དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་ཝཱ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༣. དི་ཊྛ་དྷ་མྨོཏི ད་སྶ་ན་བྷཱུ་ཏེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཨུ་པ་ལ་དྡྷ་དྷ་མྨོ. ཏ་ཏྠ ཡོ ཨ་ནི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་ས་ཡོ, སོ་པི སུ་པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་ས་ཡོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དི་ཊྛ་དྷ་མྨོ་ཏི པ་ཙྩ་ཀྑ་དྷ་མྨོ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ‘‘ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
༩༥. ཨ་ནྟོ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོཏི ཉཱ་ཏི་བྷོ་ག་རོ་ག་སཱི་ལ་དི་ཊྛི་བྱ་ས་ནེ་ཧི ཕུ་ཊྛ་སྶ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ནྟོ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནཾ སོ་ཙ་ནཾ ཨ་ནྟོ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནཾ, ཏཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ནྟོ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ. ཏ་ནྣི་སྶི་ཏ་ལཱ་ལ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོཏི ཏཾ སོ་ཀཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཧེ་ཏུཾ ནི་སྶི་ཏཾ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཾ, བྷུ་སཾ ཝི་ལཱ་པ་ནཾ ལཱ་ལ་པྤ་ནཾ, ཏ་ནྣི་སྶི་ཏ་ཉྩ ལཱ་ལ་པྤ་ན་ཉྩ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏ་ལཱ་ལ་པྤ་ནཾ, ཏཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཏ་ནྣི་སྶི་ཏ་ལཱ་ལ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ. ཉཱ་ཏི་བྱ་ས་ནཱ་དི་ནཱ ཕུ་ཊྛ་སྶ པ་རི་དེ་ཝེ་ནཱ་པི ཨ་ས་ཀྐུ་ཎ་ནྟ་སྶ ཨ་ནྟོ་ག་ཏ་སོ་ཀ་ས་མུ་ཊྛི་ཏོ བྷུ་སོ ཨཱ་ཡཱ་སོ ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོ. སོ པ་ན ཡ་སྨཱ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཝི་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ.
༩༦. ཝི་ཏ་ཀྐ་ནཾ ཝི་ཏ་ཀྐི་ཏཾ, ཏཾ པ་ན ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཏ་ཀྐོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་བྷི…པེ… ཝི་ཏ་ཀྐོ’’ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཝི་ཙཱ་རི་ཏནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི. ཁོ་བྷ་ཀ་ར་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཏཾ་ས་ཧི་ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་ཨུ་བྦི་ལ་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཀ་ཎྜ་ཀཾ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི.
༩༧. ཡཱ་ཡ ཨུ་བྦི་ལཱ་པ་ན་པཱི་ཏི་ཡཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་བྦི་ལཱ་ཝི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, སཱ པཱི་ཏི ཨུ་བྦི་ལཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཾ ཡ་སྨཱ པ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་བྦི་ལ་བྷཱ་ཝོ ཏ་སྶཱ པཱི་ཏི་ཡཱ ས་ཏི ཧོ་ཏི, ནཱ་ས་ཏི, ཏ་སྨཱ སཱ ‘‘ཨུ་བྦི་ལ་བྷཱ་ཝ་ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཱ.
༩༨. ཨཱ་བྷོ་གོཏི ཝཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་བྷུ་གྒ་བྷཱ་ཝོ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨོ་ཎ་ཏ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཁེ་ན ཧི ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་བྷི་ན་ཏཾ ཧོ་ཏི, ན དུ་ཀྑེ་ན ཝི་ཡ ཨ་པ་ན་ཏཾ, ནཱ་པི ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁེ་ན ཝི་ཡ ཨ་ན་བྷི་ན་ཏཾ ཨ་ན་པ་ན་ཏ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ་དི་ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝི་ཡ མ་ནུ་ཉྙ་བྷོ་ཛ་ནཱ་དཱི་སུ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝེ་ཙི་ཡ་མཱ་ན་སྶུ་པཱ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཏྠ་ནཱ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཨུ་ལཱ༹་ར་སྶ པ་ན ཀཱ་མ་ར་ས་སྶ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཏི་ཏྟ་སྶ མ་ནུ་ཉྙ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝི་ནོ ཝི་ཡ སུ་ཧི་ཏ་སྶ བྷོ་ཏྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ ཀཱ་མེ་སུ པཱ་ཏ་བྱ་ཏཱ ན ཧོ་ཏི, ཝི་ས་ཡ་སྶཱ་གི་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ཝི་ས་ཡེ་ཧི དུ་མྨོ་ཙི་ཡེ་ཧི་པི ཛ་ལཱུ་ཀཱ ཝི་ཡ ས་ཡ་མེ་ཝ མུ་ཉྩ་ཏཱི’’ཏི ཙ ཨ་ཡོ་ནི་སོ ཨུ་མྨུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ས་ནྟ་པྤི་ཏ་ཏཱ་ཡ སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑ་ཝཱུ་པ་ས་མཾ བྱཱ་ཀཱ་སི པ་ཋ་མ་ཝཱ་དཱི. ཀཱ་མཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶི་ཏཱ་ཡ, པ་ཋ་མཱ་དི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁ་སྶ ས་ནྟ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶི་ཏཱ་ཡ ཙ པ་ཋ་མཱ་དི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁ་ཏི་ཏྟི་ཡཱ སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑུ་པ་ཙྪེ་དཾ བྱཱ་ཀཾ་སུ དུ་ཏི་ཡཱ་དི་ཝཱ་དི་ནོ, ཨི་དྷཱ་པི ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རོ ཝི་ཙཱ་རོ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ – ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྷི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ པ་ཉྩ ཝཱ་དཱ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨ་ཉྙ་གྒ་ཧ་ཎཾ ན ཀ་ཏཾ. ཀ་ཐཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་བྦཱ་ན་པ་ཉྙཱ་པ་ཀ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་ཝཱ་ད་སྶ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ངྒ་ཧོ, ན པ་ན ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ཡཱ་ཏི? ཏཾ་ཏཾ་སུ་ཁ་ཝི་སེ་ས་ས་མ་ངྒི་ཏཱ་པ་ཊི་ལ་དྡྷེ་ན བ་ནྡྷ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན སུ་དྡྷ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཀ་རཱུ་པེ ཨ་ཝ་ཊྛཱ་ན་དཱི་པ་ན་ཏོ.
