༡༠. ཨུ་པོ་ས་ཐ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠. ད་ས་མེ ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེཏི (ཨུ་དཱ. ཨ་ཊྛ. ༤༥; སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ཙཱུ་ལ༹་ཝ་གྒ ༣.༣༨༣) ཏ་སྨིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་ས་བྷཱུ་ཏེ ཨ་ཧ་ནི. ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཨོ་ཝཱ་ད་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏུཾ. ཨུ་དྡྷ་སྟཾ ཨ་རུ་ཎནྟི ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནཾ. ཨུ་དྡི་ས་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑནྟི ཐེ་རོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཾ ཡཱ་ཙི. ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནུ་པོ་ས་ཐེ ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༣༦) སི་ཀྑཱ་པ་ད་སྶ ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏི་ཡཱ་མ་ར་ཏྟིཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སི? ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨོ་ཝཱ་ད་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་དྡི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཨ་དྡ་སཱཏི ཀ་ཐཾ ཨ་དྡ་ས? ཨ་ཏྟ་ནོ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎེ་ན ཏ་སྶཾ པ་རི་ས་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་རི་ཛཱ་ན་ནྟོ ཏ་སྶ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་སྶི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཙི་ཏྟེ དི་ཊྛེ ཏཾ་ས་མ་ངྒཱི་པུ་གྒ་ལོ དི་ཊྛོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ དུ་སྶཱི་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ས་ཏྟ་སུ དི་ཝ་སེ་སུ པ་ཝ་ཏྟཾ པ་རེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ལཱ་བྷཱི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ་པཱི་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ནི་སི་ནྣནྟི ས་ངྒྷ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ནྟོ ནི་སི་ནྣཾ. དི་ཊྛོ་སཱིཏི ཨ་ཡཾ ན པ་ཀ་ཏ་ཏྟོ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དི་ཊྛོ ཨ་སི. ཡ་སྨཱ ཙ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛོ, ཏ་སྨཱ ན་ཏྠི ཏེ ཏ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཀ་མྨཱ་དི་སཾ་ཝཱ་སོ. ཡ་སྨཱ པ་ན སོ སཾ་ཝཱ་སོ ཏ་ཝ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨུ་ཊྛེ་ཧི, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ པ་ད་ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ པུ་གྒ་ལོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སཱིཏི ཨ་ནེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཝ་ཏྭཱ་པི ‘‘ཐེ་རོ ས་ཡ་མེ་ཝ ནི་བྦི་ནྣོ ཨོ་ར་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ, ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཨི་མེ་སཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. བཱ་ཧཱ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱཏི ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ མ་ཡཱ ཙ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ དི་ཊྛོ, ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ‘ཨུ་ཊྛེ་ཧི, ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟོ ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི་སྶ ནི་ཀྐ་ཌྜྷ་ན་ཀཱ་ལོ, མཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ཏཾ བཱ་ཧཱ་ཡཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི, ཏ་ཐཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ. བ་ཧི དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀཱ ནི་ཀྑཱ་མེ་ཏྭཱཏི དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀཱ དྭཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཏོ ནི་ཀྑཱ་མེ་ཏྭཱ. བ་ཧཱིཏི པ་ན ནི་ཀྑཱ་མི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ད་སྶ་ནཾ. ཨ་ཐ ཝཱ བ་ཧི་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀཱཏི བ་ཧི་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ཏོ་པི ནི་ཀྑཱ་མེ་ཏྭཱ, ན ཨ་ནྟོ་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ཏོ ཨེ་ཝ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་པི ཝི་ཧཱ་ར་ཏོ བ་ཧི་ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱུ་ཙི་གྷ་ཊི་ཀཾ ད་ཏྭཱཏི ཨ་གྒ་ལ༹་སཱུ་ཙི་ཉྩ ཨུ་པ་རི་གྷ་ཊི་ཀ་ཉྩ ཨཱ་ད་ཧི་ཏྭཱ, སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ ཀ་ཝཱ་ཊཾ ཐ་ཀེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཱ་ཝ བཱ་ཧཱ་ག་ཧ་ཎཱ་པི ནཱ་མཱཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་རི་སཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ ཧི ཏེ་ན པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ བཱ་ཧཱ་ག་ཧ་ཎཱ་པི ནཱ་མ སོ མོ་གྷ་པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་མེ་སྶ་ཏི, ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་མི་ད་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ ག་ར་ཧ་ན་ཙྪ་རི་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་དཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨ་བྦུ་དོ ཛཱ་ཏོ, ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ པུ་གྒ་ལཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ན ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟི, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི. ཨ་ནུ་དྡི་ས་ནྟེ ཙ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐོ པ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ་ཡེ་ཝ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ་ཡེ་ཝ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ན དཱ་ནཱ་ཧནྟི ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཧཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ན ཀ་རི་སྶཱ་མི, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ན ཨུ་དྡི་སི་སྶཱ་མཱི་ཏི པ་ཙྩེ་ཀཾ ན-ཀཱ་རེ་ན ས་མྦ་ནྡྷོ. དུ་ཝི་དྷ་ཉྷི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ – ཨཱ་ཎཱ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ, ཨོ་ཝཱ་ད་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ནྟི. ཏེ་སུ ‘‘སུ་ཎཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༣༤) ཨཱ་ཎཱ་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ. ཏཾ སཱ་ཝ་ཀཱ་ཝ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི, ན བུ་དྡྷཱ, ཡཾ ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་སཾ ཨུ་དྡི་སཱི་ཡ་ཏི. ‘‘ཁ་ནྟཱི པ་ར་མཾ…པེ… ས་བྦ་པཱ་པ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ…པེ… ཨ་ནུ་པ་ཝཱ་དོ ཨ་ནུ་པ་གྷཱ་ཏོ…པེ… ཨེ་ཏཾ བུ་དྡྷཱ་ན སཱ་ས་ན’’ནྟི (དཱི. ནི. ༢.༩༠; དྷ. པ. ༡༨༣-༡༨༥; ཨུ་དཱ. ༣༦; ནེ་ཏྟི. ༣༠) ཨི་མཱ པ་ན ཏི་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨོ་ཝཱ་ད་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ནཱ་མ. ཏཾ བུ་དྡྷཱ་ཝ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི, ན སཱ་ཝ་ཀཱ, ཚ་ནྣ་མྤི ཝ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨུ་དྡི་ས་ནྟི. དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི དྷ་ར་མཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཡ་མེ་ཝ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སོ, ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ན པ་ཋ་མ་བོ་དྷི་ཡཾ་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨི་ཏ་རོ. ཏ་ཉྩ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ་ཡེ་ཝ ཨུ་དྡི་ས་ནྟི, ན བུ་དྡྷཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་མ་ཏྟཾ ཨི་མཾ ཨོ་ཝཱ་ད་པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ དི་སྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ན ཨུ་དྡི་སི. ཨ་ཊྛཱ་ནནྟི ཨ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཀཱ་ར་ཎ་ཉྷི ཡ་ཐཱ ཏི་ཊྛ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཕ་ལཾ ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ‘‘ཋཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨ་ཝ་ཀཱ་སོ’’ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡནྟི ཀི་རི་ཡཱ་པ་རཱ་མ་ས་ནཾ.
ཨ་ཊྛི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེཏི ཀོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི? ཡྭཱ་ཡཾ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནུ་དྡེ་སོ ཝུ་ཏྟོ, སོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཨ་བྦྷུ་ཏོ དྷ་མྨོ་ཏི ཏཾ ཨ་པ་རེ་ཧི་པི ས་ཏྟ་ཧི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུ་ཀཱ་མོ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ཏེ་སཾ ཨུ་པ་མཱ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨ་ཊྛ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨེ ད་སྶེ་ནྟོ ས་ཏྠཱ ‘‘ཨ་ཊྛི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཨུ་པོ་ས་ཐ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
མ་ཧཱ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.