༢. སཱི་ཧ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢. དུ་ཏི་ཡེ ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ (མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༢༢; སཾ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༣.༤.༢༤༣) ནཱ་མ ཨེ་ཀཱ མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་ཝ. ཨུ་ཡྻོ་ག་ཀཱ་ལཱ་དཱི་སུ ཧི རཱ་ཛཱ་ནོ ཏ་ཏྠ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟུ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ པ་ཙྪཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཏ་ཏྠ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་ནྠཾ ཀ་རོ་ནྟི, མ་རི་ཡཱ་དཾ བ་ནྡྷ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ‘‘ས་ནྠཱ་གཱ་ར’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་ཡྻོ་ག་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཙ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཡཱ་ཝ གེ་ཧེ གོ་མ་ཡ་པ་རི་བྷ་ཎྜཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀཾ དྭེ དི་ཝ་སེ ཏེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཏ་ཏྠ ས་ནྠ་མྦྷ་ནྟཱི་ཏི་པི ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ. ཏེ་སཾ རཱ་ཛཱུ་ནཾ ས་ཧ ཨ་ཏྠཱ་ནུ་སཱ་ས་ནཾ ཨ་གཱ་ར་ནྟི་པི ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ. ག་ཎ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཧི ཏེ, ཏ་སྨཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀི་ཙྩཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན ན སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ས་བྦེ་སཾ ཚ་ནྡོ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་བྦེ ཏ་ཏྠ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཧ ཨ་ཏྠཱ་ནུ་སཱ་ས་ནཾ ཨ་གཱ་ར’’ནྟི. ཡ་སྨཱ ཝཱ ཏ་ཏྠ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཀ་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཝ་པི་ཏུ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་ཀི་ཙྩཱ་ནི ས་མྨ་ནྟ་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཚི་དྡཱ་ཝ་ཚི་དྡཾ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ས་ནྠ་ར་ནྟཱི་ཏི་པི ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ.
པུ་ཏྟ་དཱ་ར་དྷ་ནཱ་དི་ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ པཱ་ར་མི་ཡོ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ངྒ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ ཨུ་པ་པཱ་ར་མི་ཡོ. ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མི་ཡོ. ཉཱ་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཱ ཉཱ་ཏ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཱ. ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཱ ལོ་ཀ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཱ. ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཀ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་སི་པྤཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་ཛྫཱ་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཙ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་པ་རི་ཙ་ཡ་ཝ་སེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟ་ཡ་ཏཱི་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ ཉཱ་ཎ་ཙཱ་རོ བུ་དྡྷ་ཙ་རི་ཡཱ. ཨ་ངྒ་ན་ཡ་ན་དྷ་ན་ར་ཛྫ་པུ་ཏྟ་དཱ་ར་པ་རི་ཛྫཱ་ག་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ མ་ཧཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟེ་ན. ས་ཏི་པི མ་ཧཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གཱ་ནཾ དཱ་ན་པཱ་ར་མི་བྷཱ་ཝེ པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཝི་སེ་ས་ས་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ སུ་དུ་ཀྐ་ར་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩ པ་ཉྩ་མ་ཧཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གཱ་ནཾ ཝི་སུཾ ག་ཧ་ཎཾ, ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཙ ཨ་ངྒ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཏོ ཝི་སུཾ ན་ཡ་ན་པ་རི་ཙྩཱ་ག་གྒ་ཧ་ཎཾ. པ་རི་ཙྩཱ་ག་བྷཱ་ཝ་སཱ་མ་ཉྙེ་པི དྷ་ན་ར་ཛྫ་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཏོ པུ་ཏྟ་དཱ་ར་པ་རི་ཙྩཱ་ག་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྩ ཝི་སུཾ ཀ་ཏཾ. པ་བྦ་ཛྫཱ་ཝ ས་ངྑེ་པོ.
ས་ཏྟ་སུ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་སཱུཏི ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ, པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཏི ཨི་མཱ་སུ ས་ཏྟ་སུ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་སུ.
ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ་ཀཱ་རནྟི ཨ་ཝེ་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཾ. དྭཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ནེ ཋི་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཏེ པ་གྒ་ཎྷ་ནྟི, ཏཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཀ་སྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་ནུ་པུ་བྦིཾ ཀ་ཐནྟི (དཱི. ནི. ཊཱི. ༢.༧༥-༧༦) ཨ་ནུ་པུ་བྦཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦ་ཀ་ཐཾ. ཀཱ པ་ན སཱ་ཏི? དཱ་ནཱ་དི་ཀ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ དཱ་ན་ཀ་ཐཱ ཏཱ་ཝ པ་ཙུ་ར་ཛ་ནེ་སུ་པི པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ས་བྦ་ས་ཏྟ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ སུ་ཀ་ར་ཏྟཱ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨུ་པཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཨཱ་དི་ཏོ ཀ་ཐི་ཏཱ. པ་རི་ཙྩཱ་ག་སཱི་ལོ ཧི པུ་གྒ་ལོ པ་རི་གྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ནི་སྶ་ངྒ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་ཁེ་ནེ་ཝ སཱི་ལཱ་ནི ས་མཱ་དི་ཡ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཙ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི. སཱི་ལེ་ན དཱ་ཡ་ཀ་པྤ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཏོ པ་རཱ་ནུ་གྒ་ཧཾ ཝ་ཏྭཱ པ་ར་པཱི་ལཱ༹་ནི་ཝ་ཏྟི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཀི་རི་ཡཱ་དྷ་མྨཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཀི་རི་ཡཱ་དྷ་མྨ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ, བྷོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཙ དཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ན་ནྟ་རཾ སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ‘‘ཏ་ཉྩ སཱི་ལཾ ཝ་ཊྚ་ནི་སྶི་ཏཾ, ཨ་ཡཾ བྷ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟི ཏ་སྶ ཕ་ལ’’ནྟི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ‘‘ཨི་མེ་ཧི ཙ དཱ་ན་སཱི་ལ་མ་ཡེ་ཧི པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ་དི་བྷེ་ད་བྷི་ནྣེ་ཧི པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཨེ་ཏཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དཱི་སུ པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ་དི་བྷེ་ད་བྷི་ནྣཱ ཨ་པ་རི་མེ་ཡྻཱ དི་བྦ་བྷོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ལ་དྡྷ་བྦཱ’’ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ས་གྒ་ཀ་ཐཱ. ‘‘སྭཱ་ཡཾ ས་གྒོ རཱ་གཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛོ, ས་བྦ་ཐཱ་ནུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ’’ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ས་གྒཱ་ན་ནྟ་རཾ མ་གྒོ, མ་གྒ་ཉྩ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ཏ་ད་དྷི་ག་མཱུ་པཱ་ཡ་ས་ནྡ་སྶ་ན་ཏྠཾ ས་གྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་པི པ་གེ་ཝ ཨི་ཏ་རེ ས་བྦེ་པི ཀཱ་མཱ ནཱ་མ བ་ཧྭཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཨ་དྡྷུ་ཝཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ་ཏི ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ. ‘‘ཧཱི་ནཱ ག་མྨཱ པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀཱ ཨ་ན་རི་ཡཱ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཱ’’ཏི