༣. པ་ཏྟ་ཝ་གྒོ
༡. པ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ཏྟ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཏྟོཏི ཨ་ན་དྷི་ཊྛི་ཏོ ཙ ཨ་ཝི་ཀ་པྤི་ཏོ ཙ, སོ ཙ ཁོ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷི་མོ་མ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟོ་ཝ, ཏ་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ‘‘ཨ་ཌྜྷཱ་ལ༹ྷ་ཀོ་ད་ནཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པཱ་རཱ ༦༠༢) ན་ཡེ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཏ་པུ་རཱ་ཎ་སཱ་ལི་ཏ་ཎྜུ་ལཱ་ནཾ སུ་ཀོ་ཊྚི་ཏ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནཾ དྭེ མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཏ་ཎྜུ་ལེ་ཧི ཨ་ནུ་ཏྟ་ཎྜུ་ལ་མ་ཀི་ལི་ནྣ་མ་པི་ཎྜི་ཀཾ སུ་ཝི་ས་དཾ ཀུ་ནྡ་མ་ཀུ་ལ༹་རཱ་སི་ས་དི་སཾ ཨ་ཝ་སྶཱ་ཝི་ཏོ་ད་ནཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ནི་ར་ཝ་སེ་སཾ པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨོ་ད་ན་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྷཱ་ག་པྤ་མཱ་ཎོ ནཱ་ཏི་གྷ་ནོ ནཱ་ཏི་ཏ་ནུ་ཀོ ཧ་ཏྠ་ཧཱ་རི་ཡོ ས་བྦ་ས་མྦྷཱ་ར་ས་ངྑ་ཏོ མུ་གྒ་སཱུ་པོ པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦོ, ཏ་ཏོ ཨཱ་ལོ་པ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཡཱ་ཝ་ཙ་རི་མཱ་ལོ་པ་པྤ་ཧོ་ན་ཀཾ མ་ཙྪ་མཾ་སཱ་དི་བྱ་ཉྫ་ནཾ པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ, ས་པྤི་ཏེ་ལ་ཏ་ཀྐ་ར་ས་ཀ་ཉྫི་ཡཱ་དཱི་ནི པ་ན ག་ཎ་ནཱུ་པ་གཱ་ནི ན ཧོ་ནྟི. ཏཱ་ནི ཧི ཨོ་ད་ན་ག་ཏི་ཀཱ་ནེ་ཝ, ནེ་ཝ ཧཱ་པེ་ཏུཾ, ན ཝ་ཌྜྷེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ས་བྦ་མྤི པ་ཀྑི་ཏྟཾ ས་ཙེ པ་ཏྟ་སྶ མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཱ ཧེ་ཊྛི་མ་རཱ་ཛི་ས་མཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, སུ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཧཱི་རེ་ན ཝཱ ཚི་ནྡ་ནྟ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཧཱི་ར་སྶ ཝཱ ཧེ་ཊྛི་མ་ནྟཾ ཕུ་ས་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ. ས་ཙེ ཏཾ རཱ་ཛིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཐཱུ་པཱི་ཀ་ཏཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ་མ་ཀོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ. ས་ཙེ ཏཾ རཱ་ཛིཾ ན ས་མྤཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛུ་ཀྐ་ཊྛོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ. ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཏོ ཨུ་པ་ཌྜྷ་པྤ་མཱ་ཎོ མ་ཛ྄ཛྷི་མོ. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཏྟ་ཏོ ཨུ་པ་ཌྜྷ་པྤ་མཱ་ཎོ ཨོ་མ་ཀོ. ཏེ་ས་མྤི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་ཙྩེ་ཏེ་སུ ན་ཝ་སུ ཨུ་ཀྐ་ཊྛུ་ཀྐ་ཊྛོ ཙ ཨོ་མ་ཀོ་མ་ཀོ ཙཱ་ཏི དྭེ ཨ་པ་ཏྟཱ, སེ་སཱ ས་ཏྟ པ་ཏྟཱ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཱ ནཱ་མ, ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ་ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡཾ (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༥༩༨ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཾ ས་མ་ཎ་སཱ་རུ་པྤེ་ན པ་ཀྐཾ ཨ་ཡོ་པ་ཏྟཾ ཝཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཏྟཾ ཝཱ ལ་བྷི་ཏྭཱ པུ་རཱ་ཎ་པ་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ད་སཱ་ཧེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ པ་ན་སྶ མཱུ་ལ་ཏོ ཀཱ་ཀ་ཎི་ཀ་མ་ཏྟ་མྤི དཱ་ཏ་བྦཾ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གོ ན ཧོ་ཏི, ཨ་པྤ་ཙྩུ་དྡྷ་ར་ནྟེ་ན ཝི་ཀ་པྤེ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ པ་ཙྩུ་དྡྷ་ར་ཎཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཝ་གྒེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཝི་ཀ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ར་ཏོ ཝ་ཀྑཱ་མ. ས་ཙེ པ་ན ཀོ་ཙི ཨ་པ་ཏྟ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ད་ས པ་ཏྟེ ལ་བྷི་ཏྭཱ ས་བྦེ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀཾ པ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ པུ་ན དི་ཝ་སེ ཏཾ པ་ཙྩུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ, ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ཝ་སྶ་ས་ཏ་མྤི པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ. ཡོ པ་ན་སྶ པ་ཏྟོ མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ དྭ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟོ་ཀཱ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡ་ཏྠ་ཀ་ཏྠ་ཙི ཀ་ངྒུ་སི་ཏྠ་ནི་ཀྑ་མ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཚི་དྡེ་ན ཚི་དྡོ ཧོ་ཏི, སོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་གོ ན ཧོ་ཏི. པུ་ན ཚི་དྡེ པཱ་ཀ་ཏི་ཀེ ཀ་ཏེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦོ, སེ་སཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཛ་ཧ་ནཾ ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཏྟ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, སེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཀྐ་མོ ཙཱི་ཝ་ར་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི.
