༡. མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡. དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧེ ཏི་ཀ་དུ་ཀ་ཝ་སེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ངྒེ ཁ་ནྡྷཱ་དི་ཝི་བྷཱ་གཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནཾ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ངྒ་ཧཱ་ས་ངྒ་ཧཱ་དི་པྤ་བྷེ་དཾ ཝ་ཏྭཱ ཡཱ་ཡ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཏེ་སཾ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ པ་བྷེ་ད་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཚ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཨཱ་ར་དྡྷཱ. ཏ་ཏྠ ཡེ དྷ་མྨེ པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཨ་ས་བྷཱ་ཝ་ས་མཱུ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘‘པུ་གྒ་ལོ, ཨི་ཏྠཱི, པུ་རི་སོ, དེ་ཝོ, མ་ནུ་སྶོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ བཱ་ཧི་ར་རཱུ་པ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནཾ ས་ས་བྷཱ་ཝ་ས་མཱུ་ཧ་ས་ས་བྷཱ་ཝ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྙ་ཏྟིཨཱ་དི་ཀཱ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧཱ་དཱི་སུ ཝི་བྷ་ཏྟཱ ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཉྙ་ཏྟི ས་བྦཱ་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ཏི. པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི པ་ན ཨ་ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཉྙ་ཏྟི. ཏཱ་ཡ ཙ ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟཱ་དི་པྤ་བྷེ་དཱ་ཡ ས་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་ག་ཏེ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ ‘‘ཝི་ཧཱ་རོ མ་ཉྩོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཙ ས་བྦཱ ཨ་ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཉྙ་ཏྟི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཧོ་ཏི.

ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ. ཏཱ ཨེ་ཝ ཧི ཝོ་མི་སྶཱ ཨི་ཏ་རཱ ཙ་ཏ་སྶོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཱ་སཾ ད་སྶ་ནེ་ན ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ ས་བྦཱ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ ད་སྶི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཁ་ནྡྷཱ་དི་པ་ཉྙ་ཏྟཱི་སུ པ་ན ཚ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨ་ད་སྶི་ཏ་པྤ་བྷེ་དཾ ཨི་དྷེ་ཝ ཙ ད་སྶི་ཏ་པྤ་བྷེ་དཾ པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨི་མ་སྶ པ་ཀ་ར་ཎ་སྶ པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟཱིཏི ནཱ་མཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡེ དྷ་མྨེ ཨི་དྷ པ་ཉྙ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོཏི པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན ད་སྶེ་ཏུ་ཀཱ་མོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ན ཧི ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི, ཝ་ཏྠཱུ་ཧི པ་ན པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི.

ཁ་ནྡྷཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་པ་ནཱཏི ཨི་དཾ ཁ་ནྡྷཱ་ཏི རཱུ་པཾ པ་ཐ་ཝཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ས་བྦཱ་པི སཱ་མ་ཉྙ་པྤ་བྷེ་ད་པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. པ་ཉྙཱ་པ་ནཱཏི ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན ད་སྶ་ནཱ ཋ་པ་ནཱཏི ཨེ་ཏེ དྭེ ཨ་ཏྠཱ, ཏེ་སཾ པ་ཀཱ་ས་ནཱ ནི་ཀྑི་པ་ནཱཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝི་ནྡྲི་ཡཾ ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨི་ད་མེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀཾ ཨི་ད་མེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀ་ནྟི ཏཾ་ཏཾ་ཀོ་ཊྛཱ་སི་ཀ་ཀ་ར་ཎཾ བོ་དྷ་ན་མེ་ཝ ནི་ཀྑི་པ་ནཱ, ན པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦཱ་ནཾ མ་ཉྩཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཋཱ་ན་ས་མྦ་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎཾ. ཡོ པ་ནཱ་ཡཾ ‘‘ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཧི ད་སྶེ་ཏི ཙ ཋ་པེ་ཏི ཙཱ’’ཏི ཀ་ཏྟུ་ནི་དྡེ་སོ ཀ་ཏོ, སོ བྷཱ་ཝ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ དི་ཊྛ་ཏཱ་ཡ ཋ་པི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཙ ཏཾ་ནི་མི་ཏྟ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཀ་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘པཱ་ལི༹་མུ་ཏྟ་ཀེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་སྶེ་ཝཱཏི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཝི་ཡ. ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶཱཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ས་ཏོ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ ས་མྦྷཱུ་ཏ་སྶཱཏི. ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ས་ཏོཏི ཝཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མྦྷཱུ་ཏ་སྶཱ’’ཏི. ཏེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶཱཏི ཡ་ཐཱ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ཙ ཝེ་ད་ནཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ནི་ཝ་ཏྟ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནི ཝི་ཛྫ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ཡེ དྷ་མྨེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘‘ཨི་ཏྠཱི, པུ་རི་སོ’’ཏི ཨུ་པ་ལ་དྡྷི ཧོ་ཏི, ཏེ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཝི་ནི་ཝ་ཏྟ་སྶ ཨི་ཏྠི་ཨཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ས་མྦྷཱུ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ པ་ནེ་ཏ་སྶ ‘‘ཏེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ཨ་ཉྙེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶཱ’’ཏི ཨ་ཏྠཾ ཀེ་ཙི ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་དུ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ས་བྷཱ་ཝེ ལོ་ཀ་ནི་རུ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ན་བྷི་ནི་ཝེ་སེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ‘‘ཨི་ཏྠཱི, པུ་རི་སོ’’ཏི ག་ཧ་ཎ་ས་བྦྷཱ་ཝཱ ‘‘ལོ་ཀ་ནི་རུ་ཏྟི་མ་ཏྟ་སི་དྡྷ་སྶཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སེ་ན པ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཾ པ་ཉྩ་མ་ས་ཙྩཱ་དི་ཀཾ ན ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ནཱ་པི ས་ངྐེ་ཏེ་ན སི་དྡྷ་ནྟི ‘‘ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན་པི ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏཱ་སུ ཨི་མ་སྨིཾ…པེ… ལ་བྦྷ་ནྟཱིཏི ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ ས་རཱུ་པ་ཏོ ཏི་སྶ་ནྣཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.

ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡ་སྶ ཨ་ཝི་རོ་དྷེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ, ཏ་སྨཱ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན ཙེ་སཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱིཏི ཨེ་ཏ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦ་མ་ཏྟ་ཊྛེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཉྙ་པེ་ཏ་བྦ་མྤི ཧི ས་ས་བྷཱ་ཝཾ ཏ་ཛྫ་པ་ར་མ་ཏྠ་ནཱ་མ་ལཱ་བྷ་ཏོ ན པ་ར་ཏོ ལ་བྷི་ཏ་བྦཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི, ནི་ས་བྷཱ་ཝཾ པ་ན ས་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝེ་ན ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི. ས་ཏྟོ་ཏི་ཨཱ་དི་ཀེ་ན ནཱ་མེ་ན པ་ཉྙ་པི་ཏ་བྦ་མ་ཏྟ་ཊྛེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི, ནི་ས་བྷཱ་ཝཱ ཙ ས་ཏྟཱ་ད་ཡོ. ན ཧི ས་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི ཨེ་ཀ་ཏྟེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི.

ཀི་རཱི་ཊཾ མ་ཀུ་ཊཾ, ཏཾ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཀི་རཱི་ཊཱི. ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྩ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དེ ཨ་ནཱུ་ནེ་ན ལ་ཀྑ་ཎེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ས་བྦ་ས་མོ་རོ་དྷོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. དུ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝཾ་པ་ཀཱ་རཱ ཧི ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ ས་ངྑཱ་ཏ་བྦ་པྤ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ ཚ་པི པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ བྷ་ཛ་ཏཱི་ཏི ཡུ་ཏྟཾ ཝ་ཏྟུཾ, ཨི་ཏ་རཱ ཙ ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ཏཾ ཏཾ པ་ཉྙ་ཏྟི་ནྟི. དུ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡཾ དྭེ ཏཱི་ཎཱི་ཏི་ཨཱ་དི པ་ན ས་ངྑཱ ནཱ་མ ཀཱ་ཙི ན་ཏྠཱི་ཏི ཏཱ་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ས་ནྟ་ཏི་པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཾ, ཨི་ཏ་རཱ་ས་ཉྩ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ནི་ད་སྶི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན་ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷཱ་ཝཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨཱ་ཧ ‘‘སེ་སཱ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཀྑ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན་ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཀྑ་ཉྩ བྷ་ཛ་ནྟཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡཾ དྭེ ཏཱི་ཎཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་པ་ཉྙ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན་ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ མ་ཉྙ་ཏི. ཡ་ཉྷི པ་ཋ་མཱ་དི་ཀཾ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཡ་སྶ ཙེ་ཀཱ་དི་ཀ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་པཱི་ཡ་ཏི, ཏ་ཉྩ ས་ངྑཱ་ནཾ ཀི་ཉྩི ན་ཏྠཱི་ཏི. ཏ་ཐཱ ས་ནྟ་ཏི་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཙ. ན ཧི ཨ་སཱི་ཏི ཨཱ་སཱི་ཏི་ཀོ ཙ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཏི.

