༤. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༦. ནི་པྤ་དེ་ས་ཏྟཱ བྷ་ཝེ་ན ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནྟི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ཝི་སུཾ ཋི་ཏ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ‘‘བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ཨུ་པཱ་དཱ་ན’’ནྟི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུ་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡ་སྨཱ པ་ན བྷ་ཝོ ནི་པྤ་དེ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ‘‘ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ནཱ་མཾ པ་ན པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་ཉྩ ས་པྤ་དེ་ས་མེ་ཝ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡ་ཐཱ པ་ན ‘‘ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཝི་བྷ. ༡༥༠-༡༥༤) པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ནཱ་མཾ ག་ཧི་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ‘‘བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ཨུ་པཱ་དཱ་ན’’ནྟི ཨི་དྷཱ་པི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ཝ་སྶ ག་ཧ་ཎཾ ན ན ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུཾ, ཏ་སྨཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་ཡ་མཱ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་ཡ་མཱ་བྷཱ་ཝོ བྷ་ཝེ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠཱི་ཏི ‘‘བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ཨུ་པཱ་དཱ་ན’’ནྟི ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡོཏི ཙེ་ཏྠ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ སི་ཡཱ. ‘‘ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཧི ཝུ་ཏྟཾ, ན ཙ ཝ་ཏྠུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ པ་ན ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཏ་ཐཱ ‘‘ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ནཱ་མ་རཱུ་པ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ན ཙ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནུ་པ་ཙ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་སྶ ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ པ་ན ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་ངྑཱ་རཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀ་ན་ཡ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༧. ‘‘ཨ་པུ་བྦ་སྶ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཝ་ཏྟ་བྦ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ བྷ་ཝ་མཱུ་ལ་ཀ་ན་ཡོ ན ཝུ་ཏྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ‘‘ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀཱ ཙ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ སི་ཡུཾ. ‘‘ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཧི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་བྦེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ནཱ་མ་ནྟི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི. ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ སི་ཡཱ – ནཱ་མ་ཝི་སེ་སཱ་ནཾ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཝ་ཏྟ་བྦོ་ཏི ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་དེ་ཝ པ་ན ནཱ་མཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ, ཏ་དེ་ཝ བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ, ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ཝི་སེ་སོ ཀོ་ཙི, ཏ་སྨཱ ཨ་པུ་བྦཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི. བྷ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ ཨི་དྷ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨཱ ག་ཎྷེ་ཡྻཾ་ཨུ, ན ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཱི་ཏི ཨ་པུ་བྦཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏི་པི ཝུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཡ་ཐཱ པ་ན ‘‘ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ན ཧོ་ཏི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ག་ཧ་ཎ་ཏོ, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི ན སི་ཡཱ, ཏ་སྨཱ བྷ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨཱ་ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨེ་སུ སཱ་མ་ཉྙེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ བྷ་ཝ-ས་དྡོ་ཏི ན སོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ཏེ་ན བྷ་ཝ་མཱུ་ལ་ཀ་ན་ཡོ ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་ཡ བྷ་ཝེ་ཀ་དེ་སེ ཝི་སུཾ པུ་བྦེ ཨ་གྒ་ཧི་ཏེ བྷ་ཝ-ས་དྡོ པ་ཙྩ་ཡ་སོ་དྷ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་དི་ཏོ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ནི་ར་ཝ་སེ་ས་བོ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི, ན ནཱ་མ-ས་དྡོ. ཨེ་ཝཾ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཧི ཨེ་ཏཱ ནི་རུ་ཏྟི་ཡོ་ཏི ཨི་མི་ནཱ་ཝཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏི་པི ཝུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ, ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘བྷ་ཝ་སྶ ནི་པྤ་དེ་ས་ཏྟཱ བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ནྟི ན ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝཱ་རེ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཏ་ཏྠ པ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ པ་ན ཛཱ་ཏི, ན ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཱ, ཛཱི་ཡ་མཱ་ན་མཱི་ཡ་མཱ་ན་ཉྩ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ, ན ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶ ཛཱི་ཡ་མཱ་ན་མཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཏི ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཝ ཏ་མྨཱུ་ལ་ཀཱ ན་ཡཱ ན ག་ཧི་ཏཱ, པ་ཙྪེ་དོ་པི པ་ན ཨ་ཏྠཱི་ཏི ‘‘ཏ་ཏྠ པ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨ་པི་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༨-༢༤༩. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱཏི ན་ནུ ནཱ་ཡཾ དོ་སོ. ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་ཉྷི དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ, ཏ་ཉྩ ཨི་ཏ་ར་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ས་ཙྩཾ, ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་ན ཏ་ཎྷཱ་ག་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ནཱ་མེ ཝི་ཡ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝ་སྶ ཙ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ དི་ཊྛི ཨེ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཡཾ དོ་སོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཡ་སྨཱ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཊྛཱ་ནེ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཙ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ‘‘ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ, ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏེ་སཾ ནི་དྡེ་སེ་སུ ཝི་ཡ ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ནི་དྡེ་སེ པ་ཙྩ་ཡོ ཝི་སུཾ ན ཝི་བྷ་ཏྟོ. ས་ཏི་པི ཝཱ བྷ་ཝ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ་པི ག་ཧ་ཎེ ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན’’ནྟི ཨ་ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ, དི་ཊྛི ཙ དི་ཊྛི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཏཱ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི.
