༨. ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨. ཨ་ཊྛ་མེ བྱཱ་མོ་ཧ་ཝ་སེ་ན ས་ར་ཎ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ སཱ་ར་ཛྫ་ནཾ སཱ་ར་དོ, བྱཱ་མོ་ཧ་བྷ་ཡཾ. ཝི་ག་ཏོ སཱ་ར་དོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཝི་སཱ་ར་དོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཾ. ཏཾ པ་ན ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་དཾ, པ་ཧཱ་ན་ས་མྤ་དཾ, དེ་ས་ནཱ་ཝི་སེ་ས་ས་མྤ་དཾ ཁེ་མ་ཉྩ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨུ་ས་བྷ་སྶ ཨི་ད་ནྟི ཨཱ་ས་བྷཾ, སེ་ཊྛ་ཊྛཱ་ནཾ. ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་པ་ཊི་ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཊྛ ཝཱ པ་རི་སཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ས་བྷཱ, པུ་བྦ་བུ་དྡྷཱ. ཨི་དཾ པ་ནཱཏི བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཋཱ་ནཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་མེ་ཝ ཝ་ད་ཏི. ཏི་ཊྛ་མཱ་ནོ་ཝཱཏི ཨ་ཝ་ད་ནྟོ་པི ཏི་ཊྛ་མཱ་ནོ་ཝ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
ཨ་ཊྛ་སུ པ་རི་སཱ་སཱུཏི ‘‘ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཾ ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏཱ…པེ… བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་སཾ ག་ཧ་པ་ཏི་པ་རི་སཾ, ས་མ་ཎ་པ་རི་སཾ, ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀ་པ་རི་སཾ, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་པ་རི་སཾ, མཱ་ར་པ་རི་སཾ, བྲ་ཧྨ་པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏཱ, ཏ་ཏྲ་པི མ་ཡཱ ས་ནྣི་སི་ནྣ་པུ་བྦ་ཉྩེ་ཝ ས་ལླ་པི་ཏ་པུ་བྦ་ཉྩ སཱ་ཀ་ཙྪཱ ཙ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་པུ་བྦཱ. ཏ་ཏྲ ཝ་ཏ མཾ ‘བྷ་ཡཾ ཝཱ སཱ་ར་ཛྫཾ ཝཱ ཨོ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི’ཏི ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༡༥༡) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་པ་རི་སཱ་སུ. ཨ་བྷཱི་ཏ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏཱིཏི པ་ར་ཏོ ད་སྶི་ཏ་ཉཱ་ཎ་ཡོ་གེ་ན ཝི་སཱ་ར་དོ ཨ་ཧ་ནྟི ཨ་བྷཱི་ཏ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི. སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟེ་ནཱཏི ཁ་ནྡྷ་ཝ་གྒེ ཨཱ་ག་ཏེ་ན སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟེ་ན.
‘‘དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ཙ་ཀྐཾ ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༣༡) སུ་ཏྟ་སེ་སེ་ན ས་པྤུ་རི་སཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་དི་ཕ་ལ་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཝ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ, པུ་རི་མ་ས་པྤུ་རི་སཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་དི་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ པ་ཙྪི་མ་ས་པྤུ་རི་སཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཝ་ཏྟི ཝཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཏ་ཏྠ ཙ ཙ་ཀྐ་ས་དྡ་སྶ ག་ཧ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝི་ཙ་ཀྐ་ས་ཎྛཱ་ནཱ ཨ་ས་ནི ཨེ་ཝ ཨ་ས་ནི་ཝི་ཙ་ཀྐཾ. ཨུ་ར་ཙ་ཀྐཱ་དཱི་སཱུཏི ཨཱ་དི-ས་དྡེ་ན ཨཱ་ཎཱ་ས་མཱུ་ཧཱ་དཱི་སུ་པི ཙ་ཀྐ་ས་དྡ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ས་ངྒྷ་བྷེ་དཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ ཙ་ཀྐ་བྷེ་ད’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (པཱ་རཱ. ༤༠༩; ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༤༣) ཧི ཨཱ་ཎཱ ‘‘ཙ་ཀྐ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ‘‘དེ་ཝ་ཙ་ཀྐཾ ཨ་སུ་ར་ཙ་ཀྐ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་མཱུ་ཧོ་ཏི.
པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ནི་ཊྛ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་ཝེ་དྷོ་ཏི ‘‘ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན པ་ཊི་ལ་དྡྷ་སྶ་པི དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཀི་ཙྩ་ནི་པྥ་ཏྟི པ་ར་སྶ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི…པེ… ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ན ཡཱ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཱ དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟི ཏ་སྶེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་སྶ ཋཱ་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ད་སྶི་ཏ་དྷ་མྨེ་སཱུཏི ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ. ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧི ཏེ་སཾ, ན པ་ན ད་སྶ་ནཾ ཏཱ་དི་ས་སྶེ་ཝ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཝ ཝཱ ‘‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི པ་ར་སྶ ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ད་སྶི་ཏ་དྷ་མྨེ་སུ. ‘‘དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཝི་བྷ. ༧༡༨-༧༢༡) ཝི་ཡ དྷ་མྨ-ས་དྡོ ཧེ་ཏུ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ནཱ་ཏི ས་ཧེ་ཏུ་ནཱ’’ཏི. ཧེ་ཏཱུཏི ཙ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་སཱ་དྷ་ན་ཧེ་ཏུ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ན ཀཱ་ར་ཀོ, ས་མྤཱ་པ་ཀོ ཝཱ. ནི་མི་ཏྟནྟི ཙོ་ད་ནཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎཾ. ཏ་ཏྠ ཙོ་ད་ཀོ ཙོ་ད་ནཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ར་ཎཾ, དྷ་མྨོ ཙོ་ད་ནཾ ཀ་རོ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཀཱ་ར་ཎཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པུ་གྒ་ལོ་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཁེ་མནྟི ཀེ་ན་ཙི ཨ་པྤ་ཊི་བཱ་ཧི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནུ་པ་དྡུ་ཏཾ.
ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠི, ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ ཝཱ ནི་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ. ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏཱ པ་ན ཏེ ཡ་སྨཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ’’ཏི. ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མེ ནཱ་ཏི་སཱ་ཝ་ཛྫཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཉྩི་ཙྩ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ’’ཏི. ས་ཏྟ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱཏི་ཨཱ་དི ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟཾ ཨི་ཏ་རེ་ས་མྤི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ‘‘ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏ་བྦྷཱ་ཝེ བྱ་བྷི་ཙཱ་རཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨི་དྷ པ་ན མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོཏི ཨི་དཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་རི་ཊྛ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ (པཱ་ཙི. ༤༡༧) ཝི་ཡ. ཡ་སྨཱ ཏཾ་ཁ་ཎ་མྤི ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ཙེ, ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ན ཀཱ་མེ་སུ ཨཱ་ས་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘མེ་ཐུ་ན…པེ…ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙཱིཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘མེ་ཐུ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, མུ་སྶ་ཏེ་ཝཱ་པི སཱ་ས་ན’’ནྟི (སུ. ནི. ༨༢༠).
ཏ་སྨིཾ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་དྷ་མྨེཏི ཏ་སྨིཾ པ་རེ་ཧི པ་རི་ཀ་པྤི་ཏ་ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་དྷ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཾ. ནི་མི་ཏྟ་ཏྠེ ཧི ཨི་དཾ ཀ་མྨ་སཾ་ཡོ་གེ བྷུ་མྨཾ.
ཨུ་པ་ནི་བ་དྡྷཱཏི ཝི་ར་ཙི་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཱ’’ཏི. པུ་ཐུ་བྷཱ་ཝནྟི བ་ཧུ་བྷཱ་ཝཾ. པུ་ཐཱུ་ཧི ཝཱ སི་ཏཱཏི བ་ཧཱུ་ཧི ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི སི་ཏཱ ཨུ་པ་ནི་བ་དྡྷཱ.
ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.