ཨེ་ཀ་ཙྩཱ བྷཱུ་མི་པ་ཉྙ་ཏྟཱིཏི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དཱི ཧི ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཀཱ་མོ་ཏི པ་ན ཨོ་ཀཱ་སེ ག་ཧི་ཏེ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི ཨེ་སཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི, ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ག་ཧི་ཏེ་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཝ་ཙ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཙ་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཡ བྷཱ་ཎ་ཀོ་ཏི པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་ཉྙ་ཏྟི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན་ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི་པ་ཀྑཾ བྷ་ཛ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀི་སོ ཐཱུ་ལོ་ཏི རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ས་ཎྛཱ་ནེ་ན པུ་གྒ་ལཱ་དཱི་ནཾ པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན་ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི བྷ་ཝི་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི. ས་ཎྛཱ་ན་ནྟི ཝཱ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨ་གྒ་ཧི་ཏེ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན་ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི. རཱུ་པཾ ཕ་སྶོ་ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ པ་ན ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི རུ་པྤ་ནཱ་དི་ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཀི་ཙྩ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ, པ་ཙྩ་ཏྟ་དྷ་མྨ་ནཱ་མ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཏྟ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ ཝཱ ཨ་ཝ་རོ་དྷེ་ཏ་བྦཱ. ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟཱི་སུ ཙ ཝུ་ཏྟཱ་སུ ཏཱ་སཾ ཝོ་མི་སྶ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ཨི་ཏ་རཱ་པི ཝུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཡ་མྤི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དོ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ.

༢. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡ་ཏྟ་ཀེ་ན པ་ཉྙཱ་པ་ནེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱཏི ཡཱ་ཝ་ཏཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨེ་ཝཾ པཱ་ལི༹་ཡོ་ཛ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྑེ་པ་པྤ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ’’ཏི, ‘‘ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྙ་ཏྟཱི’’ཏི ཧི ཨི་མ་སྶ ཨ་ཏྠོ ‘‘ཡ་ཏྟ་ཀེ་ན པ་ཉྙཱ་པ་ནེ་ན ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ཏི ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ད་སྶི་ཏོ, ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀ་སྶ པ་ན ‘‘པ་བྷེ་ད་ཏོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀེ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོཏི པ་བྷེ་ད་ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཏཾ. ཏེ་ན ཨ་ཝུ་ཏྟོ་པི ས་བྦོ ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཏ་ཏྲཱ་པི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ ཝཱ ཨེ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ – ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ’’ཏི ཨི་དཾ ས་བྦེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཡ་ཏྟ་ཀཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ, ཏ་ཏྟ་ཀཱ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྙ་ཏྟི. ཡ་ཏྟ་ཀོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཏ་པྤ་བྷེ་དཱ་ན་ཉྩ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ པ་བྷེ་དོ, ཏ་ཏྟ་ཀོ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ པ་བྷེ་དོ་ཏི པ་ཀ་ར་ཎ་ནྟ་རེ ཝུ་ཏྟེ་ན ཝ་ཏྠུ་བྷེ་དེ་ན ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ པ་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི.

༧. ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ནེ་ཝཱཏི ཨུ་དྡེ་ས་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.