༩. པ་ཧཱ་རཱ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩. ན་ཝ་མེ (ཨུ་དཱ. ཨ་ཊྛ. ༤༥; སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ཙཱུ་ལ༹་ཝ་གྒ ༣.༣༨༤) ཨ་སུ་རཱཏི དེ་ཝཱ ཝི་ཡ ན སུ་ར་ནྟི ན ཀཱི་ལ༹་ནྟི ན ཝི་རོ་ཙ་ནྟཱི་ཏི ཨ་སུ་རཱ. སུ་རཱ ནཱ་མ དེ་ཝཱ, ཏེ་སཾ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ་ཏི ཝཱ ཨ་སུ་རཱ, ཝེ་པ་ཙི་ཏྟི་པ་ཧཱ་རཱ་དཱ་ད་ཡོ. ཏེ་སཾ བྷ་ཝ་ནཾ སི་ནེ་རུ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གེ. ཏེ ཏ་ཏྠ པ་ཝི་ས་ནྟཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཱ སི་ནེ་རུ་པཱ་དེ མ་ཎྜ་པཱ་དཱི་ནི ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ ཀཱི་ལ༹་ནྟཱ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི. སཱ ཏ་ཏྠ ཏེ་སཾ ཨ་བྷི་ར་ཏི. ཨི་མེ གུ་ཎེ དི་སྭཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡེ དི་སྭཱ དི་སྭཱ ཨ་སུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟཱི’’ཏི.
ཡ་སྨཱ ལོ་ཀི་ཡཱ ཛ་མྦུ་དཱི་པོ, ཧི་མ་ཝཱ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ས་མུ་དྡ་ད་ཧ་པ་བྦ་ཏཱ ཏ་པྤ་བྷ་ཝཱ ན་དི་ཡོ་ཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཡཾ ཡཾ ན མ་ནུ་སྶ་གོ་ཙ་རཾ, ཏ་ཏྠ ས་ཡཾ ས་མྨཱུ་ལ༹ྷཱ ཨ་ཉྙེ་པི ས་མྨོ་ཧ་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ས་མྨོ་ཧ་ཝི་དྷ་མ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཛ་མྦུ་དཱི་པོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛ་ན་པ་རི་མཱ་ཎོ ཨཱ་ཡཱ་མ་ཏོ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཙཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊོ ཏ་དུ་པ་བྷོ་གི་ས་ཏྟཱ་ནཾ པུ་ཉྙ་ཀྑ་ཡེ་ན. སུ་ནྡ་ར་ད་སྶ་ནཾ ཀཱུ་ཊ་ནྟི སུ་ད་སྶ་ན་ཀཱུ་ཊཾ, ཡཾ ལོ་ཀེ ‘‘ཧེ་མ་ཀཱུ་ཊ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. མཱུ་ལ་ག་ནྡྷོ ཀཱ་ལཱ་ནུ་སཱ་རི་ཡཱ་དི. སཱ་ར་ག་ནྡྷོ ཙ་ནྡ་ནཱ་དི. ཕེ་གྒུ་ག་ནྡྷོ ས་ལ་ལཱ་དི. ཏ་ཙ་ག་ནྡྷོ ལ་ཝ་ངྒཱ་དི. པ་པ་ཊི་ཀཱ་ག་ནྡྷོ ཀ་པི་ཏྠཱ་དི. ར་ས་ག་ནྡྷོ ས་ཛྫུ་ལ་སཱ་དི. པ་ཏྟ་ག་ནྡྷོ ཏ་མཱ་ལ་ཧི་རི་ཝེ་རཱ་དི. པུ་པྥ་ག་ནྡྷོ ནཱ་ག་ཀུ་སུ་མཱ་དི. ཕ་ལ་ག་ནྡྷོ ཛཱ་ཏི་ཕ་ལཱ་དི. ག་ནྡྷ་ག་ནྡྷོ ས་བྦེ་སཾ ག་ནྡྷཱ་ནཾ ག་ནྡྷོ. ‘‘ས་བྦཱ་ནི པུ་ཐུ་ལ་ཏོ པ་ཉྙཱ་ས ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི, ཨཱ་ཡཱ་མ་ཏོ པ་ན ཨུ་བྦེ་དྷ་ཏོ ཝི་ཡ དྭི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཱ་ནེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
མ་ནོ་ཧ་ར་སི་ལཱ་ཏ་ལཱ་ནཱིཏི ར་ཏ་ན་མ་ཡ་ཏྟཱ མ་ནུ་ཉྙ་སོ་པཱ་ན་སི་ལཱ་ཏ་ལཱ་ནི. སུ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཏ་དུ་པ་བྷོ་གི་ས་ཏྟཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཀ་མྨུ་ནཱ་ཝ སུ་ཊྛུ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ་ནི སུ་ས་ཎྛི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པཱ་དཱི་ནི ཨུ་ད་ཀཾ མ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཕ་ལི་ཀ་ས་དི་ས་ནི་མྨ་ལོ་ད་ཀཱ་ནི. ཏི་རི་ཡ་ཏོ དཱི་གྷཾ ཨུ་གྒ་ཏ་ཀཱུ་ཊ་ནྟི ‘‘ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་པ་བྦ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. པུ་རི་མཱ་ནི ནཱ་མ་གོ་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ ན་དཱི ནི་ནྣ་གཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ གོ་ཏྟཾ, ག་ངྒཱ ཡ་མུ་ནཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ནཱ་མཾ.