སེ་སཱཏི སེ་སཱ པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་ས དི་ཊྛི་ཡོ. ཏཱ་སུ ཨ་ནྟཱ་ན་ནྟི་ཀ་ཝཱ་དཱ་དཱི་ནཾ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་བྷཱ་ཝོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ཀཱ་སི་ཏོ་ཡེ་ཝ.
༡༠༡-༣. ཀིཾ པ་ན ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟཱ ཨེ་ཝ དི་ཊྛཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ད་སྶི་ཏཱ, ན པ་ན ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མེ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི? ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ན ཧི པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟེ་སུ ཝི་ཡ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟེ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྟེ དི་ཊྛི་ཀ་པྤ་ནཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི ཨི་ཏྟ་ར་ཀཱ་ལ་ཏྟཱ, ཨ་ཐ པ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷ་ཝོ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི དི་ཊྛི་ཀ་པྤ་ན་ཀྑ་མོ ཏ་སྶ ཨུ་བྷ་ཡ་ས་བྷཱ་ཝོ པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟོ་ག་དྷོ་ཏི ཀ་ཐ་མ་ད་སྶི་ཏཾ. ཨ་ཐ ཝཱ པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ‘‘པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟོ’’ཏི མ་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, སོ ཙ ‘‘པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟ་ཀ་པྤི་ཀཱ ཝཱ པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟཱ་ནུ་དི་ཊྛི་ནོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟེ་ན པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟེ་ཧི ཝི་སུཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་མྤི ‘‘ས་བྦེ་པི ཏེ ཨ་པ་ར་ནྟ་ཀ་པྤི་ཀེ པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟ་ཀ་པྤི་ཀེ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན སཱ་མ་ཉྙ་ནི་དྡེ་སེ་ན, ཨེ་ཀ་སེ་སེ་ན ཝཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ན་ཏྠ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི. ཀེ པ་ན ཏེ པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟ་ཀ་པྤི་ཀཱ? ཡེ ཨ་ནྟཱ་ན་ནྟི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་ཝཱ་དཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཀཱ་རཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ས་བྦེ ཏེ ཨི་མེ་ཧེ་ཝ དྭཱ་ས་ཊྛི་ཡཱ ཝ་ཏྠཱུ་ཧི, ཨེ་ཏེ་སཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན, ན་ཏྠི ཨི་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ, པུ་བྦ་ནྟ་ཀ་པྤི་ཀཱ་དི་ཏྟ་ཡ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཀ་སྶ་ཙི དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་དི (དཱི. ནི. ༡.༡༦༦) སུ་ཏྟ་ནྟ་རེ་སུ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནི ཨ་ཀི་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ན་ཏྠི་ཀ་ཝཱ་དཱ་དཱི་ནི, ཡཱ་ནི ཙ ཨི་སྶ་ར་པ་ཛཱ་པ་ཏི་པུ་རི་ས་ཀཱ་ལ་ས་བྷཱ་ཝ་ནི་ཡ་ཏི་ཡ་དི་ཙྪཱ་ཝཱ་དཱ་དི་པྤ་བྷེ་དཱ་ནི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི (ཝི་སུ་དྡྷི. ཊཱི. ༢.༥༦༣; ཝི་བྷ. ཨ་ནུ་ཊཱི. ༡༨༩ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ) བ་ཧི་དྡྷཱ་པི དི་སྶ་མཱ་ནཱ་ནི, ཏེ་སཾ ཨེ་ཏྠེ་ཝ ས་ངྒ་ཧོ, ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏཱ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཐཾ? ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ཏཱ་ཝ ‘‘ཝ་ཉྫྷོ ཀཱུ་ཊ་ཊྛོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀི་རི་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏོ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དེ ཨ་ནྟོ་ག་དྷོ, ཏ་ཐཱ ‘‘ས་ཏྟི་མེ ཀཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (དཱི. ནི. ༡.༡༧༤) ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟོ པ་ཀུ་དྷ་ཝཱ་དོ, ‘‘ན་ཏྠི ཧེ་ཏུ ན་ཏྠི པ་ཙྩ་ཡོ ས་ཏྟཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (དཱི. ནི. ༡.༡༦༨) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝཱ་དོ ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣི་ཀ་ཝཱ་དེ ཨ་ནྟོ་ག་དྷོ. ‘‘ན་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི (དཱི. ནི. ༡.༡༧༡) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ན་ཏྠི་ཀ་ཝཱ་དོ ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དེ ཨ་ནྟོ་ག་དྷོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏ་ཏྠ ‘‘ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (དཱི. ནི. ༡.༨༦) ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཋ་མེ་ན ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ནི་ག་ཎྛ་ཝཱ་དཱ་ད་ཡོ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ.
