༩. ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་ཝི་བྷ་ངྒོ

༡. སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༤༣༡. པ་ཋ་མོ ཀ་ཏྟུ་ཨ་ཏྠོ ‘‘ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨི་དྡྷཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡོ ཀ་ར་ཎ་ཏྠོ ‘‘ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི. པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ ཨི་དྡྷི ཝུ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་དྡྷིཾ པ་ཛྫ་ནྟི པཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི’’ཏི ཀ་ཏྟུ་སཱ་དྷ་ན་སྶ ཨི་དྡྷི་ས་དྡ་སྶ ཀ་ར་ཎ་སཱ་དྷ་ནེ་ན པཱ་ད་ས་དྡེ་ན ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ, ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་སྶ ཙ ཨ་ཏྠ་སྶ ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན པཱ་དེ་ན པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་དྡྷི ཨེ་ཝ པཱ་དོ’’ཏི ས་དྡ་ཡོ་ཛ་ནཱ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠ་མཱ་ཧ ‘‘ན ཙ…པེ… ཝ་ཏྟུ’’ནྟི. ཨི་དྡྷི་ཀི་རི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎེ་ནཱཏི ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན སཱ་དྷེ་ཏ་བྦཱ ཙ ཨི་དྡྷི པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. དྭི་ནྣཾ ཀ་ར་ཎཱ་ནནྟི ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་པ་ཛྫ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་ཏྠཱ་ནཾ. ན ཨ་ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏཱ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི པ་ཊི་སེ་དྷ་དྭ་ཡཾ པ་ཀ་ཏི་ཡཾ ཋ་པེ་ཏཱི་ཏི. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ པ་ཋ་མེ་ན་ཏྠེ་ན ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མཱ་སོ, དུ་ཏི་ཡེ་ན སཱ་མི་ཝ་ཙ་ན་ས་མཱ་སོ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་ས་དྡཱ་ནཾ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ ཝཱ པ་ཋ་མེ་ན་ཏྠེ་ན ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མཱ་ས་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛ་ནཱ ཡུ་ཛྫ་ཏི པཱ་ད་སྶ པ་ཛྫ་མཱ་ན་ཀོ་ཊྛཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ. དུ་ཏི་ཡེ་ན་ཏྠེ་ན ཨི་ཏ་ར་ས་མཱ་སེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛ་ནཱ ཡུ་ཛྫ་ཏི པཱ་ད་སྶ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་ར་ཎཱུ་པཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ.

ཀེ་ཙཱིཏི དྷ་མྨ་སི་རི་ཏྠེ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. དུ་ཝི་དྷ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ནི་བྦ་ཏྟི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ, ཝུ་དྡྷི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཙ. ཝི་སུནྟི ‘‘ཨི་དྡྷི ཨེ་ཝ པཱ་དོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ’’ཏི ཨི་མ་སྨཱ ཝི་སུཾ. ས་མཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཝ་སེ་ནཱཏི ‘‘ཨི་དྡྷི་ཡཱ པཱ་དོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཝ་སེ་ན. ཡ་ཐཱ་ཡུ་ཏྟོཏི ཀ་ཏྟུ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ་སུ ཡོ ཡོ ཡུ་ཏྟོ. པ་ཊི་ལཱ་བྷ་པུ་བྦ་བྷཱ་གཱ་ནནྟི ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མ་ཏཾ་པུ་བྦ་བྷཱ་གཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཀ་ཏྟི་དྡྷི་ཀ་ར་ཎི་དྡྷི་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. ཨུ་ཏྟ་ར་ཙཱུ་ལ༹་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ‘‘ཚ་ནྡོ་ཡེ་ཝ ཚ་ནྡི་དྡྷི་པཱ་དོ, ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ, ཝཱི་རི་ཡ་མེ་ཝ, ཝཱི་མཾ་སཱ་ཝ ཝཱི་མཾ་སི་དྡྷི་པཱ་དོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་ཏྟ་ར་ཙཱུ་ལ༹་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ཝཱ ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཚ་ནྡཱ་དཱི་ཧི ཨི་དྡྷི་པཱ་དེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.

