༡. མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཝ་གྒོ
༡. མུ་སཱ་ཝཱ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡེ་སུ མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དེཏི པུ་བྦེ་པི ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཝ་ཙ་ན་ཀྑ་ཎེ་པི ཛཱ་ན་ནྟ་སྶེ་ཝ མུ་སཱ་ཝཱ་ད་བྷ་ཎ་ནེ. བྷ་ཎ་ན་ཉྩ ནཱ་མ ཨི་དྷ ཨ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝཱ བྷཱུ་ཏ་ཏཾ, བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝཱ ཨ་བྷཱུ་ཏ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་པྤ་ཡོ་གོ, ནི་མི་ཏྟ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་སྨཱ ཡོ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ཝ་ད་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ་ནི་མི་ཏྟཾ ཏཾ་ཧེ་ཏུ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཉྙེ་སུ ཙ ཨཱི་དི་སེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཧ་ཏྠ་ཀཾ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ཝ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ་རོ་ཙ་ན་ཏྠཾ མུ་སཱ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ, ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་ན ཨ་ནུ་དྡྷཾ་ས་ན་ཏྠཾ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སེ་ན ཨ་ནུ་དྡྷཾ་ས་ན་ཏྠཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་ས་ན་ཏྠཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ‘‘ཡོ ཏེ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་རཱ. ༢༢༠) པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ་རོ་ཙ་ན་ཏྠཾ པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ མུ་སཱ བྷ་ཎི་ཏེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཀེ་ཝ་ལཾ མུ་སཱ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ ཨི་དྷ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨ་ནུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ ས་ཧ་སཱ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ, ‘‘ཨ་ཉྙཾ བྷ་ཎི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཉྙཾ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ, ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཙི་ཏྟེ་ན ཡ་མ་ཏྠཾ ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ, ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་པ་ཡོ་གོ ཙཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ས་དི་སཱ་ནཱི་ཏི.
མུ་སཱ་ཝཱ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ཨོ་མ་ས་ཝཱ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དུ་ཏི་ཡེ ཨོ་མ་ས་ཝཱ་དེཏི ཨོ་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཝ་ཙ་ནེ, ཛཱ་ཏི་ནཱ་མ་གོ་ཏྟ་ཀ་མྨ་སི་པྤ་ཨཱ་བཱ་དྷ་ལི་ངྒ་ཀི་ལེ་ས་ཨཱ་པ་ཏྟི་ཨ་ཀྐོ་སེ་སུ བྷཱུ་ཏེ་ན ཝཱ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨཱ་པ་ནྣཾ ཝཱ ཨ་ནཱ་པ་ནྣཾ ཝཱ ཡཾ་ཀི་ཉྩི བྷི་ཀྑུཾ ཡཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཙི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ན་ཉྙཱ་པ་དེ་སེ་ན ཨ་ཀྐོ་ས་ན་ཝ་ཙ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨོ་མ་ས་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏེ་ཧི་ཡེ་ཝ ད་ས་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ‘‘ས་ནྟི ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ཙ་ཎྜཱ་ལཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་ཙི. ༢༦) ན་ཡེ་ན ཨ་ཉྙཱ་པ་དེ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟ་སྶ, ‘‘ཙོ་རོ་སི ག་ཎྛི་བྷེ་ད་ཀོ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀ་པ་དེ་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟ་སྶ, ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟ་སྶ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་པི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ན་ཀྐོ་སི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཀེ་ཝ་ལཾ ད་ཝ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ཝ་ད་ཏོ ས་བྦ་ཏྠ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཾ. ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨ་ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི་པུ་རེ་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཡཾ ཨ་ཀྐོ་ས་ཏི, ཏ་སྶ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ, ཨ་ན་ཉྙཱ་པ་དེ་སེ་ན ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ནཾ, ‘‘མཾ ཨ་ཀྐོ་ས་ཏཱི’’ཏི ཛཱ་ན་ནཱ, ཨ་ཏྠ་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ས་དི་སཱ་ནི, ཝེ་ད་ནཱ པ་ན ཨི་དྷ དུ་ཀྑཱ་ཏི.
ཨོ་མ་ས་ཝཱ་ད་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. པེ་སུ་ཉྙ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏ་ཏི་ཡེ བྷི་ཀྑུ་པེ་སུ་ཉྙེཏི བྷི་ཀྑུ་སྶ པེ་སུ་ཉྙེ, ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ སུ་ཏྭཱ ཝ་ཙ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ བྷེ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཡོ ཨ་ཀྐུ་དྡྷོ, ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ཊེ ཏ་སྨིཾ པེ་སུ་ཉྙ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ པེ་སུ་ཉྙ་ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་པ་དེ་སེ་ན ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་རེ ཝཱ པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀ་ཨ་ཀྐོ་སཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་རེ ཝཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཙ ཨུ་པ་སཾ་ཧཱ་རེ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨི་དྷཱ་པི བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏཱ. ན པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ, ན བྷེ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཀེ་ཝ་ལཾ པཱ་པ་ག་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ཝ་ད་ནྟ་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨ་ན་ཉྙཱ་པ་དེ་སེ་ན ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ སུ་ཏྭཱ ཝ་ཙ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་སྶ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཎཾ, པི་ཡ་ཀ་མྱ་ཏཱ་བྷེ་དཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཏཱ, ཏ་སྶ ཝི་ཛཱ་ན་ནཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
པེ་སུ་ཉྙ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. པ་ད་སོ་དྷ་མྨ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙ་ཏུ་ཏྠེ པ་ད་སོ དྷ་མྨཾ ཝཱ་ཙེ་ཡྻཱཏི ས་ངྒཱི་ཏི་ཏྟ་ཡཾ ཨ་ནཱ་རུ་ལ༹ྷ་མྤི རཱ་ཛོ་ཝཱ་ད་ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡ་ཙ་ཏུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ན་ནྡོ་པ་ན་ནྡ་ཀུ་ལུ་མྤ་སུ་ཏྟ་མ་གྒ་ཀ་ཐཱ་དི་དྷ་མྨ་ཉྩ ས་ངྒཱི་ཏི་ཏྟ་ཡ་མཱ་རུ་ལ༹ྷཾ ཏི་པི་ཊ་ཀ་དྷ་མྨ་ཉྩ པ་དཾ པ་དཾ ཝཱ་ཙེ་ཡྻ, པ་དཱ་ནུ་པ་ད་ཨ་ནྭ་ཀྑ་ར་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ནེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ཨེ་ཏེ་སུ པ་དཱ་དཱི་སུ བྷི་ཀྑུ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡཾ་ཀ་ཉྩི ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཨ་ཝ་སེ་ས་པུ་གྒ་ལེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ པ་དཱ་དི་ག་ཎ་ནཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ད་སོ དྷ་མྨ་ཝཱ་ཙ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙི་ནོ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཝཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་དྡེ་ས་གྒ་ཧ་ཎེ, ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀ་ར་ཎེ, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་དྡེ་ས་གྒ་ཧ་ཎེ, ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན པ་གུ་ཎ་ག་ནྠཾ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ, ཨོ་སཱ་རེ་ནྟ་སྶ ཙ ཁ་ལི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ཎཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ ཙ ཨེ་ཀ་ཏོ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶཱ་པི, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ, ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ དྷ་མྨཾ པ་ད་སོ ཝཱ་ཙ་ན་ཏཱ, ཨེ་ཀ་ཏོ ཨོ་སཱ་པ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. པ་ད་སོ་དྷ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
