༡༠. ད་ས་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༦༠. ‘‘ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ས་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ན་ཏྠི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ. ཨ་ཏཱི་ཏ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ས་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ན་ཏྠི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ས་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ན་ཏྠི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ. ཡ་མྤི་སྶ ཏཾ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཉཱ་ཎཾ, ཏ་མྤི ཁ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི ཉཱ་ཎཾ. བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ…པེ… ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ…པེ… ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༢.༣༤) ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཱ་ནི ས་ཏྟ་ས་ཏྟ་ཏི ཉཱ་ཎཱ་ནི. ‘‘ཛ་རཱ་མ་ར་ཎེ ཉཱ་ཎཾ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ས་མུ་ད་ཡེ ཉཱ་ཎཾ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷེ ཉཱ་ཎཾ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཉཱ་ཎཾ. ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཉཱ་ཎཾ…པེ… ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཉཱ་ཎཾ…པེ… པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཉཱ་ཎ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༢.༣༣) ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཱ་ནི ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་རཱི་སཾ ཉཱ་ཎཱ་ནི. སུ་ཏ་མ་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་དཱི་ནི ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ནི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒེ (པ་ཊི. མ. མཱ་ཏི་ཀཱ ༡.༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི ཏེ་ས་ཏྟ་ཏི ཉཱ་ཎཱ་ནི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏེ་ས་ཏྟ་ཏི པ་ན…པེ… ན སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཀེ’’ཏི. ‘‘སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཀེ’’ཏི ཝཱ ཨི་དཾ ‘‘ས་ཏྟ་ས་ཏྟ་ཏི ཉཱ་ཎཱ་ནཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ, ན ‘‘ཏེ་ས་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ. ཨ་ཉྙ་ཏྠ ནི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཎྜཱ་དཱི་སུ. ཡ་ཐཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མི་ཙྪཱ་ཉཱ་ཎཱ་དི ཐུ་ས་རཱ་སི་མྷི ནི་ཁཱ་ཏ་ཁཱ་ཎུ་ཀོ ཝི་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙ་ཉྩ་ལཾ ཧོ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ཝ་བོ་དྷ་ཀཾ ཉཱ་ཎ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡཱ་ཐཱ་ཝ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཏོ ས་ཡ་ཉྩ ཨ་ཀ་མྤི་ཡ’’ནྟི. ཨ་དྷི་བ་ལ་ཀ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ནྟི ཏཾ པུ་གྒ་ལེ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘པུ་གྒ་ལ་ཉྩ…པེ… ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི. ཝི་ས་བྷཱ་ག་དྷ་མྨེ་སུ ཝཱ ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ཏྠོ, ས་བྷཱ་ག་དྷ་མྨེ་སུ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ག་ཙྪ་ནྟཱིཏི ‘‘ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་པ་ག་མ་ན་ཉྩེ་ཏྠ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ན་མེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཊི་ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་ཊྛ ཝཱ པ་རི་སཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི པ་ཊི་ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ནྟི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཊྛ་སུ པ་རི་སཱ་སུ ད་སྶི་ཏ་ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཕ་ལ་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཝ་ཏྟཱིཏི ས་པྤུ་རི་སཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཀཱ་ར་ཎ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ ཕ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ པ་ཏི་རཱུ་པ་དེ་ས་ཝཱ་ས་ཨ་ཏྟ་ས་མྨཱ་པ་ཎི་དྷི་ཨཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནཾ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན སུ་ཏྟ་སེ་སཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ས་པྤུ་རི་སཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་དི་ཀེ. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ས་མཱ་ནེ ཨ་ཏྠ་ཀི་ཙྩེ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཝི་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶཱ་པི ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་ཏཱ ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཙོ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ནི་ཊྛ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ནི་ཊྛ་ཏྟཱཏི པ་ཊི་ཝེ་དྷ་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱཏི པ་ཊི་ཝེ་དྷ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན. ཏ་ད་དྷི་ག་མེ་ན ཧི ས་མྤ་ཏྟ་ས་ཀ་ལ་ས་བྦ་ཉྙུ་གུ་ཎོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ན་ནྟ་པ་ཊི་བྷཱ་ནོ ཨ་ནུ་པ་མཱ་ཡ བུ་དྡྷ་ལཱི་ལཱ༹་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ཨ་ཧོ་སི. ‘‘པ་ཊི་ལ་དྡྷ་སྶཱ་པཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་བྦ་ཐཱ ལ་བྷཱ་པ་ཀ་སྶ པ་ཊི་ཝེ་དྷཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཏཱ དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི, ཏེ་ན ཙ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་སི་དྡྷཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡ་དྷ་མྨནྟི ཝཱ ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ. ཀཱ་མ་ས་ཧ་ག་ཏ་ས་ཉྙཱ་དི་དྷ་མྨནྟི ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་དིཾ. པུ་བྦེ་ཝ ཀ་ཏཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་དིནྟི ‘‘ཙ་ནྡེ ཝཱ སཱུ་རི་ཡེ ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ག་ཏེ ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏོ པུ་བྦེ པ་ཝ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ཀ་མྨཱ་དིཾ.
ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནཱཏི ཀི་ལེ་སཱ་ཝ་ར་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན. ཋི་ཏིནྟི ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ. ཏ་བྦི་པ་རཱི་ཏཱ་ཡཱཏི ‘‘ན་ཏྠི དི་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཡ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ. ཋཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝནྟི ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ, ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ. ཨུ་པ་རཱིཏི ཨི་མི་སྶཱ བ་ལཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨུ་པ་རི ཨ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ. ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་ར་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནཱ་དི་ཀ་སྶཱཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཀ་མྨཱ་ཝ་ར་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨི་ཏ་རནྟི ཨ་དྷི་ག་མ་སྶ ཨ་ཊྛཱ་ན་ད་སྶ་ནཾ. ཏཾ་ས་ཧི་ཏཱ་ནཾ དྷཱ་ཏཱུ་ནནྟི རཱ་གཱ་དི་ས་ཧི་ཏཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ. ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ ཙ ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་ས་སི་དྡྷེ་ན ཨ་ཝ་ཏྠཱ་དི་ཝི་སེ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཙ་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏཱུ་ནནྟི རཱ་གཱ་དི་ཙ་རི་ཡཱ་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ.