༣. ན་ག་རོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༧. ཏ་ཏི་ཡེ པ་ཙྩ་ནྟེ བྷ་ཝཾ པ་ཙྩ་ནྟི་མཾ. ‘‘ར་ཐོ སཱི་ལ་པ་རི་ཀྑཱ་རོ, ཛྷཱ་ན་ཀྑོ ཙ་ཀྐ་ཝཱི་རི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༥.༤) ཝི་ཡ ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་ཝ་ཙ་ནོ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ས་དྡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ན་ག་རཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏ’’ནྟི. པ་རི་ཝཱ་ར་ཝ་ཙ་ནོ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ ‘‘ས་ཏྟ ས་མཱ་དྷི་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༣.༣༣༠) ཝི་ཡ. ནེ་མཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཐ་མྦྷཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནུ་པ་ཏ་བྷཱུ་མི་པྤ་དེ་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ག་མྦྷཱི་ར་ཨཱ་ཝཱ་ཊཱ’’ཏི, ག་མྦྷཱི་རཾ བྷཱུ་མིཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཝི་ཊྛཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཊྛུ ས་ནྣི་སཱི་དཱ་པི་ཏཱཏི བྷཱུ་མིཾ ནི་ཁ་ནི་ཏྭཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཋ་པི་ཏཱ.
ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ, སོ་ཡེ་ཝ པ་ཐོ་ཏི ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་པ་ཐོ, པ་རི་ཏོ པཱ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་ནུ་ཡཱ་ཡ་མ་གྒོ.
ཧ་ཏྠིཾ ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟི ཨཱ་རོ་ཧཱ་པ་ཡ་ནྟི ཙཱ་ཏི ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧཱ (དཱི. ནི. ཊཱི. ༡.༡༦༣). ཡེ་ན ཧི པ་ཡོ་གེ་ན པུ་རི་སོ ཧ་ཏྠི་ནོ ཨཱ་རོ་ཧ་ན་ཡོ་གྒོ ཧོ་ཏི, ཧ་ཏྠི་སྶ ཏཾ པ་ཡོ་གཾ ཝི་དྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ས་བྦེ་ས་མྤེ་ཏེ་སཾ ག་ཧ་ཎཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་བྦེ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཧ་ཏྠཱ་ཙ་རི་ཡཱ ནཱ་མ ཡེ ཧ་ཏྠི་ནོ ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧ་ཀཱ་ན་ཉྩ སི་ཀྑཱ་པ་ཀཱ. ཧ་ཏྠི་ཝེ་ཛྫཱ ནཱ་མ ཧ་ཏྠི་བྷི་ས་ཀྐཱ. ཧ་ཏྠི་བ་ནྡྷཱ ནཱ་མ ཧ་ཏྠཱི་ནཾ པཱ་ད་ར་ཀྑ་ཀཱ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཧ་ཏྠཱི་ནཾ ཡ་ཝ་པ་དཱ་ཡ་ཀཱ་དི་ཀེ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་སྶཱ་རོ་ཧཱ ར་ཐི་ཀཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ར་ཐེ ནི་ཡུ་ཏྟཱ ར་ཐི་ཀཱ. ར་ཐ་ར་ཀྑཱ ནཱ་མ ར་ཐ་སྶ ཨཱ་ཎི་ར་ཀྑ་ཀཱ. དྷ་ནུཾ ག་ཎྷ་ནྟི ག་ཎྷཱ་པེ་ནྟི ཙཱ་ཏི དྷ་ནུ་གྒ་ཧཱ, ཨི་སྶཱ་སཱ དྷ་ནུ་སི་པྤ་སྶ སི་ཀྑཱ་པ་ཀཱ ཙ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘དྷ་ནུ་ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཨི་སྶཱ་སཱ’’ཏི. ཙེ་ལེ་ན ཙེ་ལ་པ་ཊཱ་ཀཱ་ཡ ཡུ་དྡྷེ ཨ་ཀ་ནྟི ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཙེ་ལ་ཀཱཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཡེ ཡུ་དྡྷེ ཛ་ཡ་དྡྷ་ཛཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི. ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཋི་ཏེ སེ་ནི་ཀེ བྲཱུ་ཧ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཙ་ལ་ཡ་ནྟི ཨུ་ཙྩཱ་ལེ་ནྟཱི་ཏི ཙ་ལ་ཀཱ. ས་ཀུ་ཎ་གྒྷི་ཨཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ མཾ་ས་པི་ཎྜཾ པ་ར་སེ་ནཱ་ས་མཱུ་ཧཾ སཱ་ཧ་སི་ཀ་མ་ཧཱ་ཡོ་དྷ་ཏཱ་ཡ ཚེ་ཏྭཱ ཚེ་ཏྭཱ ད་ཡ་ནྟི ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི པི་ཎྜ་དཱ་ཡ་ཀཱ. དུ་ཏི་ཡ་ཝི་ཀ་པྤེ པི་ཎྜེ ད་ཡ་ནྟི ཛ་ན་ས་མྨ་དྡེ ཨུ་པྤ་ཏ་ནྟཱ ཝི་ཡ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི པི་ཎྜ་དཱ་ཡ་ཀཱཏི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨུ་གྒ་ཏུ་གྒ་ཏཱཏི ཐཱ་མ་ཛ་ཝ་པ་ར་ཀྐ་མཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨུ་གྒ་ཏཱ, ཨུ་ད་གྒཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཀྑ་ནྡ་ནྟཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱི་ར་སཱུ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ས་ཛྫ་མཱ་ནཱ པ་ར་སེ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ས་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཐཱ་མ་ཛ་ཝ་བ་ལ་པ་ར་ཀྐ་མཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ མ་ཧཱ་ནཱ་གཱ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ནཱ་གཱ. ཨེ་ཀ་སཱུ་རཱཏི ཨེ་ཀཱ་ཀི་སཱུ་རཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱུ་ར་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཀཱ་ཀི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཡུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀཱ. ས་ཛཱ་ལི་ཀཱཏི ས་ཝ་མྨི་ཀཱ. ས་ར་པ་རི་ཏྟཱ་ཎནྟི ཙ་མྨ་པ་རི་སི་བྦི་ཏཾ ཁེ་ཊ་ཀཾ, ཙ་མྨ་མ་ཡཾ ཝཱ ཕ་ལ་ཀཾ. གྷ་ར་དཱ་ས་ཡོ་དྷཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ དཱ་ས་ཡོ་དྷཱ.
ས་མྤ་ཀྑ་ནྡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱཏི ས་དྡྷེ་ཡྻ་ཝ་ཏྠུ་ནོ ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་ནྟི ས་མྤ་ཀྑ་ནྡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ས་མྤ་སཱ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱཏི པ་སཱི་དི་ཏ་བྦེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་སཱི་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ཨོ་ཀ་པྤ་ན་ས་དྡྷཱཏི ཨོ་ཀྐ་ནྟི་ཏྭཱ པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནཾ. པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ པ་སཱི་ད་ནཾ པ་སཱ་ད་ས་དྡྷཱ. ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་དྷ་མྨོཏི ཨ་ཡཾ ན་ཝ་ནྣཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་དྷ་མྨོ. ནི་བྦི་དཱ་བ་ཧུ་ལོཏི ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ནཱ་བ་ཧུ་ལོ. ས་དྡྷཱ བ་ནྡྷ་ཏི པཱ་ཐེ་ཡྻནྟི ས་དྡྷཱ ནཱ་མཱ་ཡཾ ས་ཏྟ་སྶ མ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན མ་ཧཱ་པ་ཐཾ སཾ་ཝ་ཛ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་ནྟཱ་རཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏོ མ་ཧཱ་ཝི་དུ་གྒཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏོ པཱ་ཐེ་ཡྻ་པུ་ཊཾ བ་ནྡྷ་ཏི, ས་མྦ་ལཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་དྡྷ་ཉྷི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, སཱི་ལཾ ར་ཀྑ་ཏི, ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་དྡྷཱ བ་ནྡྷ་ཏི པཱ་ཐེ་ཡྻ’’ནྟི. སི་རཱིཏི ཨི་སྶ་རི་ཡཾ. ཨི་སྶ་རི་ཡེ ཧི ཨ་བྷི་མུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏེ ཐ་ལ་ཏོ་པི ཛ་ལ་ཏོ་པི བྷོ་གཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སི་རཱི བྷོ་གཱ་ན་མཱ་ས་ཡོ’’ཏི. ས་དྡྷཱ དུ་ཏི་ཡཱ པུ་རི་ས་སྶ ཧོ་ཏཱིཏི པུ་རི་ས་སྶ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ, མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ཙེ་ཝ ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ས་དྡྷཱ དུ་ཏི་ཡཱ ཧོ་ཏི, ས་ཧཱ་ཡ་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ཏི. བྷ་ཏྟ་པུ་ཊཱ་དཱིཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན དུ་ཏི་ཡི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་ནེ་ཀ་ས་ར་ས་ཏཱཏི ཨ་ནེ་ཀ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ, ཨ་ནེ་ཀ་ཀི་ཙྩ་ཏཱ ཝཱ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ན་ག་རོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.