༣. ལོ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣. ཏ་ཏི་ཡེ ལོ་ཀོཏི ལུ་ཛྫ་ན་པ་ལུ་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན ལོ་ཀོ. ཨ་ཏྠ་ཏོ པུ་རི་མ་སྨིཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་དྭ་ཡཾ, ཨི་དྷ པ་ན དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ལོ་ཀོ་ཏི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ’’ནྟི. ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོཏི ཝི་སཾ་ས་ཊྛོ ན པ་ཊི་བ་དྡྷོ, ས་བྦེ་སཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ཏ་ཏོ ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ལོ་ཀ་ས་མུ་ད་ཡོཏི སུ་ཏྟ་ནྟ་ན་ཡེ་ན ཏ་ཎྷཱ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ན་ཡེ་ན པ་ན ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ དི་ཡ་ཌྜྷ་ཀི་ལེ་ས་ས་ཧ་སྶཾ. ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷོཏི ནི་བྦཱ་ནཾ. ས་ཙྪི་ཀ་ཏོཏི ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཀྑོ ཀ་ཏོ. ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱཏི སཱི་ལཱ་དི་ཀྑ་ནྡྷ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྒ་ཧོ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ. སོ ཧི ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ད་ཏྠཾ ཨ་རི་ཡེ་ཧི པ་ཊི་པ་ཛྫཱི་ཡ་ཏི ཙཱ་ཏི ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཏ་ཐཱ་ནི ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ད་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏྟཱ་རི ཧི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི ཏ་ཐཱ་ནི ནཱ་མ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ནི ཨ་ཝི་ཏ་ཐཱ་ནི ཨ་ན་ཉྙ་ཐཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐ་མེ་ཏཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཐ་མེ་ཏཾ ཨ་ན་ཉྙ་ཐ་མེ་ཏ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༥.༡༠༩༠; པ་ཊི. མ. ༢.༨) ཝི་ཏྠཱ་རོ.
ཨ་པི་ཙ ཏ་ཐཱ་ཡ ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ག་ཏོཏི ཙ ཨ་ཝ་ག་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏོ པ་ཏྟོ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀཾ ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཱ་ཡ ག་ཏོ ཨ་ཝ་ག་ཏོ, ཏ་སྨཱ ལོ་ཀོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ལོ་ཀ་ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ཡ ག་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ཡ ག་ཏོ པ་ཏྟོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཏ་ཐཾ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ག་ཏོ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨི་མི་སྶཱ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མྦོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་ཏྠ དི་ཊྛཱ་དི་ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷ་ཝ་སེ་ན་པི ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ཙྩེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ས་དྡ་བུ་དྡྷ་ས་དྡཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ནི་ནྣཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ཙེ་ཝ ཧི པཱ་ལི༹ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི. དི་ཊྛ་ནྟི རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦ་ཏོ. ཏེ་ན ཡཾ དི་ཊྛཾ ཡཾ དི་སྶ་ཏི, ཡཾ ད་ཀྑ་ཏི, ཡཾ ས་མ་ཝཱ་ཡེ པ་སྶེ་ཡྻ, ཏཾ ས་བྦཾ དི་ཊྛ་ནྟེ་ཝ ག་ཧི་ཏཾ ཀཱ་ལ་ཝི་སེ་ས་སྶ ཨ་ནཱ་མ་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཡ་ཐཱ ‘‘དུ་དྡྷ’’ནྟི ད་སྶེ་ཏི. སུ་ཏནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. སུ་ཏ་ནྟི ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ནཾ སོ་ཏ་བྦ་ཏོ. མུ་ཏནྟི ས་ནི་སྶ་ཡེ ཨི་ནྡྲི་ཡེ ནི་སྶ་ཡཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏོ’’ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཏནྟི ཝི་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ. ཏཾ པ་ན དི་ཊྛཱ་དི་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཾ ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་དི དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི. པ་ཏྟནྟི ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ པ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་ག་ཏཾ, ཨ་དྷི་ག་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཝཱ’’ཏི. པ་རི་ཡེ་སི་ཏནྟི པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏྠཾ པ་རི་ཡི་ཊྛཾ. ཏཾ པ་ན པ་ཏྟཾ ཝཱ སི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཝཱ, ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘པ་ཏྟཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཝཱ’’ཏི. དྭ་ཡེ་ན་པི དྭི་པྤ་ཀཱ་ར་མྤི པ་ཏྟཾ དྭི་པྤ་ཀཱ་ར་མྤི པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཏེ་ན ཏེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ནུ་ས་ཉྩ་རི་ཏནྟི ཏེ པ་ན ཨ་པཱ་པེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ ཨ་ནུ ས་ཉྩ་རི་ཏཾ, ཝི་པ་རི་ཏ་ཀྐི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