པ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དུ་ཏི་ཡེ ཨཱུ་ནཱ་ནི པ་ཉྩ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི ཨ་སྶཱ་ཏི ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནོ, ནཱ་སྶ པ་ཉྩ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི པཱུ་རེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏེ་ན ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན, ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཨ་བ་ནྡྷ་ན་སྶཱ་པི པ་ཉྩ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི ན པཱུ་རེ་ནྟི ས་བྦ་སོ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ, ཏེ་ན་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ ‘‘ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནོ ནཱ་མ པ་ཏྟོ ཨ་བ་ནྡྷ་ནོ ཝཱ ཨེ་ཀ་བ་ནྡྷ་ནོ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (པཱ་རཱ. ༦༡༣) ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཡ་སྶ པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནོ པ་ཏྟོ ཧོ་ཏི པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནོ་ཀཱ་སོ ཝཱ, ཏ་སྶ སོ ཨ་པ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་སྨིཾ པ་ན པ་ཏྟེ མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ བྷ་ཊྛཱ དྭ་ངྒུ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཱ ཨེ་ཀཱ་པི རཱ་ཛི ཧོ་ཏི, ཏཾ ཏ་སྶཱ རཱ་ཛི་ཡཱ ཧེ་ཊྛི་མ་པ་རི་ཡ་ནྟེ པ་ཏྟ་ཝེ་དྷ་ཀེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཙི་ཏྭཱ སུ་ཏྟ་ར་ཛྫུ་ཀ་མ་ཀ་ཙི་ར་ཛྫུ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཏི་པུ་སུ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏཾ བ་ནྡྷ་ནཾ ཨཱ་མི་ས་སྶ ཨ་ལ་གྒ་ན་ཏྠཾ ཏི་པུ་པ་ཊྚ་ཀེ་ན ཝཱ ཀེ་ན་ཙི བ་དྡྷ་སི་ལེ་སཱ་དི་ནཱ ཝཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏ་བྦཾ, སོ ཙ པ་ཏྟོ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ, སུ་ཁུ་མཾ ཝཱ ཚི་དྡཾ ཀ་ཏྭཱ བ་ནྡྷི་ཏ་བྦོ, ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ཎ་ཙུ་ཎྞེ་ན བ་ནྡྷི་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ན དྭེ རཱ་ཛི་ཡོ ཝཱ ཨེ་ཀཱ་ཡེ་ཝ ཝཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལཱ, ཏ་སྶ དྭེ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི དཱ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཡ་སྶ ཏི་སྶོ ཝཱ ཨེ་ཀཱ་ཡེ་ཝ ཝཱ ཚ་ལ༹་ངྒུ་ལཱ, ཏ་སྶ ཏཱི་ཎི. ཡ་སྶ ཙ་ཏ་སྶོ ཝཱ ཨེ་ཀཱ་ཡེ་ཝ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལཱ, ཏ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རི. ཡ་སྶ པ་ཉྩ ཝཱ ཨེ་ཀཱ་ཡེ་ཝ ཝཱ ད་ས་ངྒུ་ལཱ, སོ བ་དྡྷོ་པི ཨ་བ་དྡྷོ་པི ཨ་པ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ, ཨ་ཉྙོ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ཨེ་ས ཏཱ་ཝ མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཏྟེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཨ་ཡོ་པ་ཏྟེ པ་ན ས་ཙེ་པི པ་ཉྩ ཝཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀཱ་ནི ཝཱ ཚི་དྡཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏཱ་ནི ཙེ ཨ་ཡ་ཙུ་ཎྞེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཎི་ཡཱ ཝཱ ལོ་ཧ་མ་ཎྜ་ལེ་ན ཝཱ བ་དྡྷཱ་ནི མ་ཊྛཱ་ནི ཧོ་ནྟི, སྭེ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ, ཨ་ཉྙོ ན ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཐ པ་ན ཨེ་ཀ་མྤི ཚི་དྡཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཧོ་ཏི, ལོ་ཧ་མ་ཎྜ་ལེ་ན བ་དྡྷ་མྤི མ་ཊྛཾ ན ཧོ་ཏི, པ་ཏྟེ ཨཱ་མི་སཾ ལ་གྒ་ཏི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡོ ཧོ་ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཏྟོ, ཨ་ཉྙོ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦོ. ཡོ པ་ན ཨེ་ཝཾ པ་ཏྟ་ས་ངྑེ་པ་ག་ཏེ ཝཱ ཨ་ཡོ་པ་ཏྟེ, ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ནེ ཝཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཏྟེ ས་ཏི ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏི, པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡོ ཧོ་ཏི, ནི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦོ. ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟེ་ན ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨེ་ཝ ནི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦོ, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བྷི་ཀྑུ་པ་རི་སཱ་ཡ ནི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦོ’’ཏི. ཡོ ཙ ཏ་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་པ་རི་སཱ་ཡཱཏི་ཨེ་ཏྠ ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཏོ ས་མྨ་ཏེ་ན པ་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱ་པ་ཀེ་ན པ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་གུ་ཎཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་མཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཐེ་རོ ཝ་ཏྟ་བྦོ. ས་ཙེ ཐེ་ར་སྶ སོ པ་ཏྟོ ན རུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ན ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ས་ཙེ པ་ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ཐེ་ར་སྶ པ་ཏྟཾ དུ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་རཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཡཱ་ཝ ས་ངྒྷ་ན་ཝ་ཀཱ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏ་བྦོ, ཏེ་ན པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་པ་ཏྟོ པ་ན པ་ཏྟ་པ་རི་ཡ་ནྟོ ནཱ་མ, སོ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་དཱ་ཏ་བྦོ. ཏེ་ནཱ་པི སོ ཡ་ཐཱ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་པ་ཏྟོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ཀྐ་ཙྩཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ པ་ན ཏཾ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ ཨ་དེ་སེ ཝཱ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ཨ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན ཝཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི ཝཱ, དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
