༡. ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནེ་ཝ ཝི་མོ་ཀྑོ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝི་མོ་ཀྑ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི. ཡེ་ན ཧི ས་དྡྷིནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ཋ་མཾ ས་མ་ངྒི་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་ར་ཏི. ཕ་སྶེ་ན་པི ཕུ་ཊྛཱ་ཡེ་ཝ ནཱ་མཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ‘‘ཨ་པི་ཙེ་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟཾ དུ་ཏི་ཡཾ ས་མྥ་སྶེ་ན ཕུ་ས་ན་ཏྠཾ, ཨི་ཏ་རེ་ཧི ཨི་ཏ་རེ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠེ. ས་མ་ངྒི་བྷཱ་ཝ་ཕུ་ས་ན་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཱ ཧི ཕུ་ས་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི. པུ་ན་པི པ་ཋ་མ་ཏྠ་མེ་ཝ དུ་བྦི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཝི་ཝ་ར་ནྟོ ‘‘ཏ་ཏྲཱ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི སེ་སཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཎྞཱ་ས་དྷ་མྨཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ་སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི སུ་ཁ་སྶ ཕུ་སི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཏི་ཎྞ་ཉྩ ཏེ་སཾ ཨ་ན་ཉྙ་ཏྟཱ ཏེ་ནེ་ཝ ཏ་སྶ ཕུ་ས་ནཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི? ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི་ཡ་ཊྛེ་ཧི ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནཱིཏི ཨ་ངྒཱ་ནཾ བ་ཧུ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ་སུ པ་ན པ་ཙྩེ་ཀ་མྤི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ ‘‘ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཏ་ཏྠ ‘‘སུ་ཁཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་སྶཱ ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ སེ་སཱ ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཧོ་ནྟི, ཨི་ཏ་རཱ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཏི. ས་བྦ་ཡོ་ཛ་ནཱ་སུ ཙ ཏ་ཡོ ཨ་ནྟོ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༢. ཡོ ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ་ཧི ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟོ ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མོ་ཀྑཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ལཱ་བྷེ་ན ཙ སཱ་ཏི་ས་ཡེ་ན ས་མ་ཡ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན, སོ ཨེ་ཝ ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ. སོ ཧི ཏེ་ན ཝི་མུ་ཏྟོ ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི སེ་ཀྑོ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝ་ཏོ ཨ་པུ་ན་རཱ་ཝ་ཊྚ་ཀོ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་དཱི་ཧི ཏ་ཐཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ལ་དྡྷུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི. པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ པ་ན ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི པུ་ན་རཱ་ཝ་ཊྚ་ཀ་དྷ་མྨོ པུ་ན ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་དི་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ནཱ་ར་ཧ་ཏི, ཏེ་ན སོ ‘‘ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི ན ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ར་ཧ་ཏོ པ་ན ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཨཱ་ས་ཝཱ ན་ཏྠི, ཡ་ཏོ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻ. དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཏྟཱ ཧི ཏ་སྶ ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ན ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑཱ ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟ་པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟ་པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་སྶ ཝཱ ཀཱ་ར་ཎཾ. ཏ་ད་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ན ཧེ་ཝ ཁོ…པེ… ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ན སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ས་བྦོ་པི ཧི ཨ་ར་ཧཱ ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི. བཱ་ཧི་རཱ་ནནྟི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཏོ བ་ཧི་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ, ལོ་ཀི་ཡཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༣. ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་བྦཱ་ན་མ་ཏྟ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ཨ་རཱུ་པ་ས་དྡོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘རཱུ་པ་ཏོ ཨ་ཉྙ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཙི་ཏྟ་མ་ཉྫཱུ་སནྟི ས་མཱ་དྷིཾ. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་དཱི་ན་ཉྷི དྷ་མྨཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མཱ་དྷི མ་ཉྫཱུ་སཱ་ས་དི་སོ ཧོ་ཏི. ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཕ་རི་ཏུནྟི དཱི་གྷ་ཀཱ་ལཾ བྱཱ་པེ་ཏུཾ, པ་ཝ་ཏྟེ་ཏུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ད་ར་སྶ ཨ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཝ་ཏྟ་བྷེ་དོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྷེ་ད་མ་ཏྟེ་ན ན་ཊྛཱ པ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟི ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་དཱི་ཧི ན་ཊྛཱ ཝི་ཡ ན ཀི་ཉྩེ་ན པ་ཙྩཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཱ ཧོ་ཏི མ་ནྡ་པཱ་རི་པ་ནྠ་ཀ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཝ་ཏྟ་ས་མི་ཏ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ པ་ཙྩཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་པྤེ་ནྟོ་ཝ ནི་སཱི་དཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
༤. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ་ན པ་མཱ་དེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟཱ་ན་མྤི ས་མཱ་པ་ཏྟི ན ཀུ་པྤ་ཏཱིཏི པ་རི་ཧཱི་ནོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ བྱཱ་ས་ངྒེ པ་ཊི་སཾ་ཧ་ཊ་མ་ཏྟེ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ‘‘ཀི་སྶ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡཱ་ཏི? ཡཱ ཧི་སྶ སཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཀུ་པྤཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ནཱ་ཧཾ ཏ་སྶཱ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡ ཝ་དཱ་མི. ཡེ ཙ ཁྭ་སྶ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ, ཏེ་སཱ་ཧ་མ་སྶ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ཡ ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི སུ་ཏྟེ (སཾ. ནི. ༢.༡༧༩) པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མ་ཡཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནེ་ན པ་རི་ཧ་རི་ཏ་བྦཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ བྱཱ་ས་ངྒ་ཀཱ་ལེ ཨ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཏོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན་སྶ ཏེ་ན ཨ་ཝི་རོ་དྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༥. དྷ་མྨཱ་ནཾ…པེ… པཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘དྷ་མྨེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨི་དྷ ཧི ཏཱ་ཧི ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི པ་རི་ཧཱ་ཡེ་ཡྻཱ་ཏི དྷ་མྨེ་ཧི པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་རི་ཧཱ་ན་མྤི ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མྤི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཙ པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་མཱ་ད་མཱ་ག་མྨ ཏཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཀུ་པྤེ་ཡྻུ་ནྟི དྷ་མྨཱ་ནཾ ཀུ་པྤ་ནཾ ཨ་ཀུ་པྤ་ན་ཉྩ ཝུ་ཏྟཾ, པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་ན པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨཱ་ན་མེ་ཝ ཝི་ནཱ་སོ་ཏི ཝ་ཙ་ན་ནཱ་ན་ཏྟ་མ་ཏྟེ་ན ཝ་ཙ་ན་ཏྠ་ནཱ་ན་ཏྟ་མ་ཏྟེ་ན ཝཱ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟ་ར་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
༧-༨. ཙེ་ཏ་ནཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཙེ་ཏ་ནཱ ཏ་དཱ་ཡཱུ་ཧ་ནཱ ཙ. ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པ་ཀཱ་ར་པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ པ་ཉྙཱ་ས་ཧི་ཏཱ ས་ཏི. ཏཱ་ཧི ཙེ་ཏི་ཡ་མཱ་ན་ཨ་ནུ་ར་ཀྑི་ཡ་མཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ བྷ་བྦཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷ་བྦཱ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ་བྷ་བྦཱ.
༡༠. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་གོ་ཏྟནྟི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སི་ཀྑཾ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ག་ཏཱ ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཱ ཧི སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཏྟ་ཡཱ་ནུ་པ་ཙྪེ་དེ་ན ‘‘པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སི་ཀྑཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི.
༡༡. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཊྛོ ཙ ཝ་ཊྚ་བྷ་ཡ་ཏོ པ་ཉྙུ་བྦེ་གེ་ན ཨུ་བྦི་ཛྫ་ནྟོ ཨུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་ཧི ཨུ་པ་ར་ཏོ་ཏི བྷ་ཡཱུ་པ་ར་ཏོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཏྟ སེ་ཀྑཱ བྷ་ཡཱུ་པ་ར་ཏཱ’’ཏི.
༡༢. བྷ་ཝ་ངྒ་པ་ཉྙཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ ‘‘ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་ར་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ ཀེ་ཙི ‘‘དུ་པྤ་ཉྙཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ག་ཡ྄ཧ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པྤ་ཊི་ལ་དྡྷ་མ་གྒ་ཕ་ལཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ’’ཏི. པ་ཉྙཱ་ཡ ཧི ཝི་ནཱ ན ཏ་དུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི.
༡༤. ཡ་ཏྠ ནི་ཡ་ཏཱ་ནི་ཡ་ཏ་ཝོ་མི་སྶཱ པ་ཝ་ཏྟི ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་ཡ་ཏ་དྷ་མྨཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རཱུ་སུ ཏ་ད་བྷཱ་ཝཱ ནི་ཡ་ཏོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡཱ པ་ན ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཀཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༡༦. ཏེ་ར་ས་སུ སཱི་སེ་སུ པ་ལི་བོ་དྷ་སཱི་སཱ་དཱི་ནི པ་ཝ་ཏྟ་སཱི་ས་ཉྩ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་སཱི་སཱ་དཱི་ནི པ་རི་ཡཱ་ད་ཀཱ་ནི, པ་རི་ཡཱ་ད་ཀ་ཕ་ལཾ གོ་ཙ་ར་སཱི་སཾ. ཏ་ཉྷི ཝི་ས་ཡ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཝི་མོ་ཀྑོ་ཏི. པ་རི་ཡཱ་ད་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཕ་ལ་སྶ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་ངྑཱ་ར་སཱི་སཾ ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཝེ་ཀ་བྷཱུ་ཏོ ནི་རོ་དྷོ་ཏི པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏ་བྦཱ་ནཾ པ་རི་ཡཱ་ད་ཀ་ཕ་ལཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ས་ཧ ཝི་ཡ སཾ་སི་དྡྷི་ད་སྶ་ནེ་ན ས་མ་སཱི་སི་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡཾ (པ་ཊི. མ. ༡.༨༧) ཏེ་ར་ས སཱི་སཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨི་དྷ པ་ན ‘‘ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ཨཱ་ས་ཝ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ཉྩ ཧོ་ཏི ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ཉྩཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཏེ་སུ ཀི་ལེ་ས་པ་ཝ་ཏྟ་སཱི་སཱ་ན་མེ་ཝ ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀི་ལེ་ས་སཱི་ས’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟ་སཱི་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ མ་གྒོ ཙུ་ཏི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཡ་དི་པི པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ཡཱ་ཝ པ་ན ཙུ་ཏི, ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘པ་ཝ་ཏྟ་སཱི་སཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནེ་ན པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཝི་ཡ ནི་པྥཱ་དེ་ཏ་བྦཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝཱ་རཱ ཙ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་སྶེ་ཝ ཝཱ་རཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟི. ‘‘ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༧༨; སཾ. ནི. ༣.༡༢, ༡༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཧི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་ས་མཱ་པ་ནེ་ན ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ས་མཱ་པི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏཾ པ་ན པ་རི་ས་མཱ་པ་ནཾ ཡ་དི ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟེ་ན ཧོ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ས་མཱ་པ་ན་ཉྩ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མཱ་ཡ ཝཱ་ར་ཙུ་ཏི་ས་མ་ཏཱ་ཡ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་པུ་བྦཱ་ཙ་རི་མ་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝཱ་ར་ས་མ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི. བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ བྷ་ཝ་ངྒོ་ཏ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
༡༧. མ་ཧཱ་པ་ཡོ་གོཏི མ་ཧཱ་ཀི་རི་ཡོ ཝི་པ་ཏྟི་ཀ་ར་ཎ་མ་ཧཱ་མེ་གྷུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཀཱ་ར་ཝི་ནཱ་སོ. ཏི་ཊྛེ་ཡྻཱཏི ཝི་ནཱ་སོ ན་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༨. ཨ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏྟཱཏི པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ.
༢༠. ཡཱ་ཡ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཡ ཨ་གྒ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ་ཡ ཏེ་ཝི་ཛྫ་ཏཱ་བྷཱ་ཝོ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏཱ, སཱ ཙ ཨཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན སི་དྡྷཱ སཱ་ཏི་ས་ཡཱ ཏེ་ཝི་ཛྫ་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་མེ་ཝ དྷུ་ར’’ནྟི.
༢༢. ཏ་ཏྠ ཙཱཏི ནི་མི་ཏྟ་ཏྠེ བྷུ་མྨཾ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱ་ཝེ ཝཱ. ཏ་ཏྠེ་ཝ ཧི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
༢༣. ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ཙ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ ས་ཙྩེ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༤. ‘‘རཱུ་པཱི རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀེ (མ. ནི. ༢.༢༤༨; ༣.༣༡༢; པ་ཊི. མ. ༡.༢༠༩; དྷ. ས. ༢༤༨) ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཨ་ནྟེ ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་ཏོ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨི་མེ ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི ཡ་དི་པི མ་ཧཱ་ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ པ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟ་སེ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨི་དྷ ཀཱི་ཊཱ་གི་རི་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཾ ‘‘ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀཱི་ཊཱ་གི་རི་སུ་ཏྟེ ཧི ‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཡེ ཏེ ས་ནྟཱ ཝི་མོ་ཀྑཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ རཱུ་པེ ཨཱ་རུ་པྤཱ, ཏེ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི (མ. ནི. ༢.༡༨༢) ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟ་སེ་ཊྛོ ཙ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎོ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ་ཏི. ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི་མྷི་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ན ཨཱ་ས་ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ནྟི, ད་སྶ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ པ་ན པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ དི་སྭཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ད་སྶ་ནཱ་ཡ་ཏྟ་པ་རི་ཀྑ་ཡ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཧི ད་སྶ་ནཾ པུ་རི་མ་ཀི་རི་ཡཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ནཱ་མ་ནི་སྶི་ཏ་ཀོ ཨེ་སོཏི ཨེ་སོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ རཱུ་པ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ནཱ་མཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏོ པུ་ན ཏ་ཏོ མུ་ཙྩ་ན་ཏོ ‘‘ནཱ་མ་ནི་སྶི་ཏ་ཀོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཙ སཱ་དྷ་ཀཾ སུ་ཏྟཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ་དྭ་ཡ་ཏོ སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི ཨཱ་ཧཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཏྟེ ཧི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ལཱ་བྷི་ནོ ཨུ་པ་སཱི་ཝ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡཱ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི མུ་ནི ཨ་ཀྑཱ་ཏོ་ཏི.
པ་ཋ་མ་ཏྠེ་ར་ཝཱ་དེ དྭཱི་ཧི བྷཱ་གེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ, དུ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་ར་ཝཱ་དེ ཨུ་བྷ་ཏོ བྷཱ་ག་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི, ཏ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་ར་ཝཱ་དེ དྭཱི་ཧི བྷཱ་གེ་ཧི དྭེ ཝཱ་རེ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ. ཏ་ཏྠ ཝི་མུ་ཏྟོཏི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟོ, ཀི་ལེ་ས་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ས་མུ་ཙྪེ་ད་ནེ་ཧི ཝཱ ཀཱ་ཡ་དྭ་ཡ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ པ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙ ཝི་མུ་ཏྟནྟི ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏ་ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཉྷི ནཱི་ཝ་ར་ཎ་དཱུ་རཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནེ་ན རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙ ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་སྶ པཱ་ད་ཀ་བྷཱུ་ཏཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟ་ནཱ་མ་ལཱ་བྷ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༢༥. ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ཨེ་ཀོ་པི ཨ་ཊྛ་ཝི་མོ་ཀྑ་ལཱ་བྷཱི ན ཧོ་ཏཱིཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་མྤི ཝི་མོ་ཀྑཾ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ་སུ ཧི ཨེ་ཀ་མྤི ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཀཱ་ར་ཎ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏོ ཨ་ཊྛ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ཀ་དེ་སེ་ན ཏེ་ན ཏཾ་ནཱ་མ་དཱ་ནེ ས་མ་ཏྠེ་ན ‘‘ཨ་ཊྛ་ཝི་མོ་ཀྑ་ལཱ་བྷཱི’’ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
༢༦. ཕུ་ཊྛ་ནྟཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཕུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ ཕུ་ཊྛ་ནྟོ, ཕུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་རོ ཀཱ་ལོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་གེ ཙེ་ཏྠ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཕུ་ཊྛཱ་ན་ནྟ་ར་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦོ་པཱ་ཡེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༡.༡༦༥) ཝི་ཡ བྷཱ་ཝ་ན་པུཾ་ས་ཀཾ ཝཱ ཨེ་ཏཾ. ཡོ ཧི ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ཀ་དེ་ས་ཏོ ཙ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཝི་མུ་ཏྟོ, ཏེ་ན ནི་རོ་དྷ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཝི་མོ་ཀྑོ ཨཱ་ལོ་ཙི་ཏོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ན པ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ས་ཙྪི་ཀ་ཏོ. ནི་རོ་དྷཾ པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ་སུ ཨཱ་ས་ཝེ་སུ ཁེ་པི་ཏེ་སུ ཏེ་ན སོ ས་ཙྪི་ཀ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ སོ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ ནི་རོ་དྷཾ ཡ་ཐཱ་ཨཱ་ལོ་ཙི་ཏཾ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ན ཏུ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་ཏྟཱ.
༢༧. དི་ཊྛ་ཏྟཱ པ་ཏྟོཏི ཨེ་ཏེ་ན ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ད་སྶ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ནི་རོ་དྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཏཾ དཱི་པེ་ཏི. ‘‘དི་ཊྛ་ནྟཾ པ་ཏྟོ’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, ད་སྶ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྟོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ཋ་མ་ཕ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧི ཡཱ་ཝ ཨ་གྒ་མ་གྒཱ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ་ཏི.
༢༨. ཨི་མཾ པ་ན ན་ཡཾ ‘‘ནོ’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ན ཡེ་ན ཝི་སེ་སེ་ན སོ ཝི་སེ་སོ པ་ཏྟོ, སོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨི་མཾ དོ་སཾ དི་སྭཱ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཀ་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཨཱ་ག་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སཱུཏི ཙ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཐི་རཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་དྡ་ཧ་ནྟོ ཝི་མུ་ཏྟོཏི ཨེ་ཏེ་ན ས་བྦ་ཐཱ ཨ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ་པི ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟེ་ན ཝི་མུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོཏི ཝཱ ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༩. པ་ཉྙཾ ཝཱ་ཧེ་ཏཱིཏི པ་ཉྙཾ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཉྙཱ ཨི་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་ཧ་ཏཱིཏི ནི་བྦཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ག་མེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༡. ཨེ་ཝཾ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་པཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨ་པི-ས་དྡོ ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟོ, ན་ནུ ཨ་རི་ཡེ་ན ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀེ་ན མ་གྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏ་དཱ ཨེ་ཝ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་པ་ནྣ་ནྟི? ནཱ་པ་ནྣཾ. མ་གྒེ་ན ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དི་ས་སྶ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་སྶ ཝཱ ས་ཏྟ་ངྒི་ཀ་སྶ ཝཱ ཕ་ལ་སྶ སོ་ཏོ་ཏི ནཱ་མཾ དི་ནྣ་ནྟི ཏེ་ན་པི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, སོ་ཏེ་ན ཝཱ མ་གྒེ་ན པ་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ཨ་པ་རི་ཧཱི་ནེ་ན ཕ་ལ་ཊྛོ་པི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨེ་ཝ ནཱ་མ, ན ཙ ཏེ་ན པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཝི་ཡ སོ་ཏོ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཡ་མཱ་ནོ, ཏ་སྨཱ ས་མཱ་པ་ནྣ་སོ་ཏ་ཏྟཱ པ་ཋ་མ་ཕ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཡུ་ཏྟོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ‘‘ཡེ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡི ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་ས་ནྣཱ, ས་བྦེ ཏེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ. ཏེ་སཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ནི་ཊྛཱ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་ཡ ནི་ཊྛཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡༠.༦༤). ཏ་ཏྠ དུ་ཏི་ཡ་ཕ་ལ་ཊྛཱ་དཱི་ནཾ ཝི་སུཾ ནཱ་མཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི པ་ཋ་མ་ཕ་ལ་ཊྛོ ཨེ་ཝ ཨི་ཏ་རེ་ཧི ཝི་སེ་སི་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཡུ་ཏྟོ་ཏི སོ ཨེ་ཝ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ. པ་ཊི་ལ་དྡྷ་མ་གྒེ་ན བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏེ་ན པ་ཊི་ལ་དྡྷ་མ་གྒ་སྶ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་མྦོ་དྷི པ་རཾ ཨ་ཡ་ནཾ ནི་སྶ་ཡོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཧི ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོཏི. དུ་ཏི་ཡེ་ན་ཏྠེ་ན ས་མྦོ་དྷི པ་རཾ ཨ་ཡ་ནཾ ག་ཏི ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ.