ཡ་དི་པི པཱ་ལི༹་ཡཾ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་ཝཱ་ད (དཱི. ནི. ༡.༡༧༨) བྷཱ་ཝེ་ན ཙཱ་ཏུ་ཡཱ་མ་སཾ་ཝ་རོ ཨཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐཱ་པི ས་ཏྟ་ཝ་ཏཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན ཝི་ཀྑེ་པ་ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་ཝཱ་དོ་པི ས་ཉྩ་ཡ་ཝཱ་དོ ཝི་ཡ ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཝཱ་དེ་སུ ཨ་ནྟོ་ག་དྷོ. ‘‘ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་རཾ, ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’’ནྟི (དཱི. ནི. ༡.༣༧༧; མ. ནི. ༢.༡༢༢; སཾ. ནི. ༢.༣༥) ཨེ་ཝཾ པ་ཀཱ་རཱ ཝཱ་དཱ ‘‘རཱུ་པཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་རོ་གོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝཱ་དེ་སུ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ‘‘ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ‘‘ཨ་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཀཱ་རཱ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དེ. ‘‘ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ན་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཀཱ་རཱ ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ‘‘ཧོ་ཏི ཙ ན ཧོ་ཏི ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ཨ་ཏྠི ཙ ན་ཏྠི ཙ ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཀཱ་རཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དེ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཱ. ‘‘ནེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ན ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ, ནེ་ཝ་ཏྠི ན ན་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི ཙ ཨེ་ཝཾ པ་ཀཱ་རཱ ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཝཱ་དེ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཱ. ཨི་སྶ་ར་པ་ཛཱ་པ་ཏི་པུ་རི་ས་ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དེ ཨ་ནྟོ་ག་དྷཱ, ཏ་ཐཱ ཀ་ཎཱ་ད་ཝཱ་དོ. ས་བྷཱ་ཝ་ནི་ཡ་ཏི་ཡ་དི་ཙྪཱ་ཝཱ་དཱ ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣི་ཀ་ཝཱ་དེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན སུ་ཏྟ་ནྟ་རེ་སུ, བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ དི་སྶ་མཱ་ནཱ་ནཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནཾ ཨི་མཱ་སུ དྭཱ་ས་ཊྛི་ཡཱ དི་ཊྛཱི་སུ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡནྟི དི་ཊྛི་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ. ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཧི ས་ཏྟཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཀྑེ དུ་ཝི་དྷོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ, ཏ་ཉྩ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་སུ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎེ ཨེ་ཝ ཉེ་ཡྻ་ཝི་སེ་སེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་ད་བྷི་ནྣཱ་ན་མྤི ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཛ་ནཱ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དྭཱ་ས་ཊྛི་ཡཱ པ་བྷེ་དེ་ཧི ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ པ་མཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཏུ་ལཱ་ཡ དྷཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏུ་ལཱ་ཡ ཏུ་ལ་ཡ་ནྟོ ཝི་ཡཱ’’ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ཨ་ནྟོ ཛཱ་ལཱི་ཀ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (དཱི. ནི. ༡.༡༤༦). ‘‘སི་ནེ་རུ་པཱ་ད་ཏོ ཝཱ་ལུ་ཀཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟོ ཝི་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨི་མི་སྶཱ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཨ་ནུ་ས་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི, པུ་ཙྪཱ་ཡ ཀ་ཏོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི པུ་ཙྪཱ་ནུ་ས་ནྡྷི. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི, པུ་ཙྪཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པུ་ཙྪཱ་ནུ་ས་ནྡྷི. པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝཱ པུ་ཙྪཱ་ནུ་ས་ནྡྷི. ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ནྡྷིམྷི་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་ནུ་ས་ནྡྷཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི, ཡཱ ཡཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི, ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཝཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷཱིཏི ས་དྡ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, སོ ‘‘ཡེ་ན པ་ན དྷ་མྨེ་ན ཨཱ་དི་མྷི དེ་ས་ནཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ, ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཡེ་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ཨུ་པ་རི དེ་ས་ནཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ? ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻ་སུ་ཏྟེ (མ. ནི. ༡.༦༤-༦༩) ཧེ་ཊྛཱ སཱི་ལེ་ན དེ་ས་ནཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ, ཨུ་པ་རི ཚ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཨཱ་ག་ཏཱ…པེ… ཀ་ཀ་ཙཱུ་པ་མེ (མ. ནི. ༡.༢༢༢) ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ, ཨུ་པ་རི ཀ་ཀ་ཙཱུ་པ་མཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༠༠-༡༠༤) ཝུ་ཏྟོ.
