༢. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༦-༢༡༤. ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ-ས་དྡོ ས་མུ་ད་ཡེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝ་ར་ཧི་ཏེ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་ཧཱ་ཏ་བྦེ ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ ས་མུ་ད་ཡེ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་པ་རི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཀི་ལེ་སཱ་ཝ་སེ་སཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཏ་བྦེ་སུ ཙ སཱ་ས་ཝ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ཝ་སེ་ས་སཱ་ས་ཝ་ཀུ་ས་ལེ་སཱུ་ཏི ས་པྤ་དེ་སོ ཏ་ཏྠ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏི, ཀེ་ཝ་ལཾ ས་ཙྩ་ས་དྡེ ནི་པྤ་དེ་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ནི་པྤ་དེ་ས་ཏོ ས་མུ་ད་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུ’’ནྟི. དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཱ པ་ན ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་དེ་ས་ནཱ་ཡཾ དྷ་མྨ་ཏོ ནི་པྤ་དེ་སཱ ཨེ་ཝ. ན ཧི ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙོ དྷ་མྨོ ཨ་ཏྠི, ཡོ ས་ཙྩ་དེ་ས་ནཱ་ཡཾ དུ་ཀྑཾ ནི་རོ་དྷོ་ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་བྦོ སི་ཡཱ, མ་གྒོ་པི ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་ཝཱ་རེ་སུ ཨ་པུ་བྦོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ས་མུ་ད་ཡ་མེ་ཝ ‘‘ནི་པྤ་དེ་ས་ཏོ ད་སྶེ་ཏུ’’ནྟི ཝ་ད་ཏི ཏ་སྶ ས་བྦ་ཏྠ ཏཱི་སུ་པི ཝཱ་རེ་སུ ཨ་པུ་བྦ་སྶ ད་སྶི་ཏ་ཏྟཱ. ཨ་པུ་བྦ་ས་མུ་ད་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ་པི ཧི ས་ཙྩ་དེ་ས་ནཱ་ཡཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ? ཏ་ཎྷཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ས་ཙྩ-ས་དྡ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ནྟི. དེ་ས་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཏཾ ཏཾ ས་མུ་ད་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ དུ་ཀྑཾ ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་རོ་དྷོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་ས་བྦ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝ་སེ་ན མ་གྒོ ཙ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་དེ་ས་ནཱ་ཡཾ ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཙ ཏ་ཏྠ ས་པྤ་དེ་སཱ་ནི ད་སྶི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཏཱ་ནི ཙ ནི་པྤ་དེ་སཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུཾ ས་ཙྩ་དེ་ས་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པ་ཙྩ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏནྟི ཀ་མྨ་ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་དུ་ཀྑ་སྶ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ…པེ… པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ནི་དྡི་ཊྛནྟི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་དེ་ས་ན་ཏོ ས་ཙྩ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝི་སེ་སཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཏི་ཎྞ་ནྣ་ཉྩ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ན་ཉྩ སཱ་ས་ཝ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ན’’ནྟི ཨི་དཾ ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏ་ཎྷཱ་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་སུ ཝཱ པ་ཧཱི་ནེ་སུ ཏེ་སཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ན ཧི ཀུ་ས་ལཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི. པ་ཧཱ་ནནྟི ཙ མ་གྒ་ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཏ་ད་དྷི་ག་མ་ནཱི་ཡཾ ནི་རོ་དྷཾ ད་སྶེ་ཏི, ནི་རོ་དྷ་སྶེ་ཝ ཝཱ ཏ་ཎྷཱ་དཱི་ནཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝོ པ་ཧཱ་ནནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཡ་དི་པི ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ཁོ པ་ན་སྶ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མ་སྶཱ་ཡཾ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༣.༤༣༡) ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་མ་གྒ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ་པི ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ཁོ པ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་སུ་དྡྷི་ཡཱ དཱུ་ར་ཏ་རུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏཾ, ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཨ་སཱ་ར་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཨ་སཾ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏཱ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཡཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨ་པ་ཙ་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཝི་ཝ་ཊྚ་ན་ཝ་སེ་ན, པོ་ནོ་བྦྷ་ཝི་ཀ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ པ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ཀི་ལེ་ས་དཱུ་རཱི་བྷཱ་ཝེ་ན, ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ད་ར་ཐ་ས་ནྟཱ་པ་པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་སུ པ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སུ་ཁེ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ཡ་མཱ་ནེ ‘‘ཡཱ ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ དི་ཊྛི, སཱ་སྶ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༣.༤༣༡) ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཏ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ སུ་ཁཾ བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་མ་གྒ་དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཾ དཱི་པེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ཁོ…པེ… སུ་པ་རི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཝ་མི་དཾ ཝ་ཙ་ན་ཏོཏི ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནཾ དེ་ས་ནུ་པཱ་ཡ་སྶ ཉཱ་པ་ཀ་ནི་ད་སྶ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙ་ན་ཏོཏི ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཙ་ནཱ་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀོ་པི མ་གྒོ པ་ཊི་པ་དཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་སི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ཏྠཱ་ཏི? དེ་ཝ་པུ་རེ, ཏ་སྨཱ ཏཾ དེ་སི་ཏ་ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་ཝཱ་རོ་པི ནི་དྡི་ཊྛོ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀེ་ཧི. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ཁོ པ་ན་སྶཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝི་སེ་ས་ཀཱ་ར་ཎ་ནི་ད་སྶ་ཀེ་ན པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ་པི པ་ཊི་པ་དཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི དེ་སི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་བྦེ་ཝ ཁོ པ་ན…པེ… ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ན…པེ… དེ་སི་ཏོ’’ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ སུ་ཏྟ་ནྟེ དེ་སི་ཏ་ན་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་ཝཱ་རོ་པི ནི་དྡི་ཊྛོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དེ་ཝ་པུ་རེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཛྷཱ་ནེ་ཧི དེ་ས་ནཱ་པ་ཝེ་སོ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་ཝེ་སོ ཝཱ ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ. ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ན་ཡ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཾ ག་ཎ་ནཱ་སུ་ཁ་ཏྠ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ པ་ན པཱ་ལི༹ ཋི་ཏཱ, ཏ་ཐཱ ཨེ་ཀེ་ཀི་སྶཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ སུ་ཉྙ་ཏཱ་དཱི་སུ ཙ པ་ཉྩ པ་ཉྩ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ པཱ་ལི༹་ག་མ་ནཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་ཝཱ་རེ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ཏྟ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཝཱ་རེ ཙ ཡ་ཐཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.