༤. མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཀུ་སཱ་ཝ་ཏཱི་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༢. སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱཏི སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ. ཨ་ཡཾ པཱ་ཀཱ་རོཏི ས་བྦ་ར་ཏ་ན་མ་ཡོ པཱ་ཀཱ་རོ. ཏ་ཡོ ཏ་ཡོཏི ཨ་ནྟོ ཙ ཏ་ཡོ, བ་ཧི ཙ ཏ་ཡོ་ཏི ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ.
ཨེ་སི་ཀ་ཏྠ་མྦྷོ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལོ ན་ག་ར་སོ་བྷ་ནོ ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་ཏྠ་མྦྷོ. ཨ་ངྒཱི་ཡ་ཏི ཉཱ་ཡ་ཏི པུ་ཐུ་ལ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ངྒཾ, པ་རི་ཀྑེ་པོ. ཏི་པོ་རི་སཾ ཨ་ངྒཾ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ཏི་པོ་རི་ས་ངྒཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏེ་ན པ་ཉྩ་ཧ་ཏྠ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཏི་པོ་རི་སེ་ན. པ་ཎྞ་ཕ་ལེ་སུ་པཱིཏི ས་བྦ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཱ་ནཾ ཏཱ་ལཱ་ནཾ པ་ཎྞ་ཕ་ལེ་སུ་པི. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོཏི ‘‘པ་ཎྞེ་སུ ཨེ་ཀཾ པ་ཏྟ་ཀཾ སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ, ཨེ་ཀཾ རཱུ་པི་ཡ་མ་ཡཾ. ཕ་ལེ་སུ་པི ཨེ་ཀོ ལེ་ཁཱ་བྷཱ་ཝོ སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡོ, ཨེ་ཀོ རཱུ་པི་ཡ་མ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀོ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨ་ཏི་དི་ཊྛོ. པཱ་ཀཱ་ར་ནྟ་རེཏི དྭི་ནྣཾ དྭི་ནྣཾ པཱ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ. ཨེ་ཀེ་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ཏཱ་ལ་པ་ནྟི.
ཚེ་ཀོཏི པ་ཊུ སུ་ཝི་ས་དོ, སོ ཙ་སྶ པ་ཊུ་བྷཱ་ཝོ མ་ནོ་སཱ་རོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་ནྡ་རོ’’ཏི. ར་ཉྫེ་ཏུནྟི རཱ་གཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ. ཁ་མ་ཏེ་ཝཱཏི རོ་ཙ་ཏེ་ཝ. ན བཱི་བྷ་ཙྪེ་ཏཱིཏི ན ཏ་ཛྫེ་ཏི, སོ་ཏ་སུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པི་ཡཱ་ཡི་ཏ་བྦོ ཙ ཧོ་ཏི. ཀུ་མྦྷ་ཐུ་ཎ་ད་དྡ་རི་ཀཱ་དི ཨེ་ཀ་ཏ་ལཾ ཏཱུ་རི་ཡཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏ་ལཾ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. ས་བྦ་ཏོ པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷཾ ཙ་ཏུ་ར་སྶ་ཨ་མྦ་ཎ་ཀཾ, པ་ཎ་ཝཱ་དི ཙ. ཝཾ་སཱ་དཱིཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ས་ངྑཱ་དི་ཀཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. སུ་མུ་ཙྪི་ཏ་སྶཱཏི སུ་ཊྛུ པ་རི་ཡ་ཏྟ་སྶ. པ་མཱ་ཎེཏི ནཱ་ཏི་ད་ལ༹ྷ་ནཱ་ཏི་སི་ཐི་ལ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ མ་ཛ྄ཛྷི་མེ མུ་ཙྪ་ན་པྤ་མཱ་ཎེ. ཧ་ཏྠཾ ཝཱ པཱ་དཾ ཝཱ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱཏི ཧ་ཏྠ་ལ་ཡ་པཱ་ད་ལ་ཡེ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ. ན་ཙྩ་ནྟཱཏི སཱ་ཁཱ་ན་ཙྩཾ ན་ཙྩ་ནྟཱ.
ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༣. ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ས་བྦ་དི་ཝ་སེ་སུ ག་ཧ་ཊྛེ་ཧི ར་ཀྑི་ཏ་བྦ་སཱི་ལཾ, ས་མཱ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཏཾ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀོ, ཏ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀ་སྶ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་མཱ་དི་ནྣ་ཨུ་པོ་ས་ཐ་ངྒ་སྶཱ’’ཏི. ཏ་དཱཏི ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ. ཀ་སྨིཾ པ་ན ཀཱ་ལེ་ཏི? ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡ་དཱ་ན་སཱི་ལཱ་དི་པུ་ཉྙ་ས་མྦྷཱ་ར་ས་མུ་དཱ་ག་མ་ས་མྤ་ནྣོ པཱུ་རི་ཏ་ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཝ་ཏྟོ ཀཱ་ལ་དཱི་པ་དེ་ས་ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩཱ་ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཙེ་ཝ ཀུ་ལ་རཱུ་པ་བྷོ་གཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ་དི་གུ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ. ཏཱ་དི་སེ ཧི ཀཱ་ལེ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཱི པུ་རི་ས་ཝི་སེ་སོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ རཱ་ཛཱ ཁ་ཏྟི་ཡོ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟོ ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལོ ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་དི་ནཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ན ཡ་དཱ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་དཱ ཨེ་ཝ. ཨི་མེ ཙ ཝི་སེ་སཱ ས་བྦ་ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པཱ་ཏོ་ཝ…པེ… དྷ་མྨ་ཏཱ’’ཏི. བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ན ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧ་གུ་ཎཱ་པི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་གུ་ཎཱ་པི སཱ་ཏི་ས་ཡཱ་ཝ ཧོ་ནྟི.
ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡནྟི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧ་དཱ་ན་ད་མ་སཾ་ཡ་མཱ་དི་པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ. ནཱི་ལ་མ་ཎི་ས་ངྒྷཱ་ཏ་ས་དི་སནྟི ཨི་ནྡ་ནཱི་ལ་མ་ཎི་ས་ཉྩ་ཡ་ས་མཱ་ནཾ. དི་བྦཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱཏི ད་སྶ་ནེ་ཡྻ་ཏཱ, མ་ནུ་ཉྙ་གྷོ་ས་ཏཱ, ཨཱ་ཀཱ་ས་གཱ་མི་ཏཱ, ཨོ་བྷཱ་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ, ཨ་པྤ་ཊི་གྷཱ་ཏ་ཏཱ, ར་ཉྙོ ཨི་ཙྪི་ཏ་ཏྠ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི དི་བྦ་ས་དི་སེ་ཧི ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ, ཨེ་ཏེ་ན དི་བྦཾ ཝི་ཡཱ་ཏི དི་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ན ཧི ཏཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ. ས་ཧ་སྶཾ ཨ་རཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཝཱ ས་ཧ་སྶཱ་རཾ. ས་བྦེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧཱིཏི ས་བྦེ་ཧི སུ་ནྡ་རེ་ཧི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཝ་ཡ་ཝེ ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣེ ཙ་ཀྐེ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི. པ་རི་པཱུ་རནྟི པ་རི་པུ་ཎྞཾ, སཱ ཙ་སྶཱ པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་རེ་སྶ་ཏི.
པ་ནཱ་ལཱི༹ཏི ཚི་དྡཾ. སུ་དྡྷ་སི་ནི་དྡྷ་ད་ནྟ་པ་ནྟི་ཡཱ ནི་བྦི་ཝ་རཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏ་སྶཱ པ་ན པ་ནཱ་ལི༹་ཡཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ པ་སྶ་སྶ ར་ཛ་ཏ་མ་ཡ་ཏྟཱ སཱ་ར་ར་ཛ་ཏ་མ་ཡཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་སྨཱ ཙ་སྶ ཙ་ཀྐ་སྶ ར་ཐ་ཙ་ཀྐ་སྶ ཝི་ཡ ཨ་ནྟོ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་བྷོ་སུ་པི བཱ་ཧི་ར་ནྟེ་སཱུ’’ཏི. ཀ་ཏ་པ་རི་ཀྑེ་པཱ ཧོ་ཏི པ་ནཱ་ལཱི༹་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ནཱ་བྷི་པ་ནཱ་ལི༹་པ་རི་ཀྑེ་པ་པ་ཊྚེ་སཱུཏི ནཱ་བྷི་པ་རི་ཀྑེ་པ་པ་ཊྚེ ཙེ་ཝ ནཱ་བྷི་ཡཱ པ་ནཱ་ལི༹་པ་རི་ཀྑེ་པ་པ་ཊྚེ ཙ.
ཏེ་སནྟི ཨ་རཱ་ནཾ. གྷ་ཊ་ཀཱ ནཱ་མ ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ ཁུ་དྡ་ཀ་པུ་ཎྞ་གྷ་ཊཱ. ཏ་ཐཱ མ་ཎི་ཀཱ ནཱ་མ མུ་ཏྟཱ་ཝ་ལི༹་ཀཱ. པ་རི་ཙྪེ་ད་ལེ་ཁཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་རི་ཙྪེ་ད་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཋི་ཏཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ལེ་ཁཱ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན མཱ་ལཱ་ཀ་མྨཱ་དིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. སུ་ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནེ་ཝཱཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་སཾ་ཀི་ཎྞ་ཏྟཱ སུ་ཊྛུ ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི.
‘‘སུ་ར་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ སུ་ར་ཏྟགྒ་ཧ་ཎེ་ན མ་ཧཱ་ནཱ་མ་ཝ་ཎྞ་ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, སུ་དྡྷགྒ་ཧ་ཎེ་ན སཾ་ངྐི་ལི་ཊྛ་ཏཾ, སི་ནི་དྡྷགྒ་ཧ་ཎེ་ན ལཱུ་ཁ་ཏཾ. ཀཱ་མཾ ཏ་སྶ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་སྶ ནེ་མི་མ་ཎྜ་ལཾ ཨ་ས་ནྡྷི་ཀ་མེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟཾ, ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་མེ་ཝ པ་ན ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཝཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞེ་ན ཙ སོ་བྷ་ཏཱི་ཏི པ་ཀ་ཏི་ཙ་ཀྐ་སྶ ས་ནྡྷི་ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ སུ་ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊྚཱ་དི་མ་ཡཱ་ཧི ཝ་ཊྚ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ལེ་ཁཱ་ཧི པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཧི ས་ས་ནྡྷི་ཀཱ ཝི་ཡ དི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ནྡྷཱི་སུ པ་ན་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ནེ་མི་མ་ཎྜ་ལ་པི་ཊྛི་ཡནྟི ནེ་མི་མ་ཎྜ་ལ་སྶ པི་ཊྛི་པ་དེ་སེ. ཨཱ་ཀཱ་ས་ཙཱ་རི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཧི་སྶ ཏ་ཏྠ ཝཱ་ཏ་གྒཱ་ཧཱི པ་ཝཱ་ལ༹་ད་ཎྜོ ཧོ་ཏི. ད་ས་ནྣཾ ད་ས་ནྣཾ ཨ་རཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེཏི ད་ས་ནྣཾ ད་ས་ནྣཾ ཨ་རཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ས་མཱི་པེ པ་དེ་སེ. ཚི་དྡ་མ་ཎྜ་ལ་ཁ་ཙི་ཏོཏི མ་ཎྜ་ལ་ས་ཎྛཱ་ན་ཚི་དྡ་ཝི་ཙི་ཏྟོ. སུ་ཀུ་ས་ལ་ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ཏ་སྶཱཏི སུ་ཊྛུ ཀུ་ས་ལེ་ན སི་པྤི་ནཱ པ་ཧ་ཏ་སྶ, ཝཱ་དི་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་གྒཱུཏི མ་ནོ་ར་མོ. ར་ཛ་ནཱི་ཡོཏི སུ་ཎ་ནྟཱ་ནཾ རཱ་གུ་པྤཱ་ད་ཀོ. ཀ་མ་ནཱི་ཡོཏི ཀ་ནྟོ. ས་མོ་ས་རི་ཏ་ཀུ་སུ་མ་དཱ་མཱཏི ཨོ་ལ་མྦི་ཏ་སུ་ག་ནྡྷ་ཀུ་སུ་མ་དཱ་མཱ. ནེ་མི་པ་རི་ཀྑེ་པ་སྶཱཏི ནེ་མི་པ་རི་ཡ་ནྟ་པ་རི་ཀྑེ་པ་སྶ. ནཱ་བྷི་པ་ནཱ་ལི༹་ཡཱ དྭི་ནྣཾ པ་སྶཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ‘‘དྭི་ནྣ་མྤི ནཱ་བྷི་པ་ནཱ་ལཱི༹་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཀཱ ཨེ་ཝ ཧི སཱ པ་ནཱ་ལི༹. ཡེ་ཧཱིཏི ཡེ་ཧི དྭཱི་ཧི མུ་ཁེ་ཧི. པུ་ན ཡེ་ཧཱིཏི ཡེ་ཧི མུ་ཏྟ་ཀ་ལཱ་པེ་ཧི.