ས་ཀྐེ་སུ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ ཨཱ་ར་བྦྷ བ་ཧཱུ པ་ཏྟེ ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཨ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཨ་བ་ནྡྷ་ནཾ, ཨེ་ཀ་བ་ནྡྷ་ནཾ, དུ་བ་ནྡྷ་ནཾ, ཏི་བ་ནྡྷ་ནཾ, ཙ་ཏུ་བྦ་ནྡྷ་ནཾ, ཨ་བ་ནྡྷ་ནོ་ཀཱ་སཾ, ཨེ་ཀ་དྭི་ཏི་ཙ་ཏུ་བྦ་ནྡྷ་ནོ་ཀཱ་སཾ ཙེ་ཏཱ་པེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀེ་ཀེ་ན པ་ཏྟེ་ན ད་ས་དྷཱ ད་ས་ཝི་དྷཾ པ་ཏྟཾ. ཙེ་ཏཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨེ་ཀཾ ནི་སྶ་གྒི་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ས་ཏཾ ཧོ་ཏི. ན་ཊྛ་པ་ཏྟ་སྶ, བྷི་ནྣ་པ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཏ་ཀ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏེ, ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ ཉཱ་ཏ་ཀ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏེ, ཏ་སྶེ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟ་སྶ, ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་ནེ་ན ག་ཎྷ་ཏོ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནུ་པ་ག་པ་ཏྟ་སྶ ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ན་ཏཱ, ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སི་ཀ་ཏཱ, ཨ་ཀ་ཏ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི, ཏཱ་ཡ ཙ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི དྷོ་ཝཱ་པ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་བ་ནྡྷ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. བྷེ་ས་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏ་ཏི་ཡེ པ་ཊི་སཱ་ཡ་ནཱི་ཡཱ་ནཱིཏི པ་ཊི་སཱ་ཡི་ཏ་བྦཱ་ནི, པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ན ས་ཡཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི, ཏཱ་ནི ཧི པ་ཊི་སཱ་ཡི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ནྟི. བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནཱིཏི བྷེ་ས་ཛྫ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟུ ཝཱ, མཱ ཝཱ, ཨེ་ཝཾ ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རཱ་ནི. ས་པྤི ནཱ་མ ག་ཝཱ་དཱི་ནཾ ས་པྤི, ཡེ་སཾ མཾ་སཾ ཀ་པྤ་ཏི, ཏེ་སཾ ས་པྤི. ཏ་ཐཱ ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ. ཏེ་ལཾ ནཱ་མ ཏི་ལ་སཱ་ས་པ་མ་དྷཱུ་ཀ་ཨེ་ར་ཎྜ་ཀ་ཝ་སཱ་དཱི་ཧི ནི་བྦ་ཏྟི་ཏཾ. མ་དྷུ ནཱ་མ མ་ཀྑི་ཀཱ་མ་དྷུ་མེ་ཝ. ཕཱ་ཎི་ཏཾ ནཱ་མ ཨུ་ཙྪུ་ར་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ན ཨ་པ་ཀྐཱ ཝཱ ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པ་ཀྐཱ ཝཱ ས་བྦཱ་པི ཨུ་ཙྪུ་ཝི་ཀ་ཏི ‘‘ཕཱ་ཎི་ཏ’’ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱཏི ཏཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ, ན ཏེ་སཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནི. ཨེ་ཏེ་ན ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝ་སཱ་ཏེ་ལཾ ཡཱ་ནེ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ནི, ཏེ་སཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ་ནི ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ནི ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མ་ཡ་ཏོ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི. ཝ་སཱ་ཏེ་ལཾ པ་ན ཀཱ་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀཱ་ལེ ནི་པ་ཀྐཾ ཀཱ་ལེ སཾ་ས་ཊྛཾ ཏེ་ལ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་ཝ་སཾ ཨ་ཉྙཾ ཡཾ་ཀ་ཉྩི ཝ་སཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་མཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ཏེ་ལ་མྤི ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་གེ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན པ་ཙི་ཏྭཱ དི་ནྣཾ པ་ན ཏ་ད་ཧུ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་སཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཝ་ཏྠུཾ པ་ཙི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ས་པྤི ཝཱ ན་ཝ་ནཱི་ཏཾ ཝཱ པ་ཙི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏཾ པ་ན ཏ་ད་ཧུ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མྤི སཱ་མི་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་ཁཱི་རཱ་དི་ཏོ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ་ན པ་ཙི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ན ཏ་ད་ཧུ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་སཱ་ནི་པི ཝ་ཊྚ་ནྟི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི, ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ་ནཱིཏི ས་ནྣི་དྷིཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ད་ཧི་ཏྭཱ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ཏ་ད་ཧུ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ སཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་གེ་ནཱ་པི ཝ་ཊྚ་ནྟི, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ན ཏཱ་ནི ཙ, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ཙ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རཱ་མི་ས་པ་རི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི ཙ ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ནྟོ་ས་ཏྟཱ་ཧེ ཨ་བྦྷ་ཉྫ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏེ་སུ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ་ནི སཱ་ས་པ་མ་དྷཱུ་ཀ་ཨེ་ར་ཎྜ་ཀ་ཨ་ཊྛཱི་ནི