༨-༩. ཝཱ་ཙཱ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༩༨-༩. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་ངྒེ་ཧཱིཏི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི. ཨ་ངྒཱི་ཡ་ནྟི ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཉཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ངྒཱ་ནི, ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠེ ཙ ཨ་ངྒ-ས་དྡོ. པ་ཉྩ་ཧཱིཏི ཧེ་ཏུ་མྷི ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱཏི ས་མ་ནུ་ཨཱ་ག་ཏཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ཡུ་ཏྟཱ ཙ. ཝཱ་ཙཱཏི ས་མུ་ལླ་པ་ན-ཝཱ་ཙཱ. ཡཱ ‘‘ཝཱ་ཙཱ གི་རཱ བྱ་པྤ་ཐོ’’ཏི (དྷ. ས. ༦༣༦) ཙ, ‘‘ནེ་ལཱ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༩) ཙ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཡཱ པ་ན ‘‘ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙེ ཀ་ཏཾ ཀ་མྨ’’ནྟི (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་དྭཱ་ར) ཨེ་ཝཾ ཝི་ཉྙ་ཏྟི ཙ, ‘‘ཡཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ཧི ཨཱ་ར་ཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ’’ཏི (དྷ. ས. ༢༩༩) ཨེ་ཝཾ ཝི་ར་ཏི ཙ, ‘‘ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་སེ་ཝི་ཏཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ནི་ར་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༨.༤༠) ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་ནཱ ཙ ཝཱ་ཙཱ་ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ, ན སཱ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཀ་སྨཱ? ཨ་བྷཱ་སི་ཏ་བྦ་ཏོ. ‘‘སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ནོ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཱ’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. སུ་བྷཱ་སི་ཏཱཏི སུ་ཊྛུ བྷཱ་སི་ཏཱ. ཏེ་ན་སྶཱ ཨ་ཏྠཱ་ཝ་ཧ་ཏཾ དཱི་པེ་ཏི. ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱཏི རཱ་གཱ་དི་ཨ་ཝ་ཛྫ་ར་ཧི་ཏཱ. ཨི་མི་ནཱ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་སུ་དྡྷིཾ ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ནཱ་དི་པྤ་ཝ་ཏྟ་དོ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ དཱི་པེ་ཏི. རཱ་ག་དོ་སཱ་དི་ཝི་མུ་ཏྟ་ཉྷི ཡཾ བྷཱ་ས་ཏོ ཨ་ནུ་རོ་དྷ་ཝི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏོ ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ནཾ དུ་ར་ས་མུ་སྶི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི. ཨ་ན་ནུ་ཝ་ཛྫཱཏི ཨ་ནུ་ཝཱ་ད་ཝི་མུ་ཏྟཱ. ཨི་མི་ནཱ་སྶཱ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟིཾ དཱི་པེ་ཏི. ས་ཏི ཧི ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ན་ནུ་ཝ་ཛྫ་ཏཱ་ཏི. ཝི་ཉྙཱུ་ནནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ. ཏེ་ན ནི་ནྡཱ་པ་སཾ་སཱ་སུ བཱ་ལཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི.

ཨི་མེ་ཧི ཁོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ད་སྶེ་ནྟོ ཏཾ ཝཱ་ཙཾ ནི་ག་མེ་ཏི. ཡ་ཉྩ ཨ་ཉྙེ པ་ཊི་ཉྙཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ཧི, ནཱ་མཱ་དཱི་ཧི པ་དེ་ཧི, ལི་ངྒ་ཝ་ཙ་ན་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ་ལ་ཀཱ་ར་ཀ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ཧི ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དི་ཝཱ་ཙ་མྤི སུ་བྷཱ་སི་ཏ་ནྟི མ་ཉྙ་ནྟི, ཏཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏི. ཨ་ཝ་ཡ་ཝཱ་དི་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་པི ཧི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱི ཝཱ་ཙཱ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་རེ་ས་ཉྩ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ. ཨི་མེ་ཧི པ་ན པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ས་ཙེ་པི མི་ལ་ཀྑུ་བྷཱ་སཱ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ གྷ་ཊ་ཙེ་ཊི་ཀཱ་གཱི་ཏི་ཀ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་པི ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ་ཝ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ཧི མ་གྒ་པ་སྶེ ས་སྶཾ ར་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ སཱི་ཧ་ལ༹་ཙེ་ཊི་ཀཱ་ཡ སཱི་ཧ་ལ༹་ཀེ་ནེ་ཝ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཡུ་ཏྟཾ གཱི་ཏི་ཀཾ གཱ་ཡ་ནྟི་ཡཱ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ མ་གྒཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ ཝི་པ་སྶ་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ.

ཏ་ཐཱ ཏི་སྶོ ནཱ་མ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ བྷི་ཀྑུ པ་དུ་མ་སྶ་ར་ས་མཱི་པེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ པ་དུ་མ་སྶ་རེ པ་དུ་མཱ་ནི བྷ་ཉྫི་ཏྭཱ –

‘‘པཱ་ཏོ་ཝ ཕུ་ལླི་ཏ་ཀོ་ཀ་ན་དཾ,

སཱུ་རི་ཡཱ་ལོ་ཀེ་ན བྷི་ཛྫི་ཡ་ཏེ;

ཨེ་ཝཾ མ་ནུ་སྶ་ཏྟཾ ག་ཏཱ ས་ཏྟཱ,

ཛ་རཱ་བྷི་ཝེ་གེ་ན མ་དྡཱི་ཡ་ནྟཱི’’ཏི. (སཾ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༢༡༣; སུ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༤༥༢ སུ་བྷཱ་སི་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ) –

ཨི་མཾ གཱི་ཏིཾ གཱ་ཡ་ནྟི་ཡཱ ཙེ་ཊི་ཀཱ་ཡ སུ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ.

བུ་དྡྷ་ནྟ་རེ་པི ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ པུ་རི་སོ ས་ཏྟ་ཧི པུ་ཏྟེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཊ་ཝི་ཏོ ཨཱ་ག་མྨ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཡ ཨི་ཏྠི་ཡཱ མུ་ས་ལེ་ན ཏ་ཎྜུ་ལེ ཀོ་ཊྚེ་ནྟི་ཡཱ –

‘‘ཛ་རཱ་ཡ པ་རི་མ་དྡི་ཏཾ ཨེ་ཏཾ, མི་ལཱ་ཏ་ཙ་མྨ་ནི་སྶི་ཏཾ;

མ་ར་ཎེ་ན བྷི་ཛྫ་ཏི ཨེ་ཏཾ, མ་ཙྩུ་སྶ གྷཱ་ས་མཱ་མི་སཾ.

‘‘ཀི་མཱི་ནཾ ཨཱ་ལ་ཡཾ ཨེ་ཏཾ, ནཱ་ནཱ་ཀུ་ཎ་པེ་ན པཱུ་རི་ཏཾ;

ཨ་སུ་ཙི་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཨེ་ཏཾ, ཏ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷ་ས་མཾ ཨི་ད’’ནྟི. (སཾ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༢༡༣; སུ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༤༥༢ སུ་བྷཱ་སི་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ) –

ཨི་མཾ གཱི་ཏཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ ས་ཧ པུ་ཏྟེ་ཧི པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷིཾ པ་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ ས་ཙེ་པི མི་ལ་ཀྑུ་བྷཱ་སཱ་ཡ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ གྷ་ཊ་ཙེ་ཊི་ཀཱ་གཱི་ཏི་ཀ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ ཝཱ་ཙཱ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ ཨེ་ཝ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ ཨ་ན་ནུ་ཝ་ཛྫཱ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎཱ་ནཾ, ནོ བྱ་ཉྫ་ན་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎཱ་ན་ནྟི. ན་ཝ་མཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.

ཝཱ་ཙཱ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.