དུ་ཀ་ནི་དྡེ་སོ
ཨུ་པཱ་དཱ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༩༦. ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑཱ་དི་ས་ཏྟ་ས་མཱུ་ཧ་ད་སྶ་ནཾ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ, ཚ་སུ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎེ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟ་ཉཱ་ཎཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏཱ་ས་ངྑ་ཏ་ད་སྶ་ནཾ ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ. ‘‘དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཾ པ་རི་ཉྙཱ་ཏ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༥.༡༠༨༡; མ་ཧཱ་ཝ. ༡༥) ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ, ཏ་མྤི པུ་རི་མ་དྭ་ཡ་མི་ཝ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ. ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨ་ད་སྶ་ནཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུ. ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་བྷཱུ་ཏཱ ཙ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་རཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏི་ཡོ ས་མྦྷཱ་རཱ. ས་ཧ ས་མྦྷཱ་རེ་ཧི ས་ས་མྦྷཱ་རཾ, ས་མྦྷཱ་ར་ཝ་ནྟཾ. ས་མྦྷ་ཝོཏི ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་མེ་ཝ ས་མྦྷ་ཝ་ས་མྦྷཱུ་ཏ་མཱ་ཧ. ས་ཎྛཱ་ནནྟི ཝ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཱ་དི་ས་ཎྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ. ཏེ་སཾ པ་ན ཝི་སུཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཏ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ མཾ་ས་པི་ཎྜེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ. ཙུ་དྡ་ས་ས་མྦྷཱ་རོ ཧི མཾ་ས་པི་ཎྜོ. ས་མྦྷ་ཝ་སྶ ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ནི་སྶི་ཏེ་ཧི ས་ཧ ཝུ་ཏྟ་སྶ དྷཱ་ཏུ་ཏྟ་ཡ་ནི་སྶི་ཏ་ཏཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ན་མེ་ཝ ཝཱ ས་མྦྷ་ཝ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝཱ ཝི་སུཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ནི་སྶི་ཏ་ཏཱ ཙ ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཡཾ མཾ་ས་པི་ཎྜཾ སེ་ཏཱ་དི་ནཱ ས་ཉྫཱ་ན་ནྟོ ན པ་སཱ་ད་ཙ་ཀྑུཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, པ་ཏྠི་ཎྞ་ཏཱ་དི་ཝི་སེ་སཾ ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ‘‘པ་ཐ་ཝཱི་པི ཨ་ཏྠཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་མྤི ཝ་ད་ཏི.
ས་རཱི་ར་ས་ཎྛཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་དེ་ས་བྷཱུ་ཏེཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཀ་ཎྷ་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. སྣེ་ཧ་མི་ཝ ས་ཏྟ་ཀྑི་པ་ཊ་ལཱ་ནི བྱཱ་པེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ཧེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཀ་ཏཱུ་པ་ཀཱ་རཾ ཏཾ་ནི་སྶི་ཏེ་ཧི ཨེ་ཝ ཨཱ་ཡུ་ཝ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནུ་པཱ་ལི་ཏ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏཾ ཏི་ས་ནྟ་ཏི་རཱུ་པ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀེ་ཧི ཨུ་ཏུ་ཙི་ཏྟཱ་ཧཱ་རེ་ཧི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཡ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ས་ཏྟ་ཀྑི་པ་ཊ་ལཱ་ནཾ བྱཱ་པ་ན་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙ ཨ་ནེ་ཀ་ཀ་ལཱ་པ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཙ་ཀྑུ་སྶ ད་སྶེ་ཏི. པ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨཱུ་ཀཱ་སི་ར་མ་ཏྟནྟི ཨཱུ་ཀཱ་སི་ར་མ་ཏྟེ པ་དེ་སེ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. རཱུ་པཱ་ནི མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱིཏི མ-ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ. ཨ་ཐ ཝཱ མ་ནཱུཏི མ་ཙྩོ. ཨུ་པ་ཀཱ་ར་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏོ. པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་སཱ་དོ ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ དྭི་ནྣ་ཉྩཱ་ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཡུ་ཏྟོ ས་མཱ་ན་དྷ་ནཱ་ནཾ དྷ་ནཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཏེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན. ས་རཱི་རཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨེ་ཝ. པ་ཊི་གྷ་ཊྚ་ན་མེ་ཝ ནི་གྷཾ་སོ པ་ཊི་གྷ་ཊྚ་ནཱ་ནི་གྷཾ་སོ. རཱུ་པཱ་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏོ པ་ཊི་གྷ་ཊྚ་ན་ཏོ ཛཱ་ཏོ ཝཱ ནི་གྷཾ་སོ པ་ཊི་གྷ་ཊྚ་ནཱ་ནི་གྷཾ་སོ.
པ་རི་ཀ་པྤ་ཝ་ཙ་ནཾ ‘‘ས་ཙེ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི ཧེ་ཏུ་ཀི་རི་ཡཾ, ‘‘པ་སྶེ་ཡྻཱ’’ཏི ཕ་ལ་ཀི་རི་ཡ་ཉྩ པ་རི་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཏེ་ན པ་རི་ཀ་པྤེ་ན ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཧེ་ཏུ་ཀི་རི་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཏྟཱ ཨ་ཝུ་ཏྟཱ་པི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ‘‘པ་སྶེ ཝཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏཱི་སུ་པི ཀཱ་ལེ་སུ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཾ ཙ་ཀྑུཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ད་སྶ་ནེ པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀ་བྷཱ་ཝོ ད་སྶ་ན་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀ་ཊྛོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨི་སྶ་རོ ‘‘ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟོ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཀི་ཙྩེ ས་པུ་རི་སེ པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝ་མི་ད་མྤི ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཱ་དཱི་ནཾ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏེ དྷ་མྨེ ད་སྶ་ན་ཀི་ཙྩེ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟཾ ཝི་ཡ པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཙ་ཀྑཱུ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཙ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཧི ཙ་ཀྑུ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ན་ཡེ་ན ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་མ་ཝི་ས་མཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི ཙ་ཀྑ་ཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི, པ་ཀཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཙ་ཀྑུ. ས་ཉྫཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ཏི. ཀེ ས་ཉྫཱ་ཡ་ནྟི? ཕ་སྶཱ་དཱི་ནི. ཏ་ཐཱ ས་མོ་ས་ར་ཎཾ. ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཏི་ཀྑ་མ་ནྡ་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་པ་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱིཏི. ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ག་ཧི་ཏ་སྶ་པི ལུ་ཛྫ་ན་པ་ལུ་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན. ཝ་ལ༹་ཉྫ་ནྟི པ་ཝི་ས་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝ་ལ༹་ཉྫ་ནཾ, ཏཾ་དྭཱ་རི་ཀཱ་ནཾ ཕ་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་ཊྛེ་ན.
༥༩༧. པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟོ པ་རི་ཀ་པྤོ ཨེ་ཝ ཝི་ཀ་པྤ་ན་ཏྠོ. གྷ་ཊྚ་ཡ་མཱ་ན་མེ་ཝཱཏི པ་སཱ་ད་སྶ ཨ་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་ཝི་སེ་སཾ ག་ཙྪ་ནྟ་མེ་ཝ.
