༡. ཝེ་ར་ཉྫ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡. དུ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ ཝེ་ར་ཉྫཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི (པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༡) ཨེ་ཏྠ ཝེ་ར་ཉྫཱཏི ཏ་སྶ ན་ག་ར་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྶཾ ཝེ་ར་ཉྫཱ་ཡཾ. ས་མཱི་པ་ཏྠེ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ. ན་ལེ༹་རུ་པུ་ཙི་མ་ནྡ་མཱུ་ལེཏི ཨེ་ཏྠ ན་ལེ༹་རུ ནཱ་མ ཡ་ཀྑོ. པུ་ཙི་མ་ནྡོཏི ནི་མྦ་རུ་ཀྑོ. མཱུ་ལནྟི ས་མཱི་པཾ. ཨ་ཡ་ཉྷི མཱུ་ལ-ས་དྡོ ‘‘མཱུ་ལཱ་ནི ཨུ་དྡྷ་རེ་ཡྻ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨུ་སཱི་ར་ནཱ་ལི༹་མ་ཏྟཱ་ནི་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༤.༡༩༥) མཱུ་ལ་མཱུ་ལེ དི་སྶ་ཏི. ‘‘ལོ་བྷོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༣.༣༠༥; པ་རི. ༣༢༣) ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཧེ་ཏུ་མྷི. ‘‘ཡཱ་ཝ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ ཀཱ་ལེ ཚཱ་ཡཱ ཕ་ར་ཏི, ནི་ཝཱ་ཏེ པ་ཎྞཱ་ནི པ་ཏ་ནྟི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (པཱ་རཱ. ༤༩༤) ས་མཱི་པེ. ཨི་དྷ པ་ན ས་མཱི་པེ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ, ཏ་སྨཱ ན་ལེ༹་རུ་ཡ་ཀྑེ་ན ཨ་དྷི་གྒ་ཧི་ཏ་སྶ པུ་ཙི་མ་ནྡ་སྶ ས་མཱི་པེ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. སོ ཀི་ར པུ་ཙི་མ་ནྡོ ར་མ་ཎཱི་ཡོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ཝི་ཡ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཏ་སྶ ན་ག་ར་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ག་མ་ནཱ་ག་མ་ན་ས་མྤ་ནྣེ ཋཱ་ནེ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་ར་ཉྫཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཏི་རཱུ་པེ ཋཱ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཏ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ ས་མཱི་པེ ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གེ ཝི་ཧཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཝེ་ར་ཉྫཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ན་ལེ༹་རུ་པུ་ཙི་མ་ནྡ་མཱུ་ལེ’’ཏི.
པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ༡.༢) ནཱ་མ ཨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ནཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི. ནི་སི་ནྣཱ་ས་ན་ཏོ ན ཝུ་ཊྛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཛི་ཎྞེ…པེ… ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟེཏི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་པེ་ཀྑཾ ན ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཛི་ཎྞེ…པེ… ཝ་ཡོ་ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟེ དི་སྭཱ’’ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཧཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་པེ་ཀྑཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ན པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཏཱིཏི ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ན ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ན་མྤི ཧི པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ན དཱུ་ར་ཏོ་ཝ དི་སྭཱ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ན་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མཱ’’ཏི. ནཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱིཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟཾ ད་སྶི་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཝི་བྷཱ་ཝ་ནེ ནཱ་མ ཨ་ཏྠེཏི པ་ཀ་ཏི་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨ་ཏྠེ. ན ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏི ཝཱཏི ན ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝཱ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཏཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎནྟི ‘‘ཨ་ཡཾ མ་མ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་དཱི་ནི ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་རཱུ་པོ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ. ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོཏི ‘‘དུ་ཀྑཾ ཁོ ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་པྤ་ཏི་སྶོ, ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ ས་ཀྐ་རེ་ཡྻཾ ག་རུཾ ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དི་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ (ཨ. ནི. ༤.༢༡) ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ. ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཱ་ར་ཧནྟི པ་ཎི་པཱ་ཏཱ་ར་ཧཾ. ས་མྤ་ཏི་ཛཱ་ཏོཏི མུ་ཧུ་ཏྟ་ཛཱ་ཏོ, ཛཱ་ཏ་ས་མ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་ཏྟ་རེ་ན མུ་ཁོཏི ཨུ་ཏྟ་ར་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁོ. ‘‘ས་ཏྟ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རེ་ན ག་ནྟྭཱ ས་ཀ་ལཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི’’ནྟི ཨི་དཾ –
‘‘དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྤ་ཏི་ཛཱ་ཏོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ས་མེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་བྷི་མུ་ཁོ ས་ཏྟ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རེ་ན ག་ཙྪ་ཏི, སེ་ཏ་མྷི ཚ་ཏྟེ ཨ་ནུ་དྷཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ས་བྦཱ དི་སཱ ཝི་ལོ་ཀེ་ཏི, ཨཱ་ས་བྷི་ཉྩ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༣༡) –
ཨེ་ཝཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ས་ཏྟ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རུ་པ་རི ཋི་ཏ་སྶ ཝི་ཡ ས་བྦཱ་དི་སཱ་ནུ་ལོ་ཀ་ན་སྶ ཀ་ཐི་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ནེ་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ ས་ཏྟ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་ར་ཏོ པ་གེ་ཝ དི་སཱ་ཝི་ལོ་ཀ་ན་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཧི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏྠི་མཾ དི་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི, ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨེ་ཀ་ངྒ་ཎཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛ་ཡ་མཱ་ནཱ, ‘‘མ་ཧཱ་པུ་རི་ས, ཨི་དྷ ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དི་སོ་པི ན་ཏྠི, ཀུ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏ་སྶོ དི་སཱ, ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་ནུ་དི་སཱ, ཧེ་ཊྛཱ, ཨུ་པ་རཱི་ཏི ད་ས་པི དི་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་དི་སཾ ཨ་དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨུ་ཏྟ་ར་དི་སཱ’’ཏི ས་ཏྟ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རེ་ན ཨ་ག་མཱ་སཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨོ་ལོ་ཀེ་སིནྟི མ་མ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ལོ་ཀ་ཝི་ཝ་ར་ཎ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ ཛཱ་ཏེ པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ་ནཱ་ཝ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