ཏེ་ལ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཀ་ཏ་ཏེ་ལཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ, དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཀ་ཏཾ ཚཱ་ཧཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཀ་ཏཾ པ་ཉྩཱ་ཧཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མ་ཚ་ཊྛ་ས་ཏྟ་མ་དི་ཝ་སེ ཀ་ཏཾ ཏ་ད་ཧེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཡཱ་ཝ ཨ་རུ་ཎ་སྶ ཨུ་གྒ་མ་ནཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཊྛ་མ་དི་ཝ་སེ ཀ་ཏཾ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཨ་ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཏྟཱ པ་ན བཱ་ཧི་ར་པ་རི་བྷོ་གེ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ་པི ན ཀ་རོ་ཏི, ཏེ་ལ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་སཱ་ས་པཱ་དཱི་ནཾ པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ན་ཉྩ ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ཏི་ཀྐ་མེ དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སཱི་ཏུ་ད་ཀེ་ན ཀ་ཏ་མ་དྷཱུ་ཀ་པུ་པྥ་ཕཱ་ཎི་ཏཾ པ་ན ཕཱ་ཎི་ཏ་ག་ཏི་ཀ་མེ་ཝ, ཨ་མྦ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ནི ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་ནི. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་ཏྟཱ་ཧ་ཀཱ་ལི་ཀཾ, ཏཾ ནི་སྶ་ཊྛཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ་པི ཨ་རུ་ཨཱ་དཱི་ནི ཝཱ མ་ཀྑེ་ཏུཾ, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏུཾ ཝཱ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་དཱི་པེ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞེ ཝཱ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཉྙ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀཱ་ཡི་ཀ་པ་རི་བྷོ་གཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཾ པ་ན ནི་ར་པེ་ཀྑོ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ པུ་ན ལ་བྷ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝི་སུཾ ཋ་པི་ཏ་ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་སུ, ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ ཝཱ ཨ་མི་སྶི་ཏེ་སུ ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ས་མྦ་ཧུ་ལེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སེ་སཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི.
བྷེ་ས་ཛྫ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙ་ཏུ་ཏྠེ མཱ་སོ སེ་སོ གི་མྷཱ་ནནྟི ཙ་ཏུ་ནྣཾ གི་མྷ་མཱ་སཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ པ་ཙྪི་མ་མཱ་སོ སེ་སོ. པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦནྟི གི་མྷཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མ་མཱ་ས་སྶ པ་ཋ་མ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་ས་སྶ པ་ཙྪི་མ་དི་ཝ་སོ, ཏཱ་ཝ ‘‘ཀཱ་ལོ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀ་ར་ཎེ་ན, ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཏ་ཀ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ན ‘‘དེ་ཐ མེ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ་པི པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཏུ་པྤཱ་དཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཝ་ཏྟ་བྷེ་དེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཡ་ཐཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ ཝཱ ‘‘དེ་ཐ མེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏ་བྦནྟི གི་མྷཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མ་དྡྷ་མཱ་ས་སྶ པ་ཋ་མ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་ས་སྶ པ་ཙྪི་མ་དི་ཝ་སོ, ཏཱ་ཝ སཱུ་ཙི་ཀ་མྨ་ནི་ཊྛཱ་ནེ་ན ས་ཀི་མྤི ཝ་ཎྞ་བྷེ་ད་མ་ཏྟ་ར་ཛ་ནེ་ན ཀ་པྤ་བི་ནྡུ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་ད་ཧི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ གི་མྷཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མོ མཱ་སོ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཀྑེ་ཏྟཾ, པ་ཙྪི་མོ ཨ་དྡྷ་མཱ་སོ ཀ་ར་ཎ་ནི་ཝཱ་ས་ན་ཀྑེ་ཏྟ་མྤི, ཝ་སྶཱ་ན་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ མཱ་སེ་སུ ས་བྦ་མྤི ཏཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ད་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡོ ཙཱ་ཡཾ གི་མྷཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མོ མཱ་སོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ, ཨེ་ཏྠ ཀ་ཏ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་མྤི ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ ཏ་སྨིཾ མཱ་སེ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཝ་སྶཾ ཨུ་ཀྐ་ཌྜྷི་ཡ་ཏི, པུ་ན མཱ་ས་པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི, དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ན ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་དི་ཝ་སེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ ས་ཏི་ས་མྨོ་སེ་ན ཝཱ ཨ་པྤ་ཧོ་ན་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ ཨ་ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཏེ ཙ དྭེ མཱ་སེ ཝ་སྶཱ་ན་སྶ ཙ་ཏུ་མཱ་ས་ནྟི ཚ མཱ་སེ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་སེ ཀ་ཐི་ནཾ ཨ་ཏྠ་རི་ཡ་ཏི, ཨ་པ་རེ་པི ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ལ་བྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ད་ས མཱ་སཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏོ པ་ར་མྤི ས་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩཱ་སཱ་ཡ ཏཾ མཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཀ་མཱ་ས་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས མཱ་སེ པ་རི་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི, ཨི་ཏོ པ་རཾ ཨེ་ཀཱ་ཧ་མྤི ན ལ་བྷ་ཏི.
