༥. ཙཱུ་ལ༹་ཝ་གྒོ
༡. ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡. པ་ཉྩ་མ་སྶ པ་ཋ་མེ ས་མྨུ་ཁོ བྷ་ཝ་ཏི ཡེ་ན སོ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝོ, པུ་ར་ཏོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཱ. པུ་ཉྙ་ཀ་མྨནྟི དཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ. དྭེ དྷ་མྨཱ སུ་ལ་བྷཱ བཱ་ཧི་ར་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མ་ཝཱ་ཡེ་ན ལ་བྦྷ་ན་ཏོ. ས་དྡྷཱ པ་ན དུ་ལླ་བྷཱ པ་ཙུ་ར་ཛ་ན་སྶ ཨ་ན་ཝ་ཊྛི་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཏྟཱ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ཏི་ཋཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༢. དུ་ཏི་ཡེ མ་ཙྪ་རི་ཡ་མེ་ཝ མ་ལཾ མ་ཙྪ་རི་ཡ་མ་ལཾ, ཙི་ཏྟ་སྶ མ་ལཱི་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ་པཱ་ད་ན་ཏོ ཝི་ག་ཏཾ མ་ཙྪ་རི་ཡ་མ་ལཾ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཝི་ག་ཏ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་མ་ལཾ. གེ་དྷཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི དེ་ནྟོ་པི ཏ་ཏྠ ཨཱ་ས་ཏྟིཾ ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ན ན ཏཱ་དི་སོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཝི་སྶ་ཊྛ་ཙཱ་གོ’’ཏི. མ་ལཱི་ན་ཧ་ཏྠོ་ཝ ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. དྷོ་ཏ་ཧ་ཏྠོ་ཝ དྷོ་ཏ་ཧ་ཏྠེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦ་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ན་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཙི་ཏྟེ སུ་དྡྷེ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཨི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ མ་ཧེ་སི་ནཱ’’ཏི. ཡཱ་ཙི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟོ ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ མ་ནོ་ར་ཐ་པཱུ་ར་ཎ་ཏོ. ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོ པ་ཡོ་གཱ་ས་ཧེ་ཧི ཡཱ་ཙ་ཀེ་ཧི སུ་ཊྛུ ཡུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏཾ་ས་མ་ངྒཱི ཨེ་ཝ ཏ་ཏྠ ར་ཏོ ནཱ་མ, ན ཙི་ཏྟ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘དཱ་ནཾ…པེ… ར་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨུ་ཙྩཱ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཡཾ མཾ ཨུ་ཙྩ་ཏོ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཙི་ནྟེ་ཡྻཱ་ཏི པུ་ན ‘‘ནཱ་ཏི་ཨུ་ཙྩཱ ཏུ་མྷེ’’ཏི ཨཱ་ཧ, ས་རཱི་རེ་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. མེ་ཙ་ཀ་ཝ་ཎྞ་སྶཱཏི ནཱི་ལོ་བྷཱ་ས་སྶ. པུ་ཙྪཱིཏི བྷི་ཀྑཱུ པུ་ཙྪི. བྷཱུ་མི་ཡཾ ལེ་ཁཾ ལི་ཁ་ནྟོ ཨ་ཙྪཱིཏི པ་ཋ་མཾ མ་ཉྩེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཾ ལེ་ཁཾ ལི་ཁ་ནྟོ ཨ་ཙྪི ‘‘ཨ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་ཏི མ་ཉྙ་ནཱ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི རཱ་ཛཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ནཱ་མ…པེ… ནི་ཝ་ཏྟི. དྷ་ཛ་པ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ཝཱཏི པ་གྒ་ཧི་ཏ་དྷ་ཛཱ་ཝ. སི་ལཱ་ཙེ་ཏི་ཡ་ཊྛཱ་ནནྟི ཐཱུ་པཱ་རཱ་མ་སྶ ཙ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ཙ ཨ་ནྟ་རེ སི་ལཱ་ཡ ཀ་ཏ་ཙེ་ཏི་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ. ཙེ་ཏི་ཡཾ…པེ… ཨ་ཊྛཱ་སི སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཏཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ནྟི ཀ་ཏྭཱ.
པ་ཙྪཱ་བྷཱ་གེ་ནཱཏི དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་སྶ ཐེ་ར་སྶ པི་ཊྛི་པ་སྶེ་ན. གོ་ན་སོཏི མ་ཎྜ་ལ་ས་པྤོ. དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ནྟ་རཱ་ཡ བ་ཧཱུ་ནཾ ས་གྒ་མ་གྒ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷ་ནྟ་རཱ་ཡོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ནྟ་རཱ་ཡཾ ན ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. ཝི་སཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏེ་ཛེ་ན ཝི་ས་ཝེ་གཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ. གཱ་ཐཱ་ས་ཧ་སྶནྟི གཱ་ཐཱ་ས་ཧ་སྶ་ཝ་ནྟཾ. པ་ཊྛཱ་ན་གཱ་ཐཱ་ཡཱཏི པ་ཊྛཱ་པ་ན་གཱ་ཐཱ་ཡ, ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊྛཱ་ན…པེ… ཨ་ཝ་སཱ་ན་གཱ་ཐཾ ཨེ་ཝ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་སི, ན དྭི་ནྣཾ ཨ་ནྟ་རེ ཝུ་ཏྟཾ ཀི་ལ་ནྟ་ཀཱ་ཡ་ཏྟཱ. ས་ར་བྷཱ་ཎཾ སཱ་ཡ་ནྷ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ. པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱིཏི པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་རོ་ནྟཱི ག་ཎྷཱ་ཏི, ས་ཀྐ་ཙྩཾ སུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷ་མྨ་ཀ་ཐ་ན་དི་ཝ་སེ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀི་ལ་མ་ན་ཏྠཾ ས་དྡྷཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ སི་ནི་དྡྷ་བྷོ་ཛ་ནཾ མ་དྷུ་པཱ་ན་ཀ་ཉྩ དེ་ནྟི ས་ར་སྶ མ་དྷུ་ར་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ས་པྤི་མ་དྷུ་ཀ་ཏེ་ལཱ་དི་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་སཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཙ་ཏཱུ་ཧི དཱ་ཋཱ་ཧི ཌཾ་སི་ཏྭཱཏི ད་ལ༹ྷ་ད་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ. ཙ་རི་སྶཱ་མཱིཏི ས་མྨཱ་ནེ་སྶཱ་མི, ས་ཀྐ་ཙྩཾ སུ་ཎི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་མྨ་ཐེ་ཏྭཱཏི ནི་མྨ་དྡི་ཏྭཱ, ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏི་ཋཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. ཨ་ཏྠ་ཝ་ས་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཨ་ཏྠོ ནཱ་མ ཕ་ལཾ, ཏཾ ཨེ་ཏ་སྶ ཝ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝ་སོ. ཧེ་ཏུ, ཨ་ཏྠོ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, སོ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཡོ ཨ་ཏྠེ ཏཱི་ཎི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཱི’’ཏི. དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ནཱ་མ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ནི་དྡེ་སེ་ན ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ པ་ཀཱ་ས་ནཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱིཏི པཱ་ལི༹་པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཾ ཝི་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཊི པ་ཊི སཾ་ཝེ་ད་ན་སཱི་ལོ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་བྱཱ་པཱ་ར་མཱ་ཧ. པཱ་ལི༹་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱིཏི པཱ་ལི༹་ག་ཏིཾ པཱ་ལི༹ཾ པ་ད་ཝི་ཝ་ར་ཎཾ པ་ཊི པ་ཊི སཾ་ཝེ་ད་ན་སཱི་ལོ. ཨེ་ཏེ་ན དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་བྱཱ་པཱ་ར་མཱ་ཧ.