ཏེ་སཾ ཨོ་ཀཱ་རོ ལཱ་མ་ཀ་བྷཱ་ཝོ. ས་བྦེ་པི བྷ་ཝཱ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ཏ་ཏྠ སཾ་ཀི་ལེ་སོ. ས་བྦ་སོ སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཾ ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ནེ་ཀྑ་མྨེ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ཙ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ མ་གྒ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི-ས་དྡེ་ན ཨཱ་དི-ཨ་ཏྠེ་ན དཱི་པི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
སུ་ཁཱ་ནཾ ནི་དཱ་ནནྟི དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ནུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི ས་བྦེ་ས་མྤི སུ་ཁཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎཾ. ཡ་ཉྷི ཀི་ཉྩི ལོ་ཀེ བྷོ་ག་སུ་ཁཾ ནཱ་མ, ཏཾ ས་བྦཾ དཱ་ནཱ་དྷཱི་ན་ནྟི པཱ་ཀ་ཊོ་ཡ་མ་ཏྠོ. ཡཾ པ་ན ཛྷཱ་ན་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ན་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ སུ་ཁཾ, ཏ་སྶ་པི དཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ མཱུ་ལནྟི ཡཱ ཨི་མཱ ལོ་ཀེ པ་དེ་ས་ར་ཛྫ་སི་རི་སྶ་རི་ཡ་ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ས་མུ་ཛྫ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ས་མྤ་དཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ་པ་བྷེ་དཱ མཱ་ནུ་སི་ཀཱ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ, ཡཱ ཙ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དི་ག་ཏཱ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ, ཡཱ ཝཱ པ་ན་ཉྙཱ་པི ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ, ཏཱ་སཾ ས་བྦཱ་སཾ ཨི་དཾ མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎཾ. བྷོ་གཱ་ནནྟི བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན ‘‘བྷོ་གོ’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ་ནཾ པི་ཡ་མ་ནཱ་པི་ཡ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ཏ་ནྣི་སྶ་ཡཱ་ནཾ ཝཱ ཨུ་པ་བྷོ་ག་སུ་ཁཱ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ ནི་ཙྩ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ. ཝི་ས་མ་ག་ཏ་སྶཱཏི བྱ་ས་ན་པྤ་ཏྟ་སྶ. ཏཱ་ཎནྟི ར་ཀྑཱ, ཏ་ཏོ པ་རི་པཱ་ལ་ན་ཏོ. ལེ་ཎནྟི བྱ་ས་ནེ་ཧི པ་རི་པཱ་ཏི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཨོ་ལཱི་ཡ་ན་པྤ་དེ་སོ. ག་ཏཱིཏི ག་ནྟ་བྦ་ཊྛཱ་ནཾ. པ་རཱ་ཡ་ཎནྟི པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ. ཨ་ཝ་སྶ་ཡོཏི ཝི་ནི་པ་ཏི་ཏུཾ ཨ་དེ་ནྟོ ནི་སྶ་ཡོ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎནྟི ཨོ་ལུ་བྦྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ.
ར་ཏ་ན་མ་ཡ་སཱི་ཧཱ་ས་ན་ས་དི་སནྟི ས་བྦ་ར་ཏ་ན་མ་ཡ་ས་ཏྟ་ངྒ་མ་ཧཱ་སཱི་ཧཱ་ས་ན་ས་དི་སཾ. ཨེ་ཝཾ ཧི་སྶ མ་ཧ་གྒྷཾ ཧུ་ཏྭཱ ས་བྦ་སོ ཝི་ནི་པ་ཏི་ཏུཾ ཨ་པྤ་དཱ་ན་ཊྛོ དཱི་པི་ཏོ ཧོ་ཏི. མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི་ས་དི་སཾ ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་སྶ ལ་བྷཱ་པ་ན་ཏོ. ཡ་ཐཱ དུ་བྦ་ལ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨཱ་ལ་མྦ་ན་ར་ཛྫུ ཨུ་ཏྟི་ཊྛ་ཏོ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཙ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷོ, ཨེ་ཝཾ དཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟི་བྷ་ཝེ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཋི་ཏི་ཡཱ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་ལ་མྦ་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ལ་མྦ་ན་ར་ཛྫུ་ས་དི་ས’’ནྟི. དུ་ཀྑ་ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཊྛེ་ནཱཏི དུ་གྒ་ཏི་དུ་ཀྑ་ཊྛཱ་ན་ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན. ས་མ་སྶཱ་ས་ན་ཊྛེ་ནཱཏི ལོ་བྷ་མ་ཙྪ་རི་ཡཱ་དི་པ་ཊི་ས་ཏྟུ་པ་དྡ་ཝ་ཏོ ས་མ་སྶཱ་ས་ན་ཊྛེ་ན. བྷ་ཡ་པ་རི་ཏྟཱ་ཎ་ཊྛེ་ནཱཏི དཱ་ལི་དྡི་ཡ་བྷ་ཡ་ཏོ པ་རི་པཱ་ལ་ན་ཊྛེ་ན. མ་ཙྪེ་ར་མ་ལཱ་དཱི་ཧཱིཏི མ་ཙྪེ་ར་ལོ་བྷ་དོ་ས་མ་ད་ཨི་སྶཱ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་དི་ཙི་ཏྟ་མ་ལེ་ཧི. ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟ་ཊྛེ་ནཱཏི ཨ་ནུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛ་ཏཱ་ཡ. ཏེ་སནྟི མ་ཙྪེ་ར་མ་ལཱ་དཱི་ནཾ. ཏེ་སཾ ཨེ་ཝ དུ་རཱ་ས་ད་ཊྛེ་ན. ཨ་ས་ནྟཱ་ས་ན་ཊྛེ་ནཱཏི ས་ནྟཱ་ས་ཧེ་ཏུ་ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཡོ ཧི དཱ་ཡ་ཀོ དཱ་ན་པ་ཏི, སོ ས་མྤ་ཏི་པི ན ཀུ་ཏོ་ཙི ས་ནྟ་ས་ཏི, པ་གེ་ཝ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ. བ་ལ་ཝ་ནྟ་ཊྛེ་ནཱཏི མ་ཧཱ་བ་ལ་ཝ་ཏཱ་ཡ. དཱ་ཡ་ཀོ ཧི དཱ་ན་པ་ཏི ས་མྤ་ཏི པ་ཀྑ་བ་ལེ་ན བ་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པ་ན ཀཱ་ཡ་བ་ལཱ་དཱི་ཧི་པི. ཨ་བྷི་མ་ངྒ་ལ་ས་མྨ་ཏ་ཊྛེ་ནཱཏི ‘‘ཝ་ཌྜྷི་ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཨ་བྷི་ས་མྨ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཝི་པ་ཏྟི་བྷ་ཝ་ཏོ ས་མྤ་ཏྟི་བྷ་ཝཱུ་པ་ན་ཡ་ནཾ ཁེ་མ་ནྟ་བྷཱུ་མི་ས་མྤཱ་པ་ནཾ.
ཨི་དཱ་ནི མ་ཧཱ་བོ་དྷི་ཙ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན་པི དཱ་ན་གུ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘དཱ་ནཾ ནཱ་མེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ནྟེ་ནཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ‘‘དཱ་ན་ཕ་ལཾ ས་མྨ་དེ་ཝ པ་སྶ་ནྟཱ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏ་མྤི པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཀོ ནཱ་མ ཝི་ཉྙུ་ཛཱ་ཏི་ཀོ བཱ་ཧི་རེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་གེ་ཝ ས་ངྒཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨོ་ཝཱ་དཾ དེ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཡཱ ལོ་ཀི་ཡཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ཙ ཨུ་ཀྐཾ་ས་ག་ཏཱ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ, ཏཱ ས་བྦཱ དཱ་ན་ཏོ་ཡེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘དཱ་ན་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་ཀྐ་མཱ་ར་བྲ་ཧྨ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ས་མྤ་ཏྟི པ་ན ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ཙཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ སཱ ཏཱ་སཾ པ་ར་ཏོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ས་མྤ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏཱ ལོ་ཀི་ཡཱ, ཨི་མཱ པ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་ཉཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏཱ་སུ་པི ཨུ་ཀྐ་ཊྛུ་ཀྐ་ཊྛ་ཏ་རུ་ཀྐ་ཊྛ་ཏ་མ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀ་མེ་ན ཉཱ་ཎ་ཏྟ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་སཾ པ་ན དཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཏ་སྶ བྲ་ཧྨ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ་པི པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ དཱི་པི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
