༧. ག་བྦྷི་ནཱི་ཝ་གྒོ
༡. ག་བྦྷི་ནཱི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ག་བྦྷི་ནི་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ ‘‘ག་བྦྷི་ནཱི’’ཏི ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི་ཡཱ ག་ཎ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་དཱི་སུ ཙ ཉ་ཏྟི་ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་དྭ་ཡེ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ར་བྦྷ ག་བྦྷི་ནིཾ ཝུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ག་བྦྷི་ནི་ཡཱ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་ག་བྦྷི་ནི་ཡཱ ག་བྦྷི་ནི་ས་ཉྙཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཝེ་མ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཙ དུ་ཀྐ་ཊཾ. ཨུ་བྷོ་སུ ཨ་ག་བྦྷི་ནི་ས་ཉྙཱ་ཡ, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ག་བྦྷི་ནི་ཏཱ, ‘ག་བྦྷི་ནཱི’ཏི ཛཱ་ན་ནཾ, ཝུ་ཊྛཱ་པ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་ས་དི་སཱ་ནི, ཨི་དཾ པ་ན པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་ཛྫཾ, ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏི་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ག་བྦྷི་ནཱི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. པཱ་ཡ་ནྟཱི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དུ་ཏི་ཡེ པཱ་ཡ་ནྟིནྟི ཐ་ཉྙཾ པཱ་ཡ་མཱ་ནཾ, ཡཾ པཱ་ཡེ་ཏི, ཏ་སྶ མཱ་ཏཱ ཝཱ, དྷཱ་ཏི ཝཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྠུ་མ་ཏྟ་མེ་ཝེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ, སེ་སཾ པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
པཱ་ཡ་ནྟཱི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. པ་ཋ་མ་སི་ཀྑ་མཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏ་ཏི་ཡེ དྭེ ཝ་སྶཱ་ནཱིཏི པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཝ་སེ་ན དྭེ སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི. ཚ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་ཝེ་ར་མ་ཎི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ཝེ་ར་མ་ཎི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་སུ ཚ་སུ སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ. ཨ་སི་ཀྑི་ཏ་སི་ཀྑནྟི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ (པཱ་ཙི. ༡༠༧༧) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་དི་ནྣ་སི་ཀྑཾ ཝཱ ཀུ་པི་ཏ་སི་ཀྑཾ ཝཱ. སི་ཀྑ་མཱ་ནཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻཱཏི ཏེ་སུ ཚ་སུ དྷ་མྨེ་སུ སི་ཀྑ་ན་ཏོ, ཏེ ཝཱ སི་ཀྑཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ དྷ་མྨེ མཱ་ན་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཡྻ. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སི་ཀྑ་མཱ་ནཾ ཝུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཏི་ཀ་པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་དྷ་མྨ་ཀ་མྨེ ཏི་ཀ་དུ་ཀྐ་ཊཾ. དྭེ ཝ་སྶཱ་ནི ཚ་སུ དྷ་མྨེ་སུ སི་ཀྑི་ཏ་སི་ཀྑཾ སི་ཀྑ་མཱ་ནཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི་ཡཱ, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་སི་ཀྑི་ཏ་སི་ཀྑ་ཏཱ, དྷ་མྨ་ཀ་མྨ་ཏཱ, ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཋ་མེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
པ་ཋ་མ་སི་ཀྑ་མཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. དུ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑ་མཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙ་ཏུ་ཏྠེ ས་ངྒྷེ་ན ཨ་ས་མྨ་ཏནྟི ཡ་སྶཱ ས་ངྒྷེ་ན ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་མཱ་ལ༹་ཀེ་པི པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནེ (པཱ་ཙི. ༡༠༨༦) ཝུ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ས་མྨུ་ཏི ན དི་ནྣཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཨི་མཱ དྭེ་པི མ་ཧཱ་སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ ནཱ་མ. ཨི་དྷ ས་ངྒྷེ་ན ས་མྨ་ཏཾ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི་ཡཱ, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. སེ་སཾ ཏ་ཏི་ཡེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝ, ཨི་དཾ པ་ན ཀི་རི་ཡཱ་ཀི་རི་ཡཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
དུ་ཏི་ཡ་སི་ཀྑ་མཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. པ་ཋ་མ་གི་ཧི་ག་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ཉྩ་མེ གི་ཧི་ག་ཏནྟི པུ་རི་ས་ནྟ་ར་ག་ཏཾ, ཨི་དྷཱ་པི ཨི་དཾ ཝ་ཏྠུ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝི་སེ་སོ. ཨཱུ་ན་དྭཱ་ད་ས་ཝ་སྶ་ཉྩ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི་ཡཱ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི, སཱ པ་ན ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཝ ཧོ་ཏི. སེ་སཾ པ་ཋ་མ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་ཋ་མ་གི་ཧི་ག་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦-༧. དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་གི་ཧི་ག་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཚ་ཊྛེ ས་བྦཾ ཏ་ཏི་ཡེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན. ས་ཏྟ་མེ་པི ས་བྦཾ ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི.
དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་གི་ཧི་ག་ཏ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༨. པ་ཋ་མ་ས་ཧ་ཛཱི་ཝི་ནི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཊྛ་མེ ས་ཧ་ཛཱི་ཝི་ནིནྟི ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ནིཾ. ནེ་ཝ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཱཏི ས་ཡཾ ཨུ་དྡེ་སཱ་དཱི་ཧི ནཱ་ནུ་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ. ན ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཡྻཱཏི ‘‘ཨི་མི་སྶཱ, ཨ་ཡྻེ, ཨུ་དྡེ་སཱ་དཱི་ནི དེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ན ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཡྻ. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི དྷུ་རེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཐུ་ལླ་ན་ནྡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, སེ་ས་མེ་ཏྠ ཏུ་ཝ་ཊྚ་ཝ་གྒེ དུ་ཀྑི་ཏ་ས་ཧ་ཛཱི་ཝི་ནི་སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་ཋ་མ་ས་ཧ་ཛཱི་ཝི་ནི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩. ནཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན་ཝ་མེ ཝུ་ཊྛཱ་པི་ཏཾ པ་ཝ་ཏྟི་ནིནྟི ཝུ་ཊྛཱ་པི་ཏཾ པ་ཝ་ཏྟི་ནིཾ ཡཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དི་ཏཱ, ཏཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ནི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ནཱ་ནུ་བ་ནྡྷེ་ཡྻཱཏི ཙུ་ཎྞེ་ན མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛེ་ན མུ་ཁོ་ད་ཀེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏེ་ན ཏེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ན ཨུ་པ་ཊྛ་ཧེ་ཡྻ. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི ནཱ་ནུ་བ་ནྡྷི་སྶ་ནྟི དྷུ་རེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ར་བྦྷ ནཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ. བཱ་ལཾ པ་ན ཨ་ལ་ཛྫི་ནིཾ ཝཱ ཨ་ན་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟི་ཡཱ, གི་ལཱ་ནཱ་ཡ, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ཝུ་ཊྛཱ་པི་ཏ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ནི་ཏཱ, དྭེ ཝ་སྶཱ་ནི ཨ་ན་ནུ་བ་ནྡྷ་ནེ དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པོ, ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཋ་མ་པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ས་དི་སཱ་ནི, ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ཀི་རི་ཡཾ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་ནྟི.
ནཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠. དུ་ཏི་ཡ་ས་ཧ་ཛཱི་ཝི་ནི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ད་ས་མེ ནེ་ཝ ཝཱུ་པ་ཀཱ་སེ་ཡྻཱཏི ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪེ་ཡྻ. ན ཝཱུ་པ་ཀཱ་སཱ་པེ་ཡྻཱཏི ‘‘ཨི་མཾ, ཨ་ཡྻེ, ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪཱ་ཧཱི’’ཏི ཨ་ཉྙཾ ན ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཡྻ. པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡནྟི དྷུ་རེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟེ པཱ་ཙི་ཏྟི་ཡཾ.
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཐུ་ལླ་ན་ནྡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཧ་ཛཱི་ཝི་ནི་ཡཱ ཨ་ཝཱུ་པ་ཀཱ་ས་ན་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ. ས་ཏི པ་ན ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ, པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡི་ཀཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟི་ཡཱ, གི་ལཱ་ནཱ་ཡ, ཨཱ་པ་དཱ་སུ, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་པ་ཏྟི. ས་ཧ་ཛཱི་ཝི་ནི་ཏཱ, ཝཱུ་པ་ཀཱ་ས་ཝཱུ་པ་ཀཱ་སཱ་པ་ནེ དྷུ་ར་ནི་ཀྑེ་པོ, ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི. ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ན་ས་དི་སཱ་ནཱི་ཏི.
དུ་ཏི་ཡ་ས་ཧ་ཛཱི་ཝི་ནི་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ག་བྦྷི་ནཱི་ཝ་གྒོ ས་ཏྟ་མོ.