ཨ་ཏྠ་ཝ་ས་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. ཀ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ པ་ཝ་ཏྟི་ནཱིཏི ཡཱ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྠ་ནི་ག་མ་ནཱ ཨ་ཝི་ཙྪེ་དེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ནཱི. པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏཱ. ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཀཱ.
ཀ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. པ་ཎྜི་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༥. པ་ཉྩ་མེ པ་ཎྜི་ཏ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནཱིཏི པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི པ་ཋ་མཾ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནི. ཀ་ཐི་ཏཱ་ནཱིཏི སེ་ཡྻ་སོ ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི. མ་ཧཱ་པུ་རི་སེ་ཧཱིཏི བུ་དྡྷ་བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ཧི. ཀ་རུ་ཎཱཏི ཀ་རུ་ཎཱ་ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ. པུ་བྦ་བྷཱ་གོཏི ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་རོ. ད་མོ་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ ‘‘མ་ན་ཙྪ་ཊྛཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ད་མ་ན’’ནྟི ཀ་ཏྭཱ. ཨ་ཏྟ་ད་མ་ནནྟི ཙི་ཏྟ་ད་མ་ནཾ. པུ་ཎྞོ་ཝཱ་དེ (མ. ནི. ༣.༣༩༦) ‘‘ས་ཀྑི་སྶ་སི ཁོ, ཏྭཾ པུ་ཎྞ, ཨི་མི་ནཱ ད་མཱུ་པ་ས་མེ་ནཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ད་མོ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ ཁ་ནྟི་པི. ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀེ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀ་སུ་ཏྟེ (སཾ. ནི. ༡.༢༤༦; སུ. ནི. ༡༩༠) ‘‘ས་ཙྩཱ ད་མཱ ཙཱ་གཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ་པི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ‘‘ད་མོ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ར་ཀྑ་ནཾ གོ་པ་ནཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནནྟི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་མ་ནུ་སྶ་ཀ་ཏཱུ་པ་དྡ་ཝ་ཏོ ར་ཀྑ་ནཾ, བྱཱ་དྷི་ཨཱ་དི་ཨ་ན་ཏྠ་ཏོ གོ་པ་ནཾ, གྷཱ་ས་ཙྪཱ་ད་ནཱ་དཱི་ཧི ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་ར་ཎེ་ན པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ. ས་ནྟོ ནཱ་མ ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་ད་ར་ཐ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱུ་པ་ས་མེ་ན ཨུ་པ་ས་ནྟ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཙ. ཨུ་ཏྟ་མ་ཊྛེ་ན ས་ནྟཱ་ནནྟི མ་ཏྟེ་ཡྻ་ཏཱ་དཱི་ཧི སེ་ཊྛ་ཊྛེ་ན ས་ནྟཱ་ནཾ.
ཨི་དྷ ཨི་མེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཏི་ཎྞཾ ཋཱ་ནཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎེ་ནཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ཋཱ་ནཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎེ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་ནེ་ན. ཨེ་ཏཱ་ནི…པེ… ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཱིཏི མཱ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ པི་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ནི དྭེ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཨུ་ཏྟ་མ་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཧི མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ ‘‘ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ…པེ… ཝུ་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ནུ་པ་དྡ་ཝ་བྷཱ་ཝེ་ན ཁེ་མཾ.
པ་ཎྜི་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༦. སཱི་ལ་ཝ་ནྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༦. ཚ་ཊྛེ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘མ་ནུ་སྶཱ པུ་ཉྙཾ པ་ས་ཝ་ནྟཱི’’ཏི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡ་སྶ་པི པུ་ཉྙ་སྶ ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཏོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སྶ་པི ས་མྦྷ་ཝོ ད་ཊྛ་བྦོ.
