༦. མ་ཧཱ་ལི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དཱུ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥༩. པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝི་སཱ་ལཱི་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ན་ཏོཏི པུ་བྦེ ཀི་ར པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏུ་ཝ་སེ་ན དྭེ དྭེ ཧུ་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས་ཀྑ་ཏྟུཾ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ལི་ཙྪ་ཝཱི་རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ་ནཾ ས་པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཱ་རཱ་མུ་ཡྻཱ་ན་པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨ་པྤ་ཧོ་ན་ཀ་ཏཱ་ཡ ན་ག་རཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ གཱ་ཝུ་ཏ་ནྟ་རེ་ན གཱ་ཝུ་ཏ་ནྟ་རེ་ན པ་རི་ཀྑི་པིཾ་སུ, ཏེ་ན་སྶ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝི་སཱ་ལཱི་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཝེ་སཱ་ལཱི’’ ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཛཱ་ཏཾ, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝི་སཱ་ལཱི་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ན་ཏོ ཝེ་སཱ་ལཱི་ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ’’ཏི. ས་ཡཾ་ཛཱ་ཏནྟི ས་ཡ་མེ་ཝ ཛཱ་ཏཾ ཨ་རོ་པི་མཾ. མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝཱཏི རུ་ཀྑ་ག་ཙྪཱ་ནཾ, ཋི་ཏོ་ཀཱ་ས་སྶ ཙ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཧི་མ་ཝ་ནྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ཧུ་ཏྭཱ’’ཏི. ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ས་ངྑེ་པེ་ནཱཏི ཧཾ་ས་ཝ་ཊྚ་ཀ་ཙྪ་ནྣེ་ན ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ནི་ཡཱ་མེ་ན. ཀོ་ས་ལེ་སུ ཛཱ་ཏཱ, བྷ་ཝཱ ཝཱ, ཏཾ ཝཱ ར་ཊྛཾ ནི་ཝཱ་སོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཀོ་ས་ལ་ཀཱ. ཨེ་ཝཾ མཱ་ག་དྷ་ཀཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎེ པུ་གྒ་ལོ མ་ཧཱ་ཛཱ་ནི་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཏེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན, ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཝ་སྶཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨེ་ནཱ’’ཏི. ཏཾ ཀི་ཙྩ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་ཏི ས་མ་ཝཱ་ཡེ ཀཱ་ཏ་བྦ་ཏོ.
༣༦༠. ཡཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ, ཏཱ་སཾ ཝ་སེ་ན ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཙཱ་ར་ཏོ. ས་མྦྷ་ཝ་ནྟ་སྶེ་ཝ པ་ཊི་སེ་དྷོ. པ་ཊི་ཀྐ་མྨཱཏི ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ. ས་ལླཱི་ནོཏི ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ལླཱི་ནོ.
ཨོ་ཊྛ་དྡྷ་ལི་ཙྪ་ཝཱི་ཝ་ཏྠུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦༡. ཨ་དྡྷོ་ཊྛ་ཏཱ་ཡཱཏི ཏ་སྶ ཀི་ར ཨུ་ཏྟ་རོ་ཊྛཾ ཨ་པྤ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཏི་རི་ཡཾ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ནཱི་ཏ་དྡྷཾ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ད་ནྟེ, དྭེ ཙ དཱ་ཋཱ ན ཚཱ་དེ་ཏི, ཏེ་ན ནཾ ‘‘ཨོ་ཊྛ་དྡྷོ’’ཏི ཝོ་ཧ་ར་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཀི་ར ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ས་དྡྷོ པ་ས་ནྣོ དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི བུ་དྡྷ་མཱ་མ་ཀོ དྷ་མྨ་མཱ་མ་ཀོ ས་ངྒྷ་མཱ་མ་ཀོ, ཏེ་ནཱ་ཧ པུ་རེ་བྷ་ཏྟནྟི་ཨཱ་དི.
