ས་ཉྙཱི་ཝཱ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༥. ཨུ་དྡྷ་མཱ་གྷཱ་ཏ་ནཱ་ཏི པ་ཝ་ཏྟོ ཝཱ་དོ ཨུ་དྡྷ་མཱ་གྷཱ་ཏ་ནོ, སོ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མཱ་གྷཱ་ཏ་ནི་ཀཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏེ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ ‘‘ཨུ་དྡྷཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་ཏྟཱ ནི་བྦི་ཀཱ་རོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨུ་དྡྷ་མཱ་གྷཱ་ཏ་ནཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི ཨུ་དྡྷ་མཱ་གྷཱ་ཏ་ནི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དོ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ ‘‘བུ་དྡྷཾ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི བུ་དྡྷོ’’ཏི ཡ་ཐཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་ཉྙཱི་ཏི པ་ཝ་ཏྟོ ཝཱ་དོ ས་ཉྙཱི ས་ཧ་ཙ་ར་ཎ་ན་ཡེ་ན, ས་ཉྙཱི ཝཱ་དོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ.
༧༦-༧༧. རཱུ་པཱི ཨ་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ ན་ནུ རཱུ་པ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ས་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ཡ རཱུ་པ་སྶ་པི ཨ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏྟཱ. ན ཧི ‘‘ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཉྙཱ ཨ་ཏྟཱ. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ‘‘ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟ་ས་ཉྙ་ཉྩ་སྶ ས་ཉྙཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཀ་སྨཱ ཀ་སི་ཎ་རཱུ་པཾ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི? ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི རཱུ་པཱི’’ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ‘‘རུ་པྤ་ན་སཱི་ལོ རཱུ་པཱི’’ཏི. རུ་པྤ་ན་ཉྩེ་ཏྠ རཱུ་པ་ས་རི་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཀ་སི་ཎ་རཱུ་པ་སྶ ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ་ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ཝི་སེ་སཱ་པ་ཏྟི, སཱ ཙ ‘‘ན་ཏྠཱི’’ཏི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ པ་རི་ཏྟ་ཝི་པུ་ལ་ཏཱ་དི་ཝི་སེ་ས་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྶ ཝཱ་ད་སྶ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ས་ངྒ་ཧོ ན ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི? ནོ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི ཀཱ་ཡ་བྷེ་ད་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་བྦི་ཀཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཏེ་ན ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་རོ་གོ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི རཱུ་པཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ་པི ན དོ་སོ. ཀ་པྤ་ནཱ་སི་དྡྷེ་ན་པི ཧི བྷེ་དེ་ན ཨ་བྷེ་ད་སྶཱ་པི ནི་དྡེ་ས་ད་སྶ་ན་ཏོ, ཡ་ཐཱ ‘‘སི་ལཱ་པུ་ཏྟ་ཀ་སྶ ས་རཱི་ར’’ནྟི. རུ་པྤ་ནཾ ཝཱ རཱུ་པ་ས་བྷཱ་ཝོ རཱུ་པཾ, ཏཾ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི རཱུ་པཱི, ཨ་ཏྟཱ ‘‘རཱུ་པི་ནོ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དྷ. ས. དུ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ༡༡) ཝི་ཡ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ རཱུ་པ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ‘‘རཱུ་པཱི ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཉཱ་ཡཱ་ག་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ‘‘ཀ་སི་ཎ་རཱུ་པཾ ‘ཨ་ཏྟཱ’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ནི་ཡ་ཏ་ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཕ་ལ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཏོ ན་ཏྠི ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀེ་སུ ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཏ་ཀྐ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཝཱ རཱུ་པཱི ཨ་ཏྟཱ’’ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཀ་ཎྷཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཚ་ལཱ༹་བྷི་ཛཱ་ཏཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི. ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ རོ་གོ བྷ་ངྒོ་ཏི ཨ་རོ་གོཏི ཨ་རོ་ག-ས་དྡ་སྶ ནི་ཙྩ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, རོ་ག་ར་ཧི་ཏ་ཏཱ་སཱི་སེ་ན ཝཱ ནི་བྦི་ཀཱ་ར་ཏཱ་ཡ ནི་ཙྩ་ཏཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་རོ་གོ་ཏི ནི་ཙྩོ’’ཏི.
ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་ས་པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟཾ ནི་མྦ་པ་ཎྞེ ཏི་ཏྟ་ཀ་ར་སོ ཝི་ཡ ས་རཱི་ར་པ་རི་མཱ་ཎོ ཨ་རཱུ་པཱི ཨ་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ནི་ག་ཎྛཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་ག་ཎྛཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡཱ’’ཏི. མི་སྶ་ཀ་གཱ་ཧ་ཝ་སེ་ནཱཏི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི, ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟ་ས་ཉྙ་ཉྩ་སྶ ‘‘ས་ཉྙཱ’’ཏི ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན. ཨ་ཡ་ཉྷི དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀོ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ཏཱ་ཡ ཏ་ནྣི་མི་ཏྟཾ རཱུ་པ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཨ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘རཱུ་པཱི ཙ ཨ་རཱུ་པཱི ཙཱ’’ཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ ཛ་ནེ་སི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝཱ་དི་ནོ ཝི་ཡ, ཏ་ཀྐ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཝཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ མི་སྶ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ‘‘རཱུ་པཱི ཨ་རཱུ་པཱི ཙ ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཀྐ་གཱ་ཧེ་ནེ་ཝཱཏི ས་ངྑཱ་རཱ་ཝ་སེ་ས་སུ་ཁུ་མ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ ཝི་ཡ ཨ་ཙྩ་ནྟ་སུ་ཁུ་མ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ནཱ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཐ་མྦྷ་ཀུ་ཊྚ་ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་དི་ས་ངྒྷཱ་ཏོ ཝི་ཡ ནེ་ཝ རཱུ་པཱི, རཱུ་པ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ན ཨ་རཱུ་པཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏ་ཀྐ་གཱ་ཧེ་ན. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ནྟཱ་ན་ནྟི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝཱ་དེ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ན ཏ་ཏྠ དེ་ས་ཀཱ་ལ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་དཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཨི་དྷ ཀཱ་ལ་ཝ་ཏྠུ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝི་སེ་སོ་ཏི. ཀཱ་ལ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཏྠ ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་ད་སྶ པ་ཝ་ཏྟི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཧ ཨ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་ད་སྶ པ་ན ཝ་ཏྠུ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་ཏོ ‘‘ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཏ་ཀྐ་ན་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
དུ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ‘‘ཨ་མ་ཏི ག་ཙྪ་ཏི ཨེ་ཏྠ བྷཱ་ཝོ ཨོ་སཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ནྟཱ་ན་ནྟི་ཀ་ཝཱ་དེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཡ་དི་པི ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དེ་ན ས་ཉྙཱ་བྷེ་ད་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ‘‘ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨ་ཡ་མྤི ཝཱ་དོ ས་མཱ་པ་ནྣ་ཀ་ཝ་སེ་ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཏ་ཐཱ་པི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨེ་ཀ་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ ས་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ས་མཱ་པ་ནྣ་ཀ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨེ་ཀ་ཏྟ་ས་ཉྙཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ས་མཱ་པ་ནྣ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏཾ. ཨེ་ཀ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ ཨེ་ཝ ཝཱ ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་མཱ་པ་ཏྟི་བྷེ་དེ་ན ས་ཉྙཱ་བྷེ་ད་ས་མྦྷ་ཝེ་པི བ་ཧི་དྡྷཱ པུ་ཐུ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ཉྙཱ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ་ན ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙི་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ས་མཱ་པ་ནྣ་ཀ་ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘པ་རི་ཏྟ་ཀ་སི་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཏྟ་ས་ཉྙཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་ཏི་པི ས་ཉྙཱ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟེ དྷ་མྨེ ‘‘ས་ཉྙཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཀ་སི་ཎ་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྩེ་ཏྠ ས་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ས་ཡ་ད་སྶ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ ཝི་པུ་ལ་ཀ་སི་ཎ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནྟཱ་ན་ནྟི་ཀ་ཝཱ་དེ, ཨི་དྷ ཙ ཨ་ནྟཱ་ན་ནྟི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་དེ་ཧི ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣཾ ཝཱ་དཱ་ནཾ ཝི་སེ་སོ སི་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་སུ ཝཱ་དེ་སུ པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟ་ཀ་པྤ་ན་བྷེ་དེ་ན ས་ཏི་པི ཀེ་ཧི་ཙི ཝི་སེ་སེ ཀེ་ཧི་ཙི ན་ཏྠི ཡེ་ཝཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘ཨ་ངྒུ་ཊྛ་པྤ་མཱ་ཎོ ཨ་ཏྟཱ, ཡ་ཝ་པྤ་མཱ་ཎོ, ཨ་ཎུ་མ་ཏྟོ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨཱ་དི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཏྟོ ས་ཉྙཱི ཙཱ་ཏི པ་རི་ཏྟ་ས་ཉྙཱི, ཀ་པི་ལ་ཀ་ཎཱ་དཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྦ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ས་ཉྙཱི ཙཱ་ཏི ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ས་ཉྙཱིཏི ཨེ་ཝ་མྤེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་པ་རི་བྷ་ཎྜ་ཏཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་ག་ཉཱ་ཎ་སྶ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་པ་བྷཱ་ཝ་ཛ་ནི་ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་ག་ཉཱ་ཎེ་ན དི་སྶ་མཱ་ནཱ་པི ས་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁཱ་དི་ས་མ་ངྒི་ཏཱ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ་ཝ དི་ཊྛཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ན་ནུ ཙ ‘‘ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝཱ་དཱ་ནཾ ཨ་པ་ར་ནྟ་དི་ཊྛི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ནྣ་ནྟི? ནཱ་ནུ་པ་པ་ནྣཾ, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁི་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཀ་སྶ པ་ཀ་པྤ་ནཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ‘ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱི’ཏི ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཏ་སྶཾ ཏ་སྶཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ བ་ཧུ་ལཾ སུ་ཁཱ་དི་ས་ཧི་ཏ་དྷ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ད་སྶ་ནེ་ན ཏེ་སཾ ‘‘ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱི’’ཏི གཱ་ཧོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཧ་ཏྠི་ད་སྶ་ཀ་ཨ་ནྡྷཱ ཝི་ཡ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ ཡཾ ཡ་དེ་ཝ པ་སྶ་ནྟི, ཏཾ ཏ་དེ་ཝ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཝོ་ཧ་ར་ནྟཱི་ཏི ན ཨེ་ཏྠ ཡུ་ཏྟི མ་གྒི་ཏ་བྦཱ.