ཨོ་དྷཱ་པ་ཡ་མཱ་ནནྟི སོ་ཏུཾ ཨ་ཝ་ཧི་ཏཱ་ནི ཀུ་རུ་མཱ་ནཾ.
ཙ་ནྡོ པུ་ར་ཏོ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ པ་ཙྪཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡེ་ན པུ་བྦཱ་པ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན.
ཨ་ནྟེ་པུ་ར་སྶཱཏི ཨ་ནུ་རཱ་དྷ་པུ་རེ ར་ཉྙོ ཨ་ནྟེ་པུ་ར་སྶ. ཨུ་ཏྟ་ར་སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་ར་ས་དི་སེཏི ཏ་དཱ ར་ཉྙོ པཱ་སཱ་དེ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཨུ་ཏྟ་ར་དི་སཱ་ཡ སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་ར་སྶ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. སུ་ཁེ་ན ས་ཀྐཱཏི ཀི་ཉྩི ཨ་ནཱ་རུ་ཧི་ཏྭཱ, ས་རཱི་ར་ཉྩ ཨ་ནུ་ལླ་ངྒྷི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋི་ཏེ་ནེ་ཝ ཧ་ཏྠེ་ན པུ་པྥ་མུ་ཊྛི་ཡོ ཁི་པི་ཏྭཱ སུ་ཁེ་ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི པཱུ་ཛེ་ཏུཾ.
ནཱ་ནཱ་ཝི་རཱ་ག་ར་ཏ་ན་པྤ་བྷཱ་ས་མུ་ཛྫ་ལནྟི ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་ཝི་ཙི་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ར་ཏ་ནོ་བྷཱ་ས་པ་བྷ་སྶ་རཾ. ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཝ་ཏྟེཏི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨུ་པ་རི ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཝ་ཏྟེ.
༢༤༤. རཱ་ཛཱ་ཡུ་ཏྟཱཏི ར་ཉྙོ ཀི་ཙྩེ ཨཱ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་པུ་རི་སཱ.
སི་ནེ་རུཾ ཝཱ་མ་པ་སྶེ་ན ཀ་ཏྭཱ ཏ་སྶ དྷུ་ར་ཏ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཝཱ་མ་པ་སྶེ་ན སི་ནེ་རུཾ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཝི་ནི་བྦེ་དྷེ་ནཱཏི ཏི་རི་ཡཾ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཝ་སེ་ན. ས་ནྣི་ཝེ་ས་ཀྑ་མོཏི ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་ར་ས་ནྣི་ཝེ་ས་ཡོ་གྱོ. སུ་ལ་བྷཱ་ཧཱ་རུ་པ་ཀ་ར་ཎོཏི སུ་ཁེ་ནེ་ཝ ལ་དྡྷ་བྦ་དྷ་ཉྙ་གོ་ར་ས་དཱ་རུ་ཏི་ཎཱ་དི་བྷོ་ཛ་ན་སཱ་དྷ་ནོ.
པ་ར་ཙ་ཀྐནྟི པ་ར་སྶ ར་ཉྙོ སེ་ནཱ, ཨཱ་ཎཱ ཝཱ.
ཨཱ་ག་མ་ན་ན་ནྡ་ནོཏི ཨཱ་ག་མ་ནེ་ན ན་ནྡི་ཛ་ན་ནོ. ག་མ་ནེ་ན སོ་ཙེ་ཏཱི་ཏི ག་མ་ན་སོ་ཙ་ནོ. ཨུ་པ་ཀ་པྤེ་ཐཱཏི ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཀ་པྤེ་ཐ, སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཐ ཨུ་པ་ནེ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱཏི ཧེ་ཏུ་ཏོ་པི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ་པི ཕ་ལ་ཏོ་པི དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ་དི་ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ་པི ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ. ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟི པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཝི་བྷཱ་ཝི་ནོ, པ་ཉྙ་ཝ་ནྟོ. ཨ་ནུ་ཡ་ནྟཱཏི ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ, ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ, པ་ན ར་ཉྙོ ཙ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏེ ཛི་གུ་ཙྪ་ན་ཝ་སེ་ན པཱ་པ་ཏོ ཨ་ནོ་ར་མ་ནྟཱ་པི ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཝ་སེ་ན ཨོ་ར་མ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨོ་ག་ཙྪ་མཱ་ནནྟི ཨོ་སཱི་ད་ནྟཾ. ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟནྟི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟཾ པ་དེ་སཾ. ག་མྦྷཱི་ར་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ན ཡ་ཐཱ བྷཱུ་མི དི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨོ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་ཏ་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨ་ནྟེ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན སེ་ནཱ་ཡ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠཾ. པུ་ར་ཏྠི་མོ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ པ་རི་ཡ་ནྟོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པུ་ར་ཏྠི་མ་མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, ཏཾ པུ་ར་ཏྠི་མ་མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ, པུ་ར་ཏྠི་མ་མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཙཱ་ཏུ་ར་ནྟཱ་ཡཱཏི ཙ་ཏུ་ས་མུ་དྡ་ནྟཱ་ཡ, པུ་ར་ཏྠི་མ་དི་སཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ནྟཱ་ཡ ཝཱ. སོ་བྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡཱཏི ཝི་ཡ-ས་དྡོ ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་གུ་ཎེ་ཧི སོ་བྷ་ནྟ་མེ་ཝ ཧི ཏཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. པཱ་ལི༹་ཡ་མྤི ཧི ‘‘ཨུ་པ་སོ་བྷ་ཡ་མཱ་ནཾ’’ ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ.