༣༦༢. སཱ་ས་ནེ ཡུ་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟོཏི བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ. ས་བྦ་ཏྠ སཱི་ཧ་ས་མཱ་ན་ཝུ་ཏྟི་ནོ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་རི་སཱ་ཡ མ་ཧ་ནྟེ ས་ཏི ཏ་ད་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝི་སེ་སོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཧ་ནྟེ་ན ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་མ་སྶ ཝི་སྶཱ་སི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཡ་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཐེ་ར་སྶ ཁཱི་ཎཱ ས་ཝ་སྶ་ས་ཏོ ཨཱ་ལ་སི་ཡ་བྷཱ་ཝོ ‘‘ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ, ཝཱ་ས་ནཱ་ལེ་སཾ པ་ན ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཨཱི་ས་ཀཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ན ཧི སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ས་ཝཱ་ས་ནཱ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི.
༣༦༣. ཝི་ནེ་ཡྻ་ཛ་ནཱ་ནུ་རོ་དྷེ་ན བུ་དྡྷཱ་ནཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་ཝི་ཛ་མྦྷ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི, ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘སཾ་སཱུ་ཙི་ཏ་ནི་ཀྑ་མ་ནོ’’ཏི. ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ་ཉྷི ཚ་བྦ་ཎྞཱ བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཨཱ་ཝེ་ལཱ༹་ཝེ་ལཱ༹་ཡ་མ་ལཱ་ཡ་མ་ལཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཝི་སེ་སཱ པ་བྷ་སྶ་རཱ ཝི་ནི་ཙྪ་རིཾ་སུ.
༣༦༤. ཏ་ཏོ པ་རནྟི ‘‘ཧི་ཡྻོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་དི་ཝ་ས་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཾ པ་རཾ པུ་རི་མ་ཏ་རཾ ཨ་ཏི་ས་ཡེ་ན པུ་རི་མ་ཏྟཱ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏོ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ པུ་རི་མ་པུ་རི་མ་ཏ་ར་བྷཱ་ཝོ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཡ་དེ་ཏྠ ‘‘པུ་རི་མ་ཏ་ར’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཡཾ ཡཾ ཨོ་རཾ, ཏཾ ཏཾ པུ་རི་མཾ, ཡཾ ཡཾ པ་རཾ, ཏཾ ཏཾ པུ་རི་མ་ཏ་རཾ, ཨོ་ར་པཱ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ ཝི་ཡ པུ་རི་མ་པུ་རི་མ་ཏ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ ཙ ཨ་པེ་ཀྑཱ་སི་དྡྷི་ཏོ, ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. མཱུ་ལ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དི་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ. ཨ་གྒནྟི པ་ཋ་མཾ. ཏཾ པ་ནེ་ཏྠ པ་རཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ ཀོ་ཊི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ར་ཀོ་ཊིཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི. ཡཾ-ས་དྡ་ཡོ་གེ་ན ཙཱ་ཡཾ ‘‘ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་པྤ་ཡོ་གོ, ཨ་ཏྠོ པ་ན ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཧཱ་སི་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཋ་མ་ཝི་ཀ་པྤེ ‘‘ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’’ཏི པ་ད་སྶ ‘‘ཡ་ད་གྒེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ས་མྦ་ནྡྷོ ད་སྶི་ཏོ, དུ་ཏི་ཡ་ཝི་ཀ་པྤེ པ་ན ‘‘ཏཱི་ཎི ཝ་སྶཱ་ནཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ་པི.
པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཱིཏི ཨི་ཊྛ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནི. སཱ་ཏ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཱིཏི མ་དྷུ་ར་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནི. མ་དྷུ་རཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཧི ‘‘མ་དྷུ་ར’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི མ་ནོ་ར་མཾ ཡཾ ཀི་ཉྩི. ཀཱ་མཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏཱ་ནཱིཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཀཱ་མེ་ན ཨུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི, ཀཱ་མ་ནཱི་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀཱ་མ་སྶཱ་ད་ཡུ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི, ཀཱ་མ་སྶཱ་ད་སྶ ཡུ་ཏྟཱ་ནི ཡོ་གྱཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་རཱི་ར་ས་ཎྛཱ་ནེཏི ས་རཱི་ར་བི་མྦེ, ཨཱ་དྷཱ་རེ ཙེ་ཏཾ བྷུ་མྨཾ. ཏ་སྨཱ ས་དྡེ་ནཱཏི ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣེ་ན ས་དྡེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་དྷུ་རེ་ནཱཏི ཨི་ཊྛེ་ན. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱཏི དི་བྦ་སོ་ཏ་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཱ་ཀ་ཐ་ན་མ་ཏྟེ་ན. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཉཱ་ཏ་མྤི ན ཀ་ཐེ་ཏི, ཀི་མ་སྶ སཱ་ས་ནེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་ཧ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནེ་ནེ་ཝ ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཧི པ་རི་ཧཱ་ཡི. ཙི་ནྟེ་སཱིཏི ‘‘ཀ་སྨཱ ནུ ཁོ མ་ཡ྄ཧཾ ཏཾ པ་རི་ཀ་མྨཾ ན ཀ་ཐེ་སཱི’’ཏི པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ནྟོ ཨ་ཡོ་ནི་སོ ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཙི་ནྟེ་སི. ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ནཱཏི པཱ་ཐི་ཀ་སུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན ཏཾ ཏཾ ཨ་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙི་ནྟེ་ནྟོ, བྷཱ་ས་ནྟོ, ཀ་རོ་ནྟོ ཙ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན. བྷ་ག་ཝ་ཏི བ་དྡྷཱ་གྷཱ་ཏ་ཏཱ་ཡ སཱ་ས་ནེ པ་ཏི་ཊྛཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྭཱ.
ཨེ་ཀཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏ་ས་མཱ་དྷི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦༦-༣༧༡. ཨེ་ཀཾ་སཱ་ཡཱཏི ཏ་ད་ཏྠེ་ཡེ་ཝ ཙ་ཏུ་ཏྠཱི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀཾ་ས་ཏྠ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨཾ་ས-ས་དྡོ ཙེ་ཏྠ ཀོ་ཊྛཱ་ས་པ་རི་ཡཱ་ཡོ, སོ ཙ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏོ དི་བྦ་རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་དི་བྦ་ས་དྡ་སྶ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ནུ་དི་སཱ་ཡཱཏི པུ་ར་ཏྠི་མ་ད་ཀྑི་ཎཱ་དི་བྷེ་དཱ་ཡ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ་ཡ ཨ་ནུ་དི་སཱ་ཡ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ཡཱཏི དི་བྦ་རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ, དི་བྦ་ས་དྡ་སྶ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙ. བྷཱ་ཝི་ཏོཏི ཡ་ཐཱ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎཾ, དི་བྦ་སོ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ ས་མ་དྷི་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏོ. ཏ་ཡི་དཾ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་སུ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ན་ཏྠི, ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་སུ་པི ཀ་མེ་ནེ་ཝ ཀི་ཙྩ་སི་དྡྷི ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཀི་ཙྩ་སི་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. པཱ་ལི༹་ཡ་མྤི ཨེ་ཀ་སྶ ཨུ་བྷ་ཡ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ས་ནྡ་སྶ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ‘‘དི་བྦཱ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ, དི་བྦཱ་ན་ཉྩ ས་དྡཱ་ནཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ན ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཀི་ཙྩ་སི་དྡྷི་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ‘‘ཨེ་ཀཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏོ ས་མཱ་དྷི་ཧེ་ཏཱུ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ སུ་ན་ཀྑ་ཏྟོ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཨེ་ཝ པ་རི་ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི དི་བྦ་ས་དྡཾ ནཱ་སྶོ་སྶཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་པ་ཎྞ་ཀནྟི ཨ་ཝི་ར་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀཾ, ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ནྟི ཝཱ ཨ་ཏྠོ.