ས་ཝ་མཱ་ནཱཏི ས་ནྡ་མཱ་ནཱ. པཱུ་ར་ཏྟནྟི པུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝོ. མ་སཱ་ར་ག་ལླཾ ‘‘ཙི་ཏྟ་ཕ་ལི་ཀ’’ནྟི་པི ཝ་ད་ནྟི. མ་ཧ་ཏཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནནྟི མ་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ. ཏི་མཱི ཏི་མི་ངྒ་ལཱ ཏི་མི་ཏི་མི་ངྒ་ལཱཏི ཏི་སྶོ མ་ཙྪ་ཛཱ་ཏི་ཡོ. ཏི་མིཾ གི་ལ་ན་ས་མ་ཏྠཱ ཏི་མི་ངྒ་ལཱ. ཏི་མི་ཉྩ ཏི་མི་ངྒ་ལ་ཉྩ གི་ལ་ན་ས་མ་ཏྠཱ ཏི་མི་ཏི་མི་ངྒ་ལཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དི་ཀེ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ན སཾ་ཝ་ས་ཏཱིཏི ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན སཾ་ཝཱ་སཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཨུ་ཀྑི་པ་ཏཱིཏི ཨ་པ་ནེ་ཏི. ཝི་མུ་ཏྟི་ར་སོཏི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་མུ་ཙྩ་ན་ར་སོ. ས་བྦཱ ཧི སཱ་ས་ན་ས་མྤ་ཏྟི ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་མུ་ཏྟི་ཨ་ཏྠཱ.
ར་ཏ་ནཱ་ནཱིཏི ར་ཏི་ཛ་ན་ན་ཊྛེ་ན ར་ཏ་ནཱ་ནི. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ད་ཡོ ཧི བྷཱ་ཝི་ཡ་མཱ་ནཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་པི ཨ་ན་པྤ་ཀཾ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟི, པ་གེ་ཝ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ས་མྨ་ས་ཏི, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ;
ལ་བྷ་ཏཱི པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ, ཨ་མ་ཏཾ ཏཾ ཝི་ཛཱ་ན་ཏ’’ནྟི. (དྷ. པ. ༣༧༤) –
ལོ་ཀི་ཡ་ར་ཏ་ན་ནི་བྦ་ཏྟཾ པ་ན པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ ན ཏ་སྶ ཀ་ལ་བྷཱ་ག་མྤི ཨ་གྒྷ་ཏི. ཨ་པི་ཙ –
‘‘ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏཾ མ་ཧ་གྒྷ་ཉྩ, ཨ་ཏུ་ལཾ དུ་ལླ་བྷ་ད་སྶ་ནཾ;
ཨ་ནོ་མ་ས་ཏྟ་པ་རི་བྷོ་གཾ, ར་ཏ་ན་ནྟི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི’’. (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༣; སཾ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༣.༥.༢༢༣; ཁུ. པཱ. ཨ་ཊྛ. ༦.༣; སུ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༢༢༦; མ་ཧཱ་ནི. ཨ་ཊྛ. ༥༠);
ཡ་དི ཙ ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ར་ཏ་ནཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ བྷཱུ་ཏ་ཏོ ར་ཏ་ན་བྷཱ་ཝོ. བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྷི སོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཡཾ སཱ་ཝ་ཀཱ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་ཉཱ་ཎཾ, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎཾ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟི ཨཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ. ཨཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ར་ཎ་ཉྷི དཱ་ནཱ་དི་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ར་ཏི་ཛ་ན་ན་ཊྛེ་ན ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏཱ་དི་ཨ་ཏྠེ་ན ཙ ར་ཏ་ན་བྷཱ་ཝོ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནཾ སཱ་ཏི་ས་ཡོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་ཏྲི་མཱ་ནི ར་ཏ་ནཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཏ་ཏྠ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨོ་ཀྐ་ནྟི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ས་ཏི་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ པ་ན ཀཱ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཀཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ་ཙི་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ སུ་བྷ་སུ་ཁ་ནི་ཙྩ་ཨ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ན་ཏོ ཨ་སུ་བྷ་དུ་ཀྑཱ་ནི་ཙྩཱ་ན་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ ཙ ནེ་སཾ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝི་བྷ་ཏྟོ.