༣༢. ཀེ་ཝ་ལེ་ན ཀུ་ལ་ས་དྡེ་ན མ་ཧཱ་ཀུ་ལ་མེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཧཱ་བྷོ་ག་ཀུ་ལེ་སུ་ཡེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི.
༣༣. ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ ནཱ་མ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཨི་ཧ་ཊྛ་ཀ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཀ་ཐི་ཏཱཏི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ས་མུ་ཙྪེ་དེ ཨ་ཀ་ཏེ་པི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ས་བྷཱ་གོ ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཨི་དྷ ག་ཎ་ནཱུ་པ་གོ ན ཧོ་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་པ་རི ཙ སཾ་ས་ར་ཎ་ཀོ ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་ག་ཏོ ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀོ ཨི་དྷ ག་ཎ་ནཱུ་པ་གོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༣༤. ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦནྟི ‘‘དྭཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༦. ཨུ་པ་པ་ནྣཾ ཝཱ ས་མ་ན་ནྟ་རཱཏི ཨུ་པ་པ་ནྣཾ ཝཱ ཨེ་ཏེ་ན པུ་གྒ་ལེ་ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ས་མ་ན་ནྟ་རཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ས་ཉྫ་ནེ་ཏི. ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཝཱ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎནྟི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ས་ཉྫ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨ་པྤ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏཾ ན་དཱི’’ཏི ཝི་ཡ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཝཱ ཧུ་ཏྭཱཏི པ་ར་ས་དྡ་ཡོ་གེ པ་ར་ཏོ བྷཱུ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ས་དྡོ ཝ་ཙ་ན་སེ་ས་བྷཱུ་ཏོ པ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༣༧. ཨུ་པ་ཧ་ཙྩཱཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཏེ་ན ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ཏི་ཀྐ་མོ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡོ་པ་ག་མ་ན་ཉྩ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷ’’ནྟི་ཨཱ་དི.
༤༠. ཨུ་དྡྷཾ་ཝཱ་ཧི་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི ཨུ་དྡྷཾ ཝ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨུ་དྡྷཾ་ཝཱ་ཧཱི, ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏཾ ཝ་ཊྚ་སོ་ཏཾ ཝཱ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ, ཏེ་ན ཨུ་དྡྷཾ་ཝཱ་ཧི་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཝི་ཧེ་སུ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཡ་དི་པི ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ན ཧོ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཝཱ ཏ་ཏྠ ཝཱ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏུ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ པ་ན ཏ་སྶ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཏཱ ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཏཱ ཙ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཏ་ཏྠ ད་ས ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཝུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏ་པྤཱ་དཱི་སུ་པི. ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ་ཏ་ལཱཏི ཨ་པྤ་ཏྟ་ཏ་ལཱ. ཨ་ས་ངྑཱ་ར་ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི་ནཾ ལ་ཧུ་སཱ་ལ་ཧུ་ས་ག་ཏི་ཀཱ ཨེ་ཝ པ་རི་ཏྟ་ཝི་པུ་ལ་ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་ཛྷཱ་པ་ཀ་པ་པྤ་ཊི་ཀཱ་ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ་ཝ ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཀཱ་དཱི་ཧི ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏཱ ཝི་ཡ ས་མུ་དྡཾ པ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཀ་ཏོ ཨ་ན་དྷི་མ་ཏྟ་ཏཱ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ནྟ་རཱ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི་ཧི ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏ་ཏོ ཙ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ་ན་དྷི་མ་ཏྟ་ཏཱ. ཏེ ཨེ་ཝ ཧི ཨ་ས་ངྑཱ་ར་ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ་ཏི. ཏ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རེཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་ཛྷཱ་པ་ན་ས་མ་ཏྠ་པ་པྤ་ཊི་ཀཱ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ, ན ཨ་དྷི་མ་ཏྟ ནཱ་དྷི་མ་ཏྟ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ནྟི.