༥༩༩. རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ཏེ་སཾ ཏཾ་དྭཱ་རི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ་སཾ རཱུ་པཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨུ་པྤ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘ཨི་མི་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་ད་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ནཾ ཕ་སྶཱ་དཱི་ནནྟི ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏ་དཱ་ལ་མྦ་ན་རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཏཾ་ས་དི་སཱ་ནཾ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ན་ཉྩ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨུ་པྤ་ཏྟི ད་སྶི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཡ་ཏྠ པ་ན ཝི་སེ་སོ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་ར་ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཱ་ནི ཧི རཱུ་པཾ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶཱ་ད་ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཉྙཱ་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨཱ་ར་བྦྷཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ཨ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་སྶ་པི དཱི་པ་ཀཾ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་སྶེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ.
༦༠༠. སུ་ཎཱ་ཏཱིཏི སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ཎཱ་ཏི. ཛི་ཝ྄ཧཱ་ས་དྡེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཀི་རི་ཡཱ སཱ་ཡ་ན་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ‘‘སཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀུ་ཙྪི་ཏཱ་ནཾ དུ་ཀྑ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཕ་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཡོ་ཏི ཀཱ་ཡོ, དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝཱ. ཀཱ་ཡཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ བྱཱ་པི་ཏཱ་ཡ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དེ ཀཱ་ཡ་པ་སཱ་ད་བྷཱ་ཝོ་པི ཨ་ཏྠི, ཏེ་ན ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་ད་སྶ ཨ་ནུ་ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ ནོ བྱཱ་པི་ཏཱ ཙ ན སི་ཡཱ, ཝུ་ཏྟཱ ཙ སཱ. ཏ་སྨཱ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་ད་སྶ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཝ་བྷཱ་ས་ནཾ ཀཱ་ཡ་པ་སཱ་ད་སྶ ཙ རཱུ་པཱ་ཝ་བྷཱ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ནྣ་ནྟི ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྨི་སྶ་ཏཾ ཙོ་དེ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ནི་སྶ་ཡ་ཏྟཱ ཀ་ལཱ་པ་ནྟ་ར་ག་ཏ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱུ་པ་ར་སཱ་དི་ནི་ད་སྶ་ནཾ ས་མཱ་ན་ནི་སྶ་ཡཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་པ་ག་མེ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྨིཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ, ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཨ་ས་མཱ་ན་ནི་སྶ་ཡཱ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ.
རཱུ་པཱ་བྷི་གྷཱ་ཏཱ་ར་ཧོ ཙ སོ བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་དོ ཙཱ་ཏི རཱུ་པཱ་བྷི་གྷཱ་ཏཱ་ར་ཧ་བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་དོ. ཨེ་ཝཾ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ. རཱུ་པཱ་བྷི་གྷཱ་ཏོཏི ཙ རཱུ་པེ, རཱུ་པ་སྶ ཝཱ ཨ་བྷི་གྷཱ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་པུ་ཎྞཱ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ན་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ནི་དཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ ཙ ཏ་དཱ་ཡ་ཏ་ནི་ཀ་བྷ་ཝ་པ་ཏྠ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་དི་ཝོ་ཧཱ་རཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི དུ་ཏི་ཡོ ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ནཾ ཀ་མྨཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏེ་ས་ནྟི ད་ཊྛུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷཱ་ནཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ, ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷོ ཝཱ བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་དོ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི…པེ… པ་སཱ་དོ. ཨེ་ཝཾ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ. རཱུ་པེ་སུ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝཱ ཨཱ་ཝི་ཉྪ་ན་ར་སཾ.
ཀཱ་ཡོ ས་བྦེ་སནྟི ཀོ ཨེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ, ན་ནུ ཏེ་ཛཱ་དི་ཨ་དྷི་ཀཱ་ན་ཉྩ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་སཱ་དཱ ས་བྦེ་སཾ་ཡེ་ཝཱ་ཏི? ས་ཙྩ་མེ་ཏཾ, ཨི་དཾ པ་ན ‘‘ས་བྦེ་ས’’ནྟི ཝ་ཙ་ནཾ ‘‘ས་མཱ་ནཱ་ན’’ནྟི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ཏི ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ ཨེ་ཀ་དེ་སཱ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝ་སྶ ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཏེ་ཛཱ་དཱི་ནནྟི པ་དཱི་པ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཏེ་ཛ་སྶ ཨོ་བྷཱ་སེ་ན ཝཱ་ཡུ་སྶ ས་དྡེ་ན པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ག་ནྡྷེ་ན ཁེ་ལ༹་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ར་སེ་ནཱ་ཏི པུ་རི་མ་ཝཱ་དེ པ་ཙྪི་མ་ཝཱ་དེ ཙ ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ ཏཾ་ཏཾ་བྷཱུ་ཏ་གུ་ཎེ་ཧི ཨ་ནུ་གྒ་ཡ྄ཧ་བྷཱ་ཝ་ཏོ རཱུ་པཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎེ ཨུ་པ་ཀ་རི་ཏ་བྦ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏོཏི ཨ་གྒི་མྷི རཱུ་པ་སྶ པ་བྷ་སྶ་ར་སྶ ཝཱ་ཡུ་མྷི ས་དྡ་སྶ ས་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ཡྻ་མཱ་ན་སྶ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ སུ་ར་བྷི་ཨཱ་དི་ནོ ག་ནྡྷ་སྶ ཨཱ་པེ ཙ ར་ས་སྶ མ་དྷུ་ར་སྶ ཝི་སེ་ས་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཏོ ‘‘རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཏེ་སཾ གུ་ཎཱ’’ཏི པ་ཋ་མ་ཝཱ་དཱི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶེ་ཝ ཙ ‘‘ཨི་ཙྪེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨུ་ཏྟ་ར་མཱ་ཧ. ཨི་མི་ནཱ་ཝུ་པཱ་ཡེ་ན དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་དི་སྶ་པི ནི་གྒ་ཧོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཐ ཝཱ རཱུ་པཱ་དི་ཝི་སེ་ས་གུ་ཎེ་ཧི ཏེ་ཛ་ཨཱ་ཀཱ་ས་པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་པ་ཝཱ་ཡཱུ་ཧི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟ་སྶ ཀ་ཎཱ་ད་སྶ ཝཱ་དཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཐཱ་པི ཝ་དེ་ཡྻུ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨཱ་ས་ཝེ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནོ་པི ག་ནྡྷོ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨཱ་པོ་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཀ་པྤཱ་ས་ཏོ ཝི་ས་དི་སཱ་ཡཱ་ཏི ན ཀ་པྤཱ་ས་ག་ནྡྷ་སྶ ཨ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཙེ? ན, ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ. ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཨུ་ད་ཀ་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ཐ་ཝཱི ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ, ན ཀ་པྤཱ་ས་པ་ཐ་ཝཱི་ཏི ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་ཀེ་ན ག་ནྡྷེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི. ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀ་ས་ཉྙུ་ཏྟོ ཙ ཨ་གྒི ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡོ མ་ཧ་ནྟོ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཕ་སྶོ ཝི་ཡ ཝ་ཎྞོ་པི པ་བྷ་སྶ་རོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀ་ཝ་ཎྞ་ཏོ ཨ་གྒི་ནཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦ་ནྡྷ་སྶ སཱི་ཏུ་ད་ཀ་སྶ ཝ་ཎྞོ པ་རི་ཧཱ་ཡེ་ཐ. ཏ་སྨཱཏི ཨེ་ཏ་སྶུ་བྷ་ཡ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ. ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ་ན ཧི རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ཏེ་ཛཱ་དི་ཝི་སེ་ས་གུ་ཎ་ཏཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏཱ, ཏཾ་ནི་ཝ་ཏྟ་ནེ་ན ‘‘ཏེ་ཛཱ་དཱི་ནཾ གུ་ཎེ་ཧི རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནུ་གྒ་ཡ྄ཧ་བྷཱ་ཝ་ཏོ’’ཏི ཨི་དཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཨུ་བྷ་ཡཱ་བྷཱ་ཝོ ཝི་སེ་ས་ཀ་པྤ་ན་པྤ་ཧཱ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་སྨཱ པ་ཧཱ་ཡེ་ཐེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཀ་ཀ་ལཱ་པེ་པི རཱུ་པ་ར་སཱ་ད་ཡོ ཝི་ས་དི་སཱ, ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ནཱ་ནཱ་ཀ་ལཱ་པེ ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ བྷཱུ་ཏ་ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝེ་པཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ རཱུ་པ་ར་སཱ་དི་ནི་ད་སྶ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཡ་དི བྷཱུ་ཏ་ཝི་སེ་སོ ན་ཏྠི, ཀིཾ པ་ན ཙ་ཀྑཱ་དི་ཝི་སེ་ས་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཀ་མྤི ཀ་མྨཾ པ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནི་ཀ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཏྠ་ནཱ་ནི་པྥ་ནྣཾ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཝི་སེ་ས་ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཙ ‘‘ཀ་མྨ་ཝི་སེ་སོ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ན ཧི ཏཾ ཡེ་ན ཝི་སེ་སེ་ན ཙ་ཀྑུ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ, ཏེ་ནེ་ཝ སོ་ཏ་སྶ ཧོ་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་ནྟ་རཱ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཏོ. ‘‘པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ ཨེ་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༢.༡༢.༧༨) ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ནཱ་ནཱ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཧི ཏ་དཱ ཨི་ནྡྲི་ཡུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ས་ཏི པ་རི་ཏྟེ་ན ཙ མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ན ཙ ཀ་མྨུ་ནཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི ན ཙེ་ཀཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཨ་ནེ་ཀ་ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི སི་དྡྷ་མེ་ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨ་ནེ་ཀི་ནྡྲི་ཡུ་པྤ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ན་ལླཱི་ནོ ནི་སྶ་ཡོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ན་ལླཱི་ན་ནི་སྶ་ཡོ, རཱུ་པ་ས་དྡ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཝི་ས་ཡོ. ག་ནྡྷ་ར་སཱ་ནཾ ནི་སྶ་ཡཱ གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ནི་སྶ་ཡེ ཨ་ལླཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཏེ ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ལླཱི་ནཱ, ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ས་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ནི་སྶ་ཡ་ཨ་ལླཱི་ནཾ བྷཱུ་ཏ་ཏྟ་ཡ་ཏྟཱ. དཱུ་རེ…པེ… ས་མྤ་ཏྟོ ཨེ་ཝ ནཱ་མ པ་ཊི་གྷ་ཊྚ་ན་ནི་གྷཾ་ས་ཛ་ན་ཀ་ཏོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ས་དྡོ པ་ན དྷཱ་ཏུ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཝཱ་ཡུ ཝི་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན སོ་ཏ་ནི་སྶ་ཡེ ཨ་ལླཱི་ཡི་ཏྭཱ སོ་ཏཾ གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ས་ཎི་ཀཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ པ་ན ས་ཏི་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ནཾ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཀ་དཱ་ཙི་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ ན སི་ཡཱ. ན ཧི བ་ཧི་དྡྷཱ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི.
ཙི་རེ་ན སུ་ཡྻེ་ཡྻཱཏི ཀ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན་ནུ དཱུ་རེ ཋི་ཏེ་ཧི ར་ཛ་ཀཱ་དི་ས་དྡཱ ཙི་རེ་ན སུ་ཡྻ་ནྟཱི་ཏི? ན, དཱུ་རཱ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་པཱ་ཀ་ཊེ ས་དྡེ ག་ཧ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཧི དཱུ་རཱ་ས་ནྣཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ན་ས་དྡེ ཡ་ཐཱ པཱ་ཀ་ཊཱི་བྷཱུ་ཏེ ག་ཧ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝི་སེ་སཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧ་ཎཾ ག་ཧ་ཎ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ར་ཛ་ཀཱ་དི་ས་དྡེ་པི ཨཱ་ས་ནྣ་སྶ ཨཱ་དི་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཡཱ་ཝཱ་ཝ་སཱ་ནཱ ཀ་མེ་ན པཱ་ཀ་ཊཱི་བྷཱུ་ཏེ དཱུ་ར་སྶ ཙཱ་ཝ་སཱ་ནེ མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ པི་ཎྜ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་པཱ་ཀ་ཊཱི་བྷཱུ་ཏེ ནི་ཙྪ་ཡ་ག་ཧ་ཎཱ་ནཾ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱི་ཐི་ཡཱ པ་ར་ཏོ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སེ་ས་ཏོ ལ་ཧུ་ཀཾ སུ་ཏོ ཙི་རེ་ན སུ་ཏོ་ཏི ཨ་བྷི་མཱ་ནོ ཧོ་ཏི. སོ པ་ན ས་དྡོ ཡ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏཾ ནི་སྶི་ཏོ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཀྑ་ཎེ སོ་ཏ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི. དཱུ་རེ ཋི་ཏོ པ་ན ས་དྡོ ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་ཊི་གྷོ་སུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ བྷཱ་ཛ་ནཱ་དི་ཙ་ལ་ན་སྶ ཙ ཨ་ཡོ་ཀ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཡོ་ཙ་ལ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཝཱ གྷ་ཎྚཱ་བྷི་གྷཱ་ཏཱ་ནུ་ཛཱ་ནི བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨ་ནུ་ར་ཝ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི གྷ་ཊྚ་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ གྷ་ཊྚ་ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནི ཡཱ་ཝ སོ་ཏ་པྤ་སཱ་དཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི བྷཱུ་ཏཱ་ནི གྷ་ཊྚ་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཏཾ་ནི་སྶི་ཏོ ས་དྡོ ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན དྷཱ་ཏུ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ ས་ཎི་ཀཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨ་སུ་ཀ་དི་སཱ་ཡ ནཱ་མཱ་ཏི ན པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻ. ཀ་སྨཱ? སོ་ཏ་པྤ་དེ་ས་སྶེ་ཝ ས་དྡ་སྶ ག་ཧ་ཎ་ཏོ.