༣༧༢. ‘‘ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཝ’’ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ. ‘‘དི་བྦ་སོ་ཏ་ཉཱ་ཎཾ སེ་ཊྛ’’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནེ་ནཱ་པི མ་ཧཱ་ལི་ནཱ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎ་མྤི ཏེ་ན ས་ཧ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏཱ་སཾ ནཱུ་ན བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པུ་ཙྪི་ཏ་ནྟི ‘‘ཨུ་བྷ་ཡཾ་ས་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནཾ ས་མཱ་དྷཱི་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. བཱ་ཧི་རཱ ཨེ་ཏཱ ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཏྟཱ. ཏཱ ཧི ཨི་ཏོ བཱ་ཧི་ར་ཀཱ་ན་མྤི ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་མུ་ཀྐཾ་སི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པྤ་ཝེ་དི་ཏ་ཏྟཱ. ཡ་ད་ཏྠནྟི ཡེ་སཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ. ཏེཏི ཏེ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལ་དྷ་མྨེ. ཏེ ཧི ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི.
ཙ་ཏུ་ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༧༣. ཏ་སྨཱཏི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑེ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཏོ. ‘‘མ་གྒ་སོ་ཏཾ ཨཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ཕ་ལ་ཊྛ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. མ་གྒ་ཊྛོ ཧི མ་གྒ་སོ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣེ’’ཏི, ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣེ’’ཏི (མ. ནི. ༣.༣༧༩) ཙ. ཨ་པ་ཏ་ན་དྷ་མྨོཏི ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན- (མ. ནི. ༣.༣༧༩) ས་བྷཱ་ཝོ. དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མེ་ནཱཏི མ་གྒ་དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མེ་ན. ཧེ་ཊྛི་མ་ནྟ་ཏོ ས་ཏྟ་མ་བྷ་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་རི ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ནི་ཡ་ཏོ. པ་རཾ ཨ་ཡ་ནཾ པ་རཱ་ག་ཏི.
ཏ་ནུ་ཏྟཾ ནཱ་མ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ མ་ནྡ་ཏཱ, ཝི་ར་ལ༹་ཏཱ ཙཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ནུ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གི་ཡཱ་ནནྟི ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་ག་སྶ ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧི་ཏཱ་ནཾ. ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོཏི ཨུ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཨུ་པ་པ་ཏ་ནེ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ. ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཝི་མུ་ཏྟི, ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ཝི་མུ་ཏྟི ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས…པེ… ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི. ཙི་ཏྟ་སཱི་སེ་ན ཙེ་ཏྠ ས་མཱ་དྷི ག་ཧི་ཏོ ‘‘ཙི་ཏྟཾ པ་ཉྙ་ཉྩ བྷཱ་ཝ་ཡ’’ནྟི. ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༡.༢༣; པེ་ཊ་ཀོ. ༢༢; མི. པ. ༢.༩) ཝི་ཡ. པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ, ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་ཉྙཱ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱི’’ཏི. སཱ་མནྟི ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ, ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྷི་ཉྙཱཏི ཡ-ཀཱ་ར་ལོ་པེ་ན ནི་དྡེ་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ’’ཏི.
ཨ་རི་ཡ་ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་མ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༧༤-༥. ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལ་ཉྩ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཊི་པ་དཱ, སཱ ཙ ཏ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨི་དྷ ‘‘པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡཱ’’ཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་མཱ་ཧ. ‘‘ཨ་ཊྛ ཨ་ངྒཱ་ནི ཨ་སྶཱ’’ཏི ཨ་ཉྙ་པ་ད་ཏྠ་ས་མཱ་སཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ངྒཱ་ནི ཨ་སྶ ས་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོཏི པ་ད་སི་དྡྷི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ས་མྨཱ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ད་སྶ་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ ས་མྨཱ ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ས་མྨ་དེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ ས་མྨཱ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ. ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ ཛ་ནཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཏ་བྦི་པ་ཀྑ་ཝི་ར་ཏི་ས་བྷཱ་ཝཱ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ བྷེ་ད་ཀ་ར་མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཙཱ་པ་ཧཱ་ནེ་ན ཛ་ནེ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ ཙ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ན་ཀི་ཙྩ་ཝ་ཏཱི ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མྨཱ པ་རི་གྒ་ཧ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ཡ་ཐཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཱ་དི་ཀོ ཀ་མྨ་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཀི་རི་ཡཱ་ནི་པྥཱ་ད་ཀོ ཝཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཀ་མྨ་ནྟོ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཙ་ལ་ནཱ་དི་ཀཾ ཀི་རི་ཡཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སཱ་ཝ་ཛྫ་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀ་མི་ཙྪཱ་ཀ་མྨ་ནྟ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ནི་ར་ཝ་ཛྫ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཀི་ཙྩ་ཝཱ ཧོ་ཏི, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ ཙ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ ཨེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ས་མྨཱ ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ. ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ནཾ, ཁ་ནྡྷ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ ཙ སཾ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱུ་ཏ་མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ས་མྨཱ ཝོ་དཱ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ. ཀོ་ས་ཛྫ་པ་ཀྑ་ཏོ པ་ཏི་ཏུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་གྒ་ཎྷ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ་ཏི ས་མྨཱ པ་གྒཱ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ. ས་མྨ་དེ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ་ཏི ས་མྨཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་མྨཱ་ས་ཏི. ཝི་ཀྑེ་པ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ནེ་ན ས་མྨ་དེ་ཝ ཙི་ཏྟ་སྶ ས་མཱ་ད་ཧ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ་ཏི ས་མྨཱ ས་མཱ་དྷཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི.
ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཀི་ལེ་སཱ དི་ཊྛེ་ཀ་ཊྛཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ད་ཡོ. པ་སྶ་ཏཱིཏི པ་ཀཱ་སེ་ཏི ཀི་ཙྩ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ…པེ… ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ’’ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ཏ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཐེ་ཝཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ས་དྡྷི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཀི་ཙྩ་ཏོཏི པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་ཧི དུ་ཀྑཱ་དི་ཉཱ་ཎེ་ཧི ཀཱ་ཏ་བྦ་སྶ ཀི་ཙྩ་སྶ ཨི་དྷ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ ནི་པྥ་ཏྟི་ཏོ ཨི་མ་སྶེ་ཝ ཝཱ ཉཱ་ཎ་སྶ དུ་ཀྑཱ་དི་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཀི་ཙྩ་ཏོ. ཙ་ཏྟཱ་རི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཀཱ་ཏ་བྦ་ཀི་ཙྩ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཏོ. ཏཱི་ཎི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི ཀཱ་མ་ས་ངྐ་པྤཱ་དི་པྤ་ཧཱ་ན་ཀི་ཙྩ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཏོ. སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ (ཝི་བྷ. ༧༠༣) ‘‘ཝི་ར་ཏི་ཙེ་ཏ་ནཱ, ས་བྦེ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ ཙ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི ཏ་ཏྠ པ་དྷཱ་ནཱ་ནཾ ཝི་ར་ཏི་ཙེ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ‘‘ཝི་ར་ཏི་ཡོ་པི ཧོ་ནྟི ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡོ་པཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དཱི་ཧི ཝི་ར་མ་ཎ་ཀཱ་ལེ ཝཱ ཝི་ར་ཏི་ཡོ, སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ་དི་ཝཱ་ཙཱ་བྷཱ་ས་ནཱ་དི་ཀཱ་ལེ ཙ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡོ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཝི་ར་ཏི་ཡོ་ཝ ཙེ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་མ་གྒ་ངྒ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་སྶ ཉཱ་ཎ་སྶ དུ་ཀྑཱ་དི་ཉཱ་ཎ་ཏཱ ཝི་ཡ, ཨེ་ཀཱ་ཡ ཝི་ར་ཏི་ཡཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དི་ཝི་ར་ཏི་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཙ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་དི་ཀི་ཙྩ་ཏྟ་ཡ་སཱ་དྷ་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝཱ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་སི་དྡྷི་ཏོ, ཏཾ་སི་དྡྷི་ཡ་ཉྩ ཨ་ངྒ་ཏྟ་ཡ་ཏྟཱ་སི་དྡྷི་ཏོ ཙ. ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ནཱཏི ཙ་ཏུ་ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཙ་ཏུ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན.
པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་པི མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་པི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་ཡེ་ཝཱཏི. ཡ་དི་པི ས་མཱ་དྷི་ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ནཱ་ནུ་མ་ཛྫ་ན་ས་མྤི་ཡཱ་ཡ་ན་བྲཱུ་ཧ་ན་ས་ནྟ་སུ་ཁཱ་ནཾ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙ་ཏཱུ་ཧི ཛྷཱ་ནེ་ཧི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི ཝི་བྷ་ཏྟོ, ཏ་ཐཱ་པི ཝཱ་ཡཱ་མོ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནུ་པྤཱ་ད་ནཱ་དི་ཙ་ཏུ་ཝཱ་ཡཱ་མ་ཀི་ཙྩཾ, ས་ཏི ཝི་ཡ ཙ ཨ་སུ་བྷཱ་སུ་ཁཱ་ནི་ཙྩཱ་ན་ཏྟེ་སུ ཀཱ་ཡཱ་དཱི་སུ སུ་བྷཱ་དི་ས་ཉྙཱ་པ་ཧཱ་ན་ཙ་ཏུ་ས་ཏི་ཀི་ཙྩཾ ཨེ་ཀོ ས་མཱ་དྷི ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་དྷི་ཀི་ཙྩཾ ན སཱ་དྷེ་ཏཱི་ཏི པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་པི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་དྷི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཝ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་པི, ཏ་ཐཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་པི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་དྷི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཝ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་སྨཱཏི པ་ཉྙཱ་པ་ཛྫོ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ས་ཏྠ་ཏྟཱ ཀི་ལེ་ས་ཙོ་རེ གྷཱ་ཏེ་ནྟོ. བ་ཧུ་ཀཱ་ར་ཏྟཱཏི ཡྭཱ་ཡཾ ཨ་ནཱ་དི་མ་ཏི སཾ་སཱ་རེ ཨི་མི་ནཱ ཀ་དཱ་ཙི་པི ཨ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཊི་ཏ་པུ་བྦོ ཀི་ལེ་ས་ག་ཎོ ཏ་སྶ ས་མུ་གྒྷཱ་ཊ་ཀོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ. ཏ་ཏྠ ཙཱ་ཡཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ པུ་བྦ་ངྒ་མཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི བ་ཧུ་ཀཱ་རཱ, ཏ་སྨཱ བ་ཧུ་ཀཱ་ར་ཏྟཱ.
ཏ་སྶཱཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ. ‘‘བ་ཧུ་ཀཱ་རོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏཾ བ་ཧུ་ཀཱ་ར་ཏཾ ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་ཐཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་ཡཾ’’ ཏ་མྦ་ཀཾ་སཱ་དི་མ་ཡ་ཏྟཱ ཀཱུ་ཊོ. ཨ་ཡཾ ས་མ་སཱ་ར་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཚེ་ཀོ. ཨེ་ཝནྟི ཡ་ཐཱ ཧེ་ར་ཉྙི་ཀ་སྶ ཙ་ཀྑུ་ནཱ དི་སྭཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ཝི་བྷཱ་ག་ཛཱ་ན་ནེ ཀ་ར་ཎ་ནྟ་རཾ བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ ཡ་དི་དཾ ཧ་ཏྠོ, ཨེ་ཝཾ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཝི་བྷཱ་ག་ཛཱ་ན་ནེ དྷ་མྨ་ནྟ་རཾ བ་ཧུ་ཀཱ་རཾ ཡ་དི་དཾ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ཏ་ད་ཝ་བོ་དྷ་ཏོ, ཏ་སྨཱ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ བ་ཧུ་ཀཱ་རོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. དུ་ཏི་ཡ་ཨུ་པ་མཱ་ཡཾ ཨེ་ཝནྟི ཡ་ཐཱ ཏ་ཙྪ་ཀོ པ་རེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ དི་ནྣཾ ད་བྦ་ས་མྦྷཱ་རཾ ཝཱ་སི་ཡཱ ཏ་ཙྪེ་ཏྭཱ གེ་ཧ་ཀ་ར་ཎ་ཀ་མྨེ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ དི་ནྣ་དྷ་མྨེ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ་དི་ཀ་མྨེ ཨུ་པ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཝ་ཙཱི་བྷེ་ད་སྶ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀོ ཝི་ཏ་ཀྐོ སཱ་ཝ་ཛྫཱ་ན་ཝ་ཛྫ་ཝ་ཙཱི་བྷེ་ད་ནི་ཝ་ཏྟ་ན་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀ་རཱ་ཡ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ་པི ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ‘‘སྭཱ་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཝ་ཙཱི་བྷེ་ད་སྶ ནི་ཡཱ་མི་ཀཱ ཝཱ་ཙཱ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་ནི་ཡཱ་མ་ཀ་སྶ ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀཱ་རི་ཀཱ. ཏ་དུ་བྷ་ཡཱ་ན་ནྟ་རནྟི དུ་ཙྩ་རི་ཏ་དྭ་ཡ་པ་ཧཱ་ཡ་ཀ་སྶ སུ་ཙ་རི་ཏ་དྭ་ཡ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟ་དྭ་ཡ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ. ཨི་དཾ ཝཱི་རི་ཡནྟི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མ་ཏཱ་ད་ཡོ ས་མཱ་དྷི་སྶ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨཱ. ཏ་བྦི་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ཨ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ག་ཏི་ཡོཏི ནི་པྥ་ཏྟི་ཡོ, ཀི་ཙྩཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝེ ཝཱ. ས་མ་ནྣེ་སི་ཏྭཱཏི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ.