ཨོ་རེ་ན ཙེ མཱ་སོ སེ་སོ གི་མྷཱ་ནནྟི གི་མྷཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མ་མཱ་ས་སྶ ཨོ་རི་མ་བྷཱ་གེ ཡཱ་ཝ ཧེ་མ་ནྟ་སྶ པ་ཋ་མ་དི་ཝ་སོ, ཏཱ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཡེ་སེ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཏེ་སུ ས་ཏྟ་སུ པི་ཊྛི་ས་མ་ཡ་མཱ་སེ་སུ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ས་ཏུ་པྤཱ་ད་ཀ་ར་ཎེ་ན པ་རི་ཡེ་ས་ནྟ་སྶ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཉཱ་ཏ་ཀ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏེ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཏེ་ན སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ས་ཏུ་པྤཱ་དཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨི་མི་ནཱ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི. ཨོ་རེ་ན་དྡྷ་མཱ་སོ སེ་སོ གི་མྷཱ་ནནྟི གི་མྷཱ་ན་སྶ པ་ཙྪི་མ་དྡྷ་མཱ་ས་ཏོ ཨོ་རི་མ་བྷཱ་གེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་དྡྷ་མཱ་སེ. ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ དྷ་མྨེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་མྤི ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟ་སྶ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨཱུ་ན་ཀ་མཱ་ས་དྡྷ་མཱ་སེ་སུ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ས་ཉྙི་ནོ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཝཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཏ་ཐཱ ས་ཏི་ཡཱ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ ན་གྒ་སྶ ཀཱ་ཡཾ ཨོ་ཝ་སྶཱ་པ་ཡ་ཏོ. པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ་དཱི་སུ པ་ན ནྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཝཱ ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཝཱ ན་ཊྛ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཝཱ ‘‘ཨ་ནི་ཝ་ཏྠཾ ཙོ་རཱ ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་པ་དཱ་སུ ཝཱ ནི་ཝཱ་ས་ཡ་ཏོ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སི་ཀ་ཏཱ, ཨ་ས་མ་ཡེ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཏཱ, ཏཱ་ཡ ཙ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཏཱ་ཝ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་ཙཱི་ཝ་ར་ཏཱ, ཨཱ་པ་དཱ་བྷཱ་ཝོ, ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ ས་ཀ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ས་མ་ཡེ ནི་ཝཱ་ས་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ནི་ཝཱ་ས་ནཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི དྷོ་ཝཱ་པ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
ཝ་སྶི་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. ཙཱི་ཝ་ར་ཨ་ཙྪི་ནྡ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ཉྩ་མེ སཱ་མཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ད་ཏྭཱཏི ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཱ་དཱི་ནི པ་ཙྩཱ་སི་ས་མཱ་ནོ ས་ཡ་མེ་ཝ ད་ཏྭཱ. ཨ་ཙྪི་ནྡེ་ཡྻཱཏི ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀ་རོ་ནྟཾ དི་སྭཱ ས་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཙྪི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཨ་ཙྪི་ནྡཱ་པེ་ཡྻཱཏི་ཨེ་ཏྠ པ་ན ‘‘ཨ་ཙྪི་ནྡཱ’’ཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཨ་ཙྪི་ནྡེ་སུ ཡ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨཱ་ཎ་ཏྟཱ་ནི, ཏེ་སཾ ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཙཱི་ཝ་ར་ཨ་ཙྪི་ནྡ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, སཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣེ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙི་ནོ, ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ས་ཉྙི་ནོ ཝཱ, ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶཱ་པི ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་ག་པ་ཙྪི་མ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ, ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཙ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨ་ཙྪི་ནྡ་ཏོ ཝཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏེ་ན ཏུ་ཊྛེ་ན ཝཱ ཀུ་པི་ཏེ་ན ཝཱ དི་ནྣཾ པ་ན ཏ་སྶ ཝི་སྶཱ་སཾ ཝཱ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཝི་ཀ་པྤ་ནུ་པ་ག་པ་ཙྪི་མ་ཙཱི་ཝ་ར་ཏཱ, སཱ་མཾ དི་ནྣ་ཏཱ, ས་ཀ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ, ཀོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཙྪི་ནྡ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཙྪི་ནྡཱ་པ་ནཾ ཝཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ས་དི་སཱ་ནི ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ. ཝེ་ད་ནཱ པ་ན ཨི་དྷ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
ཙཱི་ཝ་ར་ཨ་ཙྪི་ནྡ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦. སུ་ཏྟ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཚ་ཊྛེ སུ་ཏྟནྟི ཚ་བྦི་དྷཾ ཁོ་མ་སུ་ཏྟཱ་དིཾ ཝཱ ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་ལོ་མཾ ཝཱ. ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱཏི ཙཱི་ཝ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ. ཝཱ་ཡཱ་པེ་ཡྻཱཏི ‘‘ཙཱི་ཝ་རཾ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝཱ་ཡ་ཐཱ’’ཏི ཨ་ཀ་པྤི་ཡཱ་ཡ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ་ཡཱ་པེ་ཡྻ. ནི་སྶ་གྒི་ཡནྟི ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཡཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཡོ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡོ ཙཱི་ཝ་ར་ཝཱ་ཡ་ན་ཏྠཾ ཏུ་རི་ཝེ་མ་ས་ཛྫ་ནཱ་དི་ཀེ པ་ཡོ་གེ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶ ས་བྦ་པྤ་ཡོ་གེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊཾ, པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི.
རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ ཙཱི་ཝ་ར་ཝཱ་ཡཱ་པ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏ་སུ་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏ་ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཡཱ་པེ་ནྟ་སྶ དཱི་གྷ་ཏོ ཝི་ད་ཏྠི་མ་ཏྟེ ཏི་རི་ཡ་ཉྩ ཧ་ཏྠ་མ་ཏྟེ ཝཱི་ཏེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཨི་ཏི ཡཱ་ཝ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨི་མི་ནཱ པ་མཱ་ཎེ་ན ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝ པ་ན ཨ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ལ་དྡྷ་སུ་ཏྟཾ ཝཱ་ཡཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཡ་ཐཱ པུ་བྦེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ, ཨེ་ཝཾ ཨི་དྷ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཝི་ཉྙ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་ཝི་ཉྙ་ཏྟ་ཉྩ ཝཱ་ཡཱ་པེ་ནྟ་སྶ ས་ཙེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཀེ་དཱ་ར་བ་དྡྷཾ ཝི་ཡ ཙཱི་ཝ་རཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟ་མ་ཡེ པ་རི་ཙྪེ་དེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨི་ཏ་ར་སྨིཾ ཏ་ཐེ་ཝ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏ་ཏོ ཙེ ཨཱུ་ན་ཏ་རཱ པ་རི་ཙྪེ་དཱ, ས་བྦ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནེ་ཝ. ཨ་ཐ ཨེ་ཀ་ནྟ་རི་ཀེ་ན ཝཱ སུ་ཏྟེ་ན དཱི་གྷ་ཏོ ཝཱ ཀ་པྤི་ཡཾ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱི་ཏཾ ཧོ་ཏི, པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཀ་པྤི་ཡ་ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟེ, ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡེ་ཧི ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ་ཧི སུ་ཏྟེ་པི ཀ་པྤི་ཡེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡེ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡེ ཙ ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ཝཱ་ཡཱ་པི་ཏེ ཝཱ་ཡཱ་པི་ཏ་ས་ཉྙི་ནོ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཝཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཙཱི་ཝ་ར་སི་བྦ་ན་ཨཱ་ཡོ་ག་ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ན་ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཀ་པ་ཏྟ་ཏྠ་ཝི་ཀ་པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ སུ་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟ་སྶ, ཉཱ་ཏ་ཀ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏེ་ཧི ཀ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟཾ ཝཱ་ཡཱ་པེ་ནྟ་སྶ, ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ, ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་ནེ་ན, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, ཙཱི་ཝ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏ་སུ་ཏྟཾ, ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སི་ཀ་ཏཱ, ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ་ན ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ་ཡཱ་པ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི དྷོ་ཝཱ་པ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
སུ་ཏྟ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧. མ་ཧཱ་པེ་ས་ཀཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ཏྟ་མེ ཏ་ཏྲ ཙེ སོ བྷི་ཀྑཱུཏི ཡ་ཏྲ གཱ་མེ ཝཱ ནི་ག་མེ ཝཱ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡཱ, ཏ་ཏྲ. པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏོཏི ཙཱི་ཝ་ར་སཱ་མི་ཀེ་ཧི ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ. ཝི་ཀ་པྤཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱཏི ཝི་སི་ཊྛ་ཀ་པྤཾ ཨ་དྷི་ཀ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨི་དཱ་ནི ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་ཀ་པྤཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་དཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཡ་ཏནྟི དཱི་གྷཾ. ཝི་ཏྠ་ཏནྟི པུ་ཐུ་ལཾ. ཨ་པྤི་ཏནྟི གྷ་ནཾ. སུ་ཝཱི་ཏནྟི སུ་ཊྛུ ཝཱི་ཏཾ, ས་བྦ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ས་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱི་ཏཾ. སུ་པྤ་ཝཱ་ཡི་ཏནྟི སུ་ཊྛུ པ་ཝཱ་ཡི་ཏཾ, ས་བྦ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ས་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ནྟེ པ་སཱ་རི་ཏཾ. སུ་ཝི་ལེ་ཁི་ཏནྟི ལེ་ཁ་ནི་ཡཱ སུ་ཊྛུ ཝི་ལེ་ཁི་ཏཾ. སུ་ཝི་ཏ་ཙྪི་ཏནྟི ཀོ་ཙྪེ་ན སུ་ཊྛུ ཝི་ཏ་ཙྪི་ཏཾ, སུ་ཊྛུ ནི་དྡྷོ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་མ་ཏྟ་མྤཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཙ ན བྷི་ཀྑུ་ནོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་དཱ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཏཾ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ས་ཙེ པ་ན ཏེ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙཱི་ཝ་ར་སཱ་མི་ཀཱ་ནཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ སུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱི་ས་ཀ་མྤི ཨཱ་ཡ་ཏཾ ཝཱ ཝི་ཏྠ་ཏཾ ཝཱ ཨ་པྤི་ཏཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ཐ ཏེ་སཾ པ་ཡོ་གེ བྷི་ཀྑུ་ནོ དུ་ཀྐ་ཊཾ, པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཙཱི་ཝ་རེ ཝི་ཀ་པྤཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཉཱ་ཏ་ཀེ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ས་ཉྙི་ནོ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཝཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཉཱ་ཏ་ཀ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏཱ་ནཾ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ་ཧི, ཨ་ཉྙ་སྶ ཝཱ ཨ་ཏྠཱ་ཡ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ དྷ་ནེ་ན, མ་ཧ་གྒྷཾ ཝཱ་ཡཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མཾ ཨ་པྤ་གྒྷཾ ཝཱ་ཡཱ་པེ་ནྟ་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཨ་པྤ་ཝཱ་རི་ཏཱ་ནཾ ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝི་ཀ་པྤ་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏཱ, ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སི་ཀ་ཏཱ, ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནེ་ན སུ་ཏྟ་ཝ་ཌྜྷ་ནཾ, ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི དྷོ་ཝཱ་པ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