པཱི་ཏ་ཀ་ནྟི་ཨཱ་དཱིཏི ཨཱ་དིས་དྡེ་ན ལོ་ཧི་ཏ་ཨོ་དཱ་ཏཱ་དི་ས་བྦཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱ་གཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. སུ་མ་ནོཏི རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ལོ་བྷ་ཝ་སེ་ན ས་དྡྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝཱ སུ་མ་ནོ. དུ་མྨ་ནོཏི བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝ་སེ་ན ཝཱ དུ་མྨ་ནོ. མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོཏི ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན, ཉཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་དིས་དྡེ་ན ས་ངྑ་ས་དྡོ, པ་ཎ་ཝ་ས་དྡོ, པ་ཏྟ་ག་ནྡྷོ, པུ་པྥ་ག་ནྡྷོ, པུ་པྥ་ར་སོ, ཕ་ལ་ར་སོ, ཨུ་པཱ་དི་ནྣཾ, ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣཾ, མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་པྤ་ཏྟནྟི ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ས་མྤ་ཏྟཾ, ཨ་ཝི་དི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏ’’ནྟི. ལོ་ཀེ་ན ག་ཏནྟི ལོ་ཀེ་ན ཉཱ་ཏཾ. ཏ་ཐེ་ཝ ག་ཏ་ཏྟཱཏི ཏ་ཐེ་ཝ ཉཱ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏྟཱ, ག་ཏ་ས་དྡེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྟཾ བུ་དྡྷི་ཨ་ཏྠ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ག་ཏི་ཨ་ཏྠོ ཧི དྷཱ་ཏ་ཝོ བུ་དྡྷི་ཨ་ཏྠཱ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཀྑ་ར་ཙི་ནྟ་ཀཱ.
ཡ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཏིཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ཡ་སྶ་ཉྩ ཝི་སཱ་ཁ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཾ ཏ་ཐཱ་ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ་དི་ཨ་ཏྠེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏ་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ ཏི་ཎྞཾ མཱ་རཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀཾ མ་དྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཡ་སྶ་ཉྩ ཝི་སཱ་ཁ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ཝ་ཏྟ་ནེ མ་ལླཱ་ནཾ སཱ་ལ་ཝ་ནེ ཡ་མ་ཀ་སཱ་ལཱ་ན་མ་ནྟ་རེ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ཡཾ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེཏི ཨི་མཱ་སཾ དྭི་ནྣཾ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་ས་ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་ས་ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ པ་ཉྩ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཝ་སྶ་པ་རི་མཱ་ཎ་ཀཱ་ལེ པ་ཋ་མ་བོ་དྷི་ཡ་མྤི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་བོ་དྷི་ཡ་མྤི པ་ཙྪི་མ་བོ་དྷི་ཡ་མྤི ཡཾ སུ་ཏྟ་གེ་ཡྻཱ་དི་པྤ་བྷེ་དཾ དྷ་མྨཾ བྷཱ་ས་ཏི ནི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན, ལ་པ་ཏི ཨུ་དྡི་ས་ན་ཝ་སེ་ན, ནི་དྡི་ས་ཏི པ་རི་ནི་དྡི་ས་ན་ཝ་སེ་ན. ས་བྦཾ ཏཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཧོ་ཏཱིཏི ཏཾ ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ དེ་སི་ཏཾ ས་བྦཾ སུ་ཏྟ་གེ་ཡྻཱ་དི་ན་ཝ་ངྒཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ཙ ཨ་ནཱུ་ནཾ ཨ་ན་དྷི་ཀཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པུ་ཎྞཾ རཱ་ག་མ་ད་ནི་མྨ་ད་ནཾ དོ་ས་མ་ད་ནི་མྨ་ད་ནཾ མོ་ཧ་མ་ད་ནི་མྨ་ད་ནཾ, ན་ཏྠི ཏ་ཏྠ ཝཱ་ལ་གྒ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཝ་ཀྑ་ལི་ཏཾ, ཨེ་ཀ་མུ་དྡི་ཀཱ་ཡ ལ་ཉྪི་ཏཾ ཝི་ཡ ཨེ་ཀཱ་ཡ ནཱ་ལི༹་ཡཱ མི་ཏཾ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ཏུ་ལཱ་ཡ ཏུ་ལི་ཏཾ ཝི་ཡ ཙ ཏཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཧོ་ཏི ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ, ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཏ་སྶ སཱ་དྷ་ན་ཏོ, ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཐཾ ཨ་ན་ཉྙ་ཐཾ. ཨེ་ཏེ་ན ཏ་ཐཱ་ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ག་ད་ཨ་ཏྠོ ཨ་ཡཾ ག་ཏ་ས་དྡོ ད-ཀཱ་ར་སྶ ཏ-ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཾ ག་ད་ཏཱི་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨཱ་ག་ད་ནཾ ཨཱ་ག་དོ, ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏོ ཨཱ་ག་དོ ཨ་སྶཱ་ཏི ད-ཀཱ་ར་སྶ ཏ-ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ པ་ད་སི་དྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཡ་ཐཱ་ཝཱ་དཱིཏི ཡེ དྷ་མྨེ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ སཱ་ཝ་ཛྫཱ ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏཱ ས་མ་ཏྟཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཨ་ཧི་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི པ་རེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཝ་ད་ཏི, ཏེ དྷ་མྨེ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ ས་ཡཾ པ་ཧཱ་སི. ཡེ པ་ན དྷ་མྨེ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ ས་མ་ཏྟཱ ས་མཱ་དི་ནྣཱ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཏེ དྷ་མྨེ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ ས་ཡཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཐཱ ས་མྨ་དེ་ཝ སཱི་ལཱ་དི་པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡཾ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི བྷ་ག་ཝཱ, ཏ་ཐེ་ཝ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་རེ་སཾ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཏ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཀཱ་ཡོ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏི, ཀཱ་ཡ་སྶ་པི ཝཱ་ཙཱ, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི, ཡ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི ཏ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི ཙ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཙ ཡ་ཐཱ ཝཱ་ཙཱ, ཀཱ་ཡོ་པི ཏ་ཐཱ ག་ཏོ པ་ཝ་ཏྟོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཀཱ་ཡོ, ཝཱ་ཙཱ་པི ཏ་ཐཱ ག་ཏཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་བྷི་བྷཱུ ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོཏི ཨུ་པ་རི བྷ་ཝ་གྒཾ, ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཝཱི་ཙི་ནི་ར་ཡཾ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་སུ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ བྷ་ག་ཝཱ ས་བྦ་ས་ཏྟེ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི སཱི་ལེ་ན་པི ས་མཱ་དྷི་ནཱ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་པི ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ་པི, ན ཏ་སྶ ཏུ་ལཱ ཝཱ པ་མཱ་ཎཾ ཝཱ ཨ་ཏྠི. ཨ་ས་མོ ཨ་ས་མ་ས་མོ ཨ་པྤ་ཊི་མོ ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གོ ཨ་པྤ་ཊི་པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏུ་ལོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ དེ་ཝ་དེ་ཝོ ས་ཀྐཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ས་ཀྐོ བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ཨ་ཏི་བྲ་ཧྨཱ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨ་ཡཾ ན ཀེ་ན་ཙི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ. ད་ཀྑ་ཏཱིཏི ས་བྦཾ པ་སྶ་ཏི. ཝི་སེ་ས་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡ་པི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཝི་ས་ཡོ ད་ས་ས་དྡོ. ཏེ་ན ཡཾ ཀི་ཉྩི ནེ་ཡྻཾ ནཱ་མ, ས་བྦཾ ཏཾ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ ཨཱ་མ་ལ་ཀཾ ཝི་ཡ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ཨཱ་ས་ཡཱ་དི་ཨ་ཝ་བོ་དྷེ་ན ཧི་ཏཱུ་པ་སཾ་ཧཱ་རཱ་དི་ནཱ ཙ ས་ཏྟེ, བྷཱ་ཝ་ཉྙ་ཏྠ་ཏྟཱུ་པ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་རེ, ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན སུ་ཙི་ཎྞ་ཝ་སི་ཏཱ་ཡ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, ཙི་ཏྟ་ཉྩ ཝ་སེ ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱིཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཡོ་གེ་ཧི ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཡོ་གཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནེ་ན ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ’’ཏི. ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཨུ་པ་ཡེ་ཧི ཝི་ར་ཧི་ཏོཏི ས་བྦ་སྨི་མྤི ལོ་ཀེ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི ཨུ་པ་ཡེ་ཧི ཝི་ར་ཧི་ཏོ.
ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཋི་ཏོཏི ཏ་བྦི་ས་ཡ་ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ག་ནྠེ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོཏི ས་བྦེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠཱ་དི་ཀེ ས་ཀ་ས་ནྟཱ་ན་ཏོ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. ཝེ་ནེ་ཡྻ་ས་ནྟཱ་ནེ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སེ་ན ཏེ་སཾ པ་མོ་ཙ་ནོ་ཏི ས་བྦ་ག་ནྠ་པྤ་མོ་ཙ་ནོ. ཕུ་ཊྛ་སྶ པ་ར་མཱ ས་ནྟཱིཏི ཨ་སྶ ཨ་ནེ་ན ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ་ན བུ་དྡྷེ་ན པ་ར་མཱ ས་ནྟི ཉཱ་ཎ་ཕུ་ས་ནེ་ན ཕུ་ཊྛཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཕུ་ཊྛ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ནི་བྦཱ་ནེ ཀུ་ཏོ་ཙི བྷ་ཡཾ ན་ཏྠཱིཏི ཀུ་ཏོ་ཙི བྷ་ཡ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ ནི་བྦཱ་ནེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི ཨ་ས་ངྑ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་བྦ་སོ ཁེ་མ་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཁེ་མ་ཉྩ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི ཁེ་མ་གཱ་མི་ནི་ཉྩ པ་ཊི་པ་ད’’ནྟི་ཨཱ་དི (སཾ. ནི. ༤.༣༧༩-༤༠༨). ནི་བྦཱ་ན་པྤ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཀུ་ཏོ་ཙི བྷ་ཡཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ཏོ་བྷ་ཡནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ, ན ཀུ་ཏོ་ཙི བྷ་ཡཾ ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ག་ཏེ་ཏི ཨ་ཀུ་ཏོ་བྷ་ཡཾ, ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ནི་བྦ་ཙ་ན་ཉྩ ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཨ་ནཱི་གྷོ ནི་དྡུ་ཀྑོ. ས་བྦ་ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡཾ པ་ཏྟོཏི ས་བྦེ་སཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཁ་ཡཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟོ. ཨུ་པ་དྷཱི ས་མྨ་དེ་ཝ ཁཱི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨུ་པ་དྷི་ས་ངྑ་ཡོ, ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་པ་དྷི་ས་ངྑ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ ནི་བྦཱ་ནེ’’ཏི. ཙ་ཀྐནྟི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ. པ་ཝ་ཏྟ་ཡཱིཏི ཏེ་པ་རི་ཝ་ཊྚཾ དྭཱ་ད་སཱ་ཀཱ་རཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི. མ་ཧ་ནྟེ་ཧི སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ མ་ཧ་ནྟཾ. ཝཱི་ཏ་སཱ་ར་དནྟི ཙ་ཏུ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཡོ་གེ་ན ཝཱི་ཏ་སཱ་ར་དཾ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ལོ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.