ནོ ཙ་སྶ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་རཱ་དི་ཀཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཀཾ ནོ ཙ ཨ་སྶ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་ཀཾ ཨི་དཾ ཕ་ལ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏ་བྷ་ཝ་སཾ་སི་དྡྷི་ཏོ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡ་ཏོ ཨི་མ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏོ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ད་ཡ་ཊྛེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་ད་སྶ་ན་པ་ཊི་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཡ་དི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཧེ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཀཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཕ་ལ་པ་ཉྩ་ཀཾ ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་ནི་རོ་དྷ་ཊྛེ་ན ཝ་ཡ་ད་སྶ་ན་པ་ཊི་པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཙ ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན སུ་ཉྙ་ཏཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི ཝཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་ད་ཏྠཱིཏི ཡཾ ཨ་ཏྠི. བྷཱུ་ཏནྟི ས་ས་བྷཱ་ཝཾ ནི་བྦ་ཏྟཾ ཝཱ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛ་ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛ་སུ་ཉྙ་ཏཾ ཝཱ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ པ་རི་ཀ་པྤི་ཏ་ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་ས་ཏྟཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ར་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་མ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཝ་ཊྚཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝི་ཝ་ཊྚ་མཱ་ན་སོ ཏཾ བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛ་ཧཱ་མཱི་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
བྷ་ཝེ ན ར་ཛྫ་ཏི, ས་མྦྷ་ཝེ ན ར་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨ་ཝི་སི་ཊྛེ ཝི་སི་ཊྛེ ཙ བྷ་ཝེ ན ར་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཀེ་ཙི ཝ་ད་ནྟི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ པ་ན བྷ་ཝོ བྷ་ཝོ, ཨ་ནཱ་ག་ཏོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ག་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏོ ས་མྦྷ་ཝོཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཐ ཝཱ བྷ་ཝོཏི བྷཱུ་ཏ་མེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ས་མྦྷ་ཝོ ཏ་དཱ་ཧཱ་རོ, ཏ་སྨིཾ དྭ་ཡེ ན ར་ཛྫ་ཏཱི་ཏི སེ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི. བྷཱུ་ཏེ ཧི ས་ས་མྦྷ་ཝེ ཙ ཝི་རཱ་གོ སེ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་ཏྟི. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘བྷཱུ་ཏ་མི་ད་ནྟི, བྷ་ནྟེ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི, བྷཱུ་ཏ་མི་ད་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ བྷཱུ་ཏ་སྶ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ…པེ… དི་སྭཱ ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ས་མྦྷ་ཝ་སྶ ནི་བྦི་དཱ་ཡ…པེ… པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏ་དཱ་ཧཱ་ར་ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ, ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ…པེ… དི་སྭཱ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་སྶ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, སེ་ཀྑོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༣༡). ཨ་ཐུ་ཏྟ་རཱིཏི ཨ་ཐ ཨེ་ཝཾ ཨ་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་ཏྟ་རི ས་ནྟཾ པ་དཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མྨཱ པ་སྶ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཁྭ་སྶ པ་དཾ ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦ་སྶ ཏ་སྶ ཏེ་ན ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ.
ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.