༦. ཨ་པྤ་སྶུ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦. ཚ་ཊྛེ ཨ་པྤ་ཀཾ སུ་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ན་ཝ་ངྒ་ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ སུ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་དེ་ཝ ན་ཝ་ངྒ་ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སུ་ཏྟཾ གེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ སུ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒ་ནི་དྡེ་ས་ཀྑ་ནྡྷ་ཀ་པ་རི་ཝཱ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཡཾ ཝི་བྷཱ་གོ ཡུ་ཛྫེ་ཡྻ. ས་གཱ་ཐ་ཀ་ཉྷི སུ་ཏྟཾ གེ་ཡྻཾ, ནི་གྒཱ་ཐ་ཀཾ སུ་ཏྟཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་ཉྩ སུ་ཏྟཾ ཨུ་དཱ་ནཱ་དི་ཝི་སེ་ས་ས་ཉྙཱ་ར་ཧི་ཏཾ ན་ཏྠི, ཡཾ སུ་ཏྟ་ངྒཾ སི་ཡཱ. མ་ངྒ་ལ་སུ་ཏྟཱདཱི་ན་ཉྩ (ཁུ. པཱ. ༥.༡ ཨཱ་ད་ཡོ; སུ. ནི. ༢༦༡ ཨཱ་ད་ཡོ) སུ་ཏྟ་ངྒ་ས་ངྒ་ཧོ ན སི་ཡཱ གཱ་ཐཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་པ་དཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ. གེ་ཡྻ་ངྒ་ས་ངྒ་ཧོ ཝཱ སི་ཡཱ ས་གཱ་ཐ་ཀ་ཏྟཱ ས་གཱ་ཐཱ་ཝ་གྒ་སྶ ཝི་ཡ. ཏ་ཐཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒཱ་དཱི་སུ ས་གཱ་ཐ་ཀ་པྤ་དེ་སཱ་ན་ནྟི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ –
‘‘སུ་ཏྟ་ནྟི སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་དྷི, ཝི་སེ་ས་ཝི་དྷ་ཡོ པ་རེ;
ས་ནི་མི་ཏྟཱ ནི་རུ་ལ༹ྷ་ཏྟཱ, ས་ཧ་ཏཱ་ཉྙེ་ན ནཱ་ཉྙ་ཏོ’’. (ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ; དཱི. ནི. ཊཱི. ༡.པ་ཋ་མ་མ་ཧཱ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ; སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ༡.པ་ཋ་མ་མ་ཧཱ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ)
ས་བྦ་སྶ་པི ཧི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་སྶ སུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཡཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཝི་དྷི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ནེ་ཏྟི་ཡཾ (ནེ་ཏྟི. ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་རོ) ‘‘ན་ཝ་ཝི་དྷ་སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡེ་ཊྛཱི’’ཏི. ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏྟཱ་ག་ཏཾ སུ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ (པཱ་ཙི. ༦༥༥, ༡༢༤༢) ས་ཀ་ཝཱ་དེ པ་ཉྩ སུ་ཏྟ་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ; ཀ་ཐཱ. ཨ་ཊྛ. ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ) ཨེ་ཝ་མཱ་དི ཙ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ སཱ་དྷ་ཀཾ. ཝི་སེ་ས་ཝི་དྷ་ཡོ པ་རེ ས་ནི་མི་ཏྟཱ ཏ་དེ་ཀ་དེ་སེ་སུ གེ་ཡྻཱ་ད་ཡོ ཝི་སེ་ས་ཝི་དྷ་ཡོ ཏེ་ན ཏེ་ན ནི་མི་ཏྟེ་ན པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ. ཏ་ཐཱ ཧི གེ་ཡྻ་སྶ ས་གཱ་ཐ་ཀ་ཏྟཾ ཏ་བྦྷཱ་ཝ་ནི་མི་ཏྟཾ. ལོ་ཀེ་པི ཧི ས་སི་ལོ་ཀཾ ས་གཱ་ཐ་ཀཾ ཝཱ ཙུ་ཎྞི་ཡ་ག་ནྠཾ ‘‘གེ་ཡྻ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. གཱ་ཐཱ་ཝི་ར་ཧེ པ་ན ས་ཏི པུ་ཙྪཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝོ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཏ་བྦྷཱ་ཝ་ནི་མི་ཏྟཾ. པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཉྷི ‘‘བྱཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ས་གཱ་ཐ་ཀཱ་དཱི་ན་མྤི པུ་ཙྪཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི? ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི གེ་ཡྻཱ་དི་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ནོ་ཀཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ‘‘གཱ་ཐཱ་ཝི་ར་ཧེ ས་ཏཱི’’ཏི ཝི་སེ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཙ. ཏ་ཐཱ ཧི དྷ་མྨ་པ་དཱ་དཱི་སུ ཀེ་ཝ་ལཾ གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷེ་སུ ས་གཱ་ཐ་ཀ་ཏྟེ་པི སོ་མ་ན་སྶ་ཉཱ་ཎ་མ་ཡི་ཀ་གཱ་ཐཱ་ཡུ་ཏྟེ་སུ ‘‘ཝུ་ཏྟཾ ཧེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ཝ་ཙ་ན་ས་མྦ་ནྡྷེ་སུ ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟེ་སུ ཙ སུ་ཏྟ་ཝི་སེ་སེ་སུ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ གཱ་ཐཱ་ཨུ་དཱ་ན་ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀ་ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨ་ས་ཉྙཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ, ཏ་ཐཱ ས་ཏི་པི གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་སུ ཛཱ་ཏཱི་སུ ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ཀེ་སུ ཛཱ་ཏ་ཀ་ས་ཉྙཱ, ས་ཏི་པི པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝེ ས་གཱ་ཐ་ཀ་ཏྟེ ཙ ཀེ་སུ་ཙི སུ་ཏྟ་ནྟེ་སུ ཝེ་ད་སྶ ལ་བྷཱ་པ་ན་ཏོ ཝེ་ད་ལླ་ས་ཉྙཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏེ་ན ཏེ་ན ས་གཱ་ཐ་ཀ་ཏྟཱ་དི་ནཱ ནི་མི་ཏྟེ་ན ཏེ་སུ ཏེ་སུ སུ་ཏྟ་ཝི་སེ་སེ་སུ གེ་ཡྻཱ་དི་ས་ཉྙཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ་ཏི ཝི་སེ་ས་ཝི་དྷ་ཡོ སུ་ཏྟ་ངྒ་ཏོ པ་རེ གེ་ཡྻཱ་ད་ཡོ. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ གེ་ཡྻ་ངྒཱ་དི་ནི་མི་ཏྟ་ར་ཧི་ཏཾ, ཏཾ སུ་ཏྟ་ངྒཾ ཝི་སེ་ས་ས་ཉྙཱ་པ་རི་ཧཱ་རེ་ན སཱ་མ་ཉྙ་ས་ཉྙཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ན་ནུ ཙ ས་གཱ་ཐ་ཀཾ སུ་ཏྟཾ གེ་ཡྻཾ, ནི་གྒཱ་ཐ་ཀཾ སུ་ཏྟཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི སུ་ཏྟ་ངྒཾ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཙོ་ད་ནཱ ཏ་ད་ཝ་ཏྠཱ་ཝཱ་ཏི? ན ཏ་ད་ཝ་ཏྠཱ སོ་དྷི་ཏ་ཏྟཱ. སོ་དྷི་ཏ་ཉྷི པུ་བྦེ ‘‘གཱ་ཐཱ་ཝི་ར་ཧེ ས་ཏི པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝོ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཏ་བྦྷཱ་ཝ་ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི.
ཡ་ཉྩ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘གཱ་ཐཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མ་ངྒ་ལ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ སུ་ཏྟ་ངྒ་ས་ངྒ་ཧོ ན སི་ཡཱ’’ཏི, ཏཾ ན, ནི་རུ་ལ༹ྷ་ཏྟཱ. ནི་རུ་ལ༹ྷོ ཧི མ་ངྒ་ལ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ སུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ. ན ཧི ཏཱ་ནི དྷ་མྨ་པ་ད་བུ་དྡྷ་ཝཾ་སཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ གཱ་ཐཱ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཉྙཱ་ཏཱ་ནི, ཨ་ཐ ཁོ སུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ, ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘སུ་ཏྟ་ནཱ་མ་ཀ’’ནྟི ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏཾ. ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་གཱ་ཐ་ཀ་ཏྟཱ གེ་ཡྻ་ངྒ་ས་ངྒ་ཧོ སི་ཡཱ’’ཏི, ཏ་ད་པི ན་ཏྠི, ཡ་སྨཱ ས་ཧ་ཏཱ་ཉྙེ་ན. ས་ཧ གཱ་ཐཱ་ཧཱི་ཏི ཧི ས་གཱ་ཐ་ཀཾ. ས་ཧ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ན ཧོ་ཏི, ན ཙ མ་ངྒ་ལ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ གཱ་ཐཱ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟོ ཀོ་ཙི སུ་ཏྟ་པྤ་དེ་སོ ཨ་ཏྠི, ཡོ ‘‘ས་ཧ གཱ་ཐཱ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ, ན ཙ ས་མུ་དཱ་ཡོ ནཱ་མ ཀོ་ཙི ཨ་ཏྠི. ཡ་ད་པི ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒཱ་དཱི་སུ ས་གཱ་ཐ་ཀ་པྤ་དེ་སཱ་ནཾ གེ་ཡྻ་ངྒ་ས་ངྒ་ཧོ སི་ཡཱ’’ཏི, ཏ་ད་པི ན, ཨ་ཉྙ་ཏོ. ཨ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ ཧི ཏཱ གཱ་ཐཱ ཛཱ་ཏ་ཀཱ་དི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ. ཨ་ཏོ ན ཏཱ་ཧི ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒཱ་དཱི་ནཾ གེ་ཡྻ་ངྒ་བྷཱ་ཝོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ སུ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ངྐ་རཱ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནི་ཡཱ (སཱ་ར་ཏྠ. ཊཱི. ༡.པ་ཋ་མ་མ་ཧཱ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཨ་མྷེ་ཧི པ་ཀཱ་སི་ཏོ, ཨི་ཙྪ་ནྟེ་ཧི ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
ན ཨ་ཏྠ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཉྩ པཱ་ལི༹་ཉྩ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པྤ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ན ཨ་ཏྠ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨ་མ་ཉྙཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐ་ཉྩ པཱ་ལི༹་ཉྩ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ…པེ… ན པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་པྤ་སྶུ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.