དཱ་ན་ཉྩ ནཱ་མ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེ་སུ ཧི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན པཱུ་ཛ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་སྶ པ་རེ་སཾ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནཾ, ཏ་སྨཱ དཱ་ཡ་ཀོ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པ་རེ ཧ་ནྟི, པ་རེ་སཾ ཝཱ ས་ནྟ་ཀཾ ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘དཱ་ནཾ དེ་ནྟོ སཱི་ལཾ ས་མཱ་དཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏཱི’’ཏི. སཱི་ལཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ས་དི་སོ ཨ་ལ་ངྐཱ་རོ ན་ཏྠི སོ་བྷཱ་ཝི་སེ་སཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ སཱི་ལ་སྶ. སཱི་ལ་པུ་པྥ་ས་དི་སཾ པུ་པྥཾ ན་ཏྠཱིཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. སཱི་ལ་ག་ནྡྷ་ས་དི་སོ ག་ནྡྷོ ན་ཏྠཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཙ་ནྡ་ནཾ ཏ་ག་རཾ ཝཱ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ (དྷ. པ. ༥༥) གཱ་ཐཱ – ‘‘ག་ནྡྷོ ཨི་སཱི་ནཾ ཙི་ར་དི་ཀྑི་ཏཱ་ནཾ, ཀཱ་ཡཱ ཙུ་ཏོ ག་ཙྪ་ཏི མཱ་ལུ་ཏེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ (ཛཱ. ༢.༡༧.༥༥) ཛཱ་ཏ་ཀ་གཱ་ཐཱ་ཡོ ཙ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ. སཱི་ལ་ཉྷི ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་བྷ་ར་ཎ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ལ་ངྐཱ་རོ ཙ ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ན་ཉྩ པ་ར་སྶ ད་སྶ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧ་ཉྩ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘སཱི་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ན ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཨ་ཡཾ ས་གྒོ ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་ཧི ཨཱ་ར་དྡྷཾ སཱི་ལཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ –
‘‘ཧཱི་ནེ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན, ཁ་ཏྟི་ཡེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི;
མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་ན ཙ དེ་ཝ་ཏྟཾ, ཨུ་ཏྟ་མེ་ན ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༨.༧༥);
ཨི་ཊྛོཏི སུ་ཁོ. ཀ་ནྟོ་ཏི ཀ་མ་ནཱི་ཡོ. མ་ནཱ་པོཏི མ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀོ. ཏཾ པ་ན ཏ་སྶ ཨི་ཊྛཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ནི་ཙྩ་མེ་ཏྠ ཀཱི་ལཱ༹’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
དོ་སོཏི ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་དི་ནཱ ཨ་པྤ་སྶཱ་དཱ་དི་ནཱ ཙ དཱུ་སི་ཏ་བྷཱ་ཝོ, ཡ་ཏོ ཏེ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ནཱ་རཱ་དྷེ་ནྟི. ཨ་ཐ ཝཱ ཨཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, པ་ར་མ་ཀ་པ་ཎ་ཏཱ. ཏ་ཐཱ ཙ ཀཱ་མཱ ཡ་ཐཱ་ཏ་ཐཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཙྩུ་པ་ཏི་ཊྛ་ནྟི. ལཱ་མ་ཀ་བྷཱ་ཝོཏི ཨ་སེ་ཊྛེ་ཧི སེ་ཝི་ཏ་བྦོ, སེ་ཊྛེ་ཧི ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ ནི་ཧཱི་ན་བྷཱ་ཝོ. སཾ་ཀི་ལི་སྶ་ནནྟི ཝི་བཱ་དྷ་ཀ་ཏཱ ཨུ་པ་ཏཱ་པ་ཀ་ཏཱ ཙ.
ནེ་ཀྑ་མྨེ ཨཱ་ནི་སཾ་སནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཀཱ་མེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ, ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཏ་ཏྟ་ཀཱ ནེ་ཀྑ་མྨེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ. ཨ་པི་ཙ ནེ་ཀྑ་མྨཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ཨ་ས་མྦཱ་དྷཾ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ, ནི་ཀྑ་ནྟཾ ཀཱ་མེ་ཧི, ནི་ཀྑ་ནྟཾ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ་ཡ, ནི་ཀྑ་ནྟཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཧི, ནི་ཀྑ་ནྟཾ ཀཱ་མ་པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ཧི, ནི་ཀྑ་ནྟཾ བྱཱ་པཱ་ད་ས་ཉྙཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ནེ་ཀྑ་མྨེ ཨཱ་ནི་སཾ་སེ པ་ཀཱ་སེ་སི. པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཾ ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཙ གུ་ཎེ ཝི་བྷཱ་ཝེ་སི ཝ་ཎྞེ་སི. ཀ་ལླ་ཙི་ཏྟནྟི ཀ་མྨ་ནི་ཡ་ཙི་ཏྟཾ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཙི་ཏྟ་དོ་སཱ་ནཾ ཝི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པ་རི དེ་ས་ནཱ་ཡ བྷཱ་ཛ་ན་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མེ་ན ཀ་མྨ་ཀྑ་མ་ཙི་ཏྟཾ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཡ་སྨཱ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ་ད་ཡོ ཙི་ཏྟ་སྶ རོ་ག་བྷཱུ་ཏཱ, ཏ་དཱ ཏེ ཝི་ག་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་རོ་ག་ཙི་ཏྟ’’ནྟི. དི་ཊྛི་མཱ་ནཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་ཝི་ག་མེ་ན མུ་དུ་ཙི་ཏྟཾ. ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་དི་ཝི་ག་མེ་ན ཝི་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཙི་ཏྟཾ. ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨུ་ལཱ༹་ར་པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫ་ཡོ་གེ་ན ཨུ་ད་གྒ་ཙི་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཾ. ཡ་དཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཉྙཱ་སཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཀ་ལླ་ཙི་ཏྟནྟི ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ཝི་ག་མེ་ན ཨ་རོ་ག་ཙི་ཏྟཾ. མུ་དུ་ཙི་ཏྟནྟི བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ག་མེ་ན མེ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཀ་ཋི་ན་ཙི་ཏྟཾ. ཝི་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཙི་ཏྟནྟི ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཝི་ག་མེ་ན ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཏོ ཏེ་ན ཨ་པི་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟཾ. ཨུ་ད་གྒ་ཙི་ཏྟནྟི ཐི་ན་མི་དྡྷ་ཝི་ག་མེ་ན ས་མྤ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨ་ལཱི་ན་ཙི་ཏྟཾ. པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟནྟི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཝི་ག་མེ་ན ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ སེ་ས་པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨུ་པ་མཱ་ཝ་སེ་ན སཱི་ཧ་སྶ ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒུ་པྤཱ་ད་ན་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་པ་ག་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཀནྟི ཝི་ག་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཀཾ. ས་མྨ་དེ་ཝཱཏི སུ་ཊྛུ་དེ་ཝ. ར་ཛ་ནནྟི ནཱི་ལ་པཱི་ཏ་ལོ་ཧི་ཏཱ་དི་ར་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ. པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཱཏི ག་ཎྷེ་ཡྻ, པ་བྷ་སྶ་རཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ནེཏི ཏ་སྶཾ་ཡེ་ཝ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡཾ. ཨེ་ཏེ་ན་སྶ ལ་ཧུ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་ཏཱ ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙ་ཏཱ སུ་ཁ་པྤ་ཊི་པ་ད་ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙ་ཏཱ ཙ ད་སྶི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཝི་ར་ཛནྟི ཨ་པཱ་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡ་རཱ་ག་ར་ཛཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ག་མེ་ན ཝི་ར་ཛཾ. ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་མ་ལཱ་པ་ག་མེ་ན ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ. པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷ་ཀི་ལེ་ས་ར་ཛཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ ཝི་ར་ཛཾ. པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་དུ་སྶཱི་ལྱ་མ་ལ་ཝི་ག་མེ་ན ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ. ཏ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ན་ཏྠནྟི ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ? ན་ནུ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ཙོ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟནྟི ཨ་ས་མྨོ་ཧ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི. ཏ་ཏྲི་དཾ ཨུ་པ་མཱ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟཾ, ཝ་ཏྠ་སྶ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་མ་ལེ་ཧི ཀི་ལི་ཊྛ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟ་སྶ རཱ་གཱ་དི་མ་ལེ་ཧི སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་བྷཱ་ཝོ, དྷོ་ཝ་ན་སི་ལཱ་ཏ་ལཾ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་པུ་བྦཱི་ཀ་ཐཱ, ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ས་དྡྷཱ, ཨུ་ད་ཀེ་ན ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཨཱུ་ས་གོ་མ་ཡ་ཚཱ་རི་ཀ་ཁཱ་རེ་ཧི ཀཱ་ལ༹་ཀེ ས་མྨ་དྡི་ཏྭཱ ཝ་ཏྠ་སྶ དྷོ་ཝ་ན་པྤ་ཡོ་གོ ཝི་ཡ ས་དྡྷཱ་སི་ནེ་ཧེ་ན ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ས་ཏི་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཧི དོ་སེ སི་ཐི་ལེ ཀ་ཏྭཱ སུ་ཏཱ་དི་ཝི་དྷི་ནཱ ཙི་ཏྟ་སྶ སོ་དྷ་ནེ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷོ. ཏེ་ན པ་ཡོ་གེ་ན ཝ་ཏྠེ ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་པ་ག་མོ ཝི་ཡ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷེ་ན ཀི་ལེ་ས་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནཾ, ར་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ ཝི་ཡ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ, ཏེ་ན སུ་དྡྷ་ཝ་ཏྠ་སྶ པ་བྷ་སྶ་ར་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཀི་ལེ་ས་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ མ་གྒེ་ན པ་རི་ཡོ་ད་པ་ན་ནྟི.
‘‘དི་ཊྛ་དྷ་མྨོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཏོ ཨ་ཉྙ་མྤི ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཏ་ནྣི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ ‘‘པ་ཏྟ་དྷ་མྨོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཏྟི ནཱ་མ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་པི ཝི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཏོ ཝི་སེ་ས་ན་ཏྠཾ ‘‘ཝི་དི་ཏ་དྷ་མྨོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. སཱ པ་ནེ་སཱ ཝི་དི་ཏ་དྷ་མྨ་ཏཱ དྷ་མྨེ་སུ ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན་པི ཧོ་ཏཱི་ཏི ནི་པྤ་དེ་ས་ཏོ ཝི་དི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ. ‘‘པ་རི་ཡོ་གཱ་ལ༹ྷ་དྷ་མྨོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན་སྶ ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མྦོ་དྷཾ་ཡེ་ཝ དཱི་པེ་ཏི. མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ཉྷི ཨེ་ཀཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཉྙཱ་དི་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ནྟཾ ནི་པྤ་དེ་སེ་ན ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨོ་གཱ་ལ༹ྷཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དི་ཊྛོ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨོ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི དི་ཊྛ་དྷ་མྨོ’’ཏི. ཏི་ཎྞཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱཏི ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡ་ཀ་ནྟཱ་ར་ས་དི་སཱ སོ་ལ༹་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཨ་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཙ ཏི་ཎྞཱ ནི་ཏྟི་ཎྞཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ. ཝི་ག་ཏཱ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱཏི པ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨེ་ཝཾ ནུ ཁོ, ན ནུ ཁོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ ཝི་ག་ཏཱ ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ. སཱ་ར་ཛྫ་ཀ་རཱ་ནཾ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑེ་སུ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎེ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཾ ཝི་སཱ་ར་ད་བྷཱ་ཝཾ ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡཾ པ་ཏྟོ. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨེ་ཝ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ དི་ཊྛ་ཏྟཱ ན པ་རཾ པ་ཙྩེ་ཏི, ན ཙ་སྶ པ་རོ པ་ཙྩེ་ཏ་བྦོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡོ.
ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཀ་ཏནྟི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ མཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏཾ མཾ་སཾ. པ་ཊི་ཙྩ་ཀ་མྨནྟི ཨེ་ཏྠ ཀ་མྨ-ས་དྡོ ཀ་མྨ་སཱ་དྷ་ནོ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཙཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ་ཀ་ཏ’’ནྟི. ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ ‘‘པ་ཊི་ཙྩ ཀ་མྨཾ ཕུ་ས་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཛཱ. ༡.༤.༧༥) ཝི་ཡ. ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨ་སྶཱཏི ནི་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ལ་དྡྷ་བྦ་ཀ་མྨ་སྶ. ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཙྩ་ཀ་མྨཾ ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱི་ཏི མཾ་སཾ པ་ཊི་ཙྩ་ཀ་མྨཾ ཡ་ཐཱ བུ་དྡྷི བུ་དྡྷཾ. ཏཾ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི བུ་དྡྷོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
སཱི་ཧ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.