མ་ཧཱ་པུ་རི་སོཏི ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་ཀུ་ལ་པྤ་དེ་སཱ་དི་ཝ་སེ་ན མ་ཧ་ནྟ་པུ་རི་སོ. ཨ་གྒོཏི གུ་ཎེ་ཧི ས་བྦ་པྤ་དྷཱ་ནོ. ཛེ་ཊྛོཏི གུ་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་བྦེ་སཾ ཝུ་དྡྷ་ཏ་མོ, གུ་ཎེ་ཧི མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཏ་མོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སེ་ཊྛོཏི གུ་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་བྦེ་སཾ པ་ས་ཏྠ་ཏ་མོ. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན པ་ཙྪི་མཱ་ནི དྭེ པུ་རི་མ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཡཱཏི ནི་སྶ་ཀྐེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོཏི ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རོ. པ་ཏི་མཱ་ནེ་སཱིཏི པཱུ་ཛེ་སི. ཨཱ་ས་བྷི་ནྟི ཨུ་ཏྟ་མཾ. མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་དི་ར་ཧོ པུ་གྒ་ལོཏི མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་དི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་ར་ཧོ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ པུ་གྒ་ལོ. ནི་ཙྩ་སཱ་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ པ་ནེ་ཏྠ ས་མཱ་སོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཏོ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པནྟི ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཾ. པ་རི་པཱ་ཀ་སི་ཐི་ལ་བ་ནྡྷ་ནནྟི པ་རི་པཱ་ཀེ་ན སི་ཐི་ལ་བ་ནྡྷ་ནཾ.
ཏཾ ཝ་ཙ་ནནྟི ‘‘ནཱ་ཧཾ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘ནཱ་ཧཾ ཨ་ར་ས་རཱུ་པོ, མཱ་དི་སཱ ཝཱ ཨ་ར་ས་རཱུ་པཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཐ་དྡྷོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙི་ཏྟ་མུ་དུ་བྷཱ་ཝ་ཛ་ན་ན་ཏྠ’’ནྟི.
ཀ་ཏ་མོ པ་ན སོཏི པ་རི་ཡཱ་ཡཱ་པེ་ཀྑོ པུ་ལླི་ངྒ་ནི་དྡེ་སོ, ཀ་ཏ་མོ སོ པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ? ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ནཱཏི ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དི་ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན. ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནཱཏི དེ་ཝེ་སུ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན. སེ་ཊྛ་ས་མྨ་ཏཱ་ན་མྤཱིཏི ཨ་པི-ས་དྡེ་ན པ་གེ་ཝ ཨ་སེ་ཊྛ་ས་མྨ་ཏཱ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནྟཱ་ནནྟི ས་པྤཱི་ཏི་ཀ་ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན པ་མོ་ད་མཱ་ནཱ་ནཾ. ར་ཛྫ་ནྟཱ་ནནྟི བ་ལ་ཝ་རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ར་ཛྫ་ནྟཱ་ནཾ. རཱུ་པ་པ་རི་བྷོ་གེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏ་ཎྷཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ རཱུ་པ་ཏོ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཧ་ད་ཡ་ཏ་པྤ་ན་ཏོ ཨ་མྦ་ར་སཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ རཱུ་པ་ར་སཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨཱ་ཝི་ཉྩ་ནྟཱིཏི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟི. ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་སཱ་མ་གྒི་ཡནྟི ཝ་ཏྠུ་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་ཀཱ་ར་ཎ་སཱ་མ་གྒི་ཡཾ. ཨ་ནུ་ཀྑི་པ་ནྟོཏི ཨ་ཏྟུ་ཀྐཾ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀྑི་པ་ནྟོ ཨ་ནུ་ཀྐཾ་སེ་ནྟོ.
ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ན་ཏྠེ ཀ་ར་ཎེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནནྟི ‘‘ཛ་ཧི་ཏཱ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶཱཏི ཀ་ར་ཎེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཛ་ཧི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མཱུ་ལནྟི བྷ་ཝ་མཱུ་ལཾ. ‘‘ཏཱ་ལ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘ཨོ་ཊྛ་མུ་ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ མ་ཛ྄ཛྷེ་པ་ད་ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ-ཀཱ་ར་ཉྩ དཱི་གྷཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏཱ་ལ་ཝ་ཏྠུ ཝི་ཡ ནེ་སཾ ཝ་ཏྠུ ཀ་ཏ་ནྟི ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཏཱ་ལ་སྶ ཝ་ཏྠུ ཏཱ་ལ་ཝ་ཏྠུ. ཡ་ཐཱ ཨཱ་རཱ་མ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦོ པ་དེ་སོ ཨཱ་རཱ་མ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ ‘‘ཨཱ་རཱ་མ་ཝ་ཏྠཱུ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ལ་སྶ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ་ཀཱ་སོ ས་མཱུ་ལཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏེ ཏཱ་ལེ པ་དེ་ས་མ་ཏྟེ ཋི་ཏེ ཏཱ་ལ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཏཱ་ལ་ཝ་ཏྠཱུ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ནེ་སནྟི རཱུ་པ་ར་སཱ་དཱི་ནཾ. ཀ་ཐཾ པ་ན ཏཱ་ལ་ཝ་ཏྠུ ཝི་ཡ ནེ་སཾ ཝ་ཏྠུ ཀ་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. རཱུ་པཱ་དི་པ་རི་བྷོ་གེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏ་ཎྷཱ་ཡུ་ཏྟ་སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་སཱ་དཱི་ནཾ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏེ་སཾ པུ་བྦེ ཨུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྠུ་མ་ཏྟེ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནེ ཀ་ཏེ’’ཏི. ཏ་ཏྠ པུ་བྦེཏི པུ་རེ, ས་རཱ་ག་ཀཱ་ལེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟཱིཏི ཏཱ་ལ་ཝ་ཏྠུ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཏྠུ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ རཱུ་པ་ར་སཱ་ད་ཡོ ‘‘ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨེ་ཏེ་ན པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པུ་ན ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝོ ད་སྶི་ཏོ.
ཨ་ཝི་རུ་ལ༹ྷི་དྷ་མྨ་ཏྟཱཏི ཨ་ཝི་རུ་ལ༹ྷི་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ. མ་ཏྠ་ཀ་ཙྪི་ནྣོ ཏཱ་ལོ པ་ཏྟ་ཕ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏོ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཏྠ་ཀ་ཙྪི་ནྣ་ཏཱ་ལོ ཝི་ཡ ཀ་ཏཱ’’ཏི. ཨེ་ཏེ་ན ‘‘ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ ཝི་ཡ ཀ་ཏཱ་ཏི ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་གྒ་ཧོ ད་སྶི་ཏོ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ‘‘ཨ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏོ ཏཱ་ལོ ཝི་ཡ ཀ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཏཱ་ལ་ཀ་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཝི་སེ་ས་ན་སྶ པ་ར་ནི་པཱ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨི་མི་ནཱ པ་ན་ཏྠེ་ན ཨི་དཾ ད་སྶེ་ཏི – རཱུ་པ་ར་སཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨཱ ཧུ་ཏྭཱ པུ་བྦེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ག་ཧི་ཏཱ, ཏེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་པི མ་ཏྠ་ཀ་ས་དི་སཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཛྫཱ་ནཾ མ་གྒ་ས་ཏྠེ་ན ཚི་ནྣ་ཏྟཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཏཱ་ལ་པ་ཏྟ་ས་དི་སེ ཝི་པཱ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷེ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ ཛཱ་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ ཝི་ཡ ཀ་ཏཱ་ཏི ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ རཱུ་པ་ར་སཱ་ད་ཡོ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ‘‘ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནྟཱ་ན’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན ཀུ་ས་ལ་སོ་མ་ན་སྶ་མྤི ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཏཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནུ-ས་དྡོ པ་ཙྪཱ་ས་དྡེ་ན ས་མཱ་ན་ཏྠོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ ནེ་སཾ པ་ཙྪཱ་བྷཱ་ཝོ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཡ་ཉྩ ཁོ ཏྭཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་དེ་སི, སོ པ་རི་ཡཱ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱིཏི ཡཾ ཝ་ནྡ་ནཱ་དི་སཱ་མ་གྒི་ར་སཱ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ར་ས་རཱུ་པ་ཏཱ་ཡ ཝ་དེ་སི, ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ན ཧོ་ཏི, ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ནུ ཙཱ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡཾ ཝ་ནྡ་ནཱ་དི་སཱ་མ་གྒི་ར་སཱ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨ་ར་ས་རཱུ་པོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི ཨཱ་ཧ, ‘‘སོ པ་རི་ཡཱ་ཡོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཝ་ནྡ་ནཱ་དཱི་ནི བྷ་ག་ཝཱ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨི་མཾ ཨ་ནི་ཊྛ་པྤ་ས་ངྒཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ན་ནུ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ས་བྦ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་སཱུཏི ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ. ས་ནྡྷཱ་ཡ་བྷཱ་སི་ཏ་མ་ཏྟནྟི ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ནི་བྦྷོ་གོ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. བྷ་ག་ཝཱ ཙ ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ནི་བྦྷོ་ག་ཏཱ་དིཾ ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ་བྷཱ་སི་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པ་རི་བྷོ་གོཏི ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝ་སེ་ན པ་རི་བྷོ་གོ. ཨ་པ་རཾ པ་རི་ཡཱ་ཡནྟི ཨ་ཉྙཾ ཀཱ་ར་ཎཾ.
ཀུ་ལ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ཀ་མྨནྟི ཀུ་ལཱ་ཙཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀ་མྨཾ, ཀུ་ལ་ཙཱ་རི་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཀི་རི་ཡནྟི ཨ་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ. ‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ན’’ནྟི སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་ཙ་ནེ་པི པཱ་རི་སེ་ས་ཉཱ་ཡ་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏེ དྷ་མྨེ’’ཏི་ཨཱ་དི, ཏེ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ ཋ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཱཏི ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཱ.
ཨ་ཡཾ ལོ་ཀ་ཏ་ནྟཱིཏི ཨ་ཡཾ ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་དི་ཀི་རི་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ལོ་ཀ་པྤ་ཝེ་ཎཱི. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ་དཱི་སུ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་སུ ནི་ཀ་ནྟི་ཝ་སེ་ན རཱ་གུ་པྤ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀ་རཱ་ག་སྶེ་ཝ པ་ཧཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀ་རཱ་ག་སྶཱ’’ཏི. རཱུ་པཱ་དཱི་སུ པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ རཱ་གོ ‘‘པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀ་རཱ་གོ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝ་ཙ་ནོ ཧེ་ཏྠ གུ་ཎ-ས་དྡོ ‘‘ཝ་ཡོ་གུ་ཎཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦཾ ཛ་ཧ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༡.༤) ཝི་ཡ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་དྭ་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶཱཏི དོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟ་དྭ་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ. མོ་ཧ་སྶ ས་བྦཱ་ཀུ་ས་ལ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་བྦཱ་ཀུ་ས་ལ་ས་མྦྷ་ཝ་སྶཱ’’ཏི. ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནནྟི ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནཾ.
ཛི་གུ་ཙྪ་ཏི མ་ཉྙེཏི ཨ་ཧ་མ་བྷི་ཛཱ་ཏོ རཱུ་པ་ཝཱ པ་ཉྙ་ཝཱ ཀ་ཐཾ ནཱ་མ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་དིཾ ཀ་རེ་ཡྻ་ནྟི ཛི་གུ་ཙྪ་ཏི ཝི་ཡ, ཛི་གུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ས་ལླ་ཀྑེ་མི. ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ ཛི་གུ་ཙྪ་མཱ་ནོ ཏེ་སཾ ས་མ་ངྒི་བྷཱ་ཝ་མྤི ཛི་གུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཛི་གུ་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. ས་མཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཱ ས་མ་ངྒི་བྷཱ་ཝོཏི. མ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀོཏི མ་ཎྜ་ན་ཀ་ས་བྷཱ་ཝོ, མ་ཎྜ་ན་ཀ་སཱི་ལོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛེ་གུ་ཙྪི་ཏནྟི ཛི་གུ་ཙྪ་ན་སཱི་ལ་ཏཾ.
ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཀ་མྨནྟི ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛ་ཀཱ་ནཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨཾ, ལོ་ཀེ ཝཱ སེ་ཊྛ་ས་མྨ་ཏཾ ཀ་མྨཾ. ཏ་ཏྲཱཏི ཏེ་སུ དྭཱི་སུ་པི ཨ་ཏྠ་ཝི་ཀ་པྤེ་སུ. པ་དཱ་བྷི་ཧི་ཏོ ཨ་ཏྠོ པ་ད་ཏྠོ, བྱ་ཉྫ་ན་ཏྠོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝི་ན་ཡཾ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་ན་ཡ་ནཾ ཝི་ན་ཡོ, ནི་གྒ་ཎྷ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ནི་གྒ་ཧཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ན་ནུ ཙ པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟེ་སུ དྭཱི་སུ་པི ཨ་ཏྠ་ཝི་ཀ་པྤེ་སུ ས་ཀ་ཏྠེ ཨ་ར་ཧ་ཏྠེ ཙ ཏ་དྡྷི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ ས་དྡ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ དི་སྶ་ཏི, ན པ་ན ‘‘ཝི་ན་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ. ཏ་སྨཱ ཀ་ཐ་མེ་ཏྠ ཏ་དྡྷི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཙི་ཏྲཱ ཧི ཏ་དྡྷི་ཏ་ཝུ་ཏྟཱི’’ཏི. ཝི་ཙི་ཏྲ་ཏཱ ཙེ་ཏྠ ལོ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ཡ་སྨིཾ ཡ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཏ་དྡྷི་ཏ་པྤ་ཡོ་གོ ལོ་ཀ་སྶ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཏ་དྡྷི་ཏ་ཝུ་ཏྟི ལོ་ཀ་ཏོ སི་དྡྷཱ་ཏི ཝི་ཙི་ཏྲཱ ཏ་དྡྷི་ཏ་ཝུ་ཏྟི, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ‘‘མཱ ས་དྡ་མ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟོ ‘‘མཱ་ས་དྡི་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝི་ན་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི་ཏི ཝེ་ན་ཡི་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཀ་པ་ཎ་པུ་རི་སོཏི གུ་ཎ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ དཱི་ན་མ་ནུ་སྶོ. བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱཏི ཏི་སྶ་ད་ཏྟཱ་དི་ས་དྡེ་སུ ཝི་ཡ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཨ་ཡཾ ནཱ་མ པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ བྱ་ཉྫ་ན་ཝི་ཙཱ་རཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ, ཨ་ནི་པྥ་ནྣ་པཱ་ཊི་པ་དི་ཀ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
‘‘དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ག་བྦྷ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ་པི ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷུ་མྨ་དེ་ཝེ སེ་ས་དེ་ཝེ་སུ ག་བྦྷ་གྒ་ཧ་ཎ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡེ་ཝེ་ཏྠ ག་བྦྷ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘དེ་ཝ་ལོ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་སྶཱཏི ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་དི་སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨ་སྶ. མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎེ དོ་སཾ ད་སྶེ་ནྟོཏི མཱ་ཏི་ཏོ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ, ཨ་ཀྐོ་སི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ དཱ་སི་ཡཱ པུ་ཏྟོ་ཏི དཱ་སི་ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ དོ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ནཾ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎེ དོ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟོ་པི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ག་བྦྷ་ཏོཏི དེ་ཝ་ལོ་ཀ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨ་བྷ་བྦོ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱུ་པ་པ་ཏྟིཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ’’ཏི. ‘‘ཧཱི་ནོ ཝཱ ག་བྦྷོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་པ་ག་བྦྷོ’’ཏི ཨི་མ་སྶ ཝི་གྒ་ཧ་སྶ ཨེ་ཀེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ག་བྦྷ་པ་རི་བཱ་ཧི་ར་ཏྟཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཧཱི་ན་ག་བྦྷ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་བྷཱ་གཱི’’ཏི. ཨི་ཏི-ས་དྡོ ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྨཱ ཨཱ་ཡ་ཏི་མྤི ཧཱི་ན་ག་བྦྷ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་བྷཱ་གཱི, ཏ་སྨཱ ཧཱི་ནོ ཝཱ ག་བྦྷོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་པ་ག་བྦྷོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པུ་ན ཏ་སྶེ་ཝ ཝི་གྒ་ཧ་སྶ ‘‘ཀོ་དྷ་ཝ་སེ་ན…པེ… ད་སྶེ་ནྟོ’’ཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཧཱི་ནོ ཝཱ་སྶ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ག་བྦྷ་ཝཱ་སོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ’’ཏི. ག་བྦྷ-ས་དྡོ ཨ་ཏྠི མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ‘‘ག་བྦྷེ ཝ་ས་ཏི མཱ་ཎ་ཝོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཛཱ. ༡.༡༥.༣༦༣) ཝི་ཡ. ཨ་ཏྠི མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ས་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ ‘‘ཨ་ནྟ་མ་སོ ག་བྦྷ་པཱ་ཏ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༢༩) ཝི་ཡ. ཏ་ཏྠ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻཱ’’ཏི. ག་བྦྷེ སེ་ཡྻཱ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻཱ. ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ་ན མ་གྒེ་ནཱཏི ཨ་གྒ་མ་གྒེ་ན. ཀ་མྨ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ མ་གྒེ་ན ཝི་ཧ་ཏ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཧ་ཏ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ’’ཏི. ཨི་ཏ་རཱ ཏི་སྶོ་པཱིཏི ཨ་ཎྜ་ཛ་སཾ་སེ་ད་ཛ་ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་དི་པི ‘‘ཨ་པ་ག་བྦྷོ’’ཏི ཨི་མ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻཱ ཨེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཱ, པ་ས་ངྒ་ཏོ པ་ན ལ་བྦྷ་མཱ་ནཾ ས་བྦ་མྤི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་པི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨི་དཱ་ནི ས་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་སྶ ག་བྦྷ-ས་དྡ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝི་གྒ་ཧ་ནཱ་ན་ཏྟཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པི་ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཝི་ཀ་པྤེ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻཱ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱི་ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་ནྟི་པི ཝ་ད་ནྟི. ན་ནུ ཙ ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻཱ པ་ཧཱི་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ག་བྦྷ་སྶ སེ་ཡྻཱ ཨེ་ཝ པ་ཧཱི་ནཱ, ན པ་ན ག་བྦྷོ་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་ཐ ‘‘ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ཝ་ཏྭཱ པུ་ན་བྦྷ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཀི་མ་ཏྠ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ཙ ནཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨ་པུ་ན་བྦྷ་ཝ་བྷཱུ་ཏཱཏི ཁ་ཎེ ཁ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི.
དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུནྟི ཨེ་ཏྠ དྷ་མྨེ ཨ་ན་ཝ་སེ་སེ དྷཱ་རེ་ཏི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ, དྷ་མྨཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱཏི ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ, པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཧེ་ཏཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་པྤ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱིཏི རུ་ཙི་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཏཱ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སོ, ཏཾ པ་ཏྟོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་རུ་ཎཱ་ཝི་པྥཱ་རནྟི ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སུ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཕ་ར་ཎཾ. ཏཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ པུ་ན ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཐ་ཝཱི་ས་མ་ཙི་ཏྟ་ཏ’’ནྟི. ཡ་ཐཱ པ་ཐ་ཝཱི སུ་ཙི་ཨ་སུ་ཙི་ནི་ཀྑེ་པ་ཙྪེ་ད་ན་བྷེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ ན ཝི་ཀ་མྤ་ཏི, ཨ་ནུ་རོ་དྷ་ཝི་རོ་དྷཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛེ་སུ ལཱ་བྷཱ་ལཱ་བྷཱ་དཱི་སུ ཨ་ནུ་རོ་དྷ་ཝི་རོ་དྷ་པྤ་ཧཱ་ན་ཏོ ཨ་ཝི་ཀ་མྤི་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ པ་ཐ་ཝཱི་ས་མ་ཙི་ཏྟ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཀུ་པྤ་དྷ་མྨ་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཀུ་པྤ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཀེ་ཙི ཝ་ད་ནྟི. ‘‘པ་རེ་སུ པ་ན ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟེ་སུ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཐ་ཝཱི་ས་མ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཀུ་པྤ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཁ་ནྟི. ཛ་རཱ་ཡ ཨ་ནུ་ས་ཊནྟི ཛ་རཱ་ཡ པ་ལི་ཝེ་ཋི་ཏཾ. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝུ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ས་ནྣ་ཝུ་ཏྟི་མ་ར་ཎ་ནྟི ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨ་ཛྫ མ་རི་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘མ་ཧ་ནྟེ་ན ཁོ པ་ན ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ནཱ’’ཏི སཱ་དྷུ ཁོ པ་ན ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ད་སྶ་ནཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཉྫཱ་ཏ་མ་ཧུ་སྶཱ་ཧེ་ན. ཨ་པྤ་ཊི་ས་མཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་བྷཱ་ཝནྟི ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ. ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་མོ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ས་མོ, པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་བྷཱ་ཝོ.
པ་ཀྑེ ཝི་དྷུ་ན་ནྟཱཏི པ་ཏྟེ ཙཱ་ལེ་ནྟཱ. ནི་ཀྑ་མ་ནྟཱ་ནནྟི ནི་དྡྷཱ་ར་ཎེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ, ནི་ཀྑ་ནྟེ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
སོ ཛེ་ཊྛོ ཨི་ཏི ཨ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོཏི ཡོ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨ་ཎྜ་ཀོ་ས་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟོ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པོ་ཏ་ཀོ, སོ ཛེ་ཊྛོ་ཏི ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོ ཨ་སྶ, བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྤ་ཊི་པཱ་དེ་ནྟོཏི སཾ་ས་ནྡེ་ནྟོ. ཏི་བྷཱུ་མ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་པི ས་ཏྟཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཀོ་ས་སྶ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་ཊྛཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཝེ་ཋི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཀོ་ས་སྶ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་ཊྛེ་སུ ས་ཏྟེ་སཱུ’’ཏི ཨ་ཎྜ་ཀོ་སནྟི བཱི་ཛ་ཀ་པཱ་ལཾ. ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སེཏི ལོ་ཀོ་ཡེ་ཝ ས་ངྒ་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛེ་ན ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སོ, ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡོ. ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིནྟི ཨེ་ཏྠ ས་མྨཱཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏྠོ, སཾ-ས་དྡོ སཱ་མ་ནྟི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ས་མྨཱ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་ཡ་མེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷཱིཏི མ་གྒོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་མྨཱ སཱ་མ་ཉྩ བོ་དྷི’’ནྟི, ས་མྨཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཙ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་མྨཱཏི ཝཱ པ་ས་ཏྠ་ཝ་ཙ་ནོ, སཾ-ས་དྡོ སུ་ནྡ་ར་ཝ་ཙ་ནོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཐ ཝཱ པ་ས་ཏྠཾ སུ་ནྡ་ར་ཉྩ བོ་དྷི’’ནྟི.