༢༥༢. ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་སྶ ཛ་ན་ཀཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནུ་པ་ཙ་ཡཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཏ་ད་ཛ་ན་ཀ་མྤཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘ཡ་སྶ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཱ་ས་མྤི ཧཱིཏི ཨུ་ཏུ་ཨཱ་ཧཱ་ར་ཛ་ས་ནྟ་ཏཱི་ན་མྤི ཧི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༥༤. ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པནྟི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡོ, ཝ་ཏྠུ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཚ་ཊྛ་སྶ པུ་རེ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡོ, ནཱ་མཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡོ, ཚ་ཊྛ་སྶ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨེ་སཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཏཱ.
༢༦༤. ཡ་སྶཱཏི ཡ་སྶ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་སྶ ནཱ་མ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
༢༧༢. ‘‘ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ནཱ་མ’’ནྟི ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་སྶེ་ཝ ནཱ་མ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣེ་ན པ་ཝ་ཏྟི ད་སྶི་ཏཱ་ཏི ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ ཕ་སྶ’’ནྟི པུ་ན ཝ་ཙ་ནེ ཀོ་ཙི ཨ་ཏྠོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཐཱ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༢༨༠. ཡ་སྨཱ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ་པི ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཧཱི་ན་མེ་ཝཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. བ་ལ་ཝ་ཀི་ལེ་སེ་ན པ་ན པ་ད་པཱུ་ར་ཎ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝོ དོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏེ་སུ ཝུ་ཏྟོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཏ་སྶ ཏེ་ན ས་མྦ་ནྡྷོ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ཏ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་དཱི་སུ ‘‘ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མྷི ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་མེ་ཝ ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པཱ་ལི༹ སཾ་ཁི་ཏྟཱ. ཧེ་ཊྛཱཏི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཀ་ཎྜཱ་དཱི་སུ.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༩༢. པ་སཱ་དོཏི ས་དྡྷཱ.
༣༠༦. ‘‘ཨ་ལོ་བྷོ ནི་དཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ (ཨ. ནི. ༣.༣༤) ས་བྱཱ་པཱ་རཱ་ནི ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ནི་དཱ་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ན ཀ་མྨ་ཝེ་ག་ཀྑི་ཏྟེ་སུ ཝི་པཱ་ཀེ་སུ ཨ་ལོ་བྷཱ་དི་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀ་མྨ་པ་ཊི་བི་མྦ་བྷཱུ་ཏཱ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཨ་ལོ་བྷཱ་ད་ཡོ་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་སུ ཝི་ཡ ནི་དཱ་ན་ར་ཧི་ཏ་ཏཱ སོ་ཏ་པ་ཏི་ཏ་ཏཱཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཀི་རི་ཡ་དྷ་མྨཱ ཀི་རི་ཡ་མ་ཏྟ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་ནི་དཱ་ན་ར་ཧི་ཏཱ་ཨི་ཙྩེ་ཝ པ་རི་ཧཱི་ནཱ་ཝི་ཛྫཱ་ཊྛཱ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རཱ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཝཱཏི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཀིཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནུ་པ་ཙ་ཡཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི? ཧོ་ནྟི, ཏ་དུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་སྶ པ་ན ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ན ཝ་སེ་ན ཏ་དཱ་པི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ, པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནཱ་མ་སྶ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་བྷཱུ་ཏ་ཙ་ཀྑཱ་དི་རཱུ་པ་སྶ ཙ ཝ་སེ་ན ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཉྩ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རཱ ན ན ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི.
ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣༤. ས་མྨོ་ཧ་ཝ་སེ་ནཱཏི ཀུ་ས་ལ་ཕ་ལེ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏཱ་ཡ ས་བྷ་ཡེ སཱ་དུ་ར་ས་ཝི་ས་རུ་ཀྑ་བཱི་ཛ་ས་དི་སེ ཏཾ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀ་ཀུ་ས་ལེ ཙ ཨ་ནཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶི་ཏཱ་ཝ་སེ་ན. ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏྠཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་བྷཱུ་ཏཱ ཝཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་བྷཱ་ཝ་ནཱ.