ཝི་ས་མེ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཝི་ས་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ, ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ར་ཧི་ཏ་མྤི ཙ་ཀྑུ ཝི་ས་མ་ནི་ནྣ་ཏྟཱ ཝི་ས་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཝི་ས་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་ཀྑུ་མ་ཏོ ཝཱ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཀྑུ ‘‘ཝི་ས་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
ཀ་ཎྞ་ཀཱུ་པ་ཚི་དྡེ་ཡེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎ་ཧེ་ཏུ་ཏོ ཙ ཏ་ཏྠེ་ཝ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ སོ་ཏ་སྶ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་དྡ་ས་ཝ་ནེ. ཨ་ཛ་ཊཱ་ཀཱ་སོ་པི ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟོ ‘‘ཨ་ནྟོ་ལེ་ཎ་སྨི’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཝ་ད་ནྟོ ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མ་ཝོ་ཙ.
ཝཱ་ཏཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ག་ནྡྷོ གོ་ཙ་རོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཝཱ་ཏཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ག་ནྡྷ་གོ་ཙ་རཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ག་ནྡྷ་གྒ་ཧ་ཎ་སྶ ཝཱ་ཏོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ, ཏ་བྦོ་ཧཱ་རེ་ན པ་ན ག་ནྡྷོ ‘‘ཝཱ་ཏཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཝཱ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཝཱ་ཏཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ. ཀ་སྶཱ་ཏི? གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ. སོ ས་ཧ་ཀཱ་རཱི་པ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་ར་བྷཱུ་ཏོ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝཱ་ཏཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ, ག་ནྡྷོ པ་ཙྩ་ཡོ.
ཨཱ་པོ ཙ ས་ཧ་ཀཱ་རཱི་པ་ཙྩ་ཡ་ནྟ་ར་བྷཱུ་ཏོ ཁེ་ལཱ༹་དི་ཀོ. ཏ་ཐཱ པ་ཐ་ཝཱི. ག་ཧེ་ཏ་བྦ་སྶ ཧི ཕོ་ཊྛ་བྦ་སྶ ཨུ་པྤཱི་ལི༹་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཐ་ཝཱི ཀཱ་ཡ་སྶ ཙ ཕོ་ཊྛ་བྦེ་ན ཨུ་པྤཱི་ལི༹་ཡ་མཱ་ན་སྶ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ ས་བྦ་དཱ ཕོ་ཊྛ་བྦ་ག་ཧ་ཎ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ་ཏི. ཨུ་པྤཱི་ལ༹་ནེ་ན པ་ན ཝི་ནཱ ཕོ་ཊྛ་བྦ་ག་ཧ་ཎེ ཀཱ་ཡཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཐ་ཝཱི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ས་བྦ་དཱ་པི ཙ ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཡུ་ཏྟོ ཨེ་ཝ.
པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞཱ་ནནྟི ཝ་ཙ་ནཾ ཏ་དཱ་དྷཱ་རཱ་ནཾ སུ་ཏྟཱ་ནཾ ནཱ་ན་ཏྟ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. པ་ཉྩ་པྤ་ཀཱ་རཱ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞཱ. ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོཏི ཨི་དཾ ས་བྦ་དཱ ཨུ་པྤཱི་ལ༹་ནེ་ན ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛྫི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ་ནཾ ཀ་ལཱ་པ་ནྟ་ར་རཱུ་པཱ་ནཾ ས་བྦྷཱ་ཝཱ ཏེ་སཾ ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ན ཧི ཏཱ་ནི ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཨ་ཝི་ནི་བྷུ་ཏྟཱ་ནི ཀ་ལཱ་པ་ནྟ་ར་ག་ཏ་ཏྟཱ་ཏི.
༦༡༦. ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱཏི རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝ ནི་དྡི་ཊྛ་ནྟི ཏ་དེ་ཝ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ས་ནི་ད་སྶ་ན’’ནྟི ན་པུཾ་ས་ཀ་ནི་དྡེ་སོ ཀ་ཏོ. ཏ་སྨཱཏི ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་རཱུ་པཱ་ནཾ ནཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཏོ དཱི་གྷཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཕུ་སི་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཏོ ན ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དཱི་གྷཾ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཏཾ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡཱཏི དཱི་གྷཱ་དི་ས་ནྣི་ཝེ་སཾ བྷཱུ་ཏ་ས་མུ་དཱ་ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ. ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཋི་ཏནྟི དཱི་གྷཱ་དི་ས་ནྣི་ཝེ་སེ་ན ཋི་ཏཾ ཝ་ཎྞ་ས་མུ་དཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝ དཱི་གྷཱ་དི་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན བྷཱ་སི་ཏཾ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨི་ཏ་ར་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ. ཝི་ས་ཡ་གོ་ཙ་རཱ་ནཾ ཝི་སེ་སོ ཨ་ན་ཉྙ་ཏྠ་བྷཱ་ཝོ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཙཱ་རི་ཏཱ ཙ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ.
༦༢༠. བྷེ་རི་ས་དྡཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཝཱ་དི་ཏ་ས་དྡ་ཏྟཱ ‘‘ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཱ་ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨ་མ་ནུ་སྶ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ན མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨ་ཉྙེ པཱ་ཎི་ནོ ཨེ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཀ་ཊྛཱ་ད་ཡོ་པཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘སེ་སོ ས་བྦོ་པཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཝ་ཏྠུ་ཝི་སེ་ས་ཀི་ཏྟ་ན་ཝ་སེ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ ཀི་ཏྟེ་ཏ་བྦོ ཡེ ཝཱ པ་ནཱཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༦༢༤. ཝི་སྶ་ག་ནྡྷོཏི ཝི་རཱུ་པོ མཾ་སཱ་དི་ག་ནྡྷོ. ལ་མྦི་ལནྟི མ་དྷུ་ར་མྦི་ལཾ.
༦༣༢. ས་ཉྫཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ན་ནཾ, ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ས་ཀེ་ན ས་ཀེ་ན ཀ་མྨ་ཙི་ཏྟཱ་དི་ནཱ པ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ་ནི་པི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་དཱི་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་ཧི་ཏེ ས་རཱི་རེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནི ཏཾ་ཏ་དཱ་ཀཱ་རཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ‘‘ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ས་མུ་ཊྛ་ཧནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཝ ཙ ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱ་ཝཱ ཨེ་ཏ་སྶ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་ཧི་ཏེ ས་ནྟཱ་ནེ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་ར་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ན་ཏོ ཨི་ཏྠི་གྒ་ཧ་ཎ་སྶ ཙ ཏེ་སཾ རཱུ་པཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་སྨཱ པ་ན བྷཱ་ཝ་ད་ས་ཀེ་པི རཱུ་པཱ་ནཾ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ ན ཛ་ན་ཀཾ, ནཱ་པི ཨ་ནུ་པཱ་ལ་ཀཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀཾ ཝཱ, ན ཙ ཨ་ཉྙ་ཀ་ལཱ་པ་རཱུ་པཱ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཝི་ཡ ས་ཀ་ལཱ་པ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཝི་ཡ ཝཱ ཀ་ལཱ་པ་ནྟ་ར་རཱུ་པཱ་ན་ཉྩ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡེ་པི. ལི་ངྒཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་རེ་སུ རཱུ་པེ་སུ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ལི་ངྒཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ.
