༡. བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་པཱ་ཏ་བྱ་ཏཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ བྷ་ཝ་ནྟི ཨ་ཧེ་སུ་ཉྩཱ་ཏི བྷཱུ་ཏཱ, ཛཱ་ཡ་ནྟི ཝ་ཌྜྷ་ནྟི ཛཱ་ཏཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. གཱ་མོཏི རཱ་སི, བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ གཱ་མོ, བྷཱུ་ཏཱ ཨེ་ཝ ཝཱ གཱ་མོ་ཏི བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ, པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཧ་རི་ཏ་ཏི་ཎ་རུ་ཀྑཱ་དཱི་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. པཱ་ཏ་བྱ་སྶ བྷཱ་ཝོ པཱ་ཏ་བྱ་ཏཱ, ཚེ་ད་ན་བྷེ་ད་ནཱ་དཱི་ཧི ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏ་སྶཾ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་པཱ་ཏ་བྱ་ཏཱ་ཡ, ནི་མི་ཏྟ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ, བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་པཱ་ཏ་བྱ་ཏཱ་ཧེ་ཏུ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་སྶ ཚེ་ད་ནཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྨཱ ཡོ བྷི་ཀྑུ པ་ཐ་ཝི་ཨུ་ད་ཀ་པཱ་ཀཱ་རཱ་དཱི་སུ ཡ་ཏྠ་ཀ་ཏྠ་ཙི ཛཱ་ཏཾ ཨ་སུ་ཀྑཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨ་ཏི་སུ་ཁུ་མ་ཏི་ཎ་མྤི སཱ་ས་པ་བཱི་ཛ་ཀ་སེ་ཝཱ་ལ་མྤི ཨུ་དྡྷ་ར་ཎ་ཙྪེ་ད་ན་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཀོ་པེ་ཏི ཝཱ པ་ཐ་ཝི་ཁ་ཎ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝི་ཀོ་པཱ་པེ་ཏི ཝཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཡཾ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ རུ་ཀྑ་ཚི་ནྡ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, སཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ཏོ ཝི་ཡོ་ཛི་ཏ་མཱུ་ལ་བཱི་ཛ་ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛ་ཕ་ལུ་བཱི་ཛ་ཨ་གྒ་བཱི་ཛ་བཱི་ཛ་བཱི་ཛཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷཱ་ཛ་ན་ག་ཏཾ ཝཱ རཱ་སི་ཀ་ཏཾ ཝཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ རོ་པི་ཏ་མྤི ནི་ཀྑ་ནྟ་མཱུ་ལ་མ་ཏྟཾ ཝཱ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཨ་ངྐུ་ར་མ་ཏྟཾ ཝཱ ས་ཙེ་པི་སྶ ཝི་ད་ཏྠི་མ་ཏྟཱ པ་ཏྟ་ཝ་ཊྚི ནི་གྒ་ཙྪ་ཏི, ཨ་ནི་ཀྑ་ནྟེ ཝཱ མཱུ་ལེ ནི་ཀྑ་ནྟེ ཝཱ མཱུ་ལེ ཡཱ་ཝ ཨ་ངྐུ་རོ ཧ་རི་ཏོ ན ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཏཾ ཝི་ཀོ་པེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཏ་ཐཱ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་བཱི་ཛ་གཱ་མེ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ, ཨ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་བཱི་ཛ་གཱ་མེ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་བཱི་ཛ་གཱ་མ་ས་ཉྙི་ནོ ཙེ་ཝ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཙ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ པ་ན ཨ་ཏ་ཐཱ་ས་ཉྙི་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ ཨ་ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཝཱ ཝི་ཀོ་པེ་ནྟ་སྶ, ‘ཨི་མཾ རུ་ཀྑ’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ‘‘རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡ, ཝ་ལླིཾ ཚི་ནྡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ, ‘‘ཨི་མཾ པུ་པྥཾ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ ཛཱ་ན, ཨི་མཾ དེ་ཧི, ཨི་མཾ ཨཱ་ཧ་ར, ཨི་མི་ནཱ མེ ཨ་ཏྠོ, ཨི་མཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ ཙ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨེ་ཝཾ ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ་ན བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ཏོ ཝི་ཡོ་ཛི་ཏཾ པ་ན བཱི་ཛ་ཛཱ་ཏཾ པུ་ན པི ‘‘ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཀཱ་རེ་ཏྭཱ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི་སྶ བཱི་ཛ་གཱ་མ་པ་རི་མོ་ཙ་ན་མྤི ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི.
ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན པ་ན ཨ་གྒི་ནཱ ཝཱ ན་ཁེ་ན ཝཱ ས་ཏྠེ་ན ཝཱ ཀ་ཏྟ་བྦཾ, ཨ་གྒི་ནཱ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཙ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨ་གྒི་ནཱ ཨེ་ཀ་དེ་སེ ཕུ་ས་ནྟེ་ན ‘ཀ་པྤི་ཡ’ནྟི ཝ་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ས་ཏྠེ་ན ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཏི་ཁི་ཎ་ས་ཏྠ་སྶ ཨ་ནྟ་མ་སོ སཱུ་ཙི་ན་ཁ་ཙྪེ་ད་ནཱ་དཱི་ན་མྤི ཏུ་ཎྜེ་ན ཝཱ དྷཱ་རཱ་ཡ ཝཱ ཝེ་དྷཾ ཝཱ ཚེ་དཾ ཝཱ ད་སྶེ་ནྟེ་ན ཏ་ཐེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ན་ཁེ་ན ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཋ་པེ་ཏྭཱ གོ་མ་ཧིཾ་སཱ་དཱི་ནཾ ཁུ་རེ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨ་པཱུ་ཏི་ནཱ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནཱ་ནཾ ཝཱ ན་ཁེ་ན ཨ་ནྟ་མ་སོ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ཊེ་ནཱ་པི ས་ཏྠེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ས་ཙེ་པི བཱི་ཛཱ་ནཾ པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྟོ རཱ་སི, རུ་ཀྑ་ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ, ཨུ་ཙྪཱུ་ནཾ ཝཱ མ་ཧཱ་བྷཱ་རོ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ བཱི་ཛེ ཝཱ རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་ཙྪུ་མྷི ཝཱ ཀ་པྤི་ཡེ ཀ་ཏེ ས་བྦཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་ཙྪུཾ ‘‘ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ བ་དྡྷཾ དཱ་རུ་ཀཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ས་ཙེ པ་ན ཡཱ་ཡ ཝ་ལླི་ཡཱ བྷཱ་རོ བ་དྡྷོ, ཏཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ན ཝ་ཊྚ་ཏི. མ་རི་ཙ་པ་ཀྐཱ་དཱི་ཧི མི་སྶེ་ཏྭཱ བྷ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ‘‘ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་ཙེ་པི བྷ་ཏྟ་སི་ཏྠེ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏི་ལ་ཏ་ཎྜུ་ལེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡཱ་གུ་ཡཱ པ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི པ་ན ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ ན ས་ནྟི་ཊྛ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཀ་པི་ཊྛ་ཕ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནྟོ མི་ཉྫཾ ཀ་ཊཱ་ཧཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ས་ཉྩ་ར་ཏི, བྷི་ནྡཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ ཙེ, ཀ་ཊཱ་ཧེ་པི ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཾ པ་ན ཕ་ལཾ ཏ་རུ་ཎཾ ཧོ་ཏི ཨ་བཱི་ཛཾ ཡ་ཉྩ ནི་བྦ་ཏྟ་བཱི་ཛཾ བཱི་ཛཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཏྠ ཀ་པྤི་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ, བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཝི་ཀོ་པ་ནཾ ཝཱ ཝི་ཀོ་པཱ་པ་ནཾ ཝཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཐ་ཝི་ཁ་ཎ་ན་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.