༥. ས་ཉྩ་རི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ཉྩ་མེ ས་ཉྩ་རི་ཏྟནྟི ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ སཾ་ཙ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ. ས་མཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱཏི ས་མྨཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ན་ཝཱི་མཾ་ས་ན་པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཎཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱཏི་ཨཱ་དི ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ པུ་རི་ས་མ་ཏིནྟི པུ་རི་སེ་ན ཝཱ ཏ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱ་དཱི་ཧི ཝཱ པེ་སི་ཏོ པུ་རི་ས་སྶ མ་ཏིཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་རི་ས་སྶ ཝཱ ཨི་ཏྠི་མ་ཏིནྟི ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ ཏ་སྶཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱ་དཱི་ཧི ཝཱ པེ་སི་ཏོ ཨི་ཏྠི་ཡཱ མ་ཏིཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ པུ་རི་ས་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛཱ་ཡ་ཏྟ་ནེ ཝཱ ཛཱ་ར་ཏྟ་ནེ ཝཱཏི ཛཱ་ཡ་བྷཱ་ཝེ ཝཱ ཛཱ་ར་བྷཱ་ཝེ ཝཱ. པུ་རི་ས་སྶ ཧི མ་ཏིཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟོ ཛཱ་ཡ་ཏྟ་ནེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ཨི་ཏྠི་ཡཱ མ་ཏིཾ པུ་རི་ས་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟོ ཛཱ་ར་ཏྟ་ནེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི. ཨ་པི་ཙ པུ་རི་ས་སྶེ་ཝ མ་ཏིཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟོ ཛཱ་ཡ་ཏྟ་ནེ ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི ནི་བ་དྡྷ་བྷ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝེ, ཛཱ་ར་ཏྟ་ནེ ཝཱ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་ར་བྷཱ་ཝེ, ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ (པཱ་རཱ. ༣༠༢) ‘‘ཛཱ་ཡ་ཏྟ་ནེ ཝཱ་ཏི ཛཱ་ཡཱ བྷ་ཝི་སྶ་སི, ཛཱ་ར་ཏྟ་ནེ ཝཱ་ཏི ཛཱ་རཱི བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨི་ཏྠི་ཡཱ མ་ཏིཾ པུ་རི་ས་སྶ ཨཱ་རོ་ཙ་ནེ་པི ‘‘པ་ཏི བྷ་ཝི་སྶ་སི, ཛཱ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏ་ངྑ་ཎི་ཀཱ་ཡ་པཱིཏི ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཡཱ ཨ་ཡཾ ཏ་ངྑ་ཎེ མུ་ཧུ་ཏྟ་མ་ཏྟེ སཾ་ཝ་སི་ཏ་བྦ་ཏོ ‘‘ཏ་ངྑ་ཎི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, མུ་ཧུ་ཏྟི་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶཱ་པི ‘‘མུ་ཧུ་ཏྟི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་རི་ས་སྶ མ་ཏིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ‘‘མུ་ཧུ་ཏྟི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་རི་ས་སྶ ཨི་ཏྠི་མ་ཏིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟོ་པི ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨུ་དཱ་ཡི་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཉྩ་རི་ཏྟ་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ‘‘ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏ་ངྑ་ཎི་ཀཱ་ཡ་པཱི’’ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་ཉྙ་ཏྟི, སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཝཱི་མཾ་ས་ཏི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སིཾ པ་ཙྩཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི་ཨི་མི་ནཱ (པཱ་རཱ. ༣༣༨) ན་ཡེ་ན སཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ནཱ་ལཾ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ་ཡ ཡཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཙི ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱ་ཏུ་ཡཱ་པི པུ་རི་ས་མ་ཏིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟོ ‘‘ཧོ་ཧི ཀི་ར བྷ་རི་ཡཱ དྷ་ན་ཀྐཱི་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ས་ཙེ་པི ཚ་ནྡ་ཝཱ་སི་ནཱི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏེ་པི ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏེ་པི པུ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཡེ་ན པ་ཧི་ཏོ, ཏ་སྶ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སཱ པ་ན ཏ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏུ ཝཱ, མཱ ཝཱ, ཨ་ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཏཾ. ས་ཙེ་པི ཡ་སྶཱ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སི་ཏོ, ཏཾ ཨ་དི་སྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཨ་ཝ་སྶཱ་རོ་ཙ་ན་ཀ་སྶ ‘‘ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏི, ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི་ཡེ་ཝ. ‘‘མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཾ བྲཱུ་ཧཱི’’ཏི པེ་སི་ཏ་སྶ པ་ན ག་ནྟྭཱ ཨ་ཉྙཾ པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝ་ད་ནྟ་སྶ ཝི་ས་ངྐེ་ཏཾ ཧོ་ཏི, པུ་རི་ས་སྶ ཝཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ ཝ་ཙ་ནཾ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡེ་ན ཝཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ པུ་རི་ས་སྶ ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ པུ་ན ཡེ་ན པེ་སི་ཏོ, ཏ་སྶ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ས་ཡཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་ནྟ་སྶ ཝཱ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཧི ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཝཱི་མཾ་ས་ཏི, པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི་ཨི་དཾ ཨ་ངྒ་ཏྟ་ཡཾ ས་མྤཱ་དི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏོ པ་ན ཡེ་ཧི ཀེ་ཧི་ཙི དྭཱི་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི, པ་ཎྜ་ཀེ ཙ ཨ་ངྒ་ཏྟ་ཡེ་ནཱ་པི ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ. ཨེ་ཀེ་ན དུ་ཀྐ་ཊཾ. ས་ངྒྷ་སྶ ཝཱ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཝཱ གི་ལཱ་ན་སྶ ཝཱ ཀི་ཙྩེ་ན ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ, ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི.
སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི, ཡེ་སུ ས་ཉྩ་རི་ཏྟཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀ་ཏཱ, ན ནཱ་ལཾ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་ཏཱ,
པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ན་ཝཱི་མཾ་ས་ན་པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ པ་ཉྩ ཨ་ངྒཱ་ནི. ཚ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ཝཱ ཨ་ལཾ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཀཱ་རེ་ན སཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཱ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི, ཏ་སྶཱ ཙི་ཏྟཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཀེ་ན་ཙི ཝུ་ཏྟེ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཏཾ ཨཱ་ག་ཏཾ ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་སྨིཾ པུ་རི་སེ ཨཱ་ག་ཏེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡེ་ན ཀི་ཉྩི ཨ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཝཱ་ཙ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཝཱ་ཙཱ་ཡ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི སཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཏ་སྶཱ གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཝཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཏཾ དི་སྭཱ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དེ་ན ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ པུ་ན་པི ཨ་ཉྙེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏ་ཏོ ཨ་པ་ཀྐ་མྨ ཀ་དཱ་ཙི་དེ་ཝ ཏཾ པུ་རི་སཾ དི་སྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟ་སྶཱ་པི ཝཱ་ཙ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ པ་ན ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶཱ་པི པི་ཏུ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ག་ནྟྭཱ ཨ་ལཾ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ མཱ་ཏ་ར་མྤི ‘‘ཨེ་ཧི མེ པི་ཏ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ པ་ན ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨེ་ཏེ་ཧེ་ཝ ཏཱི་ཧི ན་ཡེ་ཧི ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཏཱ་ནེ་ཝ ཏཱི་ཎི ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཛཱ་ན་ན་ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཙི་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཀི་རི་ཡཾ, ནོ་ས་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ, ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཾ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, ཀུ་ས་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཙི་ཏྟཱ་ནི, སུ་ཁཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི.
ས་ཉྩ་རི་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.