༦༣༣. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི…པེ… ཀུ་ས་ལེ་ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏཱིཏི སུ་ག་ཏིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དུ་གྒ་ཏི་ཡ་ཉྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཏ་དཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ བྷཱ་ཝོ་པི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ནེ་ཝ བྷ་ཝེ་ཡྻ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟེ་པཱི་ཏི. ཏ་ཡི་དཾ དྭ་ཡཾ ཡ་སྨཱ ས་ནྟཱ་ནེ ས་ཧ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ‘‘ཡ་སྶ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི? ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ (ཡ་མ. ༣.ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཡ་མ་ཀ.༡༨༨), ཏ་སྨཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀ་སྶ་པི ཨེ་ཀ་མེ་ཝི་ནྡྲི་ཡཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༦༣༥. ཨེ་ཀ་ནྟཾ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ཝོ་ཧཱ་ར་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝ་རོ སཱ་དྷཱུ’’ཏི (དྷ. པ. ༣༦༡; སཾ. ནི. ༡.༡༡༦) སཱ་དྷ་ཀ་སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་ཊཾ. བྷཱ་ཝ་སྶ ག་མ་ནཾ པ་ཀཱ་ས་ནཾ ཙོ་པ་ནཾ. ཐ་མྦྷ་ནཱཏི ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཨ་དྷི་ཀཱ་ནཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཐ་མྦྷ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཝི་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་དྡྷ་ངྒ་མ་ཝཱ་ཏཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཧི ཡོ ཝཱ་ཏཱ་དྷི་ཀོ ཀ་ལཱ་པོ, ཏ་ཏྠ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་ར་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ‘‘ཀཱ་ཡཾ ཐ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཐ་དྡྷཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཐ་མྦྷ་ནཱ’’ཏི ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཉྙ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཙ ‘‘ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨཱ་ཀཱ་རོ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟཱི’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་ཐཱ ‘‘པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟཱི’’ཏི པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཨ་དྷི་ཀ་བྷཱུ་ཏ་ཝི་ཀཱ་ར་ཏོ.
༦༣༦. པ་བྷེ་ད་ག་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ ཨེ་ཝཱཏི ཏི་སྶ ཕུ་སྶཱ་ཏི པ་བྷེ་ད་ག་ཏཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཧི པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ ས་ཝ་ན་ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་ནཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷི་ནྣཱ ཏ་བྦྷཱ་ཝཾ ནཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ཝཱ་ཙཱ ‘‘ཝ་ཙཱི་བྷེ་དོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་མྤི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ནྟཱིཏི ཡ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་བྦོ་ཀི་ཎྞེ བྷ་ཝ་ངྒེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཨ་ངྒཱ་ནི ཨོ་སཱི་ད་ནྟི པ་ཝི་ཊྛཱ་ནི ཝི་ཡ ཧོ་ནྟི, ན ཨེ་ཝཾ ‘‘དྭ་ཏྟིཾ་ས ཚ་བྦཱི་སཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་སུ ཛཱ་ག་ར་ཎ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་སུ. ཏེ་སུ པ་ན ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་སུ ཨ་ངྒཱ་ནི ཨུ་པ་ཏྠ་དྡྷཱ་ནི ཡ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟནྟི ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཡ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀཱ་ནཾ, ཡེ ཙ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཙ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི, ནོ ཙ ཏེ་སཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི (ཡ་མ. ༢.ས་ངྑཱ་ར་ཡ་མ་ཀ.༨༨) པ་ན ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ན ཧི རཱུ་པ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙི་ཏྟ་སྶ ག་བྦྷ་ག་མ་ནཱ་དི་ཝི་ནི་བ་དྡྷཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ན ཙ ཡུ་ཏྟཾ ‘‘ཙུ་ཏོ ཙ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི, ནཱ་པི ‘‘ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི པཱ་ལི༹ ཨ་ཏྠཱི་ཏི.
༦༣༧. ན ཀ་སྶ་ཏཱིཏི ན ཝི་ལེ་ཁི་ཡ་ཏི. ག་ཏནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ. ཨ་ས་མྥུ་ཊྛཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ་ཧཱིཏི ཡ་སྨིཾ ཀ་ལཱ་པེ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་རི་ཙྪེ་དོ, ཏེ་ཧེ་ཝ ཨ་ས་མྥུ་ཊྛཾ. ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ཧི ཀ་ལཱ་པ་ནྟ་ར་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཀ་ལཱ་པ་ནྟ་ར་བྷཱུ་ཏ་ས་མྥུ་ཊྛ་བྷཱ་ཝེ ཏཾ་ཏཾ་བྷཱུ་ཏ་ཝི་ཝི་ཏྟ་ཏཱ རཱུ་པ་པ་རི་ཡ་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ་ཏི ཡེ་སཾ ཡོ པ་རི་ཙྪེ་དོ, ཏེ་ཧི སོ ཨ་ས་མྥུ་ཊྛོ་ཝ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་བྷཱ་ཝོ ན སི་ཡཱ ཏེ་སཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ བྱཱ་པི་ཏ་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི་ཏོ. ཨ་བྱཱ་པི་ཏཱ ཧི ཨ་ས་མྥུ་ཊྛ་ཏཱ་ཏི.
༦༣༨. ལ་ཧུ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ་ཝི་ཛ་ཧ་ནེ་ན དུ་བྦི་ཉྙེ་ཡྻ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཏཾ་ཏཾ་ཝི་ཀཱ་རཱ་དྷི་ཀ་རཱུ་པེ་ཧི ཏཾ་ཏཾ་ནཱ་ན་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ ཙ པ་ཙྩ་ཡཱ ཏཾ་ཏཾ་ཝི་ཀཱ་ར་སྶ ཝི་སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ, ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན པ་ན ས་བྦེ ས་བྦེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི.
༦༤༡. ཨཱ་དི་ཏོ ཙ་ཡོ ཨཱ་ཙ་ཡོ, པ་ཋ་མུ་པྤ་ཏྟི. ཨུ་པ་རི ཙ་ཡོ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ. པ་བ་ནྡྷོ ས་ནྟ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨུ་དྡེ་སེ ཨ་ཝུ་ཏྟོ་པི ཨཱ་ཙ་ཡོ ཨུ་པ་ཙ་ཡ་ས་དྡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཡོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་ཡོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ, སོ་ཝ རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ཨུ་པ-ས་དྡོ པ་ཋ་མ་ཏྠོ ཨུ་པ་རི་ཨ་ཏྠོ ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨཱ་དི་ཙ་ཡོ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ, ཨུ་པ་རི་ཙ་ཡོ ས་ནྟ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཧི ཨཱ་ཙ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ པ་ཋ་མུ་པྤཱ་ད་སྶ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ.