སཱི་ལ་ཝ་ནྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༧. ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༧. ས་ཏྟ་མེ ས་མེ་ཙྩ ས་མྦྷཱུ་ཡ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཀ་ཏཾ ས་ངྑ་ཏཾ. ནི་མི་ཏྟཱ་ནཱིཏི ས་ཉྫཱ་ན་ན་སྶ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི. ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མ་ཝཱ་ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དོ, ཨ་ཏྟ་ལཱ་བྷོ. ཝ་ཡོཏི བྷ་ངྒོ. ཋི་ཏ་སྶཱཏི ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎ་པ་ཏྟ་སྶ. སཱ པ་ན་སྶ ཨ་ཝ་ཏྠཱ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ བྷི་ནྣཱ་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཛ་རཱ་ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་སྨཱ དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཐཱ ས་ཏི ཨུ་པྤཱ་ད་བྷ་ངྒཱ ས་མཱ་ན་ཀྑ་ཎཱ སི་ཡུཾ, ན ཙ ཏཾ ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ བྷི་ནྣཱ བྷ་ངྒཱ་བྷི་མུ་ཁཱ་ཝ་ཏྠཱ ཛ་རཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡེ པ་ན ‘‘ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཋི་ཏི ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏེ་སཾ ཏཾ མི་ཙྪཱ. ཡ་ཐཱ ཧི ཏ་སྶེ་ཝ དྷ་མྨ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ བྷི་ནྣཱ བྷ་ངྒཱ་ཝ་ཏྠཱ ཨི་ཙྪི་ཏཱ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ བྷ་ངྒཱ་བྷི་མུ་ཁཱ དྷ་མྨཱ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ. སཱ ཙ ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎོ. ན ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ བྷི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ས་ཀྐཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏུ་ནྟི.
ས་ངྑ་ཏ་ནྟི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀཱ དྷ་མྨཱ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ མ་གྒ་ཕ་ལ་དྷ་མྨཱ ཀ་ཐ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི པ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ལ་ཀྑ་ཎ་ཀ་ཐཱ ཧི ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ས་མྨ་ས་ན་ཏྠཱ. ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤཱ་དོ, ན ཋཱ་ན་བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ་སུ. ཀ་སྨཱ? ཨུ་པྤཱ་ད་ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨུ་པྤཱ་ད་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝི་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎོ པ་རི་ཙྪི་ནྣོ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ་ན་པི ཨུ་པྤཱ་དོ པ་རི་ཙྪི་ནྣོ. སེ་ས་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. དྷ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ་པི ཀཱ་ལ་སྶ ལོ་ཀ་ས་མ་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ལ་ཀྑ་ཎཾ ན ས་ངྑ་ཏཾ, ས་ངྑ་ཏཾ ན ལ་ཀྑ་ཎནྟི ནེ་སཾ བྷེ་ད་ད་སྶ་ནཾ. ཨ་ཝ་ཏྠཱ་ཝ་ཏོ ཧི ཨ་ཝ་ཏྠཱ བྷི་ནྣཱ་ཝཱ་ཏི. པ་རི་ཙྪི་ནྣནྟི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་ཡེ་ཧི ཏཱ་ཝ ས་ངྑ་ཏཾ པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ ཧོ་ཏུ, ཛ་རཱ་ཡ པ་ན ཏཾ ཀ་ཐཾ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི? ན ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་རི་ཙྪེ་དོ པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟ་མ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཐ ཁོ ས་བྷཱ་ཝ་བྷེ་དེ་ནཱ་ཏི ནཱ་ཡཾ དོ་སོ. ས་ངྑ་ཏཾ དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ ཏ་བྦ་ནྟཾ དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ ས་ངྑ་ཏ་ནྟི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏེ་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཏ་ནྟི ལ་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཏོ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཏོ. ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཡ་ཐཱ ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྟཾ ཨུ་པ་མཱ་ཧི ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི.
ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༨. ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་སྶཱཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ན ས་ངྑ་ཏ་སྶ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པ་ཙྩ་ཡེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི. ཡ་ཐཱ ཨུ་པྤཱ་དཱ་དཱི་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ན ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ ས་ངྑ་ཏ་ནྟི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏེ་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ནྟི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི.
ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩. པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༩. ན་ཝ་མེ ཨི་དྷ སཱ་ལ-ས་དྡོ རུ་ཀྑ་སཱ་མ་ཉྙ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ན རུ་ཀྑ་ཝི་སེ་ས་པ་རི་ཡཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་ཏི མ་ཧཱ་རུ་ཀྑཱ’’ཏི. ཀུ་ལ་ཛེ་ཊྛ་ཀནྟི ཏ་སྨིཾ ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛ་བྷཱུ་ཏཾ སཱ་མི་བྷཱུ་ཏཾ. སི་ལཱ་མ་ཡོ ན པཾ་སུ་མ་ཡོ མི་སྶ་ཀོ ཙ. གཱ་མཾ གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཨ་ར་ཉྙ་ནྟི ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ར་ཉྙ་སྨི་ནྟི ཨ་གཱ་མ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ’’ཏི. མ་ཧ་ནྟོ པ་བྦ་ཏོ སེ་ལོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠. ཨཱ་ཏ་པྤ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠. ད་ས་མེ ས་རཱི་ར་ས་མྦྷ་ཝཱ་ནནྟི ས་རཱི་རེ ས་མྦྷཱུ་ཏཱ་ནཾ. དུ་ཀྑཱ་ནནྟི ཨ་ནི་ཊྛཱ་ནཾ. བ་ཧ་ལཱ་ནནྟི ནི་ར་ནྟ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཝི་ར་ལཱ༹་ནཾ. ཏཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ནཱཏི དུ་ཀྑཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན. ཏི་བྦཱ་ནནྟི ཀུ་རཱུ་རཱ་ནཾ. ཏཱ་སཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ནཾ ནཱ་མ ཁ་མ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ ‘‘ཁ་མ་ན་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱཏི ‘‘ཨཱ་ཏ་པྤཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡ’’ནྟི བུ་དྡྷཱ་ཎཾ ཝི་དྷཱ་ཡ. ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ ཀ་ཐི་ཏཱ ས་ས་མྦྷཱ་རཱ་ནཾ མ་གྒ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏ་ཏྟཱ.
ཨཱ་ཏ་པྤ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༡. མ་ཧཱ་ཙོ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༡. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མེ མ་ཧཱ་བ་ལ་ཝ་ཙོ་རོ མ་ཧཱ་ཙོ་རོཏི ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཧ་ནྟོ བ་ལ་ཝ་ཙོ་རོ’’ཏི. བ་ལ་ཝ་ཙོ་རོཏི ཙ མ་ཧཱ་ཐཱ་མ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་ར་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཙོ་རི་ཡ་ཀ་མྨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. མ་ཧ་ཏཾ གཱ་མ་ནི་ག་མཱ་ནཾ ཝི་ལུ་པྤ་ནཾ མ་ཧཱ་ཝི་ལོ་པོ. ཏཾ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱཏི ཏཾ ཏཾ ཨ་ཀ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཱ་ཡ ཀ་ཐཱ་ཡ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ. ཨ་ཏྠཾ ཀ་ཐ་ཡི་སྶ་ནྟཱིཏི ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཉྩ ཀ་ཐ་ཡི་སྶ་ནྟི. ཧ་ར་ནྟཱཏི ཨ་པ་ནེ་ནྟཱ པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱ. ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཡཱཏི ‘‘ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༦༩) ཨཱ་དི་ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ་ཡ. ཨ་ནྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་དི་ཊྛི་ཡཱཏི ཏ་མེ་ཝ ས་སྶ་ཏཱ་དི་ཨ་ནྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་དི་ཊྛི་ཡཱ.
མ་ཧཱ་ཙོ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཙཱུ་ལ༹་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཋ་མ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.