ས་ཏྟ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༧. ག་ཙྪ་ནྟོ ག་ཙྪ་ནྟོཏི ས་མ་ཐ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ག་མ་ནེ་ན, མ་གྒ་ག་མ་ནེ་ན ཙ ག་ཙྪ་ནྟོ ག་ཙྪ་ནྟོ. ཨུ་བྷོ་ཧི བྷཱ་གེ་ཧི མུ་ཙྩ་ན་ཏོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. སོ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱ་ནི་ཀོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཡོ ཙ ན ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ སོ ཡ་སྨཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ག་ཙྪ་ནྟོ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནནྟི ‘‘ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ན པ་ཉྙ་པེ་ནྟོ ན པ་ཉྙཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ༢.༡༡༩), ‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ནེ་ཝ ཝེ་ད་ནཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ༢.༡༢༥ ཨཱ་ད་ཡོ) ཙ ཧེ་ཊྛཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནབྷི་ཀྑཱུ་ནཾ. ནི་ག་མ་ནནྟི ནི་སྶ་ར་ཎཾ. ནཱ་མནྟི པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱ་དི་ནཱ་མཾ.
པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱཏི ནཱ་ན་ཏྟ་ཀཱ་ཡ་ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙི་ཏཱ་ཝི་སེ་ས་ཝི་སི་ཊྛ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ ས་ཏྟ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ. ཏཾ་ཏཾ་ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡཾ པ་ཏི ནི་སྶ་ཡ་ཏོ ཧི ནཱ་ན་ཏྟ་ཀཱ་ཡཱ་དི་ཏཱ ཏཾ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ས་མུ་དཱ་ག་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ ཏ་ད་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀ་ཀ་མྨ་བྷ་ཝ་སྶ ཏ་ཐཱ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ཙ་ཏ་སྶོ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ནྟཱིཏི རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏ་སྶོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ནྟི ‘‘རཱུ་པུ་པཱ་ཡཾ ཝཱ ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དཱི. ནི. ༣.༣༡༡). ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་སྶཱཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎ་སྶ. ཨ་ཏྠ་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ཝི་སེ་ས་ཝི་སི་ཊྛཱ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རེ རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷཱ, ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་རེ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་ཏྟཱ་ཝཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘‘དྭེ ཙ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི་ཏི དྭེ ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་པི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་དྡོ ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ ‘‘དེ་ཝཱ་ཡ་ཏ་ན་དྭ་ཡ’’ནྟི. ས་བྦནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྭ་ཡ་ནྟི ས་ཀ་ལཾ. ཏ་སྨཱ ག་ཧི་ཏཾ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་གྒ་ཧ་ཎཾ ན ག་ཙྪ་ཏི ཝ་ཊྚཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྭ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ.
ནི་ད་སྶ་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ, ཏ་སྨཱ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ནུ་སྶཱཏི ཡ་ཐཱ མ་ནུ་སྶཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝི་སེ་སོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ ས་ཏི་པི བཱ་ཧི་ར་སྶ ཀཱ་ར་ཀ་སྶ ཨ་བྷེ་དེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་སྶ བྷི་ནྣ་ཏྟཱ. ནཱ་ན་ཏྟཾ ཀཱ་ཡེ ཨེ་ཏེ་སཾ, ནཱ་ན་ཏྟོ ཝཱ ཀཱ་ཡོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ནཱ་ན་ཏྟ་ཀཱ་ཡཱ, ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ནེ་སནྟི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ. ནཱ་ན་ཏྟཱ ས་ཉྙཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནོ. སུ་ཁ་ས་མུ་སྶ་ཡ་ཏོ ཝི་ནི་པཱ་ཏོ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝི་ནི་པཱ་ཏི་ཀཱ ས་ཏི་པི དེ་ཝ་བྷཱ་ཝེ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ཝཱ ག་ཏོ ན་ཏྠི ནི་པཱ་ཏོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཝི་ནི་པཱ་ཏི་ཀཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏུ་ཨ་པཱ་ཡ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཱ’’ཏི. དྷ་མྨ་པ་དནྟི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་དྷ་མྨ་ཀོ་ཊྛཱ་སཾ. ཝི་ཛཱ་ནི་ཡཱཏི སུ་ཏ་མ་ཡེ་ན ཏཱ་ཝ ཉཱ་ཎེ་ན ཝི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ཏ་ད་ནུ་སཱ་རེ་ན ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ པ་རི་བྲཱུ་ཧ་ནྟོ སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཨཱ་དི་ཀཾ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨ་པི པ་ཊི་པ་ཛྫེ་མ. སཱ ཙ པ་ཊི་པ་ཏྟི ཧི་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ་དི་ས་ཀ་ལ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨ་མྷཱ་ཀཾ སི་ཡཱ. ཨི་དཱ་ནི ཏ་ཏྠ སཱི་ལ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཏཱ་ཝ ཝི་བྷཱ་གེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘པཱ་ཎེ་སུ ཙཱ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ.
བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡེ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ནི་བྦ་ཏྟེ བྲ་ཧྨ་ས་མཱུ་ཧེ, བྲ་ཧྨ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཝཱ བྷ་ཝཱ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ. མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ པ་རི་སཱ་ཡ བྷ་ཝཱ་ཏི བྲ་ཧྨ་པཱ་རི་ས་ཛྫཱ ཏ་སྶ པ་རི་ཙཱ་ར་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ. མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ པུ་རོ་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏཱ་ཏི བྲ་ཧྨ་པུ་རོ་ཧི་ཏཱ. ཨཱ་ཡུ་ཝ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི མ་ཧ་ནྟོ བྲ་ཧྨཱ་ནོ་ཏི མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ. ས་ཏི་པི ཏེ་སཾ ཏི་ཝི་དྷཱ་ན་མྤི པ་ཋ་མེ་ན ཛྷཱ་ནེ་ན ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཛྷཱ་ན་སྶ པ་ན པ་ཝ་ཏྟི་བྷེ་དེ་ན ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘བྲ་ཧྨ་པཱ་རི་ས་ཛྫཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་ཏྟེ་ནཱཏི ཧཱི་ནེ་ན, སཱ ཙ་སྶ ཧཱི་ན་ཏཱ ཚ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ ཧཱི་ན་ཏཱ་ཡ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, པ་ཊི་ལ་དྡྷ་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཧཱི་ནཾ. ཀ་པྤ་སྶཱཏི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་ཀ་པྤ་སྶ. ཧཱི་ན་པ་ཎཱི་ཏཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷ་ཝ་ཏྟཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་ན, སཱ ཙ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཏཱ ཚ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཏཱ་ཡ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ནཱ་ཏི་སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ. ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཀ་པྤོཏི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་ཀ་པྤ་སྶ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཀ་པྤོ. ཝི་པྥཱ་རི་ཀ་ཏ་རོཏི བྲ་ཧྨ་པཱ་རི་ས་ཛྫེ་ཧི པ་མཱ་ཎ་ཏོ ཝི་པུ་ལ་ཏ་རོ, ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཏ་རོ ཙ ཧོ་ཏི. ས་བྷཱ་ཝེ་ན་པི ཧི ཨུ་ལཱ༹་ར་ཏ་རོ་ཝ, ཏཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཏ་ཐཱ ཧི པ་རི་ཏྟཱ་བྷཱ་དཱི་ནཾ, པ་རི་ཏྟ་སུ་བྷཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཀཱ་ཡེ ས་ཏི་པི ས་བྷཱ་ཝ་ཝེ་མ་ཏྟེ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཀཱ་ཡཱ’’ ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. པ་ཎཱི་ཏེ་ནཱཏི ཨུ་ཀྐ་ཊྛེ་ན, སཱ ཙ་སྶ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཏཱ ཚ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཏཱ་ཡ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཝཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཝ་སི་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པི་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ནཱི་ཏ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ, ཨི་དྷཱ་པི ཀ་པྤོ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་ཀ་པྤ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ པ་རི་པུ་ཎྞ་སྶ མ་ཧཱ་ཀ་པྤ་སྶ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཨི་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན. ཏེཏི ‘‘བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ ཏི་ཝི་དྷཱ་པི བྲ་ཧྨཱ་ནོ. ས་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཏྟཱཏི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ. ན ཧི ཏ་སྶཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙོ་པི ཀོ་ཙི བྷེ་དོ ཨ་ཏྠི.
ཨེ་ཝནྟི ཨི་མི་ནཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀཱ་ཡ་ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་ཉྙི་ནོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ད་ཎྜ་ཨུ་ཀྐཱ་ཡཱཏི ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀཱ་ཡ. ས་ར་ཏཱིཏི དྷཱ་ཝ་ཏི ཝི་ཡ. ཝི་སྶ་ར་ཏཱིཏི ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞཱ ཝི་ཡ དྷཱ་ཝ་ཏི. དྭེ ཀ་པྤཱཏི དྭེ མ་ཧཱ་ཀ་པྤཱ. ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ. ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཨཱ་བྷ་སྶ་ར་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ས་བྦེ་པི ཏེ པ་རི་ཏྟཱ་བྷཱ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་བྷཱ་པི ག་ཧི་ཏཱ.
སོ་བྷ་ནཱ པ་བྷཱ སུ་བྷཱ, སུ་བྷཱ་ཡ ཀི་ཎྞཱ སུ་བྷཱ་ཀི་ཎྞཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཨཱ-ཀཱ་ར་སྶ ར་སྶ་ཏྟཾ, ཨ་ནྟི་མ-ཎ-ཀཱ་ར་སྶ ཧ-ཀཱ་ར་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ‘‘སུ་བྷ་ཀི་ཎྷཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾཔ་ན ནི་ཙྩ་ལཱ་ཡ ཨེ་ཀ་གྒྷ་ནཱ་ཡ པ་བྷཱ་ཡ སུ་བྷོ་ཏི པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ‘‘སུ་བྷེ་ན ཨོ་ཀི་ཎྞཱ ཝི་ཀི་ཎྞཱ’’ཏི ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ, ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨ་ནྟི་མ-ཎ-ཀཱ་ར་སྶ ཧ-ཀཱ་ར་ཀ་ར་ཎཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. ན ཚི་ཛྫི་ཏྭཱ ཚི་ཛྫི་ཏྭཱ པ་བྷཱ ག་ཙྪ་ཏི ཨེ་ཀ་གྒྷ་ན་ཏྟཱ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་མེ་ཝ བྷ་ཛ་ནྟི ཀཱ་ཡ་སྶ, ས་ཉྙཱ་ཡ ཙ ཨེ་ཀ་རཱུ་པ་ཏྟཱ. ཝི་པུ་ལ་ས་ནྟ་སུ་ཁཱ་ཡུ་ཝ་ཎྞཱ་དི་ཕ་ལ་ཏྟཱ ཝེ་ཧ་པྥ་ལཱ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡཾ.
ཝི་ཝ་ཊྚ་པ་ཀྑེ ཋི་ཏཱ ན་པུ་ན་རཱ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ‘‘ན ས་བྦ་ཀཱ་ལི་ཀཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ ཨ་ས་བྦ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཏྟཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. སོ་ལ༹་ས་ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཏོ, ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ བུ་དྡྷ་སུ་ཉྙེ་ལོ་ཀེ སུ་ཉྙཾ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ ན ས་བྦ་ཀཱ་ལི་ཀཱ, ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་ར་ཊྛཱ་ན་ས་དི་སཱ ཧོ་ནྟི སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་བྷཱུ་མི་ཡོ. ཨི་མི་ནཱ སུ་ཏྟེ་ན སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་ས་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ནེ་ནེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་བྷཱ་ཝོ དཱི་པི་ཏོ, ཏ་སྨཱ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ་པི ས་ཏྟ་སུ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏཱི་སུ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏིཾ ན་ཝ་སུ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སེ་སུ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ཛ་ནྟི.
སུ་ཁུ་མ་ཏྟཱཏི ས་ངྑཱ་རཱ་ཝ་སེ་ས་སུ་ཁུ་མ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟ་ཏྟཱ. པ་རི་བྱ་ཏྟ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀི་ཙྩཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ས་བྦ་སོ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ནཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏ་སྨཱ པ་རི་པྥུ་ཊ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀི་ཙྩ་ཝ་ནྟཱི་སུ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏཱི་སུ ཨ་ཝ་ཏྭཱ.