ཧ་ཏྠི་ར་ཏ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༦. ཧ་རི་ཙ་ནྡ་ནཱ་དཱི་ཧཱིཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཙ་ཏུ་ཛྫཱ་ཏི་ཡ་ག་ནྡྷཱ་དིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཙི་ནྟེ་ཐཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཝ་ཏྟ་སྶ པཱུ་རི་ཏ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཙི་ཏ་ཏྟཱ. ཀཱ་ལ༹་ཏི་ལ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་སུ་དྡྷ་སེ་ཏ་ས་རཱི་རོ. ས་ཏྟ་པ་ཏི་ཊྛོཏི བྷཱུ་མི་ཕུ་ས་ན་ཀེ་ཧི ཝཱ་ལ་དྷི, ཝ་ར་ངྒཾ, ཧ་ཏྠོ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཙ ཏཱི་ཧི, ཙ་ཏཱུ་ཧི པཱ་དེ་ཧི ཙཱ་ཏི ས་ཏྟ་ཧི ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ཧི པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏྟ་པ་ཏི་ཊྛོ. ས་བྦ་ཀ་ནི་ཊྛོཏི ས་བྦེ་ཧི ཚ་དྡ་ནྟ་ཀུ་ལ་ཧ་ཏྠཱི་ཧི ཧཱི་ནོ. ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀུ་ལཱ ས་བྦ་ཛེ་ཊྛོཏི ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀུ་ལ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཏ་ཏྠ ས་བྦ་པྤ་དྷཱ་ནོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནཱཏི ‘‘མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟེ་ན ན་ཡེ་ན. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་པུ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟིཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཙི་ནྟ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ. ག་ནྡྷ་མེ་ཝ ཧི ཏ་སྶ ཨི་ཏ་རེ ཧ་ཏྠཱི ན ས་ཧ་ནྟི.
གྷ་ར་དྷེ་ནུ་ཝ་ཙྪ་ཀོ ཝི་ཡཱཏི གྷ་རེ པ་རི་ཙི་ཏ་དྷེ་ནུ་ཡཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཛཱ་ཏ་སཾ་ཝ་དྡྷ་ཝ་ཙྪ་ཀོ ཝི་ཡ. ས་ཀ་ལ་པ་ཐ་ཝིནྟི ས་ཀ་ལཾ ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ས་ཉྙི་ཏཾ པ་ཐ་ཝིཾ.
ཨ་སྶ་ར་ཏ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༧. སི་ནྡྷ་ཝ་ཀུ་ལ་ཏོཏི སི་ནྡྷ་ཝ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་ཀུ་ལ་ཏོ.
མ་ཎི་ར་ཏ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༨. ས་ཀ་ཊ་ནཱ་བྷི་ས་མ་པ་རི་ཎཱ་ཧནྟི པ་རི་ཎཱ་ཧ་ཏོ མ་ཧཱ་ས་ཀ་ཊ་སྶ ནཱ་བྷི་ཡཱ ས་མ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཨུ་བྷོ་སུ ཨ་ནྟེ་སཱུཏི ཧེ་ཊྛཱ, ཨུ་པ་རི ཙཱ་ཏི དྭཱི་སུ ཨ་ནྟེ་སུ. ཀ་ཎྞི་ཀ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཏོཏི དྭི་ནྣཾ ཀ་ཉྩ་ན་པ་དུ་མཱ་ནཾ ཀ་ཎྞི་ཀཱ་ཡ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཏོ. མུ་ཏྟཱ་ཛཱ་ལ་ཀེ ཋ་པེ་ཏྭཱཏི སུ་ཝི་སུ་དྡྷེ མུ་ཏྟ་མ་ཡེ ཛཱ་ལ་ཀེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ. ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ན་ཝེ་ལཱ ཝི་ཡཱཏི ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ན་སཱི་སེ་ན སཱུ་རི་ཡ་ཨུ་ད་ཡ་ཀྑ་ཎཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑེ་ཏི.
ཨི་ཏྠི་ར་ཏ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༩. ‘‘ཨི་ཏྠི་ར་ཏ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཀུ་ཏ་སྶཱ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘མ་དྡ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. མ་དྡ་ར་ཊྛཾ ཀི་ར ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘སི་ཉྩ་ཡ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ དེ་ཝཱི, ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ དེ་ཝཱི, བྷ་དྡ་ཀཱ་པི་ལཱ་ནཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ཨི་ཏྠི་ར་ཏ་ནཾ མ་དྡ་ར་ཊྛེ ཨེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣཾ. པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཉྙོ པུ་ཉྙ་ཏེ་ཛེ་ན.