མ་ཧཱ་པེ་ས་ཀཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༨. ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཊྛ་མེ ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏནྟི ད་ས ཨ་ཧཱ་ནི ད་སཱ་ཧཾ, ཏེ་ན ད་སཱ་ཧེ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ, ད་སཱ་ཧེ་ན ཨ་ས་མྤ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏཾ ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཾ, ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ཀ་ཏྟི་ཀ་ཏེ་མཱ་སི་ཀ་པུ་ཎྞ་མནྟི པ་ཋ་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མཾ, ཨི་དྷཱ་པི པ་ཋ་མ་པ་ད་སྶ ཨ་ནུ་པ་ཡོ་ག་ཏཱ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཋ་མ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎཱ ‘‘ད་སཱ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ས་ཙེ་པི ཏཱ་ནི དི་ཝ་སཱ་ནི ཨ་ཙྩ་ནྟ་མེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ‘‘ཨ་ཙྩེ་ཀཾ ཨི་ད’’ནྟི ཛཱ་ན་མཱ་ནེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་བྦ་མྤི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི. ཏེ་ན པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་མཱ་ས་སྶ ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑ་པ་ཉྩ་མི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ནི་དྷཱ་ན་ཀཱ་ལོ ད་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཀཱ་མ་ཉྩེ་ས ‘‘ད་སཱ་ཧ་པ་ར་མཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རཾ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦ’’ནྟི་ཨི་མི་ནཱ་ཝ སི་དྡྷོ, ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨ་པུ་བྦཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཋ་པི་ཏཾ. ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་རནྟི ག་མི་ཀ་གི་ལཱ་ན་ག་བྦྷི་ནི་ཨ་བྷི་ན་ཝུ་པྤ་ནྣ་ས་དྡྷཱ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ‘‘ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ དི་ནྣཾ. ས་ཙེ ཏཾ པུ་རེ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཝི་བྷ་ཛི་ཏཾ, ཡེ་ན ག་ཧི་ཏཾ, ཏེ་ན ཝ་སྶ་ཙྪེ་དོ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ, ཀ་རོ་ཏི ཙེ, ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ས་ངྒྷི་ཀཾ ཧོ་ཏི. ཡཱ་ཝ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལ་ས་མ་ཡནྟི ཨ་ན་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ ཡཱ་ཝ ཝ་སྶཱ་ན་སྶ པ་ཙྪི་མོ མཱ་སོ, ཨ་ཏྠ་ཏེ ཀ་ཐི་ནེ ཡཱ་ཝ པ་ཉྩ མཱ་སཱ, ཏཱ་ཝ ནི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ས་མྦ་ཧུ་ལེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ལ་ས་མ་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སེ་ས་མེ་ཏྠ ཙཱི་ཝ་ར་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཨ་ཙྩེ་ཀ་ཙཱི་ཝ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩. སཱ་ས་ངྐ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན་ཝ་མེ ཨུ་པ་ཝ་སྶཾ ཁོ པ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པ་ཝ་སྶནྟི ཨུ་པ་ཝ་སྶ, ཨུ་པ་ཝ་སི་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཝི་བྷ. ༥༧༠) ཝི་ཡ ཧེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ནཱ་སི་ཀོ ད་ཊྛ་བྦོ, ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཝ་སི་ཏྭཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མ་སྶ ཙ པ་ད་སྶ ‘‘ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་སུ བྷི་ཀྑུ སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ, ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཝ་སི་ཏྭཱ ཙ ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀཱ་ལཾ ཡཱ་ནི ཁོ པ་ན ཏཱ་ནི ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀཱ་ནི…པེ… ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀཱ་ནཱིཏི ས་བྦ་པ་ཙྪི་མཱ་ནི ཨཱ་རོ་པི་ཏེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་དྷ་ནུ་ནཱ གཱ་མ་སྶ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྩ་དྷ་ནུ་ས་ཏ་པྤ་མཱ་ཎེ པ་དེ་སེ ཀ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི. ས་ཙེ པ་ན ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ གཱ་མོ ཧོ་ཏི, པ་རི་ཀྑེ་པཱ་ར་ཧ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མི་ནེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་རི་ཀྑེ་པོ ཝཱ ཨ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཡཾ གཱ་མ་ཏོ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཝཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝཱ བོ་དྷི ཝཱ དྷུ་ཝ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ ཡཱ་ཝ, ཏཾ ཏཱ་ཝ པ་ཀ་ཏི་མ་གྒེ་ན མི་ནེ་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཉྙཾ མ་གྒཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཨ་མ་གྒེ་ན ཝཱ མི་ནེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. སཱ་ས་ངྐ་ས་མྨ་ཏཱ་ནཱིཏི ཙོ་རཱ་དཱི་ནཾ ནི་ཝི་ཊྛོ་ཀཱ་སཱ་དི་ད་སྶ་ནེ་ན ‘‘སཱ་ས་ངྐཱ་ནཱི’’ཏི ས་མྨ་ཏཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ ས་ཉྙཱ་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཧ པ་ཊི་བྷ་ཡེ་ན ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཱ་ནི, ཙོ་རེ་ཧི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཧ་ཏ་ཝི་ལུ་ཏྟཱ་ཀོ་ཊི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏོ ས་ནྣི་ཧི་ཏ་བ་ལ་ཝ་བྷ་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻཱཏི ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ན་སྶ ས་མ་ནྟཱ ས་བྦ་དི་སཱ་བྷཱ་གེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་བྷི་རུ་ཙི་ཏེ གོ་ཙ་ར་གཱ་མེ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻ. ཏ་ཉྩ ཁོ ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ, ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ངྒ་ས་མྤ་ཏྟི – པུ་རི་མི་ཀཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ པ་ཝཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨི་ད་མེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ. ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་སོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨི་དཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་ངྒཾ. པ་ཉྩ་དྷ་ནུ་ས་ཏི་ཀ་པ་ཙྪི་མ་པྤ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨི་དཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་ངྒཾ. ཨཱུ་ན་པྤ་མཱ་ཎེ ཝཱ གཱ་ཝུ་ཏ་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎེ ཝཱ ན ལ་བྷ་ཏི, ཡ་ཏྲ ཧི པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ བྷུ་ཏྟ་ཝེ་ལཱ་ཡ་མེ་ཝ པུ་ན ཝི་ཧཱ་རཾ ས་ཀྐཱ ཨཱ་ག་ནྟུཾ, ཏ་དེ་ཝ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. སཱ་ས་ངྐ་ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཨ་ངྒཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཀོ་ཙི་དེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོཏི ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎཾ. ཏེ་ན ཙཱི་ཝ་རེ་ནཱཏི ཏེ་ན ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རེ་ན. ཝི་པྤ་ཝཱ་སཱ་ཡཱཏི ཝི་ཡོ་ག་ཝཱ་སཱ་ཡ. ཏ་ཏོ ཙེ ཨུ་ཏྟ་རི ཝི་པྤ་ཝ་སེ་ཡྻཱཏི ཚཱ་ར་ཏྟ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི ཏ་སྨིཾ སེ་ནཱ་ས་ནེ ས་ཏྟ་མཾ ཨ་རུ་ཎཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏ་ཐཱ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན པ་ན གཱ་མ་སཱི་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ས་བྷཱ་ཡཾ ཝཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཝཱ ཝ་སི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཉྙ་ཏྲ བྷི་ཀྑུ་ས་མྨུ་ཏི་ཡཱཏི ཡཾ ས་ངྒྷོ གི་ལཱ་ན་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ས་མྨུ་ཏིཾ དེ་ཏི, ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་དྡྷ་ས་མྨུ་ཏི་ཀ་སྶ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཚཱ་ར་ཏྟཾ ཝི་པྤ་ཝ་ས་ཏོ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ས་མྦ་ཧུ་ལེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ ཙཱི་ཝ་ར་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སེ་ས་མེ་ཏྠ ཙཱི་ཝ་ར་ཝ་གྒ་སྶ དུ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི.
སཱ་ས་ངྐ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠. པ་རི་ཎ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ད་ས་མེ ས་ངྒྷི་ཀནྟི ས་ངྒྷ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ. སོ ཧི ས་ངྒྷ་སྶ པ་རི་ཎ་ཏ་ཏྟཱ ཧ་ཏྠེ ཨ་ནཱ་རུ་ལ༹ྷོ་པི ཨེ་ཀེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་ངྒྷ་ས་ནྟ་ཀོ ཧོ་ཏི. ལཱ་བྷནྟི ལ་བྷི་ཏ་བྦཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་ཝ་ཏྠུཾ. པ་རི་ཎ་ཏནྟི ‘‘ད་སྶཱ་མ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཙཱི་བྷེ་དེ་ན ཝཱ ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་ཡ ཝཱ ས་ངྒྷ་སྶ ནི་ནྣཾ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མེ་ཡྻཱཏི ‘‘ཨི་དཾ མ་ཡ྄ཧཾ དེ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནི་ནྣཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ས་ཙེ པ་ན ས་ངྒྷ་སྶ དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝ དཱ་ཏ་བྦཾ. པ་རི་ཎ་ཏཾ པ་ན ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ཝཱ གི་ཧཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱ་ཏུ་ས་ནྟ་ཀ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མེ་ནྟ་སྶ པ་ཡོ་གེ དུ་ཀྐ་ཊཾ, པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་རི་ཎཱ་མ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, པ་རི་ཎ་ཏེ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ, ཨ་པ་རི་ཎ་ཏེ པ་རི་ཎ་ཏ་ས་ཉྙི་ནོ ཙེ་ཝ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཙ, ས་ངྒྷ་ཙེ་ཏི་ཡ་པུ་གྒ་ལེ་སུ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི པ་རི་ཎ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་ས་ངྒྷཱ་དཱི་ནཾ པ་རི་ཎཱ་མེ་ནྟ་སྶ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨ་པ་རི་ཎ་ཏ་ས་ཉྙི་ནོ, ‘‘ཀ་ཏྠ དེ་མཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏེ ‘‘ཡ་ཏྠ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏི, ཏ་ཏྠ དེ་ཐ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ པ་རི་བྷོ་གཾ ཝཱ ལ་བྷེ་ཡྻཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟ་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ངྒྷེ པ་རི་ཎ་ཏ་བྷཱ་ཝོ, ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཎཱ་མ་ནཾ, པ་ཊི་ལཱ་བྷོ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ས་དི་སཱ་ནཱི་ཏི.
པ་རི་ཎ་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཏྟ་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.
ཨི་ཏི ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎི་ཡཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ
ནི་སྶ་གྒི་ཡ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.