ཏ་ཐཱ ཨི་དྷ ན ལ་བྦྷ་ནྟཱིཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨེ་ཝ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ག་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ པ་ན ས་ངྑཱ་རཱ་ད་ཡོ ཨ་ཝི་ག་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རོ, ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་ངྑཱ་ར་ཧེ་ཏུ་ཀ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡོ་ཛ་ནཱ ན ན ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུ་ནྟི ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་ནི་པི ན ཨི་དྷ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ནཱ་མ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཧི ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ ན་ཡོ ད་སྶི་ཏོ་ཏི.
ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤༣. ‘‘ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡེ པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཀིཾ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཉྩ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ན ཧོ་ཏི, ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ པ་ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ སཾ་ས་ཊྛཾ ཀ་མྨཾ ཝི་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝ་མི་ཝ ག་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལེ་ཧི ཝི་ནཱ ཀ་མྨཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ན ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཏཱ་ནི ཝི་པཱ་ཀ་སྶ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨེ་ན ཨེ་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ་ནི སཾ་ས་ཊྛཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཛཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཏེ་སཾ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་སཱཏི ཨེ་ས ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་པ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་པ་ཙྩ་ཡོ ཙཱ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀཱ་ནི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི ཙ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏཾ ན ལ་བྷ་ནྟཱི’’ཏི. མ་ན་སི་ཀཱ་རོ་པི ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀ་མ་ཏྟ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཝི་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཝི་ཛྫཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནཾ པ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཨ་ཏྠཾ བྷ་ཝ་ངྒཱ་ཝ་ཊྚ་ན་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, པ་ཧཱི་ནཱ་ཝི་ཛྫཱ་ན་ཉྩ ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ནེ་ཝུ་པྤཱ་དི་ཀཱ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་ས་ལོ དྷ་མྨོ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༤༢༣), ‘‘ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨོ ནེ་ཝ་ཝི་པཱ་ཀ་ན་ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༣.༡༠༣) ཙ ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ན ཨུ་དྡྷ་ཊཱ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀོ ཀུ་ས་ལ་ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ, ‘‘ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀ་ན་ཡོ, ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ པ་ན ནེ་ཝ ས་ངྑཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎེ་ན, ན ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧ་ཎཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཏཾ་མཱུ་ལ་ཀོ ཀི་རི་ཡཱ་ན་ཡོ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ.
ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་ད་ཏོཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ནཾ མཱུ་ལ་པ་དཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀཱ་ནཾ ཀི་རི་ཡ་ནྟེ པ་ཋ་མ་ན་ཡེ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ན་ཝཱ་དི་མཱུ་ལ་པ་དཱ་ནཾ ན་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན, ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཝཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ པ་ན ཝི་པཱ་ཀེ ཙཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀེ ཙཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. པུ་རི་མ་པ་ཙྪི་མེ་སུ ཧི ན་ཡེ་སུ ཡ་ཐཱ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ ཝུ་ཏྟོ, ཏཾ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་ད་ཏོ ཨེ་ཀ་དྷཱ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ན ཙ པ་ཙྪི་མ་ན་ཡེ ཀུ་ས་ལེ ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ ཝུ་ཏྟོ, ཨ་ཐ ཁོ ‘‘ཨེ་ཀ་དྷཱ་ཝཱ’’ཏི. ཨེ་ཀ་དྷཱ་ཝཱཏི ཙ མཱུ་ལ་པ་དེ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན, ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཝཱ ན་ཡ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, པ་ཋ་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་སྶེ་ཝ ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཝཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. དྷ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་དེཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་བྷེ་དེ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་དེ, ཏཾ་ཏཾ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ས་མ་ཡ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ཕ་སྶཱ་དཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎི་ཀཱ་ཝི་ཛྫཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་དེ. པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཀ་མོ པ་རི་ཡ་ཏྟི…པེ… པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཀྐ་མོ. པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རེ ཧི པཱ་ལི༹་པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ན་ཏ་ད་ཏྠ་ས་ཝ་ན་པཱ་ལི༹་ཨ་ཏྠ་ཙི་ནྟ་ནཱ་ནི ‘‘ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ ས་ངྑ་ཏཾ…པེ… ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི ཙ ཀ་མེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཀ་མ-གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་ཏོཏི ཉཱ་ཎ་པྤ་བྷེ་ད་ཛ་ན་ཀ་ཏོ ཀ་མ་ཏོ. ཨ་ཉྙཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏ་རཾ ན་ཏྠི. ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟཱ ཧི དུ་ཀྑ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཏི.
ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.