ཨི་ཏི ཀི་རཱཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཡ་ཐཱ་དེ་སི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་རུ་ཙྩ་ན་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ནཾ. བྷོཏི དྷ་མྨཱ་ལ་པ་ནཾ. ཨ་ན་ཏྟ་ཀ་ཏཱ་ནཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ན ཀ་ཏཱ་ནི, ཨ་ན་ཏྟ་ཀེ་ཧི ཝཱ ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཀ་ཏཱ་ནི. ཀ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཕུ་སི་སྶ་ནྟཱིཏི ཨ་ས་ཏི ཨ་ཏྟ་ནི ཁ་ནྡྷཱ་ན་ཉྩ ཁ་ཎི་ཀ་ཏྟཱ ཀ་མྨཱ་ནི ཀཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལེ་ན ཕུ་སི་སྶ་ནྟི, ཀོ ཀ་མྨ་ཕ་ལཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཝི་དྭཱཏི སུ་ཏཱ་དི་ཝི་ར་ཧེ་ན ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀོ་ཝི་ད་ཏཱ་ཡ ན ཝི་དྭཱ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ག་ཏོཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ཏོ, ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ཝི་ཛྫོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཎྷཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻེ་ན ཙེ་ཏ་སཱཏི ‘‘ཡ་དི ཨ་ཧཾ ནཱ་མ ཀོ་ཙི ན་ཏྠི, མ་ཡཱ ཀ་ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀོ ཕ་ལཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, ས་ཏི པ་ན ཏ་སྨིཾ སི་ཡཱ ཕ་ལཱུ་པ་བྷོ་གོ’’ཏི ཏ་ཎྷཱ་དྷི་པ་ཏི་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ, ཏེ་ན. ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ན་ས་ཧ་ག་ཏ ཙེ་ཏ་སཱ. ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝི་ཏ་བྦནྟི ཁ་ཎི་ཀ་ཏྟེ་པི ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཡ་སྨིཾ ས་ནྟཱ་ནེ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཕ་ལུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ དྷ་མྨ་པུ་ཉྫ་མ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཙ སི་དྡྷེ ཀ་མྨ་ཕ་ལ་ས་མྦ་ནྡྷེ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ན་ཡཾ མི་ཙྪཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཀ་ཝེ་ད་ཀ་བྷཱུ་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ‘‘ཀ་མྨ་ཕ་ལཱ་ནཾ ས་མྦ་ནྡྷོ ན སི་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་པ་ཀཱ་ས་ནཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
‘‘ཨུ་པ་རི ཚ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ཨ་ནུ་རཱུ་པ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ ད་སྶེ་ཏི, ཨི་ཏ་རེ་ཧི པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན. ཀི་ལེ་སེ་ནཱཏི ‘‘ལོ་བྷོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན. ཨི་མ་སྨི་མྤཱིཏི པི-ས་དྡེ་ན ཡ་ཐཱ ཝུ་ཏྟ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི, ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྨི་མྤི སུ་ཏྟེ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ནི་ཙྩ་སཱ་རཱ་དི་པ་ཉྙཱ་པ་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨུ་ཊྛི་ཏཱ ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ ནི་ཙྩ་སཱ་རཱ་དི་སུ་ཉྙ་ཏཱ་པ་ཀཱ་ས་ནེ་ན ནི་ཊྛཱ་པི་ཏཱ་ཏི.