ཨེ་ཝནྟི ‘‘ཡོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནི་དྡེ་སེ་ན ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏི? ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨཱ་ཙ་ཡོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཨཱ་ཙ་ཡཱུ་པ་ཙ་ཡ་ས་ནྟ་ཏི་ཡོ ཧི ནི་བྦ་ཏྟི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ཙ་ཡོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ཨཱ་ཙ་ཡཱ་དཱི་ནཾ པ་ཀཱ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཏེ་ཧི ཨཱ་ཙ་ཡོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་ཡཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཙ་ཡ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནི ཨུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཨཱ་ཙ་ཡེ་ན ཏཾ་པ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི. ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྷི ཨུ་པྤཱ་དོ, ན རཱུ་པ་རཱུ་པ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏ’’ནྟི. ཨཱ་ཙ་ཡ་ཉྷི ལ་ཀྑ་ཎཾ ཀ་ཐ་ཡ་ནྟེ་ན ཏཾ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ཙ་ཡེ་ཧི ཨཱ་ཙ་ཡཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ཨཱ་ཙ་ཡ་མེ་ཝ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སེ ནི་དྡེ་སེ ཙ ཨཱ་ཙ་ཡོ་ཏི ཨི་ད་མེ་ཝ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཙ་ཡ་ས་ནྟ་ཏི་ཡོ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཝི་བྷ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨཱ་ཙ་ཡ་ཀ་ཐ་ནཱ་དི་ནཱ ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨཱ་ཙ་ཡོཏི ཨུ་པ་ཙ་ཡ་མཱ་ཧ, ཨུ་པ་ཙ་ཡོཏི ཙ ས་ནྟ་ཏིཾ. ཏ་དེ་ཝུ་བྷ་ཡཾ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཝི་ཝ་ར་ནྟོ ‘‘ནི་བྦ་ཏྟི ཝ་ཌྜྷི ཀ་ཐི་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨུ་པ་ཙ་ཡ་ས་ནྟ་ཏི་ཡོ ཧི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཏྟཱ ཨཱ་ཙ་ཡོ་ཝཱ་ཏི ཏ་དུ་དྡེ་ས་ཝི་བྷ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཨཱ་ཙ་ཡ་ཀ་ཐ་ནཱ་དི་ནཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཝ་ཌྜྷི་ཨཱ་ཀཱ་ར་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཨཱ་ཙ་ཡ་སྶ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཏྠ་ཏོ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཡ་སྨཱ ཙ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨེ་ཏཾ ཛཱ་ཏི་རཱུ་པ་སྶེ་ཝཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཛཱ་ཏི་རཱུ་པ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཝི་སེ་སེ་སུ ཨཱ་ཙ་ཡཱ་དཱི་སུ པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ ཨཱ་ཙ་ཡཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཀོ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ, པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཀཱ ས་ནྟ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༦༤༣. པ་ཀ་ཏི་ནི་དྡེ་སཱཏི ཕ་ལ་ཝི་པ་ཙྩ་ན་པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ནི་དྡེ་སཱ, ཛ་རཱ་ཡ པཱ་པུ་ཎི་ཏ་བྦཾ ཕ་ལ་མེ་ཝ ཝཱ པ་ཀ་ཏི. ན ཙ ཁ་ཎྜི་ཙྩཱ་དཱི་ནེ་ཝ ཛ་རཱཏི ཀ་ལ་ལ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི པུ་རི་མ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཛ་རཱ་པ་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནི པ་ཙྪི་མ་རཱུ་པཱ་ནི པ་རི་པ་ཀྐ་རཱུ་པཱ་ནུ་རཱུ་པཱ་ནི པ་རི་ཎ་ཏ་པ་རི་ཎ་ཏཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན སུ་པ་རི་ཎ་ཏ་རཱུ་པ་པ་རི་པཱ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནི ཁ་ཎྜི་ཙྩཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་དི་མ་གྒེ་སུ ཏི་ཎ་རུ་ཀྑ་སཾ་བྷ་གྒ་ཏཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ པ་རི་པཱ་ཀ་ག་ཏ་མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ པ་རི་པ་ཀྐ་རཱུ་པེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནི ཛ་རཱ་ཡ ག་ཏ་མ་གྒོ་ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ན ཛ་རཱ་ཏི. ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ན་ནྟ་ར་ཛ་རཱ ཨ་ཝཱི་ཙི་ཛ་རཱ. མ་ར་ཎེ ཨུ་པ་ན་ཡ་ན་ར་སཱ.
༦༤༤. ཏཾ པ་ཏྭཱཏི ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨེ་ཝ ཁ་ཡ་ཝ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྭཱ རཱུ་པཾ ཁཱི་ཡ་ཏི ཝེ་ཏི བྷི་ཛྫ་ཏི. པོ་ཐེ་ཏྭཱ པཱ་ཏི་ཏ་སྶ དུ་བྦ་ལ་ཏཱ པ་རཱ་དྷཱི་ན་ཏཱ ས་ཡ་ན་པ་རཱ་ཡ་ཎ་ཏཱ ཙ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཛ་རཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶཱ་ཏི པོ་ཐ་ཀ་ས་དི་སཱི ཛ་རཱ.
༦༤༥. ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏོཏི ཀ་ཏྟ་བྦ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཝི་སཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཏ་ར་ཙྪ་ཁེ་ལ༹་ཏེ་མི་ཏཱ་ནཾ པཱ་སཱ་ཎཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཧི་ཝི་ཙྪི་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཡ ས་ཝི་ས་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ སུ་ཁུ་མ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨོ་ཛཱ་ལ་ཀྑ་ཎོཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ངྒ་མ་ངྒཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོ ར་ས་སྶ སཱ་རོ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་བ་ལ་ཀཱ་རོ བྷཱུ་ཏ་ནི་སྶི་ཏོ ཨེ་ཀོ ཝི་སེ་སོ ཨོ་ཛཱ་ཏི.