ཨ་ས་བྦ་གུ་ཎ་དཱ་ཡ་ཀ་ཏྟཱཏི ས་བྦ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དཱ་ཡ་ཀ་ཏྟཱ. ས་བྦ་གུ་ཎེ ན ད་དཱ་ཏཱི་ཏི ཧི ཨ་ས་བྦ་གུ་ཎ་དཱ་ཡ་ཀོ, ཨ་ས་མ་ཏྠ་ས་མཱ་སོ་ཡཾ ག་མ་ཀ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ ‘‘ཨ་སཱུ་རི་ཡ་པ་སྶཱ་ནི མུ་ཁཱ་ནཱི’’ཏི. ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱཏི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་ཏོ ས་ཧེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལེ་ན ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ དེ་ཏི. ན་ནུ ཙེ་ཏྠ ཏཱི་སུ ཝི་ཛྫཱ་སུ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎ་སྶ མ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཀ་ཐ་མེ་ཏཾ ཡུ་ཛྫ་ཏི ‘‘མ་གྒོ ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ དེ་ཏཱི’’ཏི? ནཱ་ཡཾ དོ་སོ. ས་ཏི་པི ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎ་སྶ མ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་བྷཱ་ཝེ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀེ མ་གྒེ ས་ཏི མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ‘‘མ་གྒོ ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ དེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཚ ཨ་བྷི་ཉྙཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་ཉཱ་ཎནྟི ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཉཱ་ཎཾ. པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིནྟི ཛཱ་ནིཾ. ཛཱ་ན་ན་ཉྩ ན ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱ་དི་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི’’ནྟི, པ་ཙྩ་ཀྑ་མ་ཀཱ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་ཝེ་དྷོ་པི ན དཱུ་རེ ཋི་ཏ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཏྟོ་མྷཱི’’ཏི, པཱ་པུ་ཎི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པཱ་པུ་ཎ་ན་ཉྩ ན ས་ཡཾ ག་ནྟྭཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་དྷི་ག་ཏོ་མྷཱི’’ཏི, ས་ནྟཱ་ནེ ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ལ་བྷི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཨོ་པ་མྨ་ས་མྤ་ཊི་པཱ་ད་ནནྟི ཨོ་པ་མྨ་ཏྠ་སྶ ཨུ་པ་མེ་ཡྻེ་ན ས་མྨ་དེ་ཝ པ་ཊི་པཱ་ད་ནཾ. ཨ་ཏྠེ་ནཱཏི ཨུ་པ་མེ་ཡྻ་ཏྠེ་ན. ཡ་ཐཱ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཎྜེ་སུ ཏི་ཝི་དྷ་ཀི་རི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཙྪཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཎྜ་ཀོ་ས་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ན་སྶ མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎཾ, ཨེ་ཝཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་བྷཱུ་ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏི་ཝི་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་ཎྜ་ཀོ་ས་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ན་སྶ མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཐཱ ཧི ཏ་སྶཱ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ…པེ… ཏི་ཝི་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི. ‘‘ས་ནྟཱ་ནེ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཎྜ་ས་དི་ས་ཏཱ ས་ནྟཱ་ན་སྶ, བ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟ་ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཙྪཱ་པ་ཀ་ས་དི་ས་ཏཱ བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ནཾ, བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ཏི ཙ ཨ་ཏྠ་ཏོ བུ་དྡྷོ་ཡེ་ཝ ‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་ཏཾ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ དྷ་མྨ་ཀཱ་ཡོ ཨི་ཏི་པཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ. ཨ་ཝི་ཛྫ་ཎྜ་ཀོ་ས་སྶ ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝོཏི བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫ་ཎྜ་ཀོ་ས་སྶ ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ཎྜ་ཀོ་ས་ས་དི་ས་ཏཱ. མུ་དུ་བྷཱུ་ཏ་སྶ་པི ཁ་ར་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏ་ནྣི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཐ་དྡྷ་ཁ་ར་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏི་ཀྑ་ཁ་ར་ཝི་པྤ་ས་ནྣ་སཱུ་ར་བྷཱ་ཝོཏི ཨེ་ཏྠ པ་རི་གྒ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན སུ་ཁཱ་ནུ་པྤ་ཝེ་སོ ཏི་ཀྑ་ཏཱ, ཨ་ནུ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ་པི ས་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏོ ཨ་ཀུ་ཎྛ་ཏཱ ཁ་ར་བྷཱ་ཝོ. ཏི་ཀྑོ་པི ཧི ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་རོ ལ་ཀྑཾ པ་ཏྭཱ ཀུ་ཎྛོ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཐཱ ཨི་དཾ. ས་ཏི་པི ཁ་ར་བྷཱ་ཝེ སུ་ཁུ་མ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཀི་ལེ་ས་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ས་ངྑོ་བྷ་ར་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ས་ནྣ་བྷཱ་ཝོ, ས་ཏི་པི པ་ས་ནྣ་བྷཱ་ཝེ ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་ནོ་ས་ཀྐི་ཏྭཱ ཀི་ལེ་ས་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ སུ་ཊྛུ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན སཱུ་ར་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝ་མི་མེ་ཧི པ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎ་མེ་ཝ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་ཎཱ་མ་ཀཱ་ལོཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་བྷཱ་ཝཱ་པ་ཏྟི. ཏ་དཱ ཙ སཱ མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ག་བྦྷཾ དྷཱ་རེ་ནྟཱི ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ག་བྦྷ་གྒ་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལོ’’ཏི. ག་བྦྷཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱཏི ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་རཾ སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟ་ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན མ་གྒ་ཝི་ཛཱ་ཡ་ན་ཏྠཾ ག་བྦྷཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པ་ཀྑེཏི ལོ་ཀི་ཡཱ་བྷི་ཉྙཱ་པ་ཀྑེ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་བྷི་ཉྙཱ ཧི ཨ་ཝི་ཛྫ་ཎྜ་ཀོ་སཾ པ་དཱ་ལི་ཏཱ. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ པ་ན ཀ་ཏྠ་ཙི ‘‘ཚཱ་བྷི་ཉྙཱ་པ་ཀྑེ’’ཏི ལི་ཁ་ནྟི, སོ ཨ་པཱ་ཋོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཛེ་ཊྛོ སེ་ཊྛོཏི ཝུ་དྡྷ་ཏ་མ་ཏྟཱ ཛེ་ཊྛོ, ས་བྦ་གུ་ཎེ་ཧི ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྟཱ པ་ས་ཏྠ་ཏ་མོ་ཏི སེ་ཊྛོ.
ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཁོ པ་ན མེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཝཱི་རི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཏོ པ་བྷུ་ཏཱིཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པུ་བྦ་བྷཱ་གཱི་ཡ་ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ. མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་ནཱཏི ཝི་ན་ཊྛ་སྶ་ཏི་ནཱ, ས་ཏི་ཝི་ར་ཧི་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ཡེ་ནཱཏི ས་ད་ར་ཐ་ཀཱ་ཡེ་ན. བོ་དྷི་མ་ཎྜེཏི བོ་དྷི་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཉཱ་ཎ་སྶ མ་ཎྜ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟེ ཋཱ་ནེ. བོ་དྷཱི་ཏི ཧི པ་ཉྙཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི. སཱ ཨེ་ཏྠ མ་ཎྜཱ པ་ས་ནྣཱ ཛཱ་ཏཱ་ཏི སོ པ་དེ་སོ ‘‘བོ་དྷི་མ་ཎྜོ’’ཏི པ་ཉྙཱ་ཏོ. པ་གྒ་ཧི་ཏནྟི ཨཱ་ར་མྦྷཾ སི་ཐི་ལཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མ་ས་ངྑཱ་ཏུ་སྶ་ཧ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧི་ཏཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་སི་ཐི་ལ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏ’’ནྟི. ཨ་ས་ལླཱི་ནནྟི ཨ་ས་ངྐུ་ཙི་ཏཾ ཀོ་ས་ཛྫ་ཝ་སེ་ན ས་ངྐོ་ཙཾ ཨ་ནཱ་པ་ནྣཾ. ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱཏི ཨོ་གཱ་ཧ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨ་པི་ལཱ་པ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཋི་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི. ས་མྨོ་ས་སྶ ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ན ས་མྨུ་ཊྛཱ་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཙི་ཏྟ་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ པ་སྶ་དྡྷཾ, ཀཱ་ཡ་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཙ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི ཡ་སྨཱ ཀཱ་ཡ་པྤ་སྶ་དྡྷི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཙི་ཏྟ་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ས་ཧེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ཝི་ནཱ, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི. ཀཱ་ཡ་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ཨུ་བྷ་ཡེ་ས་མྤི ཀཱ་ཡཱ་ནཾ པ་སྶ་མྦྷ་ནཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ་པི པ་སྶ་དྡྷོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
སོ ཙ ཁོཏི སོ ཙ ཁོ ཀཱ་ཡོ. ཝི་ག་ཏ་ད་ར་ཐོཏི ཝི་ག་ཏ་ཀི་ལེ་ས་ད་ར་ཐོ. ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ ཧི ཝི་ག་ཏ་ད་ར་ཐེ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ་པི ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ད་ར་ཐ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཧོ་ཏི. ས་མྨཱ ཨཱ་ཧི་ཏནྟི ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཝི་དྷཱ་ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝི་ཀྑེ་པཾ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་པཱ་ད་ནེ་ན ས་མྨ་དེ་ཝ ཨཱ་ཧི་ཏཾ ཋ་པི་ཏཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སུ་ཊྛུ ཋ་པི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ནེ་ཀ་གྒ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཉྩ་ལ་ཏཱ, སཱ ས་ཏི ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཡ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཀ་གྒཾ ཨ་ཙ་ལཾ ནི་པྥ་ནྡ་ན’’ནྟི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱཏི ‘‘ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཁོ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝཱི་རི་ཡ་ས་ཏི་པ་སྶ་དྡྷི་ས་མཱ་དྷཱི་ནཾ ཀི་ཙྩ་སི་དྡྷི་ད་སྶ་ནེ་ན. ན་ནུ ཙ ས་དྡྷཱ་པ་ཉྙཱ་ན་མྤི ཀི་ཙྩ་སི་དྡྷི ཛྷཱ་ན་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པྤ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་ཏི? ས་ཙྩཾ, སཱ པ་ན ནཱ་ན་ནྟ་རི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཝུ་ཏྟ་སི་དྡྷཱ་ཏི ན ག་ཧི་ཏཱ. ཨ་ས་ཏི ཧི ས་དྡྷཱ་ཡ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ས་མྦྷ་ཝོ་ཡེ་ཝ, པ་ཉྙཱ་པ་རི་གྒ་ཧེ ཙ ནེ་སཾ ཨ་ས་ཏི ཉཱ་ཡཱ་ར་མྦྷཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ན སི་ཡཱ, ཏ་ཐཱ ཨ་ས་ལླཱི་ནཱ་ས་མྨོ་ས་ཏཱ་ད་ཡོ ཝཱི་རི་ཡཱ་དཱི་ན་ནྟི ཨ་ས་ལླཱི་ན་ཏཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ པ་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩ་སི་དྡྷི ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཛྷཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཾ ཝཱ ས་མཱ་དྷི་ཀི་ཙྩཾ ཨ་དྷི་ཀཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ས་མཱ་དྷི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ཝ ཛྷཱ་ན་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པྤ་ཊི་པ་དཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཨ་ཏཱི་ཏ་བྷ་ཝེ ཁ་ནྡྷཱ ཏ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཱ་ནི ནཱ་མ་གོ་ཏྟཱ་ནི ཙ ས་བྦཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ་ཏྭེ་ཝ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀིཾ ཝི་དི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏི? པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས’’ནྟི. མོ་ཧོ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་ཊྛེ་ན ཏ་མོ ཝི་ཡ ཏ་མོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སྭེ་ཝ མོ་ཧོ’’ཏི. ཨོ་བྷཱ་ས་ཀ་ར་ཎ་ཊྛེ་ནཱཏི ཀཱ་ཏ་བྦ་ཏོ ཀ་ར་ཎཾ. ཨོ་བྷཱ་སོ་ཝ ཀ་ར་ཎཾ ཨོ་བྷཱ་ས་ཀ་ར་ཎཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨོ་བྷཱ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ པ་སཾ་སཱ་ཝ་ཙ་ནནྟི པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝི་དྷ་མ་ན་པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་སེ་སཱ་ནཾ བོ་དྷ་ན་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཝི་ཧ་ཏཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན ཝི་ཛྫཱ་ཏི ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ དཱི་པི་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ‘‘ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཝི་ཛྫཱ་པ་ཊི་པ་ཀྑཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ. པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏཱ ཙ་སྶཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཙ པ་ཧཱ་ཡ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨི་ཏ་ར་སྨི་མྤི པ་ད་དྭ་ཡེཏི ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཏ་མོ ཝི་ཧ་ཏོ ཝི་ན་ཊྛོ. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ཨ་ཏི་དི་ས་ཏི. ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨཱ་ཏཱ་པ་ན་པ་རི་ཏཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ཏཱ་པོཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝཱི་རི་ཡཱ་ཏཱ་པེ་ན ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ’’ཏི, ཝཱི་རི་ཡ་ཝ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པེ་སི་ཏ་ཏྟ་སྶཱཏི ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྠ་སི་དྡྷིཾ པ་ཏི ཝི་སྶ་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་སྶ. ཡ་ཐཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཏཱ་པི་ནོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོཏི ཨ་ཉྙ་སྶ་པི ཀ་སྶ་ཙི མཱ་དི་ས་སྶཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པ་དྷཱ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་སྶཱཏི ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ.
པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏནྟི ན པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡ་ཉཱ་ཎ་དྭ་ཡཱ་དྷི་ག་མཾ ཝི་ཡ ཀེ་ཝ་ལ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ད་སྶེ་ནྟོཏི ནི་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ. ས་རཱུ་པ་ཏོ ཧི པུ་བྦེ ད་སྶི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཛཱ་ཏོཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཨི་དཾ ད་སྶེ་ཏི – ‘‘ཨ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་ཋ་མ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཛཱ་ཏོ་ཡེ་ཝ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་སྶ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་སྶ ཝཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་བྦེ་སཾ ཝུ་དྡྷོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ, ཀི་མ་ངྒཾ པ་ན ཏཱི་ཧི ཝི་ཛྫཱ་ཧི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཛཱ་ཏོ’’ཏི. པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎནྟི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཏ་བྦྷཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎནྟི ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཉཱ་ཎཾ. དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་ག་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎ་སྶ ཙ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ནོ པ་རི་བྷ་ཎྜ་ཉཱ་ཎ་ཏྟཱ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་མྷི་ཡེ་ཝ ཙ ཋི་ཏ་སྶ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་སི་དྡྷི་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎ’’ནྟི. ཏ་ཏྠ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ནཱཏི ས་པ་རི་བྷ་ཎྜེ་ན དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎེ་ན. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ་སོ ཙ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་སོ ཙ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཱ་ག་ཏཾ་སཾ, ཏ་ཏྠ ཉཱ་ཎཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎཾ. ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་དྷི་ག་མེ་ནེ་ཝ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་ཡ སེ་སཱ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཚ་ཉཱ་ཎ་ད་ས་བ་ལ་ཉཱ་ཎ་ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀ་བུ་དྡྷ་དྷ་མྨཱ་དཱི་ན་མྤི ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ནཾ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡེ་ན ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་གུ་ཎ’’ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་བྦེ་པི ས་བྦ་ཉྙུ་གུ་ཎེ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ’’ཏི.
པཱི་ཏི་ཝི་པྥཱ་ར་པ་རི་པུ་ཎྞ་ག་ཏྟ་ཙི་ཏྟོཏི པཱི་ཏི་ཕ་ར་ཎེ་ན པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟོ. ཨ་ཉྙཱ་ཎནྟི ཨ་ཉྙཱ་ཎ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷི-ས་དྡ་ཡོ་ག་ཏོ ཧི སཱ་མི་ཨ་ཏྠེ ཨེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ཝེ་ར་ཉྫ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.