(༡༨) ༣. ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. ཙེ་ཏ་ནཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༡. ཏ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ ཀཱ་ཡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏཱུཏི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཀཱ་ཡི་ཀ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་ས་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་དྭ་ཡེ་པི. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ‘‘ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ཝ་ཙཱི་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝ་སེ་ན ཝཱི་ས་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨི་དཾ ཏ་ཐཱ-ས་དྡེ་ན ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ན་ཝ མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ལ་བྦྷ་ནྟཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཝ་ཧི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་སཱ་ཏི ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨེ་ཀཱུ་ན་ས་ཏྟ་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཝཱཏི ཨི་དཾ ཏཱ་པི ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ ཧི ཨེ་ཀཱུ་ན་ས་ཏྟ་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ ཀུ་ས་ལཱ་པི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, པ་གེ་ཝ ཨི་ཏ་རཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ཝི་ཛྫ་སྶེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ པ་ཧཱི་ནཱ་ཝི་ཛྫ་སྶ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ.
ཡ་སྨཱ ཡཾ ཏཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷེ་དཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ར་ཉྩེ་ཝ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་ར་ཉྩ མ་ནོ་ས་ངྑཱ་ར་ཉྩ པ་རེ་ཧི ཨ་ནུ་སྶཱ་ཧི་ཏོ སཱ་མ་མྤི ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན ཀ་རོ་ཏི, པ་རེ་ཧི ཀཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན་པི ཀ་རོ་ཏི, ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ་པི ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ནཱ་མ ཝི་པཱ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཉྩ ཛཱ་ན་ནྟོ་པི ཀ་རོ་ཏི, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་སུ ཙེ་ཏི་ཡ་ཝ་ནྡ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟེ་སུ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་ནྟོ དཱ་ར་ཀོ ཝི་ཡ ཀེ་ཝ་ལཾ ཀ་མྨ་ཉྙེ་ཝ ཝི་ཛྫཱ་ན་ནྟོ ‘‘ཨི་མ་སྶ པ་ན ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ཡཾ ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ་པི ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སཱ་མཾ ཝཱ ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. པ་རེ་ཧི ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟོཏི ས་ར་སེ་ནེ་ཝ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ. ཛཱ་ན་ནྟོཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ན་ནྟོ.
ན་ནུ ཙ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡ་ཏི, དྷ་མྨཾ བྷ་ཎ་ཏི, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ཀ་ཐ་མ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་ད་ཡོ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི? ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏྟཱ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ་ན ཧི ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ནེ་ཝ ཀུ་ས་ལཾ ཧོ་ཏི ནཱ་ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཧུ་ཏྭཱ ཀི་རི་ཡཱ་མ་ཏྟེ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏེ་ན་སྶ ཏེ ཀཱ་ཡཱ་ད་ཡོ ན ཧོ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཀཱ་ཡེ་ན ཀ་ར་ཎ་ཀ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏནྟི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ.
ཁི་ཌྜཱ་ཡ པ་དུ་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཁི་ཌྜཱ་པ་དོ་སི་ནོ, ཁི་ཌྜཱ་པ་དོ་སི་ནོ ཨེ་ཝ ཁི་ཌྜཱ་པ་དོ་སི་ཀཱ. ཁི་ཌྜཱ་པ་དོ་སོ ཝཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཁི་ཌྜཱ་པ་དོ་སི་ཀཱ. ཏེ ཀི་ར པུ་ཉྙ་ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་ཏེ་ན མ་ཧ་ནྟེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ སི་རི་ཝི་བྷ་ཝེ་ན ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟཱ ཏཱ་ཡ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་མྷཱ ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་མྷཱ’’ཏི་པི ན ཛཱ་ན་ནྟི. ཨ་ཐ ཨེ་ཀཱ་ཧཱ་རཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཁཱ་ད་ནྟཱ་པི པི་ཝ་ནྟཱ་པི ཙ་ཝ་ནྟི་ཡེ་ཝ ན ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཀ་སྨཱ? ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛ་སྶ བ་ལ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡ་སྶ མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ. མ་ནུ་སྶཱ་ན་ཉྷི ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛོ མ་ནྡོ, ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡོ བ་ལ་ཝཱ. ཏེ་སཾ ཏེ་ཛ་སྶ མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་སྶ བ་ལ་ཝ་ཏཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ཧ་མྤི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀ་ཨ་ཙྪ་ཡཱ་གུ་ཨཱ་དཱི་ཧི ས་ཀྐཱ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཏུཾ. དེ་ཝཱ་ནཾ པ་ན ཏེ་ཛོ བ་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི ཨུ་ལཱ༹་ར་པུ་ཉྙ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་ལཱ༹་ར་ག་རུ་སི་ནི་དྡྷ་སུ་དྷཱ་ཧཱ་ར་ཛཱི་ར་ཎ་ཏོ ཙ. ཀ་ར་ཛཾ མ་ནྡཾ མུ་དུ་སུ་ཁུ་མཱ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏེ ཨེ་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝེ་ལཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ་ཝ ས་ཎྛཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ནཱ་མ གི་མྷཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ ཏ་ཏྟ་པཱ་སཱ་ཎེ ཋ་པི་ཏཾ པ་དུ་མཾ ཝཱ ཨུ་པྤ་ལཾ ཝཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ གྷ་ཊ་ས་ཏེ་ན་པི སི་ཉྩི་ཡ་མཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ན ཧོ་ཏི ཝི་ན་སྶ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཙྪཱ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཁཱ་ད་ནྟཱ་པི པི་ཝ་ནྟཱ་པི ཙ་ཝ་ནྟི་ཡེ་ཝ ན ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ པ་ན ཏེ དེ་ཝཱ་ཏི? ‘‘ཨི་མེ ནཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ ན་ཏྠི, ‘‘ཨཱ་ཧཱ་རཱུ་པ་ཙྪེ་དེ་ན ཨཱ་ཏ་པེ ཁི་ཏྟ་མཱ་ལཱ ཝི་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཡེ ཀེ་ཙི ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནོ དེ་ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏེ ཨེ་ཝཾ ཙ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་བྷ་ཡ་གི་རི་ཝཱ་སི་ནོ པ་ནཱ་ཧུ ‘‘ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏི་པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ནོ ཏེ དེ་ཝཱ, ཁི་ཌྜཱ་ཡ པ་དུ་སྶ་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཧེ་ཏེ ཁི་ཌྜཱ་པ་དོ་སི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི. ཀོ པ་ནེ་ཏྠ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ, ཀཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཝེ་ལཱ་ཏི? ‘‘ས་བྦེ་ས་མྤི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝཱ་ནཾ སུ་དྷཱ ཨཱ་ཧཱ་རོ, སཱ ཧེ་ཊྛི་མེ་ཧི ཧེ་ཊྛི་མེ་ཧི ཨུ་པ་རི་མཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི་མཱ་ནཾ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་མཱ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ དི་ཝ་ས་ཝ་སེ་ནེ་ཝ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ བྷུ་ཉྫ་ནྟི. ཀེ་ཙི པ་ན བ་ད་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ སུ་དྷཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. སོ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡཾ ཋ་པི་ཏ་མ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ཡཱ་ཝ ཀེ་ས་གྒ་ན་ཁ་གྒཱ ཀཱ་ཡཾ ཕ་ར་ཏི, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ དི་ཝ་ས་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་དི་ཝ་སཾ ཡཱ་པ་ན་ས་མ་ཏྠོ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
ཨི་སྶཱ་པ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ པ་དུ་ཊྛེ་ན མ་ན་སཱ པ་དུ་སྶ་ནྟཱི་ཏི མ་ནོ་པ་དོ་སི་ཀཱ. ཨུ་སཱུ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝཱ མ་ན་སོ པ་དོ་སོ མ་ནོ་པ་དོ་སོ, སོ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠི ཝི་ནཱ་ས་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏོ་ཏི མ་ནོ་པ་དོ་སི་ཀཱ. ཨ་ཀྐུ་དྡྷོ ར་ཀྑ་ཏཱིཏི ཀུ་དྡྷ་སྶ སོ ཀོ་དྷོ ཨི་ཏ་ར་སྨིཾ ཨ་ཀྐུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟེ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ ཨེ་ཀ་ཝཱ་ར་མེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནཱ་སེ་ཝ་ནོ ཙཱ་ཝེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨུ་ད་ཀ་ནྟཾ པ་ཏྭཱ ཨ་གྒི ཝི་ཡ ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཀྐུ་དྡྷོ ཏཾ ཙ་ཝ་ན་ཏོ ར་ཀྑ་ཏི. ཨུ་བྷོ་སུ པ་ན ཀུ་དྡྷེ་སུ བྷི་ཡྻོ བྷི་ཡྻོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་མྷི པ་རི་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཏི་ཁི་ཎ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རོ ནི་སྶ་ཡ་ད་ཧ་ན་ར་སོ ཀོ་དྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ནི་ད་ཧ་ནྟོ ཨ་ཙྩ་ནྟ་སུ་ཁུ་མཱ་ལཾ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏི, ཏ་ཏོ ས་ཀ་ལོ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨུ་བྷོ་སུ པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཐཱ ཙཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་མྷི པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ ཀི་ལ་ནྟ་ཀཱ་ཡ…པེ… ཙ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༤༧).
ཀ་ཏ་མེ ཏེ་ན དེ་ཝཱ ད་ཊྛ་བྦཱཏི ཨེ་ཏྠ ཏེ་ནཱཏི པ་ཙྩ་ཏྟེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་ཏ་མེ ནཱ་མ ཏེ དེ་ཝཱ ད་ཊྛ་བྦཱ’’ཏི. ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ་ཡེ་ཝ ཝཱ ཨེ་ཏཾ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཙེ་ཏ་ནཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ཝི་བྷ་ཏྟི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༢. དུ་ཏི་ཡེ ཨ་ཏྠ་པྤ་བྷེ་ད་སྶ ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠཾ ཨ་ཏྠེ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ཨ་ཏྠོཏི ཙེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཧེ་ཏུ་ཕ་ལཾ. ཏ་ཉྷི ཧེ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཨ་ར་ཎཱི་ཡཾ ག་ནྟ་བྦཾ པ་ཏྟ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ, ནི་བྦཱ་ནཾ, བྷཱ་སི་ཏ་ཏྠོ, ཝི་པཱ་ཀོ, ཀི་རི་ཡཱ་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ‘‘ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཏཾ ཨ་ཏྠཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་ཉྩ་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎ’’ནྟི. ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ་མཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨཱ་དི་ཏོ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི ནཱ་མ, ཨུ་དྡི་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་མེ་ཝ ཨུ་དྡེ་སཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་པེ་ནྟོ དེ་སེ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཨུ་དྡི་ཊྛ་མ་ཏྠཾ ཨུ་དྡི་ས་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ཧི ཉཱ་པེ་ནྟོ ཉཱ་པེ་ཏི. པ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨེ་ཝ ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ པ་ཊྛ་པེ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཨུ་དྡི་ཊྛཾ པ་ཊི་ནི་དྡི་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་ཝ་ར་ཏི. ཝི་ཝ་ཊཾ ཝི་བྷ་ཛ་ཏི. ཝི་བྷ་ཏྟ་ཨ་ཏྠཾ ཧེ་ཏཱུ་དཱ་ཧ་ར་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ཧི པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨུ་ཏྟཱ་ནིཾ ཀ་རོ་ཏི.
ཏི་སྶོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱཏི དྷ་མྨ་ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ནཱ་མ དྷ་མྨ་པྤ་བྷེ་ད་སྶ ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠཾ ཉཱ་ཎཾ. དྷ་མྨོཏི ཙ ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡོ. སོ ཧི ཡ་སྨཱ ཏཾ ཏཾ ཝི་ད་ཧ་ཏི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ཙེ་ཝ པཱ་པེ་ཏི ཙ, ཏ་སྨཱ ‘‘དྷ་མྨོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཡོ ཀོ་ཙི ཕ་ལ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ ཧེ་ཏུ, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ, བྷཱ་སི་ཏཾ, ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནྟི ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ‘‘དྷ་མྨོ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨེ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ནི་རུ་ཏྟི་པྤ་བྷེ་ད་སྶ ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠཾ ནི་རུ་ཏྟཱ་བྷི་ལཱ་པེ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཨ་ཏྠེ ཙ དྷ་མྨེ ཙ ཡཱ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟི, ཏཾ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟིཾ ས་དྡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟཱ་བྷི་ལཱ་པེ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཏི.
ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ, ན པ་ཉྙ་ཏྟི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟཱི’’ཏི ཛཱ་ན་ནྟི. པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟོ ཧི ‘‘ཕ་སྶོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ཡཾ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟཱི’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘‘ཕ་སྶཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཕ་སྶ’’ནྟི ཝཱ ཝུ་ཏྟེ པ་ན ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟཱི’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཉྙཾ པ་ནེ་ས ནཱ་མཱ་ཁྱཱ་ཏ་ཨུ་པ་ས་གྒ་བྱ་ཉྫ་ན་ས་དྡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི? ཡ་ད་གྒེ་ན ས་དྡཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟཱི’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་ད་གྒེ་ན ཏ་མྤི ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཏཾ པ་ན ‘‘ན་ཡི་དཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཀི་ཙྩ’’ནྟི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་དཾ ཝ་ཏྠུ ཀ་ཐི་ཏཾ –
ཏི་སྶ་ད་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཀི་ར བོ་དྷི་མ་ཎྜེ སུ་ཝ་ཎྞ་ས་ལཱ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་སུ བྷཱ་སཱ་སུ ཀ་ཏ་ར་བྷཱ་སཱ་ཡ ཀ་ཐེ་མཱི’’ཏི པ་ཝཱ་རེ་སི. ཏཾ པ་ན ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་གྒ་ཧེ ཋ་ཏྭཱ པ་ཝཱ་རི་ཏཾ, ན པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡ ཋི་ཏེ་ན. སོ ཧི མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཏཾ ཏཾ བྷཱ་སཾ ཀ་ཐཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཝཱ་རེ་སི. ‘‘བྷཱ་སཾ ནཱ་མ ས་ཏྟཱ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ནེ་ཏྠ ཨི་དཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧི ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ ཀུ་མཱ་ར་ཀེ མ་ཉྩེ ཝཱ པཱི་ཋེ ཝཱ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཏཾ ཀ་ཐ་ཡ་མཱ་ནཱ ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི. དཱ་ར་ཀཱ ཏེ་སཾ ཏཾ ཏཾ བྷཱ་སཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པེ་ནྟི ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ ས་བྦ་མྤི བྷཱ་སཾ ཛཱ་ན་ནྟི. མཱ་ཏཱ ད་མི་ལཱི༹, པི་ཏཱ ཨ་ནྡྷ་ཀོ. ཏེ་སཾ ཛཱ་ཏོ དཱ་ར་ཀོ ས་ཙེ མཱ་ཏུ་ཀ་ཐཾ པ་ཋ་མཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ད་མི་ལ༹་བྷཱ་སཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི. ས་ཙེ པི་ཏུ་ཀ་ཐཾ པ་ཋ་མཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ནྡྷ་ཀ་བྷཱ་སཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི. ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི པ་ན ཀ་ཐཾ ཨ་སྶུ་ཎ་ནྟོ མཱ་ག་དྷ་བྷཱ་སཾ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི. ཡོ་པི ཨ་གཱ་མ་ཀེ མ་ཧཱ་ཨ་ར་ཉྙེ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙོ ཀ་ཐེ་ནྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. སོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ, མཱ་ག་དྷ་བྷཱ་ས་མེ་ཝ བྷཱ་སི་སྶ་ཏི. ནི་ར་ཡེ, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཾ, པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡེ, མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ, དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་ཏི ས་བྦ་ཏྠ མཱ་ག་དྷ་བྷཱ་སཱ་ཝ ཨུ་སྶ་ནྣཱ, སེ་སཱ ཨོ་ཊྚ་ཀི་རཱ་ཏ་ཨ་ནྡྷ་ཀ་ཡོ་ན་ཀ་ད་མི་ལ༹་བྷཱ་སཱ་དི་ཀཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས བྷཱ་སཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཀཱ་ལ་ནྟ་རེ་ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཧོ་ནྟི ཙ ན་སྶ་ནྟི ཙ.
ཨ་ཡ་མེ་ཝེ་ཀཱ ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩ་བྲ་ཧྨ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཨ་རི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཱ མཱ་ག་དྷ་བྷཱ་སཱ ན པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི. སཱ ཧི ཀ་ཏྠ་ཙི ཀ་དཱ་ཙི པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་པི ན ས་བྦ་ཏྠ ས་བྦ་དཱ ས་བྦ་ཐཱ་ཝ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་སེ་པི ཏི་ཊྛ་ཏི་ཡེ་ཝ. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ་པི ཧི ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཏ་ནྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟོ མཱ་ག་དྷ་བྷཱ་སཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཨཱ་རོ་པེ་སི. ཀ་སྨཱ? ཨེ་ཝ་ཉྷི ཨཱ་ཧ་རི་ཏུཾ སུ་ཁཾ ཧོ་ཏི. མཱ་ག་དྷ་བྷཱ་སཱ་ཡ ཧི ཏ་ནྟིཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷ་སྶ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་སྶ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ སོ་ཏ་པ་ཐཱ་ག་མ་ན་མེ་ཝ པ་པ་ཉྩོ. ཏེ་ན ས་ངྒྷ་ཊི་ཏ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ན་ཡ་ས་ཏེ་ན ན་ཡ་ས་ཧ་སྶེ་ན ཨ་ཏྠོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཨ་ཉྙཱ་ཡ བྷཱ་སཱ་ཡ ཏ་ནྟིཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷ་ཀཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, བ་ཧུ་མྤི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ནོ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པྤ་ཏྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
པ་ཊི་བྷཱ་ན་པྤ་བྷེ་ད་སྶ ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་བྷཱ་ནེ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨཱ་དི་ཝི་ས་ཡེ་སུ ཧི ཏཱི་སུ ཉཱ་ཎེ་སུ ‘‘ཨི་མཱ་ནི ཉཱ་ཎཱ་ནི ཨི་ད་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ཀཱ་ནཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༧༢༥-༧༣༡) ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཉཱ་ཎ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་མཱ པ་ན ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ དྭཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་བྷེ་དཾ ག་ཙྪ་ནྟི, པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཝི་ས་དཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཏ་མེ་སུ དྭཱི་སུ? སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མི་ཡ་ཉྩ ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མི་ཡ་ཉྩ, ཏ་ཏྠ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶཱ་ཏི ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ་པི མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཨ་སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཱ. ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་སྶ, ཙི་ཏྟ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་ནོ, དྷ་མྨི་ཀ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ, ཨུ་པཱ་ལི་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་ནོ, ཁུ་ཛྫུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ སེ་ཀྑ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཱ་ཏི ཨི་མཱ་སུ དྭཱི་སུ བྷཱུ་མཱི་སུ པ་བྷེ་དཾ ག་ཙྪ་ནྟི. པ་བྷེ་དོ ནཱ་མ མ་གྒེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཏཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ནཾ པ་བྷེ་ད་ག་མ་ནཾ.
ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཝི་ས་དཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི? ཨ་དྷི་ག་མེ་ན, པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡཱ, ས་ཝ་ནེ་ན, པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཡ, པུ་བྦ་ཡོ་གེ་ན. ཏ་ཏྠ ཨ་དྷི་ག་མོ ནཱ་མ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ. ཏ་ཉྷི པ་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཝི་ས་དཱ ཧོ་ནྟི. ས་ཝ་ནཾ ནཱ་མ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ. ས་ཀྐ་ཙྩཾ སུ་ཎ་ནྟ་སྶ ཧི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཝི་ས་དཱ ཧོ་ནྟི. པ་རི་པུ་ཙྪཱ ནཱ་མ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ཏྠཾ ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ ཧི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཝི་ས་དཱ ཧོ་ནྟི. པུ་བྦ་ཡོ་གོ ནཱ་མ པུ་བྦ་ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏཱ ཧ་ར་ཎ་པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཎ་ན་ཡེ་ན པ་རི་ཧ་ཊ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ. པུ་བྦ་ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ ཧི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཝི་ས་དཱ ཧོ་ནྟི.
ཨེ་ཏེ་སུ པ་ན པ་རི་ཡ་ཏྟི, ས་ཝ་ནཾ, པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི པ་བྷེ་ད་སྶེ་ཝ བ་ལ་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི, པུ་བྦ་ཡོ་གོ ཨ་དྷི་ག་མ་སྶ བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡོ. པ་བྷེ་ད་སྶ ཧོ་ཏི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི? ཧོ་ཏི, ན པ་ན ཡ་ཐཱ ཨ་དྷི་ག་མ་སྶ བ་ལ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ པ་བྷེ་ད་སྶ. པ་རི་ཡ་ཏྟི་ས་ཝ་ན་པ་རི་པུ་ཙྪཱ ཧི པུ་བྦེ ཧོ་ནྟུ ཝཱ མཱ ཝཱ, པུ་བྦ་ཡོ་གེ་ན པ་ན པུ་བྦེ ཙེ་ཝ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙ ས་ངྑཱ་ར་ས་མྨ་ས་ནཾ ཝི་ནཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་དྷི་ག་མོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨི་མེ པ་ན དྭེ་པི ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཝི་ས་དཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི.
ཝི་བྷ་ཏྟི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣-༤. མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༣-༤. ཏ་ཏི་ཡེ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཀ་ར་ཊྛོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་དྡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཕ་སྶཱ་ཀ་རཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི. ‘‘སུ་ཝ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ར་ཛ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ཀ་རོ་པི ‘‘ཨཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟོ, ས་ཉྫཱ་ཏི་ས་མོ་ས་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན་པི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཊྛོ ལ་བྦྷ་ཏི་ཡེ་ཝ. མཱ-ཨི་ཏི པ་ཊི་སེ་དྷེ ནི་པཱ་ཏོ. སྭཱ་ཡཾ ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་སཾ ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ ཨ་ཏྠ་ཉྙཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཀི་ཉྩཱི་ཏི ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མཱ བྷ་ཎཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི. པ་ཉྩ་ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ནི་རུ་དྡྷཱ་ནཱིཏི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཏ་ཏྠ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཚ་ཊྛ་སྶཱཏི མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ན་ཏྠི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥-༦. ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༥-༦. པ་ཉྩ་མེ ཝི་ཛྫཱ་ཡཱཏི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཏི་ཝི་དྷཱ་ཡ ཝི་ཛྫཱ་ཡ, ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཱ་ཡ ཝཱ. ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཱ་པི ཧི ཝི་ཛྫཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་ན མ་ནོ་མ་ཡི་དྡྷི་ཡཱ ཙ ས་ཧ ཨ་བྷི་ཉྙཱ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ. པ་ནྣ་ར་ས་དྷ་མྨ་བྷེ་དེ་ན ཙ་ར་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རོ, ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་ར་ཏཱ, བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ, ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གོ, ས་དྡྷཱ, ཧི་རཱི, ཨོ་ཏྟ་པྤཾ, བཱ་ཧུ་ས་ཙྩཾ, ཝཱི་རི་ཡཾ, ས་ཏི, པ་ཉྙཱ, ཙ་ཏྟཱ་རི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ནྣ་ར་ས་བྷེ་དེ་ན ཙ་ར་ཎ་དྷ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨི་མེ་ཡེ་ཝ ཧི པ་ནྣ་ར་ས དྷ་མྨཱ ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏེ་ཧི ཙ་ར་ཏི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ག་ཙྪ་ཏི ཨ་མ་ཏཾ དི་སཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཙ་ར་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཚ་ཊྛེ ན་ཏྠི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧. རཱ་ཧུ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༧. ས་ཏྟ་མེ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་རེ་ཝེ་སཱཏི དུ་ཝི་དྷཱ་པེ་སཱ ཐ་དྡྷ་ཊྛེ་ན, ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཊྛེ་ན, ཕ་རུ་ས་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཾ བཱ་ཧི་རཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི. ཀ་སྨཱ? བཱ་ཧི་རཱ་ཡ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷཱ་ཝོ པཱ་ཀ་ཊོ, ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ, ཏ་སྨཱ བཱ་ཧི་རཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ས་དི་སཱ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ སུ་ཁ་པ་རི་གྒཱ་ཧཱ ཧོ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ད་ནྟེ་ན གོ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛི་ཏོ ཨ་ད་ནྟོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧ་མེ་ཝ ཝི་སུ་ཀཱ་ཡ་ཏི ཝི་པྥ་ནྡ་ཏི, ཨ་ཐ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ད་མ་ཐཾ ཨུ་པེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཾ བཱ་ཧི་རཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ས་དི་སཱ་ཏི ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཀ་ཏི་པཱ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཙེ་ཏ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཐ ན ཙི་རེ་ནེ་ཝ་སྶཱ ཨ་ཙེ་ཏ་ན་བྷཱ་ཝོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི དྷཱ་ཏུ་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ད་སྶ་ན་ཏོ. ནེ་ཏཾ མ་མ…པེ… ད་ཊྛ་བྦནྟི ཏཾ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ‘‘ན ཨེ་ཏཾ མ་མ, ན ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏནྟི ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ. ཏ་ཉྷི ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑ་མ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་སྨཱ ‘‘ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི པ་སྶ་ནྟོ ནེ་ཝ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ན ཏཾ པ་ར་སྶ ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝེ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ པ་སྶ་ཏི, ན པ་ར་སྶ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝེ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ པ་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙ་ཏུ་ཀོ་ཊི་ཀ་སུ་ཉྙ་ཏཱ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏཱ’’ཏི.
རཱ་ཧུ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༨. ཛ་མྦཱ་ལཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༨. ཨ་ཊྛ་མེ ས་ནྟནྟི ཨ་ངྒ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཙ ཀ་མ་ནཱི་ཡཾ མ་ནོ་ཧ་རཾ. ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིནྟི རཱུ་པཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི’’ནྟི. ལེ་པ་མ་ཀྑི་ཏེ་ནཱཏི ལཱ་ཁཱ་མ་ཀྑི་ཏེ་ན. པཱ་རི་པ་ནྠི་ཀེ ཨ་སོ་དྷེ་ཏྭཱཏི ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་དི་པཱ་རི་པ་ནྠི་ཀེ ཨ་སོ་དྷེ་ཏྭཱ. ཡོ ཧི ཀཱ་མཱ་དཱི་ན་ཝ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཾ ན སུ་ཊྛུ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན དུ་ཊྛུ་ལླཾ སུ་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་མྦྷ་དྷཱ་ཏུ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ན སུ་ཊྛུ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ས་མ་ཐ་ནི་མི་ཏྟ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ན ས་མཱུ་ཧ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་པི ས་མཱ་དྷི་པ་རི་པ་ནྠེ དྷ་མྨེ ན སུ་ཊྛུ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ ཨ་སོ་དྷི་ཏཾ ཨཱ་ས་ཡཾ པ་ཝི་ཊྛ་བྷ་མ་རོ ཝི་ཡ ཨ་སུ་དྡྷཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛ་རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ ཙ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ནི་ཀྑ་མ་ཏི. ཡོ པ་ན ས་མཱ་དྷི་པ་རི་པ་ནྠེ དྷ་མྨེ སུ་ཊྛུ ཝི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, སོ སུ་ཝི་སོ་དྷི་ཏཾ ཨཱ་ས་ཡཾ པ་ཝི་ཊྛ་བྷ་མ་རོ ཝི་ཡ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛ་རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ ཙ ས་ཀ་ལ་མྤི དི་ཝ་ས་བྷཱ་གཾ ཨ་ནྟོ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཨཱ་ཡ་མུ་ཁཱ་ནཱིཏི ན་དི་ཏ་ལཱ༹་ཀ་ཀ་ནྡ་ར་པ་ད་རཱ་དི་ཏོ ཨཱ་ག་མ་ན་མ་གྒཱ. ཏེ ཙ ཀ་ནྡ་རཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཝི་ས་ན་ཀ་ནྡ་རཱ’’ཏི. ཨ་པཱ་ཡ་མུ་ཁཱ་ནཱིཏི ཨ་པ་ག་མ་ན་མ་གྒཱ. ཨ་པེ་ནྟི ཨ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ཧཱི་ཏི ཧི ཨ་པཱ་ཡཱ, ཏེ ཨེ་ཝ མུ་ཁཱ་ནཱི་ཏི ཨ་པཱ་ཡ་མུ་ཁཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཙ ཨུ་ད་ཀ་ནི་ཀྑ་མ་ན་ཙྪི་དྡཱ་ནཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པ་ཝཱ་ཧ་ན་ཙྪི་དྡཱ་ནཱི’’ཏི, ཨ་པཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནི ཨུ་ད་ཀ་ནི་ཀྑ་མ་ན་ཙྪི་དྡཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ཛ་མྦཱ་ལཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩. ནི་བྦཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༩. ན་ཝ་མེ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནཱཏི –
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ནཱི པ་ཉྙཱ? པ་ཋ་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ལཱ་བྷིཾ ཀཱ་མ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ནཱི པ་ཉྙཱ, ཏ་ད་ནུ་དྷ་མྨ་ཏཱ ས་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཋི་ཏི་བྷཱ་གི་ནཱི པ་ཉྙཱ. ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ནཱི པ་ཉྙཱ. ནི་བྦི་དཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཝི་རཱ་གཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏཱ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ནཱི པ་ཉྙཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༧༩༩) –
ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ལཱ་བྷིནྟི ཡྭཱ་ཡཾ ཨ་པྤ་གུ་ཎ་སྶ པ་ཋ་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ལཱ་བྷཱི, ཏཾ. ཀཱ་མ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟཱིཏི ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་མ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཏུ་ད་ནྟི ཙོ་དེ་ནྟི. ཏ་སྶ ཀཱ་མཱ་ནུ་པ་ཀྑ་ནྡཱ་ནཾ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན སཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་པ་ཉྙཱ ཧཱ་ཡ་ཏི པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ནཱི པ་ཉྙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ད་ནུ་དྷ་མྨ་ཏཱཏི ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པ་ས་བྷཱ་ཝཱ. ས་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ མི་ཙྪཱ་ས་ཏིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ན ས་མྨཱ་ས་ཏིཾ. ཡ་སྶ ཧི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནུ་རཱུ་པ་ས་བྷཱ་ཝཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཏོ པ་ཎཱི་ཏ་ཏོ དི་སྭཱ ཨ་སྶཱ་ད་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་མཱ་ནཱ ནི་ཀ་ནྟི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ནི་ཀ་ནྟི་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་པ་ཉྙཱ ནེ་ཝ ཧཱ་ཡ་ཏི ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཋི་ཏི་ཀོ་ཊྛཱ་སི་ཀཱ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཋི་ཏི་བྷཱ་གི་ནཱི པ་ཉྙཱ’’ཏི. ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཧ་ག་ཏཱཏི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཏོ པ་ཎཱི་ཏ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ. ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟཱིཏི པ་གུ་ཎ་ཏོ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དྷི་ག་མ་ཏྠཱ་ཡ ཏུ་ད་ནྟི ཙོ་དེ་ནྟི, ཏ་སྶ ཨུ་པ་རི དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནུ་པ་ཀྑ་ནྡཱ་ནཾ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན སཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་པ་ཉྙཱ ཝི་སེ་ས་བྷཱུ་ཏ་སྶ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ ‘‘ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ.
ནི་བྦི་དཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱཏི ཏཾ་ཡེ་ཝ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷིཾ ཛྷཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ ནི་བྦི་དཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ས་ཧ་ག་ཏཱ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ཉྷི ཛྷཱ་ན་ངྒ་བྷེ་དེ ཝ་ཏྟ་ནྟེ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ནི་བྦི་དཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟཱིཏི ནི་བྦཱ་ན་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ཏུ་ད་ནྟི ཙོ་དེ་ནྟི. ཝི་རཱ་གཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏཱཏི ཝི་རཱ་ག་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ནི་བྦཱ་ནེ་ན ཨུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ཉྷི ས་ཀྐཱ ཨི་མི་ནཱ མ་གྒེ་ན ཝི་རཱ་གཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏུ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ‘‘ཝི་རཱ་གཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་པི ཝི་རཱ་གཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ཨེ་ཝ ནཱ་མ. ཏ་སྶ ཏེ་སཾ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན སཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་པ་ཉྙཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཏཱ་ཡ ‘‘ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི.
ནི་བྦཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠. མ་ཧཱ་པ་དེ་ས་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༠. ད་ས་མེ མ་ཧཱ་ཨོ་ཀཱ་སེཏི མ་ཧ་ནྟེ ཨོ་ཀཱ་སེ མ་ཧ་ནྟཱ་ནི དྷ་མྨ་སྶ པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. ཡེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏོ དྷ་མྨོ ནི་ཙྪཱི་ཡ་ཏི ཨ་ས་ནྡེ་ཧ་ཏོ. ཀཱ་ནི པ་ན ཏཱ་ནི? ཨཱ་ག་མ་ན་ཝི་སི་ཊྛཱ་ནི སུ་ཏྟོ་ཏ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི. དུ་ཏི་ཡ་ཝི་ཀ་པྤེ ཨ་པ་དི་སཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་པ་དེ་སཱ, མ་ཧ་ནྟཱ ཨ་པ་དེ་སཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི མ་ཧཱ་པ་དེ་སཱ. ‘‘ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀེ་ན་ཙི ཨཱ་བྷ་ཏ་སྶ དྷ་མྨོ་ཏི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ནེ ཀཱ་ར་ཎཾ. ཀིཾ པ་ན ཏ་ནྟི? ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏ་སྶ སུ་ཏྟོ་ཏ་ར་ཎཱ་དི ཨེ་ཝ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཏི? ཡ་སྨཱ དྷ་མྨ་སྶ དྭེ ས་མྤ་དཱ་ཡོ ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཀོ ཙ. ཏེ་སུ སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ངྒྷ་ག་ཎ་པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཱ. ཨེ་ཝ་མི་མ་མྷཱ མ་ཡཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏོ་ཏི ཨ་པ་དི་སི་ཏ་བྦཱ་ནཾ བྷེ་དེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཏ་ཐཱ ཙ ཝུ་ཏྟཾ ནེ་ཏྟི་ཡཾ (ནེ་ཏྟི. ༤.༡༨) ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་པ་དེ་སཱ བུ་དྡྷཱ་པ་དེ་སོ, ས་ངྒྷཱ་པ་དེ་སོ, ག་ཎཱ་པ་དེ་སོ, པུ་གྒ་ལཱ་པ་དེ་སོ. ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་པ་དེ་སཱ’’ཏི. བུ་དྡྷོ ཨ་པ་དེ་སོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི བུ་དྡྷཱ་པ་དེ་སོ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘བུ་དྡྷཱ་ད་ཡོ…པེ… མ་ཧཱ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཱི’’ཏི.
ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦནྟི ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ, ག་ནྠ་སྶ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནཾ ནཱ་མ ས་ཝ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ན སོ་ཏ་བྦ’’ནྟི. པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནཱིཏི པ་དཱ་ནི ཙ བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ཙ, ཨ་ཏྠ་པ་དཱ་ནི བྱ་ཉྫ་ན་པ་དཱ་ནི ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཏྠོ ཨེ་ཏེ་ཧཱི་ཏི པ་དཱ་ནི, ཨ་ཀྑ་རཱ་དཱི་ནི བྱ་ཉྫ་ན་པ་དཱ་ནི. པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏོ པ་དཱ་ནི, ས་ངྐཱ་ས་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་ཏྠ་པ་དཱ་ནི. ‘‘ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ད་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནི བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནཱི་ཏི བྱ་ཉྫ་ན་པ་དཱ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི ཀེ་ཙི. ཨ་ཏྠཾ བྱ་ཉྫེ་ནྟཱི་ཏི བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི, བྱ་ཉྫ་ན་པ་དཱ་ནི. ཏེ་ཧི བྱ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཏོ བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི, ཨ་ཏྠ་པ་དཱ་ནཱི་ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་ས་ངྒ་ཧ་ཏོ. ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེཏི ཏེ་ནཱ་བྷ་ཏ་སུ་ཏྟ་སྶ ཨི་མ་སྨིཾ པ་དེ་སེ. པཱ་ལི༹ ཝུ་ཏྟཱཏི ཀེ་ཝ་ལོ པཱ་ལི༹་དྷ་མྨོ ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོཏི པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ ནི་དྡི་ཊྛོ. ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི ཀ་ཐི་ཏོཏི ཡ་ཐཱ་ར་དྡྷ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་རི་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཙ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, ས་མྦ་ནྡྷོ ཀ་ཐི་ཏོ. པུ་བྦཱ་པ་རཾ ཀ་ཐི་ཏནྟི པུ་བྦེ་ན པ་རཾ ཨ་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཉྩེ་ཝ ཝི་སེ་ས་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཀ་ཐི་ཏཾ པ་ཀཱ་སི་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ པཱ་ལི༹་དྷ་མྨཱ་དཱི་ནི ས་མྨ་དེ་ཝ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎཾ སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧ་ཎ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་ཊྛུ ག་ཧེ་ཏྭཱ’’ཏི. སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནཱིཏི ཉཱ་ཎེ་ན སུ་ཏྟེ ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏཾ པ་ན ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ར་ཎཾ ཏ་ཏྠ ཨོ་ཏ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཝེ་ས་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨོ་ཏ་རི་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི. སཾ་ས་ནྡེ་ཏྭཱ ད་སྶ་ནཾ ས་ནྡ་སྶ་ན་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ན་ཡེ སཾ་ས་ནྡེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི.
‘‘ཀིཾ པ་ན ཏཾ སུ་ཏྟཾ, ཀོ ཝཱ ཝི་ན་ཡོ’’ཏི ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ་ཡཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ མ་ཏི་བྷེ་ད་མུ་ཁེ་ན ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཏྠ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་ན་ཡོཏི ཝི་བྷ་ངྒ་པཱ་ཋ་མཱ་ཧ. སོ ཧི མཱ་ཏི་ཀཱ་ས་ཉྙི་ཏ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠེ སཱུ་ཙ་ན་ཏོ ‘‘སུ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི. ཝི་ཝི་དྷ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཝི་སི་ཊྛ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཙ ཝི་ན་ཡོ, ཁ་ནྡྷ་ཀ་པཱ་ཋོ. ཨེ་ཝནྟི ཨེ་ཝཾ སུ་ཏྟ་ཝི་ན་ཡེ་སུ པ་རི་གྒ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ་མྤི ན པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི པ་རི་ཝཱ་ར་པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. སུ་ཏྟ་ནྟཱ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀཱ་ནི ཝཱ སུ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠ་སཱུ་ཙ་ནཱ་དི་ཨ་ཏྠ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཨེ་ཝ་མྤཱིཏི སུ་ཏྟ་ནྟཱ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀཱ་ནི སུ་ཏྟཾ, ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ སུ་ཏྟ་ཝི་ན་ཡ་ཝི་བྷཱ་གེ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ་པི. ན ཏཱ་ཝ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟཱིཏི ན ཏཱ་ཝ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ པ་རི་གྒ་ཡ྄ཧ་ནྟི. ཀ་སྨཱ་ཏི ཙེ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་སུ་ཏྟ་ནཱ་མ་ཀ་ཉྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡ་སྨཱ སུ་ཏྟ་ནྟི ཨི་མཾ ནཱ་མཾ ཨ་ནཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ས་ངྒཱི་ཏཾ ཛཱ་ཏ་ཀཱ་དི་བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཏཱི་ཎི པི་ཊ་ཀཱ་ནི ན པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟཱི་ཏི. སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཨུ་དཱ་ན་ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ནི དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ སུ་ཏྟ་ནྟི ནཱ་མཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ས་ངྒཱི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནེ་ཏྠ ཛཱ་ཏ་ཀཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏཱ་ནི་པི ག་ཧི་ཏཱ་ནི. བུ་དྡྷ་ཝཾ་ས་ཙ་རི་ཡཱ་པི་ཊ་ཀཱ་ནཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་གྒ་ཧ་ཎེ ཀཱ་ར་ཎཾ མ་གྒི་ཏ་བྦཾ, ཀིཾ ཝཱ ཨེ་ཏེ་ན མ་གྒ་ནེ་ན. ས་བྦོ་པཱ་ཡཾ ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡོ ཐེ་ར་ཝཱ་ད་ད་སྶ་ན་མུ་ཁེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཱ་ཏི.
ཀིཾ ཨ་ཏྠཱིཏི ཨ་སུ་ཏྟ་ནཱ་མ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ན་ཏྠི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏཾ ས་བྦཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱཏི ‘‘སུ་ཏྟ་ནྟི ཝི་ན་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ‘‘ནཱ་ཡ་མ་ཏྠོ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ’’ཏི པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏྭཱ. ཝི་ནེ་ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཀི་ལེ་སེ་ཏི ཝི་ན་ཡོ, ཀི་ལེ་ས་ཝི་ན་ཡ་ནཱུ་པཱ་ཡོ, སོ ཨེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ན་ཡོ པ་ན ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི.
དྷ་མྨེཏི པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨེ. ས་རཱ་གཱ་ཡཱཏི ས་རཱ་ག་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྷ་ཝ་རཱ་ག་པ་རི་བྲཱུ་ཧ་ནཱ་ཡ. སཾ་ཡོ་གཱ་ཡཱཏི བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ. ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ཡཱཏི ཙ་ཏུ་རཱུ་པཱ་དཱ་ནཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏ་ཏཱ་ཡ. མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ་ཡཱཏི མ་ཧི་ཙྪ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ. ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱཏི ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ. ཀོ་ས་ཛྫཱ་ཡཱཏི ཀུ་སཱི་ཏ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ. ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་ཡཱཏི ཀི་ལེ་ས་ས་ངྒ་ཎི་ཀ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ. ཨཱ་ཙ་ཡཱ་ཡཱཏི ཏི་ཝི་དྷ་ཝ་ཊྚཱ་ཙ་ཡཱ་ཡ. ཝི་རཱ་གཱ་ཡཱཏི ས་ཀ་ལ་ཝ་ཊྚ་ཏོ ཝི་ར་ཛྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཝི་སཾ་ཡོ་གཱ་ཡཱཏི ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་དཱི་ཧི ཝི་སཾ་ཡུ་ཛྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ཡཱཏི ས་བྦ་སྶ་པི ཀ་མྨ་བྷ་ཝ་སྶ ཨ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ཡ. ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡཱཏི པ་ཙྩ་ཡ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་སོ ཨི་ཙྪཱ་ཡ ཨ་པ་ག་མཱ་ཡ. ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱཏི དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷ་ས་ནྟུ་ཊྛ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ. ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷཱ་ཡཱཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་སྶ ཙེ་ཝ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སྶ ཙ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ པ་གྒ་ཎྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཝི་ཝེ་ཀཱ་ཡཱཏི པ་ཝི་ཝི་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཀཱ་མ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་དི་ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་དི་ཝི་ཝེ་ཀ་སི་དྡྷི་ཡཱ. ཨ་པ་ཙ་ཡཱ་ཡཱཏི ས་བྦ་སྶ་པི ཝ་ཊྚ་སྶ ཨ་པ་ཙ་ཡ་ནཱ་ཡ, ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ཡོ པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཨུ་གྒ་ཧ་ཎ་དྷཱ་ར་ཎ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཡོ་ནི་སོ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ས་རཱ་གཱ་དི་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་རཱ་གཱ་དི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཀཾ་ས་ཏོ ཨེ་སོ དྷ་མྨོ, ཨེ་སོ ཝི་ན་ཡོ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་པཱ་ཡཱ་དཱི་སུ ཨ་པ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝི་ན་ཡ་ན་ཏོ ཙ. ས་ཏྠུ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་རཱུ་པ་པྤ་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནནྟི ཙ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཏྠ་སཱུ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྟ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་ཏྟེ་ཏི ཏེ་པི་ཊ་ཀེ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ’’ཏི. ཏེ་པི་ཊ་ཀ་ཉྷི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ས་ཙྩ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཾ ན་ཏྠི. རཱ་གཱ་དི་ཝི་ན་ཡ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ ཏེ་ན སུ་ཏྟ་པ་དེ་ན པ་ཀཱ་སི་ཏ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་ན་ཡེ་ཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ རཱ་གཱ་དི་ཝི་ན་ཡ་ཀཱ་ར་ཎེ’’ཏི. སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏ་ར་ཎ་ཉྩེ་ཏྠ ཏེ་པི་ཊ་ཀ་བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘སུ་ཏྟ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ’’ཏི. ཚ་ལླིཾ ཨུ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱཏི ཨ་རོ་ག་སྶ མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཚ་ལླི་ཀཱ་ཡ ས་ཀ་ལི་ཀཱ་ཡ པ་པ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་ཊྛཱ་པ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་རོ་ག་སྶ སཱ་ས་ན་དྷ་མྨ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ བྱ་ཉྫ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཏ་པྤ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཚ་ལླི་ས་དི་སཾ པུ་བྦཱ་པ་ར་ཝི་རུ་དྡྷ་ཏཱ་དི་དོ་སཾ ཨུ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་དཱི་པེ་ཏྭཱ. ཏཱ་དི་སཱ་ནི པ་ན ཨེ་ཀཾ་ས་ཏོ གུ་ལ༹ྷ་ཝེ་སྶ་ནྟ་རཱ་དི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘གུ་ལ༹ྷ་ཝེ་སྶ་ནྟ་ར…པེ… པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ’’ཏི. རཱ་གཱ་དི་ཝི་ན་ཡེཏི རཱ་གཱ་དི་ཝི་ན་ཡ་ན་ཏྠེ་ན ཨ་ཏ་དཱ་ཀཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཨ་པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཱ་ནི ཙ་ཛི་ཏ་བྦཱ་ནི ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ.
མ་ཧཱ་པ་དེ་ས་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཡ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.