ས་ཎྛཱ་ན་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱཏི ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་དི་ས་རཱི་རཱ་ཝ་ཡ་ཝཱ་ནཾ སུ་ས་ཎྛི་ཏཱ་ཡ. ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཧི ས་མུ་དཱ་ཡ་པཱ་རི་པཱུ་རི་སི་དྡྷི. རཱུ་པནྟི ས་རཱི་རཾ ‘‘རཱུ་པཾ ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༣༠༦) ཝི་ཡ. ད་སྶ་ནཱི་ཡཱཏི སུ་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་སྶི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དི་སྶ་མཱ་ནཱ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. སོ་མ་ན་སྶ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏི ཡོ་ནི་སོ ཙི་ནྟེ་ནྟཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཕ་ལ་ས་དྡྷཱ་ཡ ཝ་སེ་ན. པ་སཱ་དཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཡ་ཐཱ པཱ་སཱ་དི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་སི་དྡྷི ཝུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཝཾ ད་སྶ་ནཱི་ཡ་ཏཱ་ཡ པཱ་སཱ་དི་ཀ་ཏཱ་སི་དྡྷི, ཨ་བྷི་རཱུ་པ་ཏཱ་ཡ ཙ ད་སྶ་ནཱི་ཡ་ཏཱ་སི་དྡྷི ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི. པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ཝཱ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡ པཱ་སཱ་དི་ཀ་ཏཱ་སི་དྡྷི, པཱ་སཱ་དི་ཀ་ཏཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱི་ཡ་ཏཱ་སི་དྡྷི, ད་སྶ་ནཱི་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷི་རཱུ་པ་ཏཱ་སི་དྡྷི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ས་རཱི་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་རཱུ་པ་ཏཱ་དི་ཀེ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ས་རཱི་རེ དོ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན་པི ཏེ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ཡོ་ག་ཏོ ཙ པཱ་སཱ་དི་ཀཱ ནཱ་ཏི་དཱི་གྷ་ཏཱ་ད་ཡོ, ཨེ་ཝཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ དི་བྦ་རཱུ་པ་ཏཱ་ས་མྤ་ཏྟི་པཱི་ཏི ‘‘ཨ་པྤ་ཏྟཱ དི་བྦ་ཝ་ཎྞ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨཱ་རོ་ཧ་ས་མྤ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ ཨུ་བྦེ་དྷེ་ན པཱ་སཱ་དི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ ཀི་ས་ཐཱུ་ལ་དོ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ ཝི་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཀཱ་ཡ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱཏི ས་རཱི་ར་དོ་ས་སྶ. ས་ཏ་ཝཱ་ར་ཝི་ཧ་ཏ་སྶཱཏི ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝི་ཧ་ཏ་སྶ, ‘‘ས་ཏ་ཝཱ་ར་ཝི་ཧ་ཏ་སྶཱ’’ཏི ཙ ཨི་དཾ ཀ་པྤཱ་ས་པི་ཙུ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏཱུ་ལ་པི་ཙུ་ནོ པ་ན ཝི་ཧ་ན་ན་མེ་ཝ ན་ཏྠི. ཀུ་ངྐུ་མ་ཏ་ག་ར་ཏུ་རུ་ཀྑ་ཡ་ཝ་ན་པུ་པྥཱ་ནི ཙ་ཏུ་ཛྫཱ་ཏི. ‘‘ཏ་མཱ་ལ་ཏ་ག་ར་ཏུ་རུ་ཀྑ་ཡ་ཝ་ན་པུ་པྥཱ་ནཱི’’ཏི ཨ་པ་རེ.
ཨ་གྒི་ད་ཌྜྷཱ ཝི་ཡཱཏི ཨཱ་ས་ན་ག་ཏེ་ན ཨ་གྒི་ནཱ ད་ཌྜྷཱ ཝི་ཡ. པ་ཋ་མ་མེ་ཝཱཏི རཱ་ཛཱ་ནཾ དི་སྭཱ་པི ཀི་ཙྩ་ནྟ་ར་པྤ་སུ་ཏཱ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ཀི་ཙྩ་ནྟ་ར་ཏོ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ, ད་སྶ་ན་ས་མ་ཀཱ་ལཾ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ར་ཉྙོ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ པ་ཙྪཱ ནི་པཱ་ཏ་ནཾ ནི་སཱི་ད་ནཾ སཱི་ལཾ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི པ་ཙྪཱ་ནི་པཱ་ཏི་ནཱི. ཏཾ ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ར་ཉྙོ ཀཱ་ཏ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ‘‘ཀིཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཀིཾ ཀ་ར་ཎཾ པ་ཊི་སཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ཀིཾ་ཀཱ་ར་པ་ཊི་སྶཱ་ཝི་ནཱི.
མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ནཱ་མ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ས་ཋ་ཛཱ་ཏི་ཀོ, ཨི་ཏྠི་ར་ཏ་ན་སྶ པ་ན ཏཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སྭཱ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
གུ་ཎཱཏི རཱུ་པ་གུ་ཎཱ ཙེ་ཝ ཨཱ་ཙཱ་ར་གུ་ཎཱ ཙ. པུ་རི་མ་ཀ་མྨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི ཀ་ཏ་སྶ པུ་རི་མ་ཀ་མྨ་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨི་ཏྠི་ར་ཏ་ན་སྶ ཏ་བྦྷཱ་ཝ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡ་སྶ པུ་རི་མ་ཀ་མྨ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ་པི པ་རི་ཝཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཕ་ལ་ཝི་སེ་ས་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ པུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡཱ’’ཏི, ཨེ་ཏེ་ན སེ་སེ་སུ་པི ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ར་ཏ་ནེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ནི་བྦ་ཏྟེ་སུ་པི ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སཱ་ནཾ ཏ་དུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏཱ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. པུ་བྦེ ཨེ་ཀ་དེ་ས་ཝ་སེ་ན ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ པཱ་རི་པཱུ་རཱི ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པཱུ་རཱ ཛཱ་ཏཱ.
ག་ཧ་པ་ཏི་ར་ཏ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༠. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཝཱཏི ས་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པུ་བྦེ་པི. ཡཱ་དི་སཾ ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ པུ་ཉྙ་བ་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ནི་བྦ་ཏྟི, ཏཱ་དི་སཾ ཨེ་ཏ་སྶ པུ་ཉྙ་བ་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ ག་ཧ་པ་ཏི་ར་ཏ་ན་སྶ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་ཧི་ཏ’’ནྟི. ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཧི ཨེ་ཀ་ས་ནྟ་ཏི་པ་ཏི་ཏ་ཏཱ་ཡ, ཕ་ལ་སྶ ཙ ས་མཱ་ན་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ཝ་ཙ་ནཾ.
པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀ་ར་ཏ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༡. ‘‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཨ་དྷ་མྨོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་ཝ་བོ་དྷ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ པ་ཎྜི་ཏ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ པ་ཎྜི་ཏོ. བཱ་ཧུ་ས་ཙྩ་བྱ་ཏྟི་ཡཱ བྱ་ཏྟོ. ས་བྷཱ་ཝ་སི་དྡྷཱ་ཡ མེ་དྷཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ པ་ཀ་ཏི་པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ མེ་དྷཱ་ཝཱི. ཨ་ཏྟ་ནོ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་བུ་དྡྷ་མ་ཏྠཾ པ་རེ་སཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཝི་བྷཱ་ཝཱི. ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏུནྟི ནི་ཙྪི་ཏུཾ.
ཙ་ཏུ་ཨི་དྡྷི་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༢. ཝི་པ་ཙྩ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཝི་པཱ་ཀོ ཨེ་ཝ ཝེ་པཱ་ཀོ ཡ་ཐཱ ‘‘ཝི་ཀ་ཏ་མེ་ཝ ཝེ་ཀ་ཏ’’ནྟི. ས་མཾ ནཱ་ཏི་སཱི་ཏ་ནཱ་ཙྩུ་ཎྷ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝི་ས་མཾ བྷུ་ཏྟ་སྶ ཝེ་པཱ་ཀོ ཨེ་ཏི་སྶཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་མ་ཝེ་པཱ་ཀི་ནཱི, ཏཱ་ཡ ས་མ་ཝེ་པཱ་ཀི་ནི་ཡཱ.
དྷ་མྨ་པཱ་སཱ་ད་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༣. ཛ་ན་རཱ་སིཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཛ་ན་རཱ་སི་ནཱ ཁ་ཎི་ཏྭཱ ན མཱ་པེ་སི. ཀི་ཉྩ་ར་ཧཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ར་ཉྙོ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ར་ཏོ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཀཱ་ཡ ཝེ་དི་ཀཱ་ཡ པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ. པ་རི་ཝེ་ཎ་པ་རི་ཙྪེ་ད་པ་རི་ཡ་ནྟེཏི ཨེ་ཏྠ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ནཱ་མ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཝི་ཝ་ཊ་ངྒ་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཏཱི་རཾ, ཏ་སྶ པ་རི་ཙྪེ་ད་བྷཱུ་ཏེ པ་རི་ཡ་ནྟེ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཝེ་དི་ཀཱ་ཡ པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ. ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སཱིཏི ཨེ་ཏཾ ‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཱ་སུ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ས་བྦོ་ཏུ་ཀནྟི ས་བྦེ་སུ ཨུ་ཏཱུ་སུ པུ་པྥ་ན་ཀཾ. ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ཨུ་པྤ་ལ་བཱི་ཛཱ་དཱི་ནཱིཏི ར་ཏྟ་ནཱི་ལཱ་དི་ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞ་པུ་པྥེ་ན པུ་པྥ་ན་ཀ་ཨུ་པྤ་ལ་བཱི་ཛཱ་དཱི་ནི. ཛ་ལ་ཛ་ཐ་ལ་ཛ་མཱ་ལནྟི ཛ་ལ་ཛ་ཐ་ལ་ཛ་པུ་པྥ་མཱ་ལཾ.
༢༥༤. པ་རི་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ནཱཏི ཏ་ངྑ་ཎི་ཀ་པ་རི་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན, ཨི་ད་ཉྩ པ་ཋ་མཾ པ་ཊྛ་པི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ, པ་ཙྪཱ པ་ན ཡཱ་ན་ས་ཡ་ནཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ཨི་ཏྠི་ཡོ་པི ཨ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ པ་རི་ཙྩ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨི་ཏྠཱི་ཧི་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཝ་སེ་ནཱཏི ནི་ར་པེ་ཀྑ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཝ་སེ་ན. དཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི དཱ་ནཾ, དེ་ཡྻ་ཝ་ཏྠུ. ཏཾ ཨ་གྒཱི་ཡ་ཏི ནི་སྶ་ཛྫཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི དཱ་ན་གྒཾ, པ་རི་ཝེ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ. ཏཱ་དི་སཱ་ནི ཨ་ཏྠཱིཏི ཡཱ་དི་སཱ་ནི ར་ཉྙོ དཱ་ན་གྒེ ཁོ་མ་སུ་ཁུ་མཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི, ཏཱ་དི་སཱ་ནི ཡེ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཱ་ནི ས་ནྟི. ཨོ་ཧཱ་ཡཱཏི པ་ཧཱ་ཡ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཋ་པེ་ཏྭཱ. ཨ་ཏྠོ ཨ་ཏྠི ཡེ་སཾ ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠི་ཀཱ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་ཏྠི་ཀཱཔི ད་ཊྛ་བྦཱ.
༢༥༥. ཀ་ལ་ཧ་ས་དྡོ་པཱིཏི པི-ས་དྡེ་ན དཱ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན གེ་ཧ་ཏོ ནཱི་ཧ་ཏཾ པུ་ན གེ་ཧཾ པ་ཝེ་སེ་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ས་མུ་ཙྩེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ན ཁོ ཨེ་ཏཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏི་རཱུ་པ’’ནྟི་ཨཱ་དི (དཱི. ནི. ༢.༢༥༥).
༢༥༧. ཨུ་ཎྷཱི་ས་མ་ཏྠ་ཀེཏི སི་ཁཱ་པ་རི་ཡ་ནྟ་མ་ཏྠ་ཀེ. པ་རི་ཙྪེ་ད་མ་ཏྠ་ཀེཏི པཱ་སཱ་ད་ངྒ་ཎ་པ་རི་ཙྪེ་ད་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ.
༢༥༨. ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པ་བྷ་སྶ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ་ཀྑཱུ་ནི པ་ཊི་ཧ་ར་ནྟཾ དུ་དྡི་ཀྑ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡོ ཧ་ར་ཏི ཨ་པ་ནེ་ནྟཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཏཾ པ་ན ཧ་ར་ཎཾ ནེ་སཾ པ་རི་པྥ་ནྡ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཕ་ནྡཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི.