ཚ་ནྡ་ཙི་ཏྟ་ཝཱི་མཾ་སི་དྡྷི་པཱ་དེ་སུ ཏཱ་ཝ ཡུ་ཏྟཾ པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨ་པུ་བྦ་ཏྟཱ, ཝཱི་རི་ཡི་དྡྷི་པཱ་དེ པ་ན ཀ་ཐ་ནྟི ཙོ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཝཱི་རི་ཡི་དྡྷི་པཱ་ད་ནི་དྡེ་སེ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡ་དི དྭེ་ཡེ་ཝ ས་མ་ནྣཱ་ག་མ་ངྒཱ་ནི, ཚ་ནྡཱ་ད་ཡོ ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མཱ་དྷི་ཝི་སེ་ས་ནཱ་ནཱི’’ཏི. ན ཨི་དྷ…པེ… ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་ཏ་བྦི་སེ་ས་ན་ཏྟཱ. ཡ་དི་པི ས་མཱ་དྷི་ཝི་སེ་ས་ན་ས་མ་ནྣཱ་ག་མ་ངྒ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ པ་ན ‘‘ཝཱི་རི་ཡ་ས་མཱ་དྷི་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པི སི་དྡྷཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ སི་དྡྷེ ས་ཏི པུ་ན ཝ་ཙ་ནཾ ཝཱི་རི་ཡ་ནྟ་ར་ས་བྦྷཱ་ཝཾ ནུ ཁོ དཱི་པེ་ཏཱི་ཏི ཀ་དཱ་ཙི ཨཱ་ས་ངྐེ་ཡྻཱ་ཏི ཏ་དཱ་ས་ངྐཱ་ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཝཱི་རི་ཡ་ཉྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཚ་ནྡཱ་དཱི་ཧི ཝི་སི་ཊྛོཏི ཚ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝི་སི་ཊྛོ. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ཚ་ནྡཱ་དི་མུ་ཁེ་ནེ་ཝ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ དེ་སི་ཏཱ. ཏ་ཐཱ ཙ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཚ་ནྡཾ ཙེ བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ལ་བྷ་ཏི ས་མཱ་དྷི’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཏཾ་ཏཾ་ཨ་ཝ་སྶ་ཡ་ན་ཝ་སེ་ནཱཏི ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཚ་ནྡ་སྶ ས་མཱ་དྷི་ནོ ཨ་ཝ་སྶ་ཡ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན, པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་ས་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པཱ་ཡ་ཏྠེ་ན…པེ… ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་དྷི་ག་མཱུ་པཱ་ཡ་ཏཱ་པི ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི. ‘‘ཏེ་ནེ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ཚ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་ཏཾ པཱ་ལི༹་ཡཱ་ཡེ་ཝ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏེ་ནེ་ཝཱཏི ཚ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡ་ཏྠ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ. ཨུ་པཱ་ཡི་དྡྷི་པཱ་ད་ད་སྶ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱཏི ཚ་ནྡཱ་དི་ཀེ དྷུ་རེ ཛེ་ཊྛ་ཀེ པུ་བྦ་ངྒ་མེ ཀ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ས་མཱ་དྷི ཚ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཨ་དྷི་ག་མཱུ་པཱ་ཡ་ཏཱ་ད་སྶ་ནཾ ཨུ་པཱ་ཡི་དྡྷི་པཱ་ད་ད་སྶ་ནཾ, ཏ་ད་ཏྠ་མེ་ཝ ‘‘ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཡཾ ནི་སྶ་ཡི་དྡྷི་པཱ་ད་ད་སྶ་ནཾ ཀ་ཏཾ ཚ་ནྡཱ་དི་ཝི་སི་ཊྛཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཏཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཀེ་ཝ་ལཾ ཨི་དྡྷི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝེ ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཏཱ ན ཧོ་ཏི ཝི་སེ་ས་ཀཱ་ར་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.

༤༣༣. ཏོ་ས་ནཾ ས་ཏྠུ ཨཱ་རཱ་དྷ་ནཾ, སི་ཀྑཱ་ཡ ཝཱ. ཐཱ་མ་བྷཱ་ཝ་ཏོཏི ཐི་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཀུ་ལཱ་པ་དེ་སེ ཛཱ་ཏི་མཱ པུ་རི་སྶ་རོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘པུ་བྦ་ངྒ་མ་ཏྟཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་སི་ཊྛ་ཛཱ་ཏི་ས་དི་ས་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ་པ་ཉྙཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟཱ མ་ནྟ་སྶ ཝཱི་མཾ་སཱ་ས་དི་ས་ཏཱ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཝཱ་ཏི ན ཨུ་དྡྷ་ཊཱ.

