ཨ་ཏྟ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༧. ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི, ཧེ་ཊྛཱ ཨཱ་ག་ཏ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ཨུ་པ་རི་དེ་ས་ནཱ, སཱ པ་ཋ་མ་པ་ད་སྶ ད་སྶི་ཏཱ, ཨི་དཱ་ནི དུ་ཏི་ཡ་པ་ད་སྶ ད་སྶེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. རཱུ་པིནྟི རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ. པ་རི་ཏྟནྟི ན ཝི་པུ་ལཾ, ཨ་པྤ་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྨཱ ཨ་ཏྟཱ ནཱ་མ ཀོ་ཙི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ན་ཏྠི. ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ན དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ་ནཾ པ་རི་ཀ་པྤི་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཡ་ཏྠ ནེ་སཾ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ, ཡ་ཐཱ ཙ་སྶ རཱུ་པི་བྷཱ་ཝཱ་དི་པ་རི་ཀ་པྤ་ནཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. རཱུ་པིཾ པ་རི་ཏྟནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཀ་སི་ཎ་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན རཱུ་པིཾ, ཏ་སྶ ཨ་ཝ་ཌྜྷི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་ཏྟཾ. པ་ཉྙ་པེ་ཏི ནཱི་ལ་ཀ་སི་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནཱ་ནཱ་ཀ་སི་ཎ་ལཱ་བྷཱི. ཏནྟི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. ཨ་ན་ནྟནྟི ཀ་སི་ཎ་ནི་མི་ཏྟ་སྶ ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཙྪེ་ད་སྶ ཨ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཾ. ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ. ནི་མི་ཏྟ་ཕུ་ཊྛོ་ཀཱ་སནྟི ཏེ་ན ཀ་སི་ཎ་ནི་མི་ཏྟེ་ན ཕུ་ཊྛ་པྤ་དེ་སཾ. ཏེ་སཱུཏི ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱཏི ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མ་ཡོ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི.
༡༡༨. ‘‘ཨེ་ཏ་ར་ཧཱི’’ཏི སཱ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་མི་དཾ པ་ད་ནྟི ཏ་ད་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨི་དཱ་ནེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཨི་ཏོ པ་ར’’ནྟི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་ཏྟཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དཱི, ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. བྷཱ་ཝིནྟི ས་བྦཾ ས་དཱ བྷཱ་ཝིཾ ཨ་ཝི་ན་སྶ་ན་ཀཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་སྶ་ཏ་ཝ་སེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཏ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝནྟི ཡ་ཐཱ པ་ར་ཝཱ་དཱི ཝ་ད་ནྟི, ན ཏ་ཐཱ ས་བྷཱ་ཝཾ. ཏ་ཐ་བྷཱ་ཝཱ་ཡཱཏི ཨུ་ཙྪེ་ད་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝཱ ས་སྶ་ཏ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཝཱ. ཨ་ནི་ཡ་མ་ཝ་ཙ་ན་ཉྷེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཛོ་ཏ་ནཱ་ཝ་སེ་ན. ས་མྤཱ་དེ་སྶཱ་མཱིཏི ཏ་ཐ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་སྶ ས་མྤ་ནྣཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶ་ཡི་སྶཱ་མི, པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་ད་ཉྩ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༡༡༨) ཨི་མི་ནཱཏི ‘‘ཨ་ཏ་ཐཾ ཝཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝ་ཙ་ནེ་ན, ཨ་ནུ་ཙྪེ་ད་ས་བྷཱ་ཝ་མྤི ས་མཱ་ནཾ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དི་ནོ མ་ཏི་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨུ་པ་ཀ་པྤེ་སྶཱ་མཱིཏི ཨུ་པེ་ཙྩ ས་མ་ཏྠ་ཡི་སྶཱ་མི.
ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ནནྟི ཨེ་ཝཾ བྷཱུ་ཏཾ ས་མཱ་ནཾ. རཱུ་པ་ཀ་སི་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ རཱུ་པཾ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ལོ་པེ་ན, ཨ་དྷི་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཏཾ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི རཱུ་པཱིཏི ཨཱ་ཧ ‘‘རཱུ་པི་ནྟི རཱུ་པ་ཀ་སི་ཎ་ལཱ་བྷི’’ནྟི. པ་རི་ཏྟ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛཱིཏི ཨེ་ཏྠ རཱུ་པཱི-ས་དྡོ་པི་ཨཱ་ཝུ་ཏྟི་ཨཱ་དི་ན་ཡེ་ན ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦོ, རཱུ་པཱི་བྷཱ་ཝ་མྤི ཧི སོ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀོ པ་རི་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཋི་ཏོ་ཏི. ཨ་རཱུ་པིནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ‘‘པ་ཏྟ་པ་ལཱ་ས་བ་ཧུ་ལ་ག་ཙྪ་ས་ངྑེ་པེ་ན གྷ་ན་ག་ཧ་ན་ཛ་ཊཱ་ཝི་ཏཱ་ནཱ ནཱ་ཏི་དཱི་གྷ་ས་ནྟཱ་ནཱ ཝ་ལླི, ཏ་བྦི་པ་རཱི་ཏཱ ལ་ཏཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཊྛེ་ནཱཏི མ་གྒེ་ན ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཀཱ་ར་ཎ་ལཱ་བྷེ ས་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧ་ཏཱ ཨ་ནུ་ས་ཡ་ན་ཊྛོ.
ཨ་རཱུ་པ་ཀ་སི་ཎཾ ནཱ་མ ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊིཾ ཨཱ་ཀཱ་སཾ, ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎཾ. ‘‘ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨ་རཱུ་པ་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཀེ་ཙི. ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་གོ་ཙ་རཾ ཝཱཏི ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶ གོ་ཙ་རོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་གོ་ཙ་རོ, དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀོ, ཏཾ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་གོ་ཙ་རཾ. ཝཱ-ས་དྡོ ཝུ་ཏྟ་ཝི་ཀ་པྤ་ཏྠོ. ས་དྡ་ཡོ་ཛ་ནཱ པ་ན ཨ་རཱུ་པཾ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ གོ་ཙ་ར་བྷཱུ་ཏཱ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་རཱུ་པཱི, ཏཾ ཨ་རཱུ་པིཾ. ལཱ་བྷི་ནོ ཙ་ཏྟཱ་རོཏི རཱུ་པ་ཀ་སི་ཎཱ་དི་ལཱ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཏཾ ཏཾ དི་ཊྛི་ཝཱ་དཾ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་རི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་གྒ་ཡ྄ཧ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཀཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ. ཏེ་སཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱཏི ཏེ་སཾ ལཱ་བྷཱི་ནཾ ཝཱ་དཾ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ, པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཙ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ནཾ ཁ་མི་ཏྭཱ རོ་ཙེ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཀཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ. ཏ་ཀྐི་ཀཱ ཙ་ཏྟཱ་རོཏི ཀ་སི་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ ཨ་ལཱ་བྷི་ནོ ཀེ་ཝ་ལཾ ཏ་ཀྐ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ ཙ་ཏྟཱ་རོ དི་ཊྛི་ཝཱ་དེ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཋི་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ. ཏེ་སཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.