ཨུ་པཱ་དཱ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནོ་ཨུ་པཱ་དཱ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༤༦. ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏེ་ཝཱཏི ན ནི་སྶ་ཡ་ཏི ཨེ་ཝ, ཀི་ནྟུ ནི་སྶ་ཡ་ཏི ཙ ནི་སྶཱི་ཡ་ཏི ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༦༤༧. པུ་རི་མཱ པ་ནཱཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་ས་ངྒ་ཧེ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ པུ་རི་མུ་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཡ་ཏ་ན་ནི་དྡེ་སེ ཝཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ པུ་རི་མཱ ཨུ་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟཱ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ, ཝུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ པ་ཙྪི་མ་ཏཱ, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏཱ་ཡ ཙ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པུ་རི་མ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨཱ་ཡཱུཏི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛཾ ཨུ་སྨཱ. ཡཾ ཀི་ཉྩི དྷཱ་ཏུཾ…པེ… ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨ་ནེ་ཀཱ་སུ པ་ཐ་ཝཱི་སུ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏཱ་སུ ཏཱ་སུ ཏཱ་སུ ས་ཧ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏེ་ཛ་ཝཱ་ཡཱུ་སུ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནེ་ཀེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ་སུ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་སཱ་དཱ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཙ པ་ཋ་མཾ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨུ་པྤ་ཏྟི ད་སྶི་ཏཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཙ པ་ན ཨུ་པྤ་ཏྟི ཨ་ཏྠི ཨེ་ཝ. སཱ་ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟ་ར་ས་ངྐ་ནྟི ཡེ་ན ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ པུ་ཙྪ་ཏི ‘‘ཀ་ཐཾ པ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ས་ངྐ་ནྟི ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
༦༥༡. ཨ་ཡ་པི་ཎྜི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཏཱ་དི་སཱ་ཡ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ནཱ་བ་དྡྷཱ ས་ནྟཱི ཝི་ས་རེ་ཡྻ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཏཱ་ནི ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ བ་དྡྷཱ་ནི ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ ཧི ཡུ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨུ་ད་ཀཾ པཾ་སུ་ཙུ་ཎྞཱ་ནི ཨཱ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡོ་པི་ཎྜི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཏ་ཐཱ ཨཱ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཨ་ཕུ་སི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཊྛཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ཕོ་ཊྛ་བྦ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཕུ་སི་ཏྭཱ་ཝ ཨཱ་བ་ནྡྷ་ཏཱི’’ཏི. ན ཧི ཡ་ཐཱ ཕོ་ཊྛ་བྦ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཕོ་ཊྛ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ནི་སྶ་ཡ་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཕོ་ཊྛ་བྦ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཝི་ནི་བྦྷོ་ག་ཝུ་ཏྟཱི་སུ ཧི བྷཱུ་ཏེ་སུ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ནི་སྶ་ཡ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ན ས་ཀྐཱ ནི་ཝཱ་རེ་ཏུཾ, ནཱ་པི ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ་སུ ཨ་ཝི་ནི་བྦྷོ་ག་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀཱི་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཕུ་ས་ནཱ་ཕུ་ས་ནཱ་ནི ཝི་ཙཱ་རེ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི. ན ཨུ་ཎྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཏེ་ཛོ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ན སཱི་ཏ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏེ་ཛོ་ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ནེ་ཝ ཙ སཱི་ཏ་ཏྟ་ཉྩ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ཛོ ཨེ་ཝ ཧི སཱི་ཏཾ ཧི་མ་པཱ་ཏ་ས་མ་ཡཱ་དཱི་སུ སཱི་ཏ་སྶ པ་རི་པཱ་ཙ་ཀ་ཏཱ་ད་སྶ་ན་ཏོ, སཱི་ཏུ་ཎྷཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་ཎྷེ་ན ས་ཧ ན སཱི་ཏཾ བྷཱུ་ཏ་ནྟ་རཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཨུ་ཎྷ་ཀ་ལཱ་པེ པ་ན སཱི་ཏ་སྶ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི སཱི་ཏ་ཀ་ལཱ་པེ ཙ ཨུ་ཎྷ་སྶ དྭི་ནྣཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏྟཱ ཏེ་ཛོ་ཝི་སེ་ས་བྷཱ་ཝེ ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. བྷཱ་ཝ་ཉྙ་ཐ་ཏྟནྟི ཁ་རཱ་ནཾ གུ་ལཱ༹་དཱི་ནཾ ད་ཝ་ཏཱ མུ་དུ་ཏཱ ར་སཱ་དཱི་ན་ཉྩ ད་ཝཱ་ནཾ ཁ་ར་ཏཱ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་སེ་ཧི ཨོ་མ་ཏྟཱ་དྷི་མ་ཏྟ་པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི. ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཀ་ཀྑ་ལཱ༹་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་ཛ་ཧ་ནཾ, ཏཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ན ཧོ་ཏི, ཨོ་མ་ཏྟཱ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ བྷཱ་ཝ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༦༥༢. ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝཱཏི ཨེ་ཀ་ནྟ་ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཨེ་ཀ་ནྟ་ན་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ནི་དྡེ་སེ་སུ ག་ཧ་ཎེ་སུ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ ཝཱ པ་ན་ཉྙ་མྤཱིཏི པ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན པུ་རི་མཱ་ན་མྤི ན་ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཀཾ དཱི་པེ་ཏི. ཏཱ ཧི ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣཱ་དི་ན་ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཏྠ་ཏྟཱ ཨེ་ཀེ་ན ཨ་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟེ ཨི་ཏ་རེ་ན་པི ཨ་ཝ་ཏྟ་བྦཱ སི་ཡུཾ, ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟེ ཝཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀ་ནྟཱ་ཀ་མྨ་ཛཱ་དཱི་སྭེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་ནྟེ་སུ ན ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
༦༦༦. ཨེ་ཀ་ནྟ …པེ… པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཏེ་སཾ ཝི་ཀཱ་ར་ཏྟཱ, ཨ་ནི་པྥ་ནྣ་ཏྟཱ པ་ན ཏ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ ན ཀེ་ན་ཙི ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
དུ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཙ་ཏུ་ཀྐ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༦༦. པ་ཙྪི་མ་པ་ད་སྶཱཏི ཝི་ཉྙཱ་ཏ་པ་ད་སྶ. ས་བྦ་མེ་ཝ ཧི རཱུ་པཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ཏ་སྶ ཨ་བྷི་ནྡི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏ་ཉྩ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི པུ་ཙྪཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཾ. ན ཧི ས་ཀྐཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ‘‘ཀ་ཏ་མཾ རཱུ་པཾ དི་ཊྛ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏུ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡ་ཐཱ ཧི དྭཱི་སུ ཨུ་དྡི་ཊྛེ་སུ ནོ་པཱ་ད་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨུ་དྡི་ཊྛེ་སུ སུ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཏཱི་ཧི་པི ཨ་ཉྙ་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ རཱུ་པཾ དི་ཊྛ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏ་ད་བྷཱ་ཝོ ན པུ་ཙྪི་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ སུ་ཏཱ་དཱི་སུ་པཱི་ཏི. ད་སྶ་ནཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎ་ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ན དི་ཊྛཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཉྙ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་སྶ ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཙ་ཏུ་ཀྐོ ཝུ་ཏྟོ.
པ་ཉྩ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༦༩. ཏེ་ཛོ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏནྟི ས་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཏེ་ཛོ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཝུ་ཏྟ་སྶ་པི ཨ་ཉྙེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན ས་ངྒ་ཧཱ་ར་ཧ་སྶ ས་ངྒ་ཎྷ་ནཾ ན་ཡ་ཀ་ར་ཎཾ ཨི་དྷ ད་ཊྛ་བྦཾ, ཏ་ཡི་དཾ ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཏ’’ནྟི ཙ་ཏུ་ཀྐ་པ་དེ་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཕོ་ཊྛ་བྦ་སྶ བྷེ་ད་ས་བྦྷཱ་ཝོ ཨ་ཊྛ་ཀེ ན་ཡོ.
པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༧༥. ན་ཏྠི ནཱི་ཝ་ར་ཎཱཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན མི་དྡྷ་སྶ་པི ནཱི་ཝ་ར་ཎ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན ཙ རཱུ་པཾ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཙ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་གེ་ལ་ཉྙཾ མུ་ནི་ནོ ན་ཏྠཱི་ཏི ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ ‘‘པི་ཊྛི མེ ཨཱ་གི་ལཱ་ཡ་ཏི, ཏ་མ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི (མ. ནི. ༢.༢༢) ཝ་ཙ་ན་ཏོ. ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ས་དྡོཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཝ་ཙཱི་གྷོ་སཱ་དི་ས་དྡོ. ན ཧི ཨེ་ཏཱ་ནི ཛཱ་ཡ་ནྟཱིཏི པ་རི་པ་ཙྩ་མཱ་ན་སྶ རཱུ་པ་སྶ པ་རི་པ་ཙྩ་ནཾ ཛ་རཱ, ཁཱི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཁ་ཡོ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཏི རཱུ་པ་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ནི, ན ས་ཡཾ ས་བྷཱ་ཝ་ཝ་ནྟཱ་ནཱི་ཏི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ཛཱ་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཛ་ན་ནཾ ཛཱ་ཏི, སཱ ཙ རཱུ་པ་བྷཱ་ཝོ་ཝ, ན ས་ཡཾ ས་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཏཱི་ཏི ‘‘ན པ་ན པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཛཱ་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ, ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ བྷཱ་ཝོ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ ཝོ་ཧཱ་རོ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཝོ་ཧཱ་རོ, ཏཾ ལ་བྷ་ཏི. ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་དྷ་མྨ་ཀྑ་ཎ་སྨིནྟི ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡ་མཱ་ན་དྷ་མྨ་ཀྑ་ཎ་སྨི་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ན ཧི ཏ་དཱ ཏེ དྷ་མྨཱ ན ཛཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་མཱ་ན་བྷཱ་ཝོ་ཝ ཛཱ་ཏཱི་ཏི ཡུ་ཏྟཱ ཏ་སྶཱ ཀ་མྨཱ་དི་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ ཏཾ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱ ཙ, ན པ་ན ཏ་དཱ ཏེ དྷ་མྨཱ ཛཱི་ཡ་ནྟི ཁཱི་ཡ་ནྟི ཙ, ཏ་སྨཱ ན ཏེ་སཾ ཏེ ཛཱི་ར་ཎ་བྷི་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝཱ ཙི་ཏྟཱ་དི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཏཾ་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཙཱ་ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མ་པི ཨུ་པཱ་དི་ནྣ-ས་དྡོ ཨུ་པེ་ཏེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ཨཱ་དི་ནྣ་ཏཾ ཝ་ད་ཏི, ན ནི་བྦ་ཏྟི་ནྟི ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་པཱ་ཀ་བྷེ་དཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཏཱ ཏེ་སཾ ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི ཙེ? ན, ཨཱ་དི་ནྣ-ས་དྡ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟི་ཝཱ་ཙ་ཀ་ཏྟཱ. ཨུ་པེ་ཏེ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་ཉྷི ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ནྟི པ་ཙྩ་ཡཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ནི་བྦ་ཏྟི་ཉྩ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟོ ཨ་ཡཾ ཝོ་ཧཱ་རོ ཏ་དཱ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎེ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི. པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཏེ་སཾ ཨུ་པྤཱ་དེ ས་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ས་ཏི ན ཧོ་ཏི. ན ཧི ཨ་ཛཱ་ཏཾ པ་རི་པ་ཙྩ་ཏི བྷི་ཛྫ་ཏི ཝཱ, ཏ་སྨཱ ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
ནི་སྶ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝུ་ཏྟི་ཏོཏི ཛཱ་ཡ་མཱ་ན་པ་རི་པ་ཙྩ་མཱ་ན་བྷི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟ་ཏྟཱ ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་དི་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝུ་ཏྟི་ཀཱ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པཱ་ན་ཉྩ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་བྷཱུ་ཏཱ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཏཾ་ནི་སྶི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི བྷཱུ་ཏ་ནི་སྶི་ཏཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པ་ནི་སྶི་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ན, བྷཱུ་ཏ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ན་ཉྩ བྷཱུ་ཏ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ཝི་ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ཨ་པི་ཙ ཨེ་ཀ་ཀ་ལཱ་པ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ས་ཧེ་ཝ ཨུ་པྤཱ་དཱ་དི་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཨེ་ཀ་སྶ ཀ་ལཱ་པ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཀེ་ཀཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཀ་ལཱ་པ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཀ་ལཱ་པཱ་ནུ་པཱ་ལ་ཀཾ ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀ་ལཱ་པུ་པྤཱ་དཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཱ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པཱ་ནི’’ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཝི་ཀཱ་ར་པ་རི་ཙྪེ་ད་རཱུ་པཱ་ནི ཙ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ས་མྦ་ནྡྷཾ ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཝི་སེ་སེ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞ་སུ་ས་ཎྛི་ཏ་དུ་སྶ་ཎྛི་ཏཱ་དི་ཝི་སེ་སཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ བཱ་ཧི་ར་ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ. ཀ་མྨ་ས་ཧཱ་ཡོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཀ་མྨ་སྶ ཝཱ ས་ཧཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡོ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡོ, སོ་ཝ ཨུ་ཏུ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་ཨུ་ཏུ, སོ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ. སཱི་ཏེ ཨུ་ཎྷེ ཝཱ ཀི་སྨི་ཉྩི ཨུ་ཏུ་མྷི ས་མཱ་ག་ཏེ ཏ་ཏོ སུ་དྡྷ་ཊྛ་ཀཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ སོ ཨུ་ཏུ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ. དུ་ཏི་ཡ་སྶ སུ་དྡྷ་ཊྛ་ཀ་སྶ ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་པ་ཊི་བ་ནྡྷ་ཀ་སྶ སོ ཨེ་ཝ པུ་རི་མོ ཨུ་ཏུ པ་ཙྩ་ཡོ. ཏ་ཏི་ཡཾ པ་ན སུ་དྡྷ་ཊྛ་ཀཾ པུ་རི་མ་ཨུ་ཏུ་ས་ཧཱ་ཡེ་ན ཨུ་ཏུ་ནཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏྟཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨུ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ པུ་རི་མོ ཨུ་ཏུ ཏི་སྶོ ས་ནྟ་ཏི་ཡོ གྷ་ཊྚེ་ཏི, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨ་ཉྙ་ཨུ་ཏུ་ས་མཱ་ག་མེ ཨ་ཉྙ་ས་ནྟ་ཏི་ཏྟ་ཡཾ, ཏ་ཏོ ཙ ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་ཉྙ་ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟི ད་ཊྛ་བྦཱ. ཏ་དེ་ཏཾ སཱི་ཏུ་ཎྷཱ་ནཾ ཨ་པྤ་བ་ཧུ་བྷཱ་ཝེ ཏཾ་ས་མྥ་སྶ་སྶ ཨ་ཙི་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཙི་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣེ་ན དཱི་པ་ནཱ ན ས་ནྟ་ཏི་ཏྟ་ཡ་ཝ་སེ་ན, ཨ་ཐ ཁོ མེ་གྷ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀ་མཱུ་ལ་ཨུ་ཏུ་ཝ་སེ་ན པ་ཀཱ་ར་ནྟ་རེ་ན ད་ཊྛ་བྦཱ, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ ནཱ་མ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. རཱུ་པ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཝི་ཀཱ་རཱ་དི་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་པ་རི་ནི་པྥ་ནྣ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་ས་ཉྷི རཱུ་པ་ཝི་ཀཱ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཏོ རཱུ་པ་ཏཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. རཱུ་པ་ཝི་ཀཱ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཝ པ་ན རཱུ་པེ ས་ཏི ས་ནྟི, ཨ་ས་ཏི ན ས་ནྟཱི་ཏི ཨ་ས་ངྑ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ པ་རི་ནི་པྥ་ནྣ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི.
རཱུ་པ་ཀ་ཎྜ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.