༢. ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་ཝ་གྒོ
༡. ཀོ་སི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ ཀོ་སི་ཡ་མི་སྶ་ཀནྟི ཨེ་ཀེ་ནཱ་པི ཀོ་སི་ཡཾ་སུ་ནཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏ་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ་ཏ་ཝེ་གེ་ན ནི་པཱ་ཏི་ཏེ་ནཱ་པི མི་སྶཱི་ཀ་ཏཾ. ས་ནྠ་ཏནྟི ས་མེ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ ཀོ་སི་ཡཾ་སཱུ་ནི ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ཀ་ཉྫི་ཡཱ་དཱི་ཧི སི་ཉྩི་ཏྭཱ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཀཱ་རཱ་པེ་ཡྻ ནི་སྶ་གྒི་ཡནྟི ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་རཱ་པ་ན་པྤ་ཡོ་གེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊཾ, པ་ཊི་ལཱ་བྷེ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨི་དཾ མེ, བྷ་ནྟེ, ཀོ་སི་ཡ་མི་སྶ་ཀཾ ས་ནྠ་ཏཾ ཀཱ་རཱ་པི་ཏཾ ནི་སྶ་གྒི་ཡ’’ནྟི (པཱ་རཱ. ༥༤༤) ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ནི་སྶ་ཛྫ་ན་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཨི་མ་སྶེ་ཝ ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨི་ཏོ པ་རཾ ས་བྦ་ས་ནྠ་ཏཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་ཀྐཱ ཧི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ནི་ཏུ་ནྟི ན ཏཾ ཨི་ཏོ པ་རཾ ད་སྶ་ཡི་སྶཱ་མ.
ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཡཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀོ་སི་ཡ་མི་སྶ་ཀཾ ས་ནྠ་ཏཾ ཀཱ་རཱ་པ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀཱ་རཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན སཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏ་པ་ཨ་ཡོ་སཱ་པ་ན་ན་ཡེ་ན ཙ་ཏུ་ཀྐ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་རཱ་པ་ནེ་སུ ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཏཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནེ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཝི་ཏཱ་ནཱ་དི་ཀ་ར་ཎེ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཀོ་སི་ཡ་མི་སྶ་ཀ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ས་ནྠ་ཏ་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་རཱ་པ་ནཾ, པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཙཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི དྷོ་ཝཱ་པ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
ཀོ་སི་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. སུ་དྡྷ་ཀཱ་ལ༹་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དུ་ཏི་ཡེ སུ་དྡྷ་ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་ནནྟི སུ་དྡྷཱ་ནཾ ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་མི་སྶཱི་ཀ་ཏཱ་ནཾ. ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཏཱ་དི་སཾ ས་ནྠ་ཏཾ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སེ་སཾ པ་ཋ་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
སུ་དྡྷ་ཀཱ་ལ༹་ཀ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. དྭེ་བྷཱ་ག་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏ་ཏི་ཡེ དྭེ བྷཱ་གཱཏི དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ. ཨཱ་དཱ་ཏ་བྦཱཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. གོ་ཙ་རི་ཡཱ་ནནྟི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཎྞཱ་ནཾ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ – ཡ་ཏྟ་ཀེ་ཧི ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏེ་སུ ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ, ཨེ་ཀོ ཨོ་དཱ་ཏཱ་ནཾ, ཨེ་ཀོ གོ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་སྶཱ་པི ཀཱ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་སྶ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་བྷཱ་ཝེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཨཱུ་ན་ཀཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཏཱ་དི་སཾ ས་ནྠ་ཏཾ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡཾ, སེ་སཾ པ་ཋ་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི པ་ན ཏཱི་ཎི ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ་ནི་པི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ནྟི.
དྭེ་བྷཱ་ག་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. ཚ་བྦ་སྶ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨོ་རེ་ན ཙེ ཚ་ནྣཾ ཝ་སྶཱ་ནནྟི ཚ་ནྣཾ ཝ་སྶཱ་ནཾ ཨོ་རི་མ་བྷཱ་གེ, ཨ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ བྷི་ཀྑུ་ས་མྨུ་ཏི་ཡཱཏི ཡཾ ས་ངྒྷོ གི་ལཱ་ན་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ནྠ་ཏ་ས་མྨུ་ཏིཾ དེ་ཏི, ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་དྡྷ་ས་མྨུ་ཏི་ཀ་སྶ ཚ་བྦ་སྶ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་ཉྙཾ ས་ནྠ་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ས་མྦ་ཧུ་ལེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ནུ་ཝ་སྶཾ ས་ནྠ་ཏཾ ཀཱ་རཱ་པ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏྲ བྷི་ཀྑུ་ས་མྨུ་ཏི་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི, སཱ ཡེ་ན ལ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཡཱ་ཝ རོ་གོ ན ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི, ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ ཝཱ པུ་ན ཀུ་པྤ་ཏི, ཏཱ་ཝ ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ནུ་ཝ་སྶ་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀཱ་རེ་ཏུཾ, ཀ་ཏ་ཉྩ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི, སེ་སཾ པ་ཋ་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཚ་བྦ་སྶ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. ནི་སཱི་ད་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ཉྩ་མེ པུ་རཱ་ཎ་ས་ནྠ་ཏཾ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ ས་ཀི་མྤི ནི་སི་ནྣོ ཝཱ ཧོ་ཏི ནི་པ་ནྣོ ཝཱ. ས་མ་ནྟཱཏི ཨེ་ཀ་པ་སྶ་ཏོ ཝ་ཊྚཾ ཝཱ ཙ་ཏུ་ར་སྶཾ ཝཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ ཝི་ད་ཏྠི་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ས་ནྠ་ར་ནྟེ་ན པ་ན ཨེ་ཀ་དེ་སེ ཝཱ ས་ནྠ་རི་ཏ་བྦཾ, ཝི་ཛ་ཊེ་ཏྭཱ ཝཱ མི་སྶ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ནྠ་རི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ ཐི་ར་ཏ་རཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ནཱ་དཱ ཙེཏི ས་ཏི པུ་རཱ་ཎ་ས་ནྠ་ཏེ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ. ཨ་ས་ཏི པ་ན ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀཱ་རེ་ཏུཾ, ཀ་ཏ་ཉྩ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ས་མྦ་ཧུ་ལེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ནྠ་ཏ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སེ་སཾ ཏ་ཏི་ཡ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
ནི་སཱི་ད་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦. ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཚ་ཊྛེ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་སྶཱཏི ཨ་དྡྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ དཱི་གྷ་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ, ས་བྦ་ཉྩེ་ཏཾ ཝ་ཏྠུ་མ་ཏྟ་དཱི་པ་ན་མེ་ཝ, ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ན དྷ་མྨེ་ན ལ་བྷི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ཏོ དོ་སོ ན་ཏྠི. ཏི་ཡོ་ཛ་ན་པ་ར་མནྟི ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎཾ དེ་སཾ. ས་ཧ་ཏྠཱཏི ས་ཧ་ཏྠེ་ན, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཧ་རི་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ས་ནྟེ ཧཱ་ར་ཀེཏི ཨ་ས་ནྟེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་སྨི་མྤི ཧཱ་ར་ཀེ. ས་ཙེ པ་ན ཨ་ཏྠི, ཏཾ གཱ་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ན ཨ་ནྟ་མ་སོ ཝཱ་ཏཱ་བཱ་དྷ་པྤ་ཊི་ཀཱ་ར་ཏྠཾ སུ་ཏྟ་ཀེ་ན ཨ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཀ་ཎྞ་ཙྪི་དྡེ པ་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི་པི ཨཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨེ་ཀཾ པཱ་དཾ ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ, དུ་ཏི་ཡ་པཱ་དཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཏི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨཱུ་ན་ཀ་ཏི་ཡོ་ཛ་ནེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ས་ཉྙི་ནོ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཝཱ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཏི་ཡོ་ཛ་ནཾ ཧ་ར་ཎ་པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཎེ, ཝཱ་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཧ་ར་ཎེ, ཨ་ཙྪི་ནྣཾ ཝཱ ནི་སྶ་ཊྛཾ ཝཱ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཧ་ར་ཎེ, ཨ་ཉྙཾ ཧ་རཱ་པ་ནེ, ཨ་ནྟ་མ་སོ སུ་ཏྟ་ཀེ་ན་པི བ་དྡྷ་ཀ་ཏ་བྷ་ཎྜ་ཧ་ར་ཎེ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མཱ་ནཾ ཨ་ཀ་ཏ་བྷ་ཎྜ་ཏཱ, པ་ཋ་མ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཡཱ་ནེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝཱ ཏི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ནཾ, ཨཱ་ཧ་ར་ཎ་པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཎཾ, ཨ་ཝཱ་སཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཏཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི. ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧. ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་དྷོ་ཝཱ་པ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ཏྟ་མེ ས་ཀྐེ་སུ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་དྷོ་ཝཱ་པ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ པུ་རཱ་ཎ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷོ་ཝཱ་པ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་བྦོ་པི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་དྷོ་ཝཱ་པ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༨. ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཊྛ་མེ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏནྟི སུ་ཝ་ཎྞ་ཉྩེ་ཝ རཱུ་པི་ཡ་ཉྩ, ཨ་པི་ཙ ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ལོ་ཧ་མཱ་ས་ཀ་དཱ་རུ་མཱ་ས་ཀ་ཛ་ཏུ་མཱ་ས་ཀཱ་ད་ཡོ་པི ཡེ ཝོ་ཧཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ས་བྦེ ཏེ ཨི་དྷ ར་ཛ་ཏ་ནྟྭེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ. ཨུ་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ ཝཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དི་ཡྻ་མཱ་ནཾ ཝཱ ཡ་ཏྠ་ཀ་ཏྠ་ཙི ཋི་ཏཾ ཝཱ ནི་པྤ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ དི་སྭཱ ས་ཡཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ ཝཱ. ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཡྻ ཝཱཏི ཏ་དེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་ན གཱ་ཧཱ་པེ་ཡྻ ཝཱ. ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཝཱ སཱ་དི་ཡེ་ཡྻཱཏི ‘‘ཨི་དཾ ཨ་ཡྻ་སྶ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མྨུ་ཁཱ ཝཱ, ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཋཱ་ནེ མ་མ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཾ, ཏཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཋི་ཏཾ ཝཱ ཀེ་ཝ་ལཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་ཡ ཝཱ ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ པ་རི་ཙྩ་ཏྟཾ ཡོ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཨ་པྤ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཡྻ, ཨ་ཡཾ ‘‘སཱ་དི་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཙི་ཏྟེ་ན སཱ་དི་ཡ་ཏི, ག་ཎྷི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ‘‘ན་ཡི་དཾ ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཨ་པྤ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ན་ཡི་དཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི ན སཱ་དི་ཡ་ཏི, ཝ་ཊྚ་ཏི. ནི་སྶ་གྒི་ཡནྟི ཨུ་གྒ་ཧ་ཎཱ་དཱི་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨ་གྷ་ན་བ་དྡྷེ་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཝ་ཏྠུ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ. ཏཾ ནི་སྶ་ཛྫ་ནྟེ་ན ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, རཱུ་པི་ཡཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སིཾ, ཨི་དཾ མེ, བྷ་ནྟེ, ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ, ཨི་མཱ་ཧཾ ས་ངྒྷ་སྶ ནི་སྶ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི (པཱ་རཱ. ༥༨༤) ཨེ་ཝཾ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ་ཡེ་ཝ ནི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ཏ་ཏྠ ཀོ་ཙི ག་ཧ་ཊྛོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ‘‘ཨི་དཾ ཛཱ་ནཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཀིཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཡྻ་ཏཱུ’’ཏི བྷ་ཎ་ནྟེ པ་ན ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་པྤ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་པྤི་ཡཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ སོ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི, རཱུ་པི་ཡ་པྤ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦེ་ཧི བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. རཱུ་པི་ཡ་པྤ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་སྶ པ་ན ཡཾ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཏཾ ཨ་ཉྙེ་ན ལ་བྷི་ཏྭཱ དི་ཡྻ་མཱ་ན་མྤི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏ་ཏོ ནི་བྦ་ཏྟ་རུ་ཀྑ་ཙྪཱ་ཡཱ་པི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན སོ ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧ་རི་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ‘‘ཨི་མཾ ཚ་ཊྚེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ས་ཙེ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ ག་ཙྪ་ཏི, ན ཝཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ནོ ཙེ ཚ་ཊྚེ་ཏི, པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ རཱུ་པི་ཡ་ཚ་ཊྚ་ཀོ ས་མྨ་ནྣི་ཏ་བྦོ. ཏེ་ན ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ་ཝ གཱུ་ཐཾ ཝི་ཡ ཚ་ཊྚེ་ཏ་བྦཾ. ས་ཙེ ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏི, དུ་ཀྐ་ཊཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ རཱུ་པི་ཡ་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, སཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་རཱུ་པི་ཡེ རཱུ་པི་ཡ་ས་ཉྙི་ནོ ཝེ་མ་ཏི་ཀ་སྶ ཝཱ, ས་ངྒྷ་ཙེ་ཏི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ, མུ་ཏྟཱ་མ་ཎི་ཨཱ་དི་པྤ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ར་ཏ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ན་ཡེ་ན ནི་ཀྑི་པ་ནྟ་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སི་ཀ་ཏཱ, ག་ཧ་ཎཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ སི་ཡཱ ཀི་རི་ཡཾ ག་ཧ་ཎེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏོ, སི་ཡཱ ཨ་ཀི་རི་ཡཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ, སེ་སཾ ས་ཉྩ་རི་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩. རཱུ་པི་ཡ་སཾ་ཝོ་ཧཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན་ཝ་མེ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀནྟི ཀ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཾ. རཱུ་པི་ཡ་སཾ་ཝོ་ཧཱ་རནྟི ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ. པུ་རི་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ་ན ཧི ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝཱ་རི་ཏཾ, ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ. ཏ་སྨཱ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི, ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཙ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ པ་ན ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ཝཱ དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུཾ ཝཱ ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ཝཱ, དུ་ཀྐ་ཊ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཙ ནི་སྶ་གྒི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟ་སྶ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ པུ་རི་མ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ནི་སྶ་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་སྨི་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཚ་བྦ་གྒི་ཡེ ཨཱ་ར་བྦྷ རཱུ་པི་ཡ་སཾ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་ནེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཏ་སྶ ཝཱ དྷ་ན་སྶ ཝཱ རཱུ་པི་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཙེ་ཝ, པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ དྭེ ཨ་ངྒཱ་ནི. ཀི་རི་ཡཾ, སེ་སཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
རཱུ་པི་ཡ་སཾ་ཝོ་ཧཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠. ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ད་ས་མེ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀནྟི ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནཾ ཀ་པྤི་ཡ་བྷ་ཎྜཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཾ. ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡནྟི ཀ་ཡ་ཉྩེ་ཝ ཝི་ཀྐ་ཡ་ཉྩ. ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཨི་མཾ དེ་ཧི, ཨི་མཾ ཨཱ་ཧ་ར, པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཧི, ཙེ་ཏཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཧི ན་ཡེ་ན པ་ར་སྶ ཀ་པྤི་ཡ་བྷ་ཎྜཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ཀ་ཡཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་པྤི་ཡ་བྷ་ཎྜཾ དེ་ནྟོ ཝི་ཀྐ་ཡཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་པྤི་ཡ་བྷ་ཎྜཾ ད་ཏྭཱ མཱ་ཏུ ས་ནྟ་ཀ་མྤི ཀ་པྤི་ཡ་བྷ་ཎྜཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏཾ ནི་སྶ་གྒི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་ངྒྷ་ག་ཎ་པུ་གྒ་ལེ་སུ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ནི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ‘‘ཨི་མཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཨཱ་ཧ་ར ཝཱ ཀ་རོ་ཧི ཝཱ’’ཏི ར་ཛ་ནཱ་དིཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ དྷ་མ་ཀ་ར་ཎཱ་དི་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ བྷཱུ་མི་སོ་དྷ་ནཱ་དི་ཉྩ ན་ཝ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཝཱ ས་ནྟཾ ཝ་ཏྠུ ནི་སྶ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ས་ནྟེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ དེ་སེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨུ་པ་ན་ནྡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ‘‘ཨི་དཾ ཀིཾ ཨ་གྒྷ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་གྒྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟ་སྶ, ཡ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ བྷ་ཎྜཾ ག་ཎྷི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏ་སྶེ་ཝ པུ་ཏྟ་བྷཱ་ཏུ་ཀ་མྤི ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཨི་དཾ ནཱ་མ ག་ཧེ་ཏྭཱ དེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟ་སྶ, ‘‘ཨི་དཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཏྠི, ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་ནེ་ན ལ་དྡྷཾ ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ, ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་ནེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཡེ་ན ཙ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཏེ་སཾ ཀ་པྤི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཏཱ, ཨ་ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀ་ཏཱ, ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡཱ་པ་ཛྫ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. སེ་སཾ རཱུ་པི་ཡ་སཾ་ཝོ་ཧཱ་རེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.