པ་ཋ་མ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཛྷཱ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༠. མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ཨི་དྡྷི་ཡཱཏི མ་ཧ་ནྟེ་ན ཨི་ཙྪི་ཏ་ཏྠ་ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ནེ་ན. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཏྠཱ་ནཾ. ‘‘ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏ་བྦཱ་ན’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ-ས་དྡ་སྶ ཀ་མྨ་སཱ་དྷ་ན་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. པུ་བྦེ ས་མྤ་ནྣཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་སྶ ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ས་མྤ་ཏྟི་པ་རི་ཙྩཱ་ག་སྶཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་མེ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ད་མོ.
བོ་དྷི་ས་ཏྟ་པུ་བྦ་ཡོ་ག་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་སྶཱཏི མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་ར་ཉྙོ. ཨེ་ཀོ ཐེ་རོཏི ཨ་པྤ་ཉྙཱ་ཏོ ནཱ་མ་གོ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཐེ་རོ. ཐེ་རཾ དི་སྭཱཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སི་ནྣཾ དི་སྭཱ. ཀ་ཊྛ་ཏྠ་ར་ཎནྟི ཀ་ཊྛ་མ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ར་ཎཾ, དཱ་རུ་ཕ་ལ་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
པ་རི་བྷོ་ག་བྷཱ་ཛ་ནནྟི པཱ་ནཱི་ཡ་པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཱ་དི་པ་རི་བྷོ་ག་ཡོ་གྱཾ བྷཱ་ཛ་ནཾ. ཨཱ་ར་ཀ་ཎྚ་ཀནྟི སཱུ་ཙི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་ཀ་ཎྚ་ཀཾ. པི་པྥ་ལི་ཀནྟི ཁུ་དྡ་ཀ་ས་ཏྠ་ཀཾ. ཨུ་ད་ཀ་ཏུ་མྦ་ཀནྟི ཀུ་ཎྜི་ཀཾ.
ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་དྭཱ་རེ་ཡེ་ཝ ནི་ཝ་ཏྟེ་སཱིཏི ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏེ་སཾ མི་ཙྪཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ནཱ་དཱ་སི.
༢༦༡. ཀ་སི་ཎ་མེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏྟཱ, ཏེ་ས་ཉྩ པ་དེ་སཱ་ནཾ སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏ་ཀ་སི་ཎ་ས་དི་ས་ཏྟཱ.
༢༦༢. ཙ་ཏྟཱ་རི ཛྷཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་སི་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི. ཀ་སི་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་པྤ་མ་ཉྙཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝ་ཙ་ནཾ ཏཱ་སཾ ཏ་དཱ ཨཱ་ད་ར་གཱ་ར་ཝ་ཝ་སེ་ན ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ཏྟཱ. མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ན་ཉྷི ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ ཨཱ་ད་རོ ན་ཏྠི, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཏཾ པ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡ ཏཱ་ནི་པི ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏཱ་པ་ས་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཡ་ཏྟ་ཀེ ལོ་ཀི་ཡ་གུ་ཎེ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, ཏེ ས་བྦེ་པི ཏ་དཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་སི་ཡེ་ཝ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ན་ག་ར་ས་ཧ་སྶཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༣. ཨ་བྷི་ཧ་རི་ཏ་བྦ་བྷ་ཏྟནྟི ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦ་བྷ་ཏྟཾ.
༢༦༤. ནི་བ་དྡྷ་ཝ་ཏྟནྟི པུ་བྦེ ཨུ་པ་ནི་བ་དྡྷཾ པཱ་ཀ་ཝ་ཏྟཾ.
སུ་བྷ་དྡཱ་དེ་ཝི་ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༥. ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱཏི ཨ་ཏི་ཝི་སི་ཏྭཱ. ཡཾ ཡཾ ར་ཉྙོ ཨི་ཙྪི་ཏཾ དཱ་ནཱུ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩེ་ཝ བྷོ་གཱུ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཏ་ཐེ་ཝ ས་མི་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཏྠ་ཝ་ཏི.
༢༦༦. ས་ཙེ པ་ན རཱ་ཛཱ ཛཱི་ཝི་ཏེ ཚ་ནྡཾ ཛ་ནེ་ཡྻ, ཨི་ཏོ པ་ར་མྤི ཙི་རཾ ཀཱ་ལཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨེ་ཝཾ མ་ཧ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ དེ་ཝཱི བྷོ་གེ་སུ, ཛཱི་ཝི་ཏེ ཙ རཱ་ཛཱ་ནཾ སཱ་པེ་ཀྑཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘མཱ ཧེ་ཝ ཁོ རཱ་ཛཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྶ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཾ ཨ་ནི་ཙྪ་མཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཚ་ནྡཾ ཛ་ནེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཚ་ནྡ-ས་དྡོ ཏ་ཎྷཱ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པེ་མཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་པེ་ཀྑ་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨེ་ཏཱ་ཡ ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏཱི་ཏི ཨ་པེ་ཀྑཱ, ཏ་ཎྷཱ.
༢༦༧. ག་ར་ཧི་ཏཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀེ་ཧི ག་ར་ཧི་ཏཱ, ཀ་སྨཱ ཙ ག་ར་ཧི་ཏཱ་ཏི ཨ་ནྟོ་ལཱི་ནཾ ཙོ་ད་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ ‘‘བུ་དྡྷེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ, ཏེ་ན ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ, དུ་གྒ་ཏི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏོ ཙ སཱ་པེ་ཀྑ་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
༢༦༨. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ག་ནྟྭཱཏི ར་ཉྙོ ཙ་ཀྑུ་པ་ཐཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ.
བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱུ་པ་ག་མ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༩. སོ་ཎ་སྶཱཏི ཀོ་ལི༹་ཝཱི་ས་སྶ སོ་ཎ་སྶ. ཨེ་ཀཱ བྷ་ཏྟ་པཱ་ཏཱིཏི ཨེ་ཀཾ བྷ་ཏྟ་ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཀཾ. ཏཱ་དི་སཾ བྷ་ཏྟནྟི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ག་རུཾ མ་དྷུ་རཾ སི་ནི་དྡྷཾ བྷ་ཏྟཾ. བྷུ་ཏྟཱ་ནནྟི བྷུ་ཏྟ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ.