པ་ད་སོ་དྷ་མྨ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. པ་ཋ་མ་ས་ཧ་སེ་ཡྻ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ཉྩ་མེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ནཱཏི བྷི་ཀྑུཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏེ་ནཱ་པི. ཨུ་ཏྟ་རི་དི་ར་ཏྟ་ཏི་ར་ཏྟནྟི དྭི་ནྣཾ ཝཱ ཏི་ཎྞཾ ཝཱ ར་ཏྟཱི་ནཾ ཨུ་པ་རི. ས་ཧ་སེ་ཡྻནྟི ས་བྦ་ཙྪ་ནྣ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཚ་ནྣ་པ་རི་ཙྪ་ནྣེ ཝཱ སེ་ནཱ་ས་ནེ པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡེ་ན ཝཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ་ན ཝཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ནི་པ་ཛྫ་ནཾ. ཀ་པྤེ་ཡྻཱཏི ཝི་ད་ཧེ་ཡྻ ས་མྤཱ་དེ་ཡྻ. ཏ་ཏྠ ཚ་ད་ནཾ ཨ་ནཱ་ཧ་ཙྩ དི་ཡ་ཌྜྷ་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷེ་ན པཱ་ཀཱ་རཱ་དི་ནཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་མྤི ས་བྦ་པ་རི་ཙྪ་ནྣ་མི་ཙྩེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ཨི་མི་ནཱ ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ས་ཙེ་པི ས་ཏྟ་བྷཱུ་མི་ཀོ པཱ་སཱ་དོ ཨེ་ཀཱུ་པ་ཙཱ་རོ ཧོ་ཏི, ས་ཏ་ག་བྦྷཾ ཝཱ ཙ་ཏུ་སཱ་ལཾ, ཡོ ཏ་ཏྠ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཝཱ ཏཱ་དི་སེ ཏེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ས་ཧ ཏི་སྶོ ར་ཏྟི་ཡོ ས་ཡི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་དི་ཝ་སེ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏེ སཱུ་རི་ཡེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ནི་པ་ནྣེ ག་བྦྷ་དྭཱ་རཾ པི་དྷཱ་ཡ ཝཱ ཨ་པི་དྷཱ་ཡ ཝཱ ནི་པ་ཛྫ་ཏི, པ་ཋ་མ་ནི་པ་ནྣོ ཝཱ ཏ་སྨིཾ ནི་པ་ཛྫ་ནྟེ ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫ་ན་པྤ་ཡོ་ག་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཙ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡཾ (པཱ་ཙི. ཨ་ཊྛ. ༥༡) ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟོ.
ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཡཾ ས་མྦ་ཧུ་ལེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ས་ཧ་སེ་ཡྻ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ‘‘ཨུ་ཏྟ་རི་དི་ར་ཏྟ་ཏི་ར་ཏྟ’’ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙི་ནོ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཝཱ ཨུ་པ་དྡྷ་ཙྪ་ནྣ་པ་རི་ཙྪ་ནྣཱ་དཱི་སུ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨཱུ་ན་ཀ་དི་ར་ཏྟ་ཏི་ར་ཏྟཾ ཝ་ས་ནྟ་སྶ, ཏ་ཏི་ཡཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ པུ་རཱ་རུ་ཎཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པུ་ན ཝ་ས་ནྟ་སྶ, ས་བྦ་ཙྪ་ནྣ་ས་བྦཱ་པ་རི་ཙྪ་ནྣཱ་དཱི་སུ ཝ་ས་ནྟ་སྶ, ཨི་ཏ་ར་སྨིཾ ནི་སི་ནྣེ ནི་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ, ནི་པ་ནྣེ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ནྟ་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ, ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ས་ཧ ནི་པ་ཛྫ་ནཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠ་དི་ཝ་སེ སཱུ་རི་ཡ་ཏྠ་ངྒ་མ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
པ་ཋ་མ་ས་ཧ་སེ་ཡྻ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦. དུ་ཏི་ཡ་ས་ཧ་སེ་ཡྻ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཚ་ཊྛེ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ནཱཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏ་ད་ཧུ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ་པི མ་ནུ་སྶི་ཏྠི་ཡཱ. དི་སྶ་མཱ་ན་རཱུ་པཱ པ་ན ཡ་ཀྑི་པེ་ཏི་ཡོ པ་ཎྜ་ཀོ མེ་ཐུ་ན་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཱ ཙ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནི་ཏྠི་ཡོ ཨི་དྷ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཧོ་ནྟི.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ས་ཧ་སེ་ཡྻ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སེ་སཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ར་ཏྟི་པ་རི་ཙྪེ་དཱ, ཏ་ཏྲ ཧི ཙ་ཏུ་ཏྠ་དི་ཝ་སེ ཨཱ་པ་ཏྟི, ཨི་དྷ པ་ན པ་ཋ་མ་དི་ཝ་སེ་པཱི་ཏི.
དུ་ཏི་ཡ་ས་ཧ་སེ་ཡྻ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧. དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ཏྟ་མེ ཨུ་ཏྟ་རི་ཚ་པྤ་ཉྩ་ཝཱ་ཙཱ་ཧཱིཏི་ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀོ གཱ་ཐཱ་པཱ་དོ ཨེ་ཀཱ ཝཱ་ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཝཱ་ཙཱ་པ་མཱ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཱཏི པ་ད་སོ་དྷ་མྨ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ དྷ་མྨཾ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ ཝཱ བྷཱ་སེ་ཡྻ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝི་ཉྙུ་ནཱ པུ་རི་ས་ཝི་གྒ་ཧེ་ནཱཏི ཝི་ནཱ ཝི་ཉྙུ་ནཱ པུ་རི་སེ་ན. མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་ན པ་ན ཡ་ཀྑེ་ན ཝཱ པེ་ཏེ་ན ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནེ་ན ཝཱ ས་དྡྷིཾ ཋི་ཏཱ་ཡ་པི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི དུ་ཏི་ཡཱ་ནི་ཡ་ཏེ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན མ་ནུ་སྶེ་ན ཝི་ནཱ ཝི་ཉྙུ་མ་ནུ་སྶི་ཏྠི་ཡཱ ཚ་ནྣཾ ཝཱ་ཙཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི པ་དཱ་དི་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ པ་དཱ་དི་ག་ཎ་ནཱ་ཡ, བ་ཧཱུ་ནཾ དེ་ས་ཡ་ཏོ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཙ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨུ་དཱ་ཡི་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝི་ཉྙུ་ནཱ’’ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་མཱ་ཏུ་གཱ་མེ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་ས་ཉྙི་ནོ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཝཱ ཡ་ཀྑི་པེ་ཏི་པ་ཎྜ་ཀ་མ་ནུ་སྶ་ཝི་གྒ་ཧ་ཏི་ར་ཙྪཱ་ནི་ཏྠཱི་ནཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཚ་ཧི ཝཱ་ཙཱ་ཧི, ཏ་ཏོ ཝཱ ཨོ་རཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ, ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ པུ་རི་སེ ས་ཏི, ས་ཡཾ ཝཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ, པུ་ན ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཝཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པུ་ན ནི་སི་ནྣ་སྶ, ཨ་ཉྙ་སྶ ཝཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ དེ་ས་ཡ་ཏོ, ‘‘དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡོ ནཱ་མ བྷ་ནྟེ ཀི་མ་ཏྠི་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ན པུ་ཊྛེ ས་བྦ་མྤི དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ, ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ སུ་ཎ་ནྟེ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཚ་ནྣཾ ཝཱ་ཙཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི དེ་ས་ནཱ, ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ, ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་པ་རི་ཝ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝོ, ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀ་སྶཱ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་པ་ཉྷཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ད་སོ་དྷ་མྨ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝ, ཀེ་ཝ་ལཾ ཨི་དྷ ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༨. བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཊྛ་མེ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨནྟི ཙ་ཏུ་ཏྠ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཛྷཱ་ཡཱི་ན་ཉྩེ་ཝ ཨ་རི་ཡཱ་ན་ཉྩ དྷ་མྨཾ. བྷཱུ་ཏ་སྨིཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ཨ་ཏྟ་ནི ཛྷཱ་ནཱ་དི་དྷ་མྨེ ས་ཏི ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡ་ཏོ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝ་གྒུ་མུ་དཱ་ཏཱི་རི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ ཏེ་སཾ བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྟ་ནི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཛྷཱ་ནཱ་དི་དྷ་མྨཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ ས་ཙེ ཡ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, སོ ཨ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ‘‘ཨ་ཡཾ ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨ་རི་ཡོ’’ཏི ཝཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཏ་མ་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ནོ ཙེ ཛཱ་ནཱ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ. པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཾ པ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏུ ཝཱ, མཱ ཝཱ, དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ ཀཱ་ར་ཎེ ས་ཏི ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡ་ཏོ, ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶ ཙ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ན་ཏྠི, ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷི་ནོ པ་ན ཏ་སྨིཾ ས་ཏི ཛྷཱ་ནཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏེ ཨི་དྷ ན ག་ཧི་ཏཱ. ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨ་སྶ བྷཱུ་ཏ་ཏཱ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙ་ནཾ, ཏ་ངྑ་ཎ་ཝི་ཛཱ་ན་ནཱ, ཨ་ན་ཉྙཱ་པ་དེ་སོ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི. བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟེ་ཧི དྭི་ཙི་ཏྟཾ, སུ་ཁ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱ་ཧི དྭི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
བྷཱུ་ཏཱ་རོ་ཙ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩. དུ་ཊྛུ་ལླཱ་རོ་ཙ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན་ཝ་མེ བྷི་ཀྑུ་སྶཱཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣ་སྶ. དུ་ཊྛུ་ལླནྟི ཀི་ཉྩཱ་པི དྭི་ནྣཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨི་དྷ པ་ན ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ བྷི་ཀྑུ་ས་མྨུ་ཏི་ཡཱཏི ཡཾ ས་ངྒྷོ ཨ་བྷི་ཎྷཱ་པ་ཏྟི་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སཾ་ཝ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟཱི་ན་ཉྩ ཀུ་ལཱ་ན་ཉྩ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཝཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཀ་ཏི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ, ཨ་ཡ་ཐཱ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་སུ་ཙིཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ དུ་ཊྛུ་ལླཱ་པ་ཏྟི་ཨཱ་རོ་ཙ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཱ་ཡ དུ་ཊྛུ་ལླ་ས་ཉྙི་ནོ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཝཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨ་ཝ་སེ་སེ ཚ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷེ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ པུ་རི་མ་པ་ཉྩ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ས་ངྑཱ་ཏཾ དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཝཱ ཨི་ཏ་རཾ ཨ་དུ་ཊྛུ་ལླཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་རཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶཱ་པི དུ་ཀྐ་ཊ་མེ་ཝ. ཝ་ཏྠུ་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཨཱ་པ་ཏྟི་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ, བྷི་ཀྑུ་ས་མྨུ་ཏི་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ཝ་ཏྠུ་ཀོ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙ་ནཾ, བྷི་ཀྑུ་ས་མྨུ་ཏི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ས་དི་སཱ་ནི, ཝེ་ད་ནཱ པ་ན ཨི་དྷ དུ་ཀྑཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
དུ་ཊྛུ་ལླཱ་རོ་ཙ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠. པ་ཐ་ཝཱི་ཁ་ཎ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ད་ས་མེ པ་ཐ་ཝིནྟི དུ་ཝི་དྷཱ པ་ཐ་ཝཱི ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝཱི ཨ་ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝཱི སུ་དྡྷ་མི་སྶ་པུ་ཉྫ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཱ, ཏ་ཏྠ སུ་དྡྷ་པ་ཐ་ཝཱི ནཱ་མ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ སུ་དྡྷ་པཾ་སུ ཝཱ སུ་དྡྷ་མ་ཏྟི་ཀཱ ཝཱ. མི་སྶ་པ་ཐ་ཝཱི ནཱ་མ ཡ་ཏྠ པཾ་སུ་ཏོ ཝཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་ཏོ ཝཱ པཱ་སཱ་ཎ་ས་ཀྑ་ར་ཀ་ཐ་ལ་མ་རུ་མྦ་ཝཱ་ལུ་ཀཱ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཏ་ཏི་ཡ་བྷཱ་གོ ཧོ་ཏི. པུ་ཉྫ་པ་ཐ་ཝཱི ནཱ་མ ‘‘ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱ་ཏུ་མཱ་སཾ ཨོ་ཝ་ཊྛོ པཾ་སུ་པུ་ཉྫོ ཝཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་པུ་ཉྫོ ཝཱ’’ཏི (པཱ་ཙི. ༨༦) ཝུ་ཏྟཾ, ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན པ་ན མི་སྶ་ཀ་པུ་ཉྫོ་པི པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎེ ཋི་ཏ་སུ་ཁུ་མ་ར་ཛ་མྤི ཙ དེ་ཝེ ཕུ་སཱ་ཡ་ནྟེ ས་ཀིཾ ཏི་ནྟཾ ཙ་ཏུ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཏི་ནྟོ་ཀཱ་སོ པུ་ཉྫ་པ་ཐ་ཝི་ས་ངྑ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ཏི་ཝི་དྷཱ་པི ཙེ་སཱ པ་ཐ་ཝཱི ཨུ་དྡྷ་ན་པ་ཏྟ་པ་ཙ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ ཨ་ད་ཌྜྷཱ ‘ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝཱི’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ད་ཌྜྷཱ པ་ན ཝུ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་ར་པཱ་སཱ་ཎཱ་དི་མི་སྶཱ ཝཱ ཨ་ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ སུ་དྡྷ་པཱ་སཱ་ཎཱ་དི་བྷེ་དཱ་ཡ. ཏ་ཏྠ ཡཱ ‘ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝཱི’ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཨ་ཡཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་པ་ཐ་ཝཱི. ཡོ བྷི་ཀྑུ ཏཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ཐ་ཝིཾ ས་ཡཾ ཁ་ཎ་ཏི, ཁ་ཎ་ན་བྷེ་ད་ན་ཝི་ལེ་ཁ་ན་པ་ཙ་ནཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཀོ་པེ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ཡོ་ག་ག་ཎ་ནཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཡོ པ་ན ཁ་ཎཱ་པེ་ཏི, ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཀོ་པཱ་པེ་ཏི, ཏ་སྶ ‘‘ཨི་མཾ པ་དེ་ས’’ནྟི ཝཱ ‘‘ཨི་མཾ པ་ཐ་ཝི’’ནྟི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ‘‘ཁ་ཎ, བྷི་ནྡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ས་ཀིཾ ཨཱ་ཎ་ཏྟེ དི་ཝ་ས་མྤི ཁ་ཎ་ནྟེ ཨཱ་ཎཱ་པ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ས་ཙེ ཨི་ཏ་རོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཡཾ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཐ་ཝི་ཁ་ཎ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, སཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ, ཨ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ པ་ཐ་ཝི་ས་ཉྙི་ནོ ཙེ་ཝ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ‘‘པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཁ་ཎ, ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ ཁ་ཎ, ཀ་ནྡཾ ཁ་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ, ཨཱ་ཏ་པེ་ན སུ་སྶི་ཏྭཱ ཕ་ལི་ཏ་ཀ་དྡ་མཾ ཝཱ གོ་ཀ་ཎྚ་ཀཾ ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨ་ས་མྦ་དྡྷཾ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཏ་ན་དི་ཏ་ཊཾ ཝཱ མ་ཧ་ནྟ་མྤི ན་ངྒ་ལ་ཙྪི་ནྣ་མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜ་ནྟི་ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི ས་བྦ་ཉྩ ཨ་ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝིཾ ཝི་ཀོ་པེ་ནྟ་སྶ, ‘‘ཨི་མ་སྶ ཐ་མྦྷ་སྶ ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ ཛཱ་ན, མ་ཏྟི་ཀཾ དེ་ཧི, མ་ཏྟི་ཀཾ ཨཱ་ཧ་ར, པཾ་སུ་ནཱ མེ ཨ་ཏྠོ, མ་ཏྟི་ཀཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ, ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ རུ་ཀྑཱ་དི་པ་ཝ་ཊྚ་ནེ་ན བྷི་ནྡ་ནྟ་སྶ, ཨ་ས་ཏི་ཡཱ པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཝི་ལེ་ཁ་ནྟ་སྶ, ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝི་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ, ‘‘ཁ་ཎཱ་མི ཝཱ ཨ་ཧ’’ནྟི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཛཱ་ཏ་པ་ཐ་ཝཱི, པ་ཐ་ཝི་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཁ་ཎ་ན་ཁ་ཎཱ་པ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ས་དི་སཱ་ནི, ཨི་དཾ པ་ན པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
པ་ཐ་ཝཱི་ཁ་ཎ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.