ས་མྨཱ པ་ད་ཧ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ན, ས་ཡཾ ཝཱ ས་མྨཱ པ་ད་ཧ་ཏི, པ་ས་ཏྠཾ སུ་ནྡ་རཾ ཝཱ པ་ད་ཧ་ནྟཱི་ཏི ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཾ, པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝཱ ས་མྨ་དེ་ཝ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཾ ཝཱི་རི་ཡ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་མྤི ཨ་ནུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ན་པྤ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཊྛཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ཙ་ཏུ་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ཀ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ’’ཏི.
ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨི་དྡྷི, ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ནི་པྥ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཝཱ ཏཱ་ཡ ས་ཏྟཱ ཨི་དྡྷཱ ཝུ་དྡྷཱ ཨུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨི་དྡྷི. ཨི་ཏི པ་ཋ་མེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན ཨི་དྡྷི ཨེ་ཝ པཱ་དོ་ཏི ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ, ཨི་དྡྷི་ཀོ་ཊྛཱ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཏི་ཡེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན ཨི་དྡྷི་ཡཱ པཱ་དོ པ་ཏི་ཊྛཱ ཨ་དྷི་ག་མུ་པཱ་ཡོ་ཏི ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ. ཏེ་ན ཧི ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི་ཝི་སེ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨི་དྡྷིཾ པ་ཛྫ་ནྟི པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. སྭཱ་ཡཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ ཡ་སྨཱ ཚ་ནྡཱ་དི་ཀེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་དྷི་པ་ཏི་དྷ་མྨེ དྷུ་རེ ཛེ་ཊྛ་ཀེ ཀ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ’’ཏི.
པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱིཏི ས་དྡྷཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ. ཀོ་ས་ཛྫཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ པ་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎེ, པ་མཱ་དཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ, ཝི་ཀྑེ་པཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎེ, ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ.
ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ་དཱི་ཧི ཨ་ན་བྷི་བྷ་ཝ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ཊྛེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ ཐི་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ བ་ལཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱཏི བོ་དྷི་ཡཱ, བོ་དྷི་སྶ ཝཱ ཨ་ངྒཱ་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ. ཡཱ ཧི ཨེ་སཱ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒཱི ཡཱ་ཡ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ ལཱི་ནུ་དྡྷ་ཙྩ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཨུ་ཙྪེ་ད་ས་སྶ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ཨུ་པ་དྡ་ཝཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ཝཱི་རི་ཡ་པཱི་ཏི་པ་སྶ་དྡྷི་ས་མཱ་དྷི་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཀི་ལེ་ས་ནི་དྡཱ་ཡ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཝཱ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ‘‘བོ་དྷཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྶཱ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ བོ་དྷི་ཡཱ ཨ་ངྒཱ་ཏི་པི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཛྷཱ་ན་ངྒ་མ་གྒ་ངྒཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ. ཡོ་པེ་ས ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒི་ཡཱ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ‘‘བོ་དྷཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྶ བོ་དྷི་སྶ ཨ་ངྒཱ་ཏི་པི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ སེ་ན་ངྒ་ར་ཐ་ངྒཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ ‘‘བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ངྒཱ་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༤༦༦; སཾ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༣.༥.༡༨༢; པ་ཊི. མ. ཨ་ཊྛ. ༢.༢.༡༧). ‘‘བོ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་ཊི. མ. ༢.༡༧) ན་ཡེ་ན་པི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོཏི ཏཾ་ཏཾ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷེ་ཧི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ, ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཏྟཱ, ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཀ་ར་ཏྟཱ ཙ ཨ་རི་ཡོ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་ཊྛ་ངྒཱ་ནི ཨ་སྶ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཊྛ ཨ་ངྒཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ. མཱ་རེ་ནྟོ ཀི་ལེ་སེ ག་ཙྪ་ཏི ནི་བྦཱ་ན་ཏྠི་ཀེ་ཧི ཝཱ མ་གྒཱི་ཡ་ཏི, ས་ཡཾ ཝཱ ནི་བྦཱ་ནཾ མ་གྒ་ཏཱི་ཏི མ་གྒོ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
སོ་ཏཱ་པ་ནྣོཏི མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏཾ སོ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ཊྛོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་སྶ ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཊྛོ, ཡོ ཨ་ཊྛ་མ་ཀོ་ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱིཏི ས་ཀི་དེ་ཝ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་མ་ན་སཱི་ལོ དུ་ཏི་ཡ་ཕ་ལ་ཊྛོ. ཨ་ནཱ་གཱ་མཱིཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་མ་ལོ་ཀཾ ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་སཱི་ལོ ཏ་ཏི་ཡ་ཕ་ལ་ཊྛོ. ཡོ པ་ན ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི་ཏི་ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀོ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་ཝི་བྷཱ་གོ, སོ ཨེ་ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ པ་བྷེ་དོ་ཏི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.
པ་ཧཱ་རཱ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.