༡༢༨. ཏ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏིནྟི པ་ཋ་མཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏིཾ. ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་རཱུ་པ་ཏོ, མ་ནུ་སྶཱ་དི་ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ, ས་ངྑེ་པ་ཏོ, ‘‘ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩཱ’’ཏི བྷེ་ད་ཏོ ཙ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྶཱ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩཱཏི ཏ་སྶཱ པ་ཋ་མཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡཱ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཏྠ་ངྒ་མེཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་སྶཱ་དེ་ཏ་བྦ་ཏོ, ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཙ ཨ་སྶཱ་དཾ. ཨ་ཡཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ. ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཝི་ནཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ན, ཨེ་ཏྠ ཝཱ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ, ས་ཧ མ་གྒེ་ན ནི་བྦཱ་ནཾ. ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. མཱ་ན་དི་ཊྛཱི་ནཾ ཝ་སེ་ནཱ་ཧ་ནྟི ཝཱ, ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན མ་མ་ནྟི ཝཱ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་པི མཱ་ན་སྶ པ་རི་ཏ་སྶ་ནཱ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཱ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦེ་སུ སེ་སེ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ་པི ཝཱ་རེ་སུ. ཏ་ཏྠཱཏི ཨུ་པ་རི ཏཱི་སུ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏཱི་སུ དུ་ཏི་ཡཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ. ཏ་ཏྠ ཧི རཱུ་པཾ ན་ཏྠི. པུ་ན ཏ་ཏྠཱཏི པ་ཋ་མཱ་ཡ་ཏ་ནེ. ཏ་ཏྠ ཧི ཨེ་ཀོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཝ. ཨེ་ཏྠཱཏི ཙ ཏ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཧི རཱུ་པ་སྶ ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛ་ནཱ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི.
ཡ་ཏོ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཏོ-ས་དྡོ དཱ-ས་དྡོ ཝི་ཡ ཀཱ་ལ་ཝ་ཙ་ནོ ‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (པཱ་རཱ. ༢༡) ཝི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཡ་དཱ ཁོ’’ཏི. ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱཏི ཀ་ཉྩི་པི ས་ངྑཱ་རཾ ‘‘ཨེ་ཏཾ མ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ. པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོཏི ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཝི་མོ་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ སཱ་ཏི་ས་ཡ་སྶ ས་མཱ་དྷི་བ་ལ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཉྙཱ་བ་ལེ་ནེ་ཝ ཝི་མུ་ཏྟོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེ ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་བ་ལེ་ནེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟིནྟི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ. པ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཕ་སྶེ་ན ཝི་ནཱ པ་རི་ཛཱ་ན་ནཱ་དི་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཛཱ་ན་ནྟོ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ ཏེ་སཾ ཀི་ཙྩཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ནི་ཊྛི་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ ཝི་སེ་སེ་ན མུ་ཏྟོ་ཏི ཝི་མུ་ཏྟོ. སོ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ. སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀོཏི ས་མ་ཐ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་སི་ནེ་ཧཱ་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ཀྑཱ ལཱུ་ཁཱ, ཨ་སི་ནི་དྡྷཱ ཝཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ. ཋ་ཏྭཱཏི པཱ་ད་ཀ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཋ་ཏྭཱ. ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིནྟི ཙ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ, ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་ཉྷི་སྶ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་ཏཱ སི་ཡཱ. ‘‘ན ཧེ་ཝ ཁོ ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ སཱ་ཏི་ས་ཡ་སྶ ས་མཱ་དྷི་བ་ལ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝོ དཱི་པི་ཏོ. ‘‘པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ སཱ་ཏི་ས་ཡ་སྶ པ་ཉྙཱ་བ་ལ་སྶ བྷཱ་ཝོ. པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ན ཨཱ་ས་ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ནྟི, ད་སྶ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ པ་ན པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ‘‘དི་སྭཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ད་སྶ་ནཱ་ཡ་ཏྟ་པ་རི་ཀྑ་ཡ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཧི ད་སྶ་ནཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡ་སྶ པུ་རི་མ་ཀི་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི.