ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་པྤ་ཙྩ་ཡེ, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨུ་ཡྻུ་ཏྟ་སེ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་མ་ནཾ, ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ད་སྶ་ནཾ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་པྤ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཨཱ་པ་དཱ་ཡ ཝཱ ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་ས་དི་སཱ་ནི, ཨི་དཾ པ་ན ལོ་ཀ་ཝ་ཛྫཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཨུ་ཡྻུ་ཏྟ་སེ་ནཱ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩. སེ་ནཱ་ཝཱ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན་ཝ་མེ ཏ་ཏོ ཙེ ཨུ་ཏྟ་རཱིཏི ཏི་ར་ཏྟ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི ཙ་ཏུ་ཏྠ་དི་ཝ་སེ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏེ སཱུ་རི་ཡེ སེ་ནཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏུ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏུ ཝཱ ས་ཡ་ཏུ ཝཱ, ས་ཙེ་པི ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཀ་ཉྩི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཾ ཀ་པྤེ་ཏི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་མེ་ཝ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏི་ར་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ཡ ཝ་ས་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨཱུ་ན་ཀ་ཏི་ར་ཏྟེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ས་ཉྙི་ནོ, ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཝཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཉྙི་སྶ, ཏ་ཏི་ཡཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ པུ་རཱ་རུ་ཎཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པུ་ན ཝ་ས་ཏོ, གི་ལཱ་ན་སྶ ཝཱ གི་ལཱ་ན་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཝཱ ཝ་ས་ཏོ, པ་ཊི་སེ་ནཱ་རུ་དྡྷཱ་ཡ སེ་ནཱ་ཡ, ཀེ་ན་ཙི པ་ལི་བུ་དྡྷ་སྶ, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཏི་ར་ཏྟཱ་ཏི་ཀྐ་མོ, སེ་ནཱ་ཡ སཱུ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ, གི་ལཱ་ན་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
སེ་ནཱ་ཝཱ་ས་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠. ཨུ་ཡྻོ་དྷི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ད་ས་མེ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨེ་ཏྠ ཡུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི ཨུ་ཡྻོ་དྷི་ཀཾ, ས་མྤ་ཧཱ་ར་ཊྛཱ་ན་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. བ་ལ་སྶ ཨ་གྒཾ ཛཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི བ་ལ་གྒཾ, བ་ལ་ག་ཎ་ན་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སེ་ནཱ་ཡ ཝི་ཡཱུ་ཧཾ སེ་ནཱ་བྱཱུ་ཧཾ, སེ་ནཱ་ནི་ཝེ་ས་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཨ་ནཱི་ཀ་སྶ ད་སྶ་ནཾ ཨ་ནཱི་ཀ་ད་སྶ་ནཾ. ཨ་ནཱི་ཀཾ ནཱ་མ ‘‘དྭཱ་ད་ས་པུ་རི་སོ ཧ་ཏྠཱི, ཏི་པུ་རི་སོ ཨ་སྶོ, ཙ་ཏུ་པྤུ་རི་སོ ར་ཐོ’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ (པཱ་ཙི. ༣༡༤) ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཏ་ཡོ ཧ་ཏྠཱི པ་ཙྪི་མ་ཀཾ ཧ་ཏྠཱ་ནཱི་ཀཾ, ཨ་སྶཱ་ནཱི་ཀ་ར་ཐཱ་ནཱི་ཀེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ན ཨཱ་ཝུ་དྷ་ཧ་ཏྠཱ པུ་རི་སཱ པ་ཙྪི་མ་ཀཾ པ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀཾ. ཨེ་ཏེ་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏོ པ་དེ པ་དེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ པ་སྶ་ཏོ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ པ་ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་སྶ་ཏོ པ་ཡོ་གེ པ་ཡོ་གེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. སེ་སཾ ཨུ་ཡྻུ་ཏྟ་སེ་ནཱ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དོ པ་ནེ་ཏྠ ན་ཏྠེ་ཝཱ་ཏི.
ཨུ་ཡྻོ་དྷི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་ཝ་གྒོ པ་ཉྩ་མོ.