དྭེ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༧༦-༧. ‘‘ཀ་སྨཱ ཨཱ་ར་དྡྷ’’ནྟི ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཡཾ ཀི་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཏེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་རི དེ་ས་ནཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ནཱཏི ཏ་ཐཱ་ལ་དྡྷི་ཀ་ཏྟཱ. ཨ་སྶཱཏི ལི་ཙྪ་ཝཱི་ར་ཉྙོ. དེ་ས་ནཱ་ཡཱཏི ས་ཎྷ་སུ་ཁུ་མཱ་ཡཾ སུ་ཉྙ་ཏ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡཾ ཡ་ཐཱ་དེ་སི་ཏ་དེ་ས་ནཱ་ཡཾ. ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ན ས་དྡ་ཧ་ཏི ན པ་སཱི་ད་ཏི. ཏ་ནྟི་དྷ་མྨཾ ནཱ་མ ཀ་ཐེ་ནྟོཏི ཡེ་སཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ དྷ་མྨོ ཀ་ཐཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཏེ་སཾ ཨ་ས་ཏི་པི མ་གྒ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ ཀེ་ཝ་ལཾ སཱ་ས་ནེ ཏ་ནྟི་དྷ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶཱཏི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ་པཱ་ཀ་ཊ་དྷ་མྨ་ཀཱ་ཡ་སྶ ས་ཏྠུ. ཡུ་ཏྟཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏཾ ཨ་སྶཱཏི ཨ་སྶ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་ས་མ་དྷི་ག་མེ་ན ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཏཾ ‘‘ཏཾ ཛཱི་ཝ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨུ་ཙྪེ་དཱ་དི་གཱ་ཧ་ག་ཧ་ཎཾ ཨ་པི ནུ ཡུ་ཏྟ་ནྟི པུ་ཙྪ་ཏི. ལ་དྡྷི་ཡཱ པ་ན ཛྷཱ་ནཱ་དྷི་ག་མ་མ་ཏྟེ་ན ན ཏཱ་ཝ ཝི་ཝེ་ཙི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཏེ་ཧི ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཏཾ ཝཱ་དཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱཏི ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷི་ནོ་པི ཏཾ ག་ཧ་ཎཾ ‘‘ཨ་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཏཾ ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དཾ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དཾ ཝཱ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་ཧེ་སུནྟི ཡ་སྨཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝི་ག་ཏ་ས་མྨོ་ཧོ ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ, ‘‘ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ ཝ་ཏྟུཾ ན ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཨུ་པྤ་ནྣ་ནི་ཙྪ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཏཾ མ་མ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཨ་ཧེ་སུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སོ་པི ལི་ཙྪ་ཝཱི རཱ་ཛཱ ཏེ ཝི་ཡ ས་ཉྫཱ་ཏ་ནི་ཙྪ་ཡ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་ཧོ་སི. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟཾ, ཏཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
མ་ཧཱ་ལི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ལཱི་ན་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནཱ.