༣. པ་ཋ་མ་ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༢༣. ཏ་ཏི་ཡེ བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ཀཱ་ཡོ ས་མཱུ་ཧོ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡོ, ཏ་པྤ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ག་ཏཱ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ. ཨེ་ཏཱ་ཡ ཙ ས་བྦ་སྶ་པི བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡ་སྶ ས་མ་ཉྙཱ་ཡ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་བྷ་སྶ་རཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ན དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་རི ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ གོ་བ་ལཱི་བ་དྡ་ཉྙཱ་ཡེ་ན ཏ་ད་ཝ་སི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཡཾ ས་མ་ཉྙཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ན’’ནྟི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ག་ཧ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་ཧ བྱ་ཡ་ཏི ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ས་ཧ་བྱོ, ས་ཧ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀོ. ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ས་ཧ་བྱ་ཏཱ, ས་ཧ་པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཧ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. ཀ་པྤོ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎནྟི ཨེ་ཏྠ ཡ་དི་པི བྲ་ཧྨ་པཱ་རི་ས་ཛྫཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཡུ་ནོ ཨ་ནྟ་རཾ ཨ་ཏྠི, ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི ཧཱི་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

དྭེ ཀ་པྤཱ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཡཾ པ་རི་ཙྪེ་དོ ཀ་ཏོ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཏི་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀ་པྤཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི ཀ་པྤཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘ཀ་པྤོ དྭེ ཀ་པྤཱ’ཏི, ཀ་མྤི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀ་ཐཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་པྤོ་ཏི ཙ གུ་ཎ་སྶ་པི ནཱ་མ’’ནྟི. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟོ ཀ་པྤོ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཀེ་ན གུ་ཎེ་ན, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝཱ་རེ ག་ཎ་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྭེ ཀ་པྤཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཀ་ཝཱ་ར་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཀ་པྤ་སྶ དྭི་གུ་ཎི་ཏ་ཏྟཱ དྭེ མ་ཧཱ་ཀ་པྤཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཏི་ཡེ་ནཱཏི དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་ར་ག་ཎ་ནཱ་ཡ. ཙ་ཏྟཱ་རོཏི དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་ར་ག་ཎ་ནཱ་ཡ དྭཱི་སུ ཀ་པྤེ་སུ དྭི་གུ་ཎི་ཏེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་ཀ་པྤཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་ན ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀ་པྤཱཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན དྭེ ཝཱ་རེ གུ་ཎེ་ཏྭཱ ཡེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀ་པྤཱ ད་སྶི་ཏཱ, པུ་ན ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀ་པྤཱ ཙ་ཏུ་གྒུ་ཎཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – དྭེ ཝཱ་རེ གུ་ཎེ་ཏྭཱ ཡེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀ་པྤཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཏེ་སུ ཙ་ཏུ་ཀྑ་ཏྟུཾ གུ་ཎི་ཏེ་སུ ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི ཀ་པྤཱ ས་མྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝཱ་རེ གུ་ཎི་ཏཱ ཨ་ཊྛ ཧོ་ནྟི, པུ་ན ཏེ ཨ་ཊྛ དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ གུ་ཎི་ཏཱ སོ་ལ༹་ས ཧོ་ནྟི, པུ་ན ཏེ སོ་ལ༹་ས ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ གུ་ཎི་ཏཱ དྭ་ཏྟིཾ་ས ཧོ་ནྟི, པུ་ན ཏེ དྭ་ཏྟིཾ་ས ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ གུ་ཎི་ཏཱ ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི ཧོ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི གུ་ཎི་ཏཱ ཨེ་ཀེ་ན གུ་ཎེ་ན ཨ་ཊྛ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་སུ་ཏྟེ (ཨ. ནི. ༣.༧༡) –

‘‘ཡཱ་ནི མཱ་ནུ་ས་ཀཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ས ཝ་སྶཱ་ནི, ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་སོ ཨེ་ཀོ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝོ’’ཏི –

ཨཱ་དི་ནཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝཱ་ན་མེ་ཝ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ད་སྶི་ཏཾ. ཧེ་ཊྛཱ་ཡེ་ཝ –

‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ…པེ… ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་ནཾ ཝཱི་ས་ཏི ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎ’’ནྟི (ཨ. ནི. ༣.༡༡༧) –

ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དྷ པ་ན རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ན་མེ་ཝ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ད་སྶི་ཏཾ. ཝི་བྷ་ངྒ་པཱ་ལི༹་ཡཾ (ཝི་བྷ. ༡༠༢༢) པ་ན ‘‘མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཀི་ཏྟ་ཀཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ, ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཨ་པྤཾ ཝཱ བྷི་ཡྻོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན་ཉྩེ་ཝ རཱུ་པཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ད་སྶི་ཏཾ.

ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ཡུཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡ་མཱ་ནེ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ བྷུ་མྨ་དེ་ཝེ་སུ ཙ ཨཱ་ཡུ ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཏཾ ཀ་སྨཱ་ཏི? ནི་ར་ཡེ ཏཱ་ཝ ཀ་མྨ་མེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ. ཡཱ་ཝ ཀ་མྨཾ ན ཁཱི་ཡ་ཏི, ཏཱ་ཝ པ་ཙྩ་ནྟི. ཏ་ཐཱ སེ་ས་ཨ་པཱ་ཡེ་སུ. བྷུ་མྨ་དེ་ཝཱ་ན་མྤི ཀ་མྨ་མེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ. ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟཱ ཧི ཀེ་ཙི ས་ཏྟཱ་ཧ་མ་ཏྟཾ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཀེ་ཙི ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ, ཀ་པྤཾ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཱ་པི ཨ་ཏྠི་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏྠ མ་ནུ་སྶེ་སུ གི་ཧི་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏཱ་ཡེ་ཝ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་པི ཧོ་ནྟི, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མྤི པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཏེ་སུ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ད་ཡོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ པ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟི ཝཱ པ་བྦ་ཛ་ནྟི ཝཱ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ནཱ་མ སེ་ཊྛ་གུ་ཎཾ, གི་ཧི་ལི་ངྒཾ ཧཱི་ནཾ, ཏཾ ཧཱི་ན་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་མཾ གུ་ཎཾ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝཱ. བྷུ་མྨ་དེ་ཝཱ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ་པི ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཚ་སུ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ་སུ དེ་ཝེ་སུ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནཱ རཱུ་པ་བྷ་ཝཾ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུཾ. ཀ་སྨཱ? ནི་ལཱི་ཡ་ནོ་ཀཱ་ས་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ་སུ ས་བྦེ་པི ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཏ་ཏྠ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ ནི་བྦ་ཏྟཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ ན པུ་ན ཨི་དྷཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཏེ ཧི ཛྷཱ་ན་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ནཱ་མ.

ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི་ནཾ པ་ན ཀིཾ ནི་ཡ་མེ་ཏི? པ་གུ་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ. ཡ་དེ་ཝ་སྶ པ་གུ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་བྦེ་སུ པ་གུ་ཎེ་སུ ཀིཾ ནི་ཡ་མེ་ཏི? ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི. ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ ཧི སོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ན་ཝ་སུ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཏ་ཏྲཱུ་པ་པ་ཏྟི་པི ཨུ་པ་རཱུ་པ་པ་ཏྟི་པི, ན ཧེ་ཊྛཱུ་པ་པ་ཏྟི. པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ པ་ན ཏ་ཏྲཱུ་པ་པ་ཏྟི་པི ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་རཱུ་པ་པ་ཏྟི་པི, ཧེ་ཊྛཱུ་པ་པ་ཏྟི་པི. པ་ཉྩ་སུ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཙ ཨ་རཱུ་པེ་སུ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཏ་ཏྲཱུ་པ་པ་ཏྟི་པི ཧོ་ཏི ཨུ་པ་རཱུ་པ་པ་ཏྟི་པི. པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟོ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ན་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ སོ་དྷེ་ཏྭཱ མ་ཏྠ་ཀེ ཋི་ཏོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི. ཝེ་ཧ་པྥ་ལཾ, ཨ་ཀ་ནི་ཊྛཾ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཨི་མེ ཏ་ཡོ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ སེ་ཊྛ་བྷ་ཝཱ ནཱ་མ. ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ནེ་ཝ ཨུ་དྡྷཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ན ཨ་དྷོ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨི་དཾ པ་ཀི་ཎྞ་ཀཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

པ་ཋ་མ་ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.