ཚ་ནྡཱ་དི་ཀེཏི ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རཱ, ཝཱི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝཱི་མཾ་སཱ་ས་མཱ་དྷི་པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཨི་མེ ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ. ཨ་བྷེ་ད་ཏོ བྷེ་དཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨི་དྡྷི་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན, ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཙ ས་ངྒ་ཎྷི་ཏྭཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་མྤི་ཎྜེ་ཏྭཱ’’ཏི. བྷེ་ད་ནཾ ཝཱ ས་མྦྷེ་ད་ནཾ མི་སྶཱི་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་མི་སྶེ་ཏྭཱ’’ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘སེ་སཱ པ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༤༣༣) ཨི་དྡྷི་ཨི་དྡྷི་པཱ་དེ ཨ་མི་སྶེ་ཏྭཱ་པི ཀ་ཐི་ཏཾ. ཝི་སེ་སེ་ནཱཏི བྷེ་དེ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ ཨི་དྡྷི་པཱ་དེ་སུ ཨ་ས་མྨི་སྶ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀ་ཏྟཱ. ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀཱ ཧི ཚ་ནྡཱ་ད་ཡོ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་སྶ. ཨ་ཝི་སེ་སེ་ནཱཏི ཨ་བྷེ་དེ་ན, ཙ་ཏུ་རི་དྡྷི་པཱ་ད་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཚ་ནྡི་དྡྷི་པཱ་ད་ས་མཱ་དྷི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ད་ཡོཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རཾ, ཝཱི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝཱི་མཾ་སཱ ཙ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. པཱ་དོཏི ཏེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཙ་ཏུ་ཀྑ་ནྡྷ་མཱ་ཧ. ‘‘ཚ་ནྡི་དྡྷི་པཱ་དེ པ་ཝི་ས་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་སི་ཊྛེ་སྭེ་ཝ པ་ཝེ་སཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ. ཙ་ཏཱུ་སཱུཏི ཚ་ནྡོ, ས་མཱ་དྷི, པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རཱ, ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཁ་ནྡྷཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏཱུ་སུ. ཚ་ནྡ་ཧེ་ཏུ་ཀོ, ཚ་ནྡཱ་དྷི་ཀོ ཝཱ ས་མཱ་དྷི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཚ་ནྡ་ཝ་ཏོ ཀོ ས་མཱ་དྷི ན ཨི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨི་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན, ཡཾ ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་མུ་ཁཾ. ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གེ་ན བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཁ་ནྡྷཱ ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ.

‘‘ཡེ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ‘‘ཨ་བྷི་ན་ཝཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ ཝི་ཝ་ར་ཏི. ཏི་ཎྞནྟི ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ. ཨི་དནྟི ‘‘ཨི་མེ ཧི ཏ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ. པུ་རི་མ་སྶཱཏི ‘‘ཚ་ནྡོ ས་མཱ་དྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་སྶ. ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི སཱ་དྷ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན. ཏེ་ནཱཏི ‘‘ཨི་མེ ཧི ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ན. ཡ་སྨཱ ཚ་ནྡཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ན་ཉྩ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏེ་ས་མྤི ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ. སོ པ་ན ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ས་མྤ་ཡོ་གཱ་ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ད་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ’’ཏི, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཚ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨི་དྡྷི་བྷཱ་ཝོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་དྡྷི་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སེ་སཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ…པེ… ན ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི. ཨེ་ཀ་དེ་ས་སྶཱཏི ཚ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ. ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ, ཚ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ. པུ་ན་པཱིཏི ‘‘ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཨི་མི་ནཱ ཙ་ཏུ་ཀྑ་ནྡྷ་ཏ་དེ་ཀ་དེ་སཱ་ནཾ ཨི་དྡྷི་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ནེ་ན.

པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ཏོ ཝ་ཙ་ན་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ཉྙ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པུ་བྦ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ’’ཏི. ཀེ་ན་ཊྛེ་ན ཨི་དྡྷི པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཀེ་ན་ཊྛེ་ན པཱ་དོ པུ་བྦ་བྷཱ་གོ་ཏི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཡོ་ཛ་ནཱ. ཡ་དི པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན པཱ་དོ, ནི་སྶ་ཡི་དྡྷི་པཱ་དོ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟོ སི་ཡཱ, ན ཨུ་པཱ་ཡི་དྡྷི་པཱ་དོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པཱ་ཡོ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ས་བྦ་ཏྠཱཏི སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ཙ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ས་མཱ་དྷི་ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི ‘‘ཚ་ནྡཱ་དྷི་པ་ཏི, ཚ་ནྡ་ཧེ་ཏུ་ཀོ, ཚ་ནྡཱ་དྷི་ཀོ ཝཱ ས་མཱ་དྷི ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་མཱ་དྷི་སྶ ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱ་ཝེ་ན. ‘‘ས་མཱ་དྷི་སེ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི ཙ པཱ་ཋོ. ཏ་ཏྠ ས་མཱ་དྷི་སེ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ནཱཏི ཚ་ནྡཱ་དྷི་ཀེ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷི་སྶ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན. ཨུ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ནནྟི ‘‘ཚ་ནྡ་ཝ་ཏོ ཙེ ས་མཱ་དྷི ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, མ་ཡ྄ཧེ་ཝ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི ས་མཱ་དྷི་ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨུ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ.

སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༢. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༤༤༤. སཱ་དྷི་པ་ཏི་ཝཱ་རཱ་ནི ཨ་ཊྛ་ས་ཏཱ་ནི, ཏེ་སུ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ ན ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སཱ་དྷི་པ་ཏི་ཝཱ་རཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ ‘‘ན ཧི ཨ་དྷི་པ་ཏཱི་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏ་ཡོ ཝི་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི. ཡ་དི ཧི ཨ་དྷི་པ་ཏཱི སི་ཡུཾ སཱ་དྷི་པ་ཏཱི་ཏི ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷེ་དེ་ན དྭ་ཏྟིཾ་ས ན་ཡ་ས་ཏཱ་ནི, སུ་དྡྷི་ཀཱ་ནི ཨ་ཊྛཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ན་ཡ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏཾ པ་ན ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡ་ཏྟ་ཀཱ པ་ན ན་ཡཱ ཨི་དྷ ལ་བྦྷ་ནྟི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. སུ་དྡྷི་ཀཱ་ནི ཨ་ཊྛ ན་ཡ་ས་ཏཱ་ནི སཱ་དྷི་པ་ཏི་ཀཱ་ནི་པི ཨ་ཊྛེ་ཝཱ་ཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན སོ་ལ༹་ས ན་ཡ་ས་ཏཱ་ནི.

ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༣. པ་ཉྷ་པུ་ཙྪ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ས་ཡཾ ཛེ་ཊྛ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་དྷི་པ་ཏ་ཡོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ག་རུཾ ན ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ ན མ་གྒཱ་དྷི་པ་ཏི་ནོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ པ་ན ཨ་དྷི་པ་ཏ་ཡོ ན བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠནྟི ‘‘ཨ་དྷི་པ་ཏ་ཡོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཨ་དྷི་པ་ཏཱི ན བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ. ཨ་དྷི་པ་ཏི་ནོཏི ཨ་དྷི་པ་ཏི བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་སྶ. ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ན ཀ་རོ་ནྟཱིཏི ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཨ་དྷི་པ་ཏཱི་ནཾ ས་ཧ་བྷཱ་ཝེཏི ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎེ་ན ས་ཧ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ. ‘‘ཨ་ཝཱི་མཾ་སཱ་དྷི་པ་ཏི་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཏཱ་ས་མ་ཏྠཱ དྷ་མྨཱ ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’’ནྟི དོ་སཱ་རོ་པ་ན་ཝ་སེ་ནཱ་ཧ, ན ཡ་ཐཱ་དྷི་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན. ཨ་དྷི་པ་ཏི་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྷི པུ་བྦཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རེ ས་ཏི ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟི, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི ས་ཧ་བྷཱ་ཝེ་པི ཏ་ད་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝི་སེ་ས་ནཾ ན ཀ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ་ཏི ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ་དྷི་པ་ཏི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ. ཝཱི་མཾ་སཱ་དྷི་པ་ཏི་ཀ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནནྟི ཝཱི་མཾ་སཱ་དྷི་པ་ཏི་ཀ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ. ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ ས་བྦེ་ས་མྤི ཨ་དྷི་པ་ཏཱི་ནཾ སཱ་དྷི་པ་ཏི་ཀ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ས་ཧ་བྷཱ་ཝོ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝ སཱ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ནེ་ཀཾ་སི་ཀ་ཏཱ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ.

པ་ཉྷ་པུ་ཙྪ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.