༢༧༡. དཱ་ས་མ་ནུ་སྶཱཏི དཱ་སཱ ཙེ་ཝ ཨཱ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་མ་ནུ་སྶཱ ཙ.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ར་ཉྙོ མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སྶ བྷོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཏཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཏཱ་ནི པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ, ཏཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
༢༧༢. ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱཏི ས་མུ་དཱ་ག་མ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ. ཡ་ཏྠ ཏཾ པུ་ཉྙཾ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ, ཡ་ཏོ སཱ ས་མྤ་ཏྟི ནི་བྦ་ཏྟཱ, ཏ་ཏོ ཏ་ཏི་ཡ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི. མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སྶ ཛཱ་ཏ་ཀ་དེ་ས་ནཱ ཧི ཏ་དཱ ས་མུ་དཱ་ག་མ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏཱ་ཏི. པཾ་སྭཱ་གཱ་ར་ཀཱི་ལ༹ཾ ཝི་ཡཱཏི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ དཱ་ར་ཀཱ པཾ་སཱུ་ཧི ཝཱ་པི་གེ་ཧ་བྷོ་ཛ་ནཱ་དཱི་ནི ད་སྶེ་ནྟཱ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ཀཱི་ལི༹་ཏྭཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ས་བྦཾ ཏཾ ཝི་དྷཾ་སེ་ནྟཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏཾ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟི་ས་དི་སཾ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ནི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་ཝ་ཊྚཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཝི་པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ ‘‘ས་བྦཱ སཱ ས་མྤ་ཏྟི ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཱ ཝི་དྷཾ་སི་ཏཱ’’ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘པ་སྶཱ་ན་ནྡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཱཏི ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཾ ས་བྷཱ་ཝ་ཝི་ག་མཾ ག་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་ཀ་ཏི་ཝི་ཛ་ཧ་ནེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་ཀ་ཏཱིཏི ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་ཝ་ཡ་པ་རི་ཙྪི་ནྣོ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཕུ་ས་ནཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝོ, སོ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཛ་ཧི་ཏོ, པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟོ ས་བྦ་སོ ན་ཏྠེ་ཝ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ནི་བྦུ་ཏ་པ་དཱི་པོ ཝི་ཡ ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏཱ’’ཏི.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱཏི ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟེ་ན ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན དེ་ས་ནཱ་མ་གྒེ་ན. ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཨུ་བྦེ་དྷོ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་སྶ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶུ་བྦེ་དྷཱ. ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱཏི ཏཾ ས་མྤ་ཏྟི་ག་ཏཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ དེ་ས་ནཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ. ཡ་ཐཱ ནི་སྶེ་ཎི་མུ་ཙྩ་ནེ ཏཱ་དི་སཾ ས་ཏ་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷཾ རུ་ཀྑཾ པ་ཀ་ཏི་པུ་རི་སེ་ན ཨཱ་རོ་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནེ་ན ཏ་སྶཱ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པེ་ཀྑཱ་ནི་སྶེ་ཎི་མུ་ཙྩ་ནེ ཀེ་ན་ཙི ཨཱ་རོ་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ནི་སྶེ་ཎིཾ མུ་ཉྩ་ནྟོ ཝི་ཡཱ’’ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎེ་ནེ་ཝ, ཨཱ་དི་ཏོ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ ཀཱ་མེ་སུ ཨ་སྶཱ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ་པི ཨུ་པ་རི ནེ་སཾ ‘‘པ་སྶཱ་ན་ནྡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ, ཨོ་ཀཱ་རཾ, སཾ་ཀི་ལེ་སཾ, ནེ་ཀྑ་མྨེ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ཉྩ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ དེ་ས་ནཱ་ཡ ནི་ཊྛཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ. པུ་བྦེཏི ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀཱ་ལེ. ཝ་ས་བྷ་རཱ་ཛཱཏི ཝ་ས་བྷ་ནཱ་མ་ཀོ སཱི་ཧ་ལ༹་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ.
ཨུ་ད་ཀ་པུ་པྥུ་ལཱ༹་ད་ཡོཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཏི་ཎ་གྒེ ཨུ་སྶཱ་ཝ་བི་ནྡུ་ཨཱ་དི་ཀེ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི.
མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སྶ པ་ནཱཏི པ་ན-ས་དྡོ ཝི་སེ་ས་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ནོ, ཏེ་ན མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་སི, ཏ་ད་གྒེ་ན པ་རི་སུ་དྡྷེ ཙ ས་མ་ཎ་བྷཱ་ཝེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ, ཡ་ཏོ ཝི་དྷུ་ཡ ཨེ་ཝ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དི་ས་མ་ཎ་བྷཱ་ཝ་སཾ་ཀི་ལེ་སཾ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི, ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏ་སྶཱ་པི ཏ་སྶ ཀཱ་ལཾ ཀི་རི་ཡ་ཏོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ས་བྦཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ས་མྤ་ཏྟི ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ, ཨ་ཧོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་མ་ནུ་སྶོ ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་གུ་ཎ་ཝི་སེ་སོ་ཏི ཨི་མཾ ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཨ་ནཱ་རུ་ལ༹ྷནྟི ‘‘རཱ་ཛཱ ཀི་ར པུ་བྦེ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ, (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༢༦༠) ‘‘པུ་ན ཐེ་རཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༢༧༢) ཙ ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. སོ ཧི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ས་ངྒཱི་ཏིཾ ཨ་ནཱ་རུ་ལ༹ྷོ, ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་ན ཨཱ་ག་ཏོ ཨི་མི་སྶཱ དེ་ས་ནཱ་ཡ པི་ཊྛི་ཝ་ཏྟ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཏོ ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ, ཏཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ ཨེ་ཝཱ་ཏི.
མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ.