༦. ཀུ་ཊི་ཀཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཚ་ཊྛེ ས་ཉྙཱ་ཙི་ཀཱ་ཡ པ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཉྙཱ་ཙི་ཀཱ ནཱ་མ ས་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཡཱ་ཙ་ནཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་ཉྙཱ་ཙི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཡཱ་ཙ་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ས་ཡཾ ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡཾ་ཀི་ཉྩི པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཾ མཱུ་ལ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཧཱ་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ‘‘པུ་རི་སཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, པུ་རི་ས་ཏྟ་ཀ་ར་མྤི ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, པུ་རི་ས་ཏྟ་ཀ་རོ ནཱ་མ ཝ་ཌྜྷ་ཀི་ཨཱ་དི་ནཱ པུ་རི་སེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ. ཏཾ ‘‘པུ་རི་ས་ཏྟ་ཀ་རཾ དེ་ཧཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ དེ་ཧཱི’’ཏི ཝཱ ཝ་ཏྭཱ ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཀི་ཉྩི ཝ་ཏྠུ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏེ ཝཱ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏེ ཝཱ ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཝི་ཉྙ་ཏྟི་པ་ཙྩ་ཡཱ དོ་སོ ན་ཏྠི, མི་ག་ལུ་དྡ་ཀཱ་ད་ཡོ པ་ན ས་ཀ་ཀ་མྨཾ ན ཡཱ་ཙི་ཏ་བྦཱ. ཀུ་ཊིནྟི ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ. ཏ་ཏྠ ཨུ་ལླི་ཏྟཱ ནཱ་མ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཐ་མྦྷ་ཏུ་ལཱ་པི་ཊྛ་ས་ངྒྷཱ་ཊ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་དྷཱུ་མ་ཙྪི་དྡཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨ་ལེ་པོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ཝ་སེ་སེ ལེ་པོ་ཀཱ་སེ ཀུ་ཊྚེ་ཧི ས་དྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཚ་ད་ན་སྶ ཨ་ནྟོ སུ་དྷཱ་ཡ ཝཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ལི་ཏྟཱ. ཨ་ཝ་ལི་ཏྟཱ ནཱ་མ ཏ་ཐེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཚ་ད་ན་སྶ བ་ཧི ལི་ཏྟཱ. ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་ཝ་ལི་ཏྟཱ ནཱ་མ ཏ་ཐེ་ཝ ཚ་ད་ན་སྶ ཨ་ནྟོ ཙ བ་ཧི ཙ ལི་ཏྟཱ. ཀཱ་ར་ཡ་མཱ་ནེ་ནཱཏི ས་ཡཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟེ་ན, ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ནྟེ་ན. ཨ་སཱ་མི་ཀནྟི ཀཱ་རེ་ཏཱ དཱ་ཡ་ཀེ་ན ཝི་ར་ཧི་ཏཾ. ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སནྟི ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཝཱ་སཱ་གཱ་རཾ ཨེ་སཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ ཨུ་དྡེ་སོ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སཱ, ཏཾ ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སཾ. པ་མཱ་ཎི་ཀཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཱཏི པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཱ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྲི་དཾ པ་མཱ་ཎནྟི ཏ་སྶཱ ཀུ་ཊི་ཡཱ ཨི་དཾ པ་མཱ་ཎཾ. དཱི་གྷ་སོཏི དཱི་གྷ་ཏོ. དྭཱ་ད་ས ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི་ཡཱཏི་ཨེ་ཏྠ སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི ནཱ་མ ཨི་དཱ་ནི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཏི་སྶོ ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ, ཝ་ཌྜྷ་ཀི་ཧ་ཏྠེ་ན དི་ཡ་ཌྜྷོ ཧ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. མི་ན་ནྟེ་ན པ་ན ཀུ་ཊི་ཡཱ བ་ཧི་ཀུ་ཊྚེ པ་ཋ་མཾ དི་ནྣཾ མ་ཧཱ་མ་ཏྟི་ཀ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཐུ་ས་པི་ཎྜ་པ་རི་ཡ་ནྟེ་ན དྭཱ་ད་ས ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ མི་ནེ་ཏ་བྦཱ, ས་ཙེ ཐུ་ས་པི་ཎྜ་ཀེ་ན ཨ་ན་ཏྠི་ཀོ ཧོ་ཏི, མ་ཧཱ་མ་ཏྟི་ཀ་ལེ་པེ་ནེ་ཝ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏི, སྭེ་ཝ པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཏི་རི་ཡནྟི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ. ས་ཏྟ་ནྟ་རཱཏི ཀུ་ཊྚ་སྶ བ་ཧི་ཨ་ནྟཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རི་མེ་ན ཨ་ནྟེ་ན ས་ཏྟ སུ་ག་ཏ་ཝི་ད་ཏྠི་ཡོ པ་མཱ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཀེ་ས་གྒ་མ་ཏྟ་མྤི དཱི་གྷ་ཏོ ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཏི་རི་ཡཾ, ཏི་རི་ཡ་ཏོ ཝཱ ཧཱ་པེ་ཏྭཱ དཱི་གྷཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝ་ཌྜྷ་ནེ. ཡཱ པ་ན དཱི་གྷ་ཏོ ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠཱ་པི ཧོ་ཏི, ཏི་རི་ཡ་ཏོ ཏི་ཧ་ཏྠཱ ཝཱ ཨཱུ་ན་ཀ་ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠཱ ཝཱ, ཡ་ཏྠ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟོ མ་ཉྩོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ན པ་རི་ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་ཙྪི་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠ་ཝི་ཏྠཱ་རཱ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀུ་ཊི་ས་ངྑྱཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཨ་བྷི་ནེ་ཏ་བྦཱ ཝ་ཏྠུ་དེ་ས་ནཱ་ཡཱཏི ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཀུ་ཊིཾ ཀཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ (པཱ་རཱ. ༣༤༩) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་ངྒྷཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ས་བྦེ ཝཱ ས་ངྒྷ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ ས་ངྒྷེ་ན ཝཱ ས་མྨ་ཏཱ དྭེ ཏ་ཡོ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་དེ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ནེ་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝ་ཏྠུ དེ་སེ་ཏ་བྦཾ ཨ་ནཱ་ར་མྦྷཾ ས་པ་རི་ཀྐ་མ་ནནྟི ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཀི་པི་ལླི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ས་ཡཱ་དཱི་ཧི ཏེ་ར་ས་ཧི, པུ་བྦ་ཎྞཱ་པ་ར་ཎྞ་ནི་སྶི་ཏཱ་དཱི་ཧི སོ་ལ༹་ས་ཧི ཨུ་པ་དྡ་ཝེ་ཧི ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་ར་མྦྷཾ, དྭཱི་ཧི ཝཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝཱ བ་ལི་བ་དྡྷེ་ཧི ཡུ་ཏྟེ་ན ས་ཀ་ཊེ་ན ཨེ་ཀཾ ཙ་ཀྐཾ ནི་བྦོ་ད་ཀ་པ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨེ་ཀཾ བ་ཧི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ས་པ་རི་ཀྐ་མ་ན་ནྟི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ས་ཙེ ས་ངྒྷ་པ་ཧོ་ན་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཏྠེ་ཝ, ནོ ཙེ, ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ནྟྭཱ ཏེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཡཱ་ཙི་ཏེ་ཧི ཉ་ཏྟི་དུ་ཏི་ཡེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཝ་ཏྠུ དེ་སེ་ཏ་བྦཾ. སཱ་ར་མྦྷེ ཙེཏི་ཨཱ་དི པ་ཊི་པ་ཀྑ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཡཾ ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཉྙཱ་ཙི་ཀཱ་ཡ ཀུ་ཊི་ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙ་ཏྟི, སཱ་ཎ་ཏྟི་ཀཾ, ‘‘ཨ་དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ཀུ་ཊིཾ ཀཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་མ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་བྦ་པ་ཡོ་གེ་སུ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ‘‘ཨི་དཱ་ནི དྭཱི་ཧི པི་ཎྜེ་ཧི ནི་ཊྛཱ་ནཾ ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏེ་སུ པ་ཋ་མ་པི་ཎྜ་དཱ་ནེ ཐུ་ལླ་ཙྩ་ཡཾ, དུ་ཏི་ཡ་དཱ་ནེ་ན ལེ་པེ གྷ་ཊི་ཏེ ས་ཙེ ཨ་དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཨེ་ཝ ཝཱ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ ཨེ་ཝ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀོ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ, དྭེ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནི. ཨུ་བྷ་ཡ་ཝི་པྤ་ནྣཱ, དྭེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སཱ, དྭེ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནི. ས་ཙེ པ་ན དྭཱ་ར་བ་ནྡྷཾ ཝཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ་ཝ མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ལི་མྤ་ཏི, ཋ་པི་ཏེ ཙ ཏ་སྨིཾ ལེ་པོ ན གྷ་ཊི་ཡ་ཏི, ར་ཀྑ་ཏི ཏཱ་ཝ. པུ་ན ལི་མྤ་ནྟ་སྶ པ་ན གྷ་ཊི་ཏ་མ་ཏྟེ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ས་ཙེ ཏཾ ཋ་པི་ཡ་མཱ་ནཾ པ་ཋ་མ་དི་ནྣ་ལེ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ ནི་ར་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་སོ. ཀེ་ཝ་ལཾ སཱ་ར་མྦྷཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཏ་ཐཱ ཨ་པ་རི་ཀྐ་མ་ནཱ་ཡ. ཝི་པྤ་ཀ་ཏཾ ཀུ་ཊིཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ད་ད་ཏོ ཙ, བྷཱུ་མིཾ ས་མཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཙ, ལེ་ཎ་གུ་ཧཱ་ཏི་ཎ་ཀུ་ཊི་པ་ཎྞ་ཙྪ་ད་ན་གེ་ཧེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཀཱ་རེ་ནྟ་སྶ, ཀུ་ཊི་མྤི ཨ་ཉྙ་སྶ ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ, ཝཱ་སཱ་གཱ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཀཱ་རེ་ནྟ་སྶ ཙ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི, ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཏཱ, ཧེ་ཊྛི་མ་པ་མཱ་ཎ་ས་མྦྷ་ཝོ, ཨ་དེ་སི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ, པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཏཱ, ཨ་ཏྟུ་དྡེ་སི་ཀ་ཏཱ, ཝཱ་སཱ་གཱ་ར་ཏཱ, ལེ་པ་གྷ་ཊ་ནཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཚ ཝཱ ས་ཏྟ ཝཱ ཨ་ངྒཱ་ནི. ཚ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀི་རི་ཡ་ཉྩ, ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡ་ཉྩ. ཨི་ད་ཉྷི ཝ་ཏྠུཾ དེ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏོ ཀི་རི་ཡ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་དེ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་རོ་ཏོ ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡ་ཏོ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ས་ཉྩ་རི